«بیشتر بدانید»

بیـماري‏ لکه ‏سيـاه‏ سـيب

از لـحاظ اقـتـصادي مهمترین بیـماري سیـب اسـت این بیـماري در مـناطقی كـه آب و هـواي نیـمـه خشـک دارنـد كـمتر شـایع اسـت ولـی در منـاطقی كـه بـهار خنـک و مـرطـوبی دارند خـسارت بیـماري شـدید بـوده اسـت.

عـامل این بیـماری قـارچ  Venturia inaequalis   میباشد.

 

قـارچ V.inaequalis:

دارای پـریتـس دروغـی (Pseudoperithecium) اسـت كـه در بـافت اسـترومـاي بـرگ هـا یـا میـوه هـاي ریخـته شده بر كـف بـاغ زمـستان گـذرانی مـیكنـند و بصـورت منفرد، قهوه اي تا سیاه رنـگ می باشـند. در هـر پریتس 100-50 آسک بـطـور مجتمع به شکل استوانه اي با پایه كوتاه كه درون هر یک 8 آسکوسپور است دیده میشود. دیواره آسک ها دو جداره و نازك اسـت. آسکوسـپورها سبـز مـایـل به زرد تا قـهوه اي و دو سلولـی هستـند كـه سلول بالایی آن كوچـکتر و پهنـتر از سلول پـائینی است (Inaequal= نامساوي). این قارچ هتروتالیـک دو قـطبی است لذا آنتریدي روي یـک پایـه و آسکوگون روي پـایـه دیگر تـشکـیل میـگردد.

قـارچ S. pomi:

داراي كنیدیوفورهایی معروف به  Annellophoreاست به سبب آنکه اثر افتادن  هر كنیدي روي كنیدیوفور بصورت حلقه اي (Annellide) بـاقی میماند كنیـدي ها زیتونی مایـل به زرد و معـمولا یک سلـولی و گاهی دو سلـولی، منفرد و تخم مرغی شکل هستند كه در انتهاي آنلوفورها بوجود میآیند. آنلوفورها قهوه اي رنگ و بدون بنـد (Septum) یا داراي بند،موج دار و با برجستگی هاي زگیل مانند هستند.

چرخه بیماری لکه سیاه سیب:

قـارچ عامل بیماري غالبا زمستان را بصورت پریتس هاي دروغی دربرگ ها و میوه هاي آلوده افتاده در كف باغ ها طی میكند البته در نواحی ساحلی و معتـدل كه زمسـتان مـلایمی دارند.

قـارچ بـه صـورت S.Pomi به شـکل میسلیوم در شـاخسار هـاي آلـوده زمستـان گـذرانـی میكنـد. پــس از آنکه میسلیوم هاي دو تیـپ جنـسی مختـلف سـازگار (Mating Type) نیـز با یکـدیگر آمیزش پیدا كردند، اجسامی تیره رنگ (پریتسهاي دروغی) بین بافتهاي برگهاي ریخته شده بركف باغ  تشکیل میشوند غالب پریتسهاي دروغی اولیه در خلال چهار هفته بعد از ریزش برگ ها تشکیل میشوند. رطوبت براي تکامل پریتس دروغی ضرورت دارد. دماي بهینه براي تکامـل آسکوگون 20- 18 و براي بلوغ آسکوسپورها  18- 16 است. رقم سیب و تـاریخ خزان برگ ها در بلـوغ و رسیدن آسکـوسپورها در بهـار تأثیـري ندارد. وقتی برگ زمستان گذرانده موجود در كف باغ  مرطوب میگردد (بارانهاي آخر زمستان و اول بهار) آسک هاي رسیده و بالـغ با جـذب رطوبـت از طریـق روزنـه پرتیـس دروغی متـورم شده با فشار آسکوسپورها را تخـلیه میكنند ، آسکوسپـورها همراه با جریان باد در فضـا پخـش میشـونـد و عفـونت اولـیه روي اندام هـاي تازه روییـده ایجاد میگردد. پیش بینی این بیماري در اپیـدمی ها بر اساس مؤثـر بودن ،مایه تلقـیح اولیه Primary inoculum یا در واقع آسکوسپـورهاي تولید شده در پرتیس هاي دروغی زمستان گذران موجـود برگ هاي كف باغ و جـوانه در سطوح گیاهی بر اسـاس شـرایط آب و هوایی صـورت می گیرد. وقتی آسکوسپـورها روي كاسبـرگ، برگ یا میوه جوان در مجـاورت لایه نازكی از رطوبت، قرار بگیرند جوانه میزنند براي آغاز تندش رطوبت آزاد (رطوبت نسبی بیش از 95%) ضرورت دارد. زمان لازم براي وقوع آلودگی به دماي محیط و تـعداد ساعـات خیس شدگی بستگی دارد بطور مـثال در دمـاي 22 به 48  سـاعت خیس شدگی سطح بافت نیاز است تا آسکوسپورها جوانه زده و آلـودگی شـروع گردد در حالیکه در دماي 6 به 21 ساعت خیس شدگی، البتـه در دما هاي بالاتر از 26 معمـولا بیماري به ندرت اتفاق می افتد (شرایط خنک و مرطوب براي وقوع بیماري لازمست، منحنی Milles 1944 .)

قـارچ بـعـد از نـفوذ در كـوتیـکول منـشـعب شـده و زیـر كـوتـیکـول تـشکیـل استـرومـا میـدهـد و لـکه هـاي بیــماري كـه روي آن هـا كنیدیـوفـورو كنیدي هاي pomi.S تـشکیل میـگردد، ظـاهـر میـشوند. لـکه هـا و كنیـدي ها در مـركز لکه ها بسته به رطـوبت نـسبی و دما بـعد از 9 تا 17 روز دیـده میشوند .

كـنیدي هـا عـامـل اصلی ایـجاد عفـونـت و بیـماري در تابسـتان هستند كه با قطـره هـاي بـاران یا بـاد روي سطـح برگ هـا یا میـوه درخـتان دیگر پخـش میگردند. ایـن كنیـدي ها به شـیوه آسکوسـپورها جوانـه زده و با نفـوذ در میزبـان لـکه هـاي جـدید را بوجود می آورند. در خـلال فـصل رشـد بسـته به دوره كـمون بیـماري و نیـز حساسیـت بـافت رقـم میزبان چـرخه هـاي ثـانویه دیـگري نـیز مـمکن اسـت تـکرار شـود.

اسـاسـا خـسارت یـسماری به دو صـورت اسـت:

1-كاهش بازار پسندي میوه ها به سبب وجود لکه هاي سیاه یا تغییر شکل میوه ها

2-نابودي كامل درخت در 3-2سال متوالی اپیدمی شدید

در ابتداي بهار قبل از باز نشدن شکوفه ها اولین جایی كه آلوده میشود كاس برگ هاي گل سیب است. كاس برگ ها به رنگ سبز زیتونی در آمده و از این طریق میوه ها و برگ هاي جوان نیز آلوده میشوند .لکه ها ابتدا در سطح زیرین برگ هاي جوان مشاهـده می شوند و با باز تر شدن بـرگ ها هر دو سطـح آنهـا آلوده میگردنـد. لکـه هاي اولـیه ،مخـملی و بـه رنـگ سبز زیتونـی تا قـهوه اي و با حـاشیه نامشخـص می باشند. به تـدریج حـاشیه لـکه هـا واضـح شده و ممـکن است چـند لکـه به هم چسـبیده و به رنـگ سیـاه درآیـند.

كنـترل لـکه سـیاه سـیـب :

1-اقـدامـات بهـداشـتی: جـلوگـیري از تشکـیل پریتـس دروغی احتمـال بـروز هـمه گیـري بیمـاري را كاهش میـدهد براي این منظور شخـم زمستانه میتواند با زیر خـاك نمـودن بقـایا بشـدت بیـماري را كاهش دهـد .پاشیدن كودهاي نیتروژندار (اوره) در پـائیـز روي برگ هاي ریخـتـه شده در كـف بـاغ باعـث تسریـع فـساد و تجـزیه آن هـا و مـانع تشکیـل پریـتس دروغی میگردد. این عمـل بـویژه در سال هایی كه زمـستان مـلایم باشد نتیجه بخـش است. پاشیدن قارچ كش هایی مثل بنـومیل در آخـر فـصل (قبـل از خـزان) روي بـرگ هاي درخـت یا بعـد از خـزان روي برگ هاي كـف باغ نیز مانـع تشـکیل پـریتس دروغی در پائیز و زمستان میگردد.

2-عـملیـات زراعی: وقـتی جـریان هـوا در بین تـاج درختـان به خـوبی صورت گیـرد به سـبب وجود هـوا و جـریان باد در مـیان شاخسـاره هـا و خـشک شـدن شـاخسـاره ها، شـرایط آب و هوایی براي وقوع بیماري نـامساعد میگردد. لذا تنظیم فاصله درختان هنـگام كاشت و هـرس مرتب آنـها با ایجـاد شرایط خشـک و نیز فراهم آوري شرایط مناسب براي سمپاشی باعث كاهش بیماري می گردد.

3-ارقـام مـقـامـشـامـل: گـلـدنـرد Goloden-Red ردفري Red Free- لیبرتی liberty- پریما Prima- پرسیلا Priscillaـ سرپرایز Si Prize-جونا فري Jona Free- فـريـدام Free Dom- مکفري MacFree- مـور یا  Moria- تـرنت Trent- نـوا Nova– ایزيگرو Easygro- نوواماك Novamac- ریشلیو Richelieu- روویل Rouville- فلوریدا Florida

4-شـیمیـایـی: در شـمـال شـرق ایـالـات مـتحـده نـزدیـک بـه 05% از كـل قـارچ كـش هـاي مـصرفـی در بـاغ هـاي سیـب فـقط بـراي كنتـرل ایـن بیـمـاري بـکار میـرود.

قـارچ کـش هـاي مـورد استـفاده عبـارتنـد از:

كـاپتان، دودین، گروهاتیلن بیسديتیوكاربامات ها و سموم گوگردي، بنزیمیرازول ها و بازدارنده هاي بیوسنتز در ارگوسترول (;SBI StroleBiosynthesis Inhibitores .)

امـروزه از بنـومیل (ازبـنـزیمیدازولـها) و دودیـن به خـاطر بـروز مـقاومت در قـارچ عامل بیـماري كمتر استـفـاده میـشود. پیـش از وقوع آلـودگی بایـستی بر اسـاس پیش بینی هاي هواشناسی (طول زمان رطوبت بالاي 90%) با استفاده از قـارچ کش هاي پیشگیري كننده سمپاشی صورت گیرد. بعد از ایجاد عفونت خصوصا در نواحی نیمه خشک، باغدار با دانستن زمان وقوع آلودگی با استفاده از قارچ کـش ها می تـواند 24 تا 96 ساعت (1-4 روز) پـس از شروع عفونت بیماري را مـهار كنـد، (با استفاده از داده هاي هواشناسی و جدول میـلز زمان وقـوع عفونت تعیین میگردد). زمـان سمپاشی بر اساس مراحل رشد و نـمو درخت سیب انـجام میشود. سم پـاشی اول در مـرحله نوك نقـرهاي  Silver Tip (جـوانه ها تازه شکفته و نوك برگ هاي اولیه به رنگ سـفید نقرهاي نمایان است). انجام میشود و سمپاش هاي محافظتی و پیشگیري كننده بـعدي در مراحل نـوك سبزي Green Tip (انـدام هاي رویـشی و جـوانه هـا به یـک سـانتی متر رسیده اند). مرحله ظـهور دسته هـاي گـل Tight ,Cluster (مرحله گلدهی Bloom) و در آخر بعد از ریزش گلبرگ ها صورت میگیرد. سمپاشی هاي پوششی به فاصله هر دو هفته یکبار بعد از ریزش گلدهی تا حـدود 3-2 هفته مانده به برداشت محصول ادامه مییابد. قـابل ذكـر است برنامه مبارزه شیمیایی با لکه سـیاه سیب، سفیدك حقیقی، زنـگ ها و بیـماري هاي مختلف دیگر كه در خلال تابستان بروز میكنند از جمـله لکه دودي، فـضله مگسی، آفات و كـنه ها بطـور تلفیقی صـورت میگیرد. اگـر تعـداد لکـه ها زیاد باشـد برگ ها بد شکل و پیچیده میشوند و معمولا ریـزش میكنند. آلودگی دمبرگ موجب ریزش برگ قبل از تکامل آن میگردد. لکه روي میوه ها ابتدا مشابه لکه هاي روي برگ ها است بعدا قهوه اي، سـیاه و چوب پنبه اي میشوند. میوه هاي آسیب دیده بـدشکل و پـیچ خورده هستند، معـمولا این مـیوه ها ترك میخورند و زود میریزند. آلودگی دم میوه موجب ریزش میـوه قبل از رسیدن آن میگردند .از روش هاي مبارزه با این بیماري می توان به موارد  زیر اشاره كرد:

سموم توصیه شده براي لکه سیاه سیب این بیماري عبارتند از:

دودین یا میلپرکس: 5/1 – 1 در هزار

كاپتان یا ارتوساید wp 50%:  3 در هزار

بنومیلwp50 % : 5/0 در هزار

بیترتانول یا بایکور  25/0:    wp 0/75 در هزار

نوآریمول یا تریمیدال 9% :  Ec  0/75درهزار

حداقل میزان سمپاشی بااین سموم 3 نوبت میباشد كه عبارتنداز:

*زمان تورم جوانه ها

*زمان ریزش گلبرگ ها

*11روز پس از نوبت دوم

سفيـدک‏ سطحی ‏سيب:‏

هر جا كه سیب كـشت میشود این بیماري نیز وجـود دارد بویژه در خزانه هاي سیب در سراسر جهان بیماري مهمی محسوب میگردد در ایالات متحـده این بیمـاري با ایـجاد شبکه زنگاري (زبر و چـوب پنبه اي Russeting) روي پـوست میوه موجب كـاهش ارزش میوه تا  50 % میشود.

عـلائم:

سفیدك سطحی سیب به قسمت هاي مختلـف درخت مانند: سرشاخه ها، برگ ها، شکوفه ها و میوه ها حمله میكند. علائم روي برگ ها بصورت لکه هاي خاكستري تا سفید كثیف ظـاهر میشوند و اگر برگ هاي جوان آلوده شوند دچار پیچ خوردگی و بد شکلی شده و نهایتا خـشک میشوند. شکـوفه هـاي درخـت بر اثـر زمستـان گـذارانی قـارچ در جوانه هـاي زایشی زود تـر از بقیه قسمـت ها آلـوده میشـوند. در اثـر آلـودگی شکـوفه ها ، گـلبرگ هـا چـروكـیده و كـاسبرگ ها گـوشتی و كلفت میشونـد و توانایی تشکیل میوه را از دست میدهند. كاسبرگ ها خیلی حساس هستند. میسلیوم ها، كنیدیـوفورها و كنیدي هاي قـارچ روي سرشاخه ها منظره سفید رنگی را ایـجاد میكنند رشد این شـاخه ها متوقف شده و فواصل میانگره ها كوتاه میمـاند و نهایتا سـرشاخه هـا خشک میشونـد .معمولا روي سرشاخه ها فرم جنسی قـارچ (كلیستوتسیوم) تشکیل میشود. میوه ها نیز آلوده شده و حالت شبکه چوب پنبهاي در سطح میوه ها (زنگار میوه) بوجود می آید. در مورد گلابی هم پوشش سفید میوه تا اواسط تابستان روي میوه باقی میماند و بعد این  پوشش محو میشود و اثر آن بصورت لکه زنگاري(Russet) باقی میماند در خزانه ها قارچ به همه برگ هاي در حال رشد حمله كرده و موجب كندي رشد قسمت هاي انتهایی شاخه ها میشود.

عامل بیماری:

روي سیب و گلابی قارچ زیر است:

Te) Podosphaera leucotricha

(Erysiphaceae-Erysiphales-Hymenoascomycetidae-Ascomycetes)

An) Oidium farinosum

(Moniliaceae-Moniliales-Hyphomycetidae-Deutromycetes)

:Podosphaera leucotricha

كـلیستوتسیوم P.leucotricha داراي زوائـد دو شـاخه اي شـکل اند هر چـند در این گـونه حالت دو شاخه اي به سـختی دیده میشـود داخـل كلیستـوتـسیـوم فـقط یـک آسـک وجـود دارد كـه حـاوي 8 آسـکوسپور بیـضـوي است. ایـن قـارچ هتـروتـالیک اسـت.

كنیـديهاي O.farinosum شفاف، تک سلـولی و دو سر تـخت و استـوانه اي شـکل اند و بصورت زنـجیـري روي كنیدیوفور تشکیـل میشوند

چـرخه بیمـاری:

ریسه درون جوانه هـا مهمترین بخش زمستان گذران قارچ می باشد این قـارچ انـگل اجباري اسـت. اگر آسکوكارپ تشـکیل گـردد میتواند مـوجب بـقـاء قـارچ گـردد ولـی بـنظـر نمـیرسـد كلیستوتـسیـوم در چـرخه زنـدگـی قـارچ نـقـش داشـته باشـد و آسـکوسـپـورهـاي  P.leucotricha مـوجب آلـودگی نـمیشوند در بـهار بـا مـناسب شدن شـرایط محیطی ریـسه ها، داخل جوانه ها فعال شده و تولید كنیدیوم میكند كنیديها با بادپخش شده و موجب آلودگی اولیه میشوند سپس از زخم ها و لکه هاي جدید نیز كنیدیوفورها تولید كنیديهاي جدید را كرده و موجب انتشار بیماري و آلودگی هاي ثانویه میگردند.

فعالیت قارچ در تابستان شدیدا كاهش مییابد ولی در اواخـر تـابسـتان و پائـیز مجـددا فعــال شـده و با انتشار كنیدي ها موجب آلـودگی هاي جدید میـگردد، نهال هاي موجود در خزانه بعلت اینکه تا اواخر پائیز رشد میكنند بسیار مستعد آلودگی هستند. البته برگ هاي جوان درخت سیب فقط تا چند روز بعـد از باز شدن به آلودگی حسـاس هستند و پس از آن آلودگی فقط در برگ هایی دیده میشود كه بطور  مکانیکی صدمه دیده اند. كنیدي ها در سطح برگ وقتی رطوبت نسبی حدود 70% باشد به خوبی تندش می كنند. اوج تولید و آزاد سازي اسپورها در ظهر انجام می شود. قارچ در گستره دمایی 32-4 فعالیت میكند ولی بهینه دماي آن 0-2016 است

این بیماري در مناطق نیمه خشک به فراوانی دیده میشود ولی به ندرت در مناطق خشک ظاهر میشود. از عوامل مهم و موثر در جوانه زدن كنیديها دما و رطوبت است هر چند نقش دما خیلی بیشتر از رطوبت است زیرا میزان آب در داخل كنیديها بالا بوده و رطوبت تأثیر كمـتري در جوانه زنی اسپور قارچ دارد. بعداز عفونت میسلیوم قارچ در جوانه هاي آلوده تا بهار سال بعد به حالت ركود باقی میمانند و جوانه هاي انتهایی مهمترین مکان براي زمستان گذرانی قارچ عامل بیماری هستند.

کنترل:

1-هرس شاخه ها و سرشاخه هاي آلوده:  میتواند موجب كاهش مایه تلقیح اولیه گردد. كاهش مایه تلقیح اولیه و حفاظت برگ، میوه و جوانه از عفونت ثانویه در مبارزه با این بیماري مهم است.

 2-ارقام  مقاومارقام  سیب با حساسیت كمتر عبارتند از :  سیب زرد لبنانی ،دلیشز، گلدن دلیشز، واین ساپ، یورك ایمپریال ، نیتانی، لورد لمبورن.

ارقام گلابی مقاوم به سفیدك هاي سطحی عبارتند از: دوآنژو،لوئیزبون Louise  Bonne

3-شیمیایی: قارچ کش هاي علیه سفیدك هاي حقیقی عبارتند از : گوگرد، بنزیمدازول ها، ضد بیوسنتزارگوسترول

(Ergosterol Biosynthesis Inhibitores :EBI)، بوپریمات، پیرازوفوس،تريآدیمفون، دینوكاپ (كاراتان)

قـبل از پیدایش گل هـا، مصـرف سفیدك كـش هاي بسیـار مؤثر مثـل تري آدیمفون كه به شدت از تولید كنیدي جلوگیري میكنند ضرورت ندارد. در اروپاي غربی به علت وجود هواي ملایم در زمستان و شرایط مناسب بیماري در بهار، درختان باغ را 15 بار با قارچ کش ها سم پاشی می كنند.

زمـان سـمپاشی:

الف) نوبت اول هنگام تورم جـوانه ها كه ترجیحا از سموم سیستمیک استفـاده میـشود. چون خنکی هوا مانع تصعید گوگرد است و از طرفی دیگر سموم سیستمیک روي آلودگی درون جوانه ها مؤثرند.

ب) نوبت دوم بعد از ریزش گلبرگ ها كه میتوان از گوگرد و تابل استفاده نمود همچنین كاراتان و سایر سموم سیستمیک نیز قابل استفاده اند (بعضی ارقام سیب و گلابی به گوگرد حساسند و موجب گیاهسوزي آنها می شود كه بایستی دقت نمود).

ج) نوبت سوم : بستگی  به شرایط جوي و میزان پیشرفت بیماري دارد بیش از 3 نوبت  هم ممکـن است لازم به سمپاشی باشد. قارچ كش هاي باز دارنده بیوسنتز ارگوسترول زمانیکه بیماري هنوز شدت پیدا نکرده است بسیار موثرند

Cytospora canker:

به این بیماری شـانکر لوکوستـومایی، دارخور و فیتیله نـارنجی هـم گـفته میشود. این بیمـاری داراي میـزبان هاي مختلفی از جـمله گردو، چنار، تـبریزي، گیلـاس، زردآلو، قـیسیو سیب میباشد. رو درختان هسته دار این بیماري روي درختان گیلاس، زردآلـو، هلـو، شلیل، آلو، گـوجه بروز پیدا میكند.

علائم بیماري :

علائم بیماري روي سرشاخه ها، شاخه هاي قطور و در گیلاس روي تنه دیده می شود. سرشاخه هاي مبتلا در حالی كه پوست آنهـا كمی چروكیـده شده، خـشک میشونـد. از شاخـه هاي آلـوده و جوانـه ها انگم تراوش شـده و سرانجام این قسمت ها نیز میخشـکند. روي شاخه هاي قطورو تنه درختان گیلاس مبتلا به بیماري معمولا شانکر ایجاد میشود. درآغاز پوست قسمت هاي آلوده كمی تیره تر و فرو رفته ترشده و به تدریج اندازه آن بزرگتر و تبـدیل به شانـکـر میشود .شانکر ایجاد شده و ترشح صـمغ در ایـن بیماري شـبیه علـائـم بیـماري شـانـکر باكـتریایی درختـان هسـته دار بـوده و معمـولا این دو بیماري كه در مناطق مرطوب و پرباران شیوع دارند باهم اشتباه می شوند.

.                        

این بیماري گاهی دردرخت زردآلو موجب مرگ آنی درخت میشود.

.معمولا در بخش مركزي شانکرها، اندام هاي تولید مثل قارچ (پیکنیدها و پریتسهاي بیمارگر) به شکل جوش هاي كوچک و سیاه رنگ نمایان میگردند. چنانچه شانـکر پیرامون شاخه ها را فـراگیرد، برگ هاي شاخه هاي بالاي مركز شانکر سبز خشک شده و سرانجام بخش هاي بالایی این شاخه ها هم میخشکند.

عامـل بیمـاری، نحوه انتشـار و چـرخه زیسـتی آن:

‏قـارچ عـامل بیـماري Cytospora  persoonii اسـت كـه متـرادف آن Cytosporaleucostoma بوده و شکـل جنسـی آن Leucostoma persoonii می بـاشد.

در درختان زردآلو، قارچ   Cytospora cincta Sacc نیز میتواند عامل بیماري باشد. قارچ عامل بیماري در سرتا سر سال در طراف  شانکرهاي روی شاخه ها، تنه ها و پیکنـیدي هاي فراوان تشکیل شده روي شاخه هاي آلـوده وجود داشته و زمستان گذرانی میكند.

ایجاد عفونت از طریق روزنه ها و جوانه هاي سالم میسر نیست بلکه زخم هایی كه بر اثرعوامل مکانیکی، سـرما، گرما، هرس، تـگرگ، تغذیـه حیوانات و حشـرات در انـدام هاي چوبی گیاه ایجاد میشوند یا یـخبندان و تابـش اشعه خورشید كه مـنجر به پیـدایش ترك، شکاف یا بافت مردگی میگردند از جمله راه هاي نفوذ و ایجاد آلودگی روي درخت میباشند.

قارچ عامل بیماري پس از استقرار در پوست درخت، به سـرعت توسعه پیدا كرده و پـس از مدتی پیکنیدي هـاي فراوانی در پوست بوجود میآورد. در هـواي بارانی و با نفوذ رطـوبت، اسپورهاي قارچ در لـعاب عسلی رنگی از روزنه هاي پیـکنیدي ها خـارج شده و با قطرات باران و وزش باد به قسمت هاي دیگر درخت منتقل میشوند.

چرخه بیماري در فصولی از سال كه هوا خنک و توام با باران شدید باشد چندین دفعه تکرار میشود.

راه های پیشگیری و کنترل بیماری:

هر اقدامی كه بتواند از تضعیف و زخمی شدن درختان جلوگیري كند در پیشگیري از بیماري موثر است.

سم پاشی هاي چهارگانه دوره اي با بردوفیکس به شرح زیر:

سم پاشی با بردوفیکس 10 در هزار پس از ریزش 70 درصد برگ ها در پاییز

سم پاشی با بردوفیکس 10 در هزار قبل از تورم جوانه ها

سم پاشی با بردوفیکس  5 در هزار بعد از ریزش گلبرگ ها

سم پاشی با بردوفیکس 5 در هزار بعد از تشکیل میوه

در صورت وجود آلودگی اقدامات زیر علاوه بر محلول پاشی هاي دوره اي ضروري است :

تکرار سم پاشی ها، بعد از تشکیل میوه، در سه نوبت به فواصل 15روزه

تراشیدن دقیق شانکرهاي موجود روي شاخه ها و تنه هاي درختان آلوده و پانسمان بافت سالم گیاه با بردوفیکس رقیق نشده

.هرس شاخه هاي آلوده، 10 تا 15 سانتی متر پایین تر از بافت آلوده و سوزاندن آنها و در صورت قطور بودن محل هرس ضد عفونی آن با بردوفیکس رقیق نشده

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۹-۲۰

بیـمـاری های مهـم بادمـجان

1- سـاق سیـاه یا بـلایت فـایتـوفـتورایـی

عـامـل بـیماری

عامل بیماری قارچ Phytophthora capsiciمی باشد.

علایم بیـماری

  • در محل آلودگی بر روی برگ و ساقه ابـتدا لکه ای به رنگ قهوه ای تیره و یا سیاه پـدیدار می گردد که به تدریج به طـرف بالا و پایین و اطراف محل آلـودگی پیشروی می کند. پس از چندی عـامل بیماری به بـافت های مجـاور لکه نفوذ کرده و مـانع جریان شیره های گیاه می گردد.
  • عضو مورد حمله پژمرده و خشک می گردد.
  • گاهی اوقات در محل آلودگی زخم و حالت پوسیدگی نیز مشاهده می گردد.
  • در هـر صورت اگر شاخـه ای آلوده گردد همان قسمت و اگر سـاقه اصـلی یا طـوقه مورد حـمله قرار گـیرد تـمام بوته خشک می گردد.
  • آلـودگی می تواند بر روی میوه ها نیز توسـعه یـابد که مـوجب ایجـاد لکه های تیـره بر روی میوه هـمانند سـاقه و برگ ها می شود.
  • اغلـب میوه ها چروکیـده و خشک می شوند ولی به گیاه متـصل اند و نمـی ریزند.

شـرایط مسـاعد بیـماری

  • بارندگـی های سنگـین، رطـوبت خاک و زهکشـی ضعـیف از شـرایط مساعد بیـماری می باشـد.
  • عامل بیمـاری در خاک وجـود دارد و توسـط آب آبیـاری و وسـایل کشـاورزی به نـقاط مخـتلف مـزرعه جا به جـا می گردد.
  • اسپـورهای عامل بیماری توسط قـطرات باران از خاک به مـیوه ها و شاخ و بـرگ انتقـال می یابنـد.
  • دمـای رشد قـارچ  عامل بیماری 11تا  35 درجه سانتی گراد و دمای بـهینه رشـد آن 30درجه سانتی گـراد میباشد.

 

روش های پیشگـیری و کنتـرل بیـماری

  • ضدعفـونی خاک خـزانه
  • انهـدام شـاخ و برگ آلـوده شـخم عمیـق و زیر خاک کـردن بـقایای گـیاهان
  • تـناوب زراعـی سه سـاله
  • فاصلـه دار کاشـتن بـوته هـا
  • در صـورت لـزوم استـفاده از سـموم کشـاورزی منـاسـب

 

2-پوسـیدگی سـاقه

عـامل بیـماری

عـامل بیـماری قارچ  Phytophthora cryptogea مـی باشـد که سـبب پوسـیدگی طوقه بادمجان می گردد و عـلایم آن با آنـچه در مـورد  P.capsiciگفته شد مطـابقت دارد

 

3-سفـیدک سطـحی

عـامـل بیـماری

این بیماری توسط گونه های مختلف خانواده Erysiphaceaeایجاد می شـود. قارچ  Leveillula solanacearum  اولین بار از ایران گزارش شـد و قارچ Leveillula tauricaعلاوه بر بادمـجان بر روی گـوجـه فرنگـی و سـیب زمیـنی نیز خـسارت واردمـی کند. قارچ Erysiphe polyphagaدر روی گیـاهان جـوان بادمـجان در گـلخانه از هنـد گزارش شـده است.

علایـم بیماری

  • ایـجاد لکه های سـفید و پودری بر روی برگ هـا، سـاقه ها، گل ها و مـیوه ها
  • زردی و پژمردگـی برگ ها
  • ریـزش بـرگ ها
  • برگ هـای پاییـنی زودتر مـورد حملـه بیـماری قرار مـی گیرند

شـرایط مسـاعد بیـماری

  • سایـه و تهویه نامـناسب از عوامل مساعد برای توسعـه بیمـاری هستند.

روش هـای پیشگیری و کنتـرل بیـماری

  • حـذف قسمـت های آلـوده گـیاه و از بینبردن بقایای محصول در زمین
  • جلوگیری از وارد شـدن استرس به گیـاهان با فراهـم کردن آبـیاری و کوددهـی مناسب
  • رعـایت فاصله کاشت مناسب برای جـلوگیری از کشـت انبـوه
  • استفـاده از فـسفیت پتـاسیم
  • اسـتفاده از سـموم گـوگـردی

4-پـژمردگـی فـوزاریـومـی

 عـامل بیـماری

عـامـل بیـماری قـارچ Fusarium oxysporum f.sp.melongenaeمـی بـاشد.

عـلایم بیـماری

زرد شـدن بـرگ ها و پژمردگی بـرگ هـای بالایـی

سپـس برگ هـا به رنگ سـبز تیـره یا قـهوه ای درآمـده و متصـل به گیاه باقـی می مانـند.

با بـرش عرضی ساقه و ریـشه ها نوارهـای قهوه ای در بافت آوندی مشـاهده میشـود.

شـرایط مـساعد بیمـاری

  • دمـای بهینه برای رشـد فـوزاریوم بادمجـان حـدود 28درجه سانتـی گـراد اسـت بـنابراین این بیـماری در هـوای گـرم شـایع اسـت.
  • عـامل بیمـاری از طـریـق ادوات کشاورزی، آب آبیـاری و بـقایای گیـاهـی منـتقل مـی شود.

روش هـای پیشـگیری و کـنترل بیـماری

  • رعـایت بهداشـت گـلخانه و حـذف بقـایای گـیاهی
  • اسـتفاده از ارقـام مقـاوم
  • ضـدعفـونی بـذور قـبل از کـاشت با سـموم منـاسـب(کـاربنـدازیم و مـتالاکسـیل)
  • ضـدعفـونی خـاک توسـط آفـتابدهی با سـموم شیـمیایی
  • کنتـرل بیولـوژیک با قـارچ های آنتـاگونیـست ماننـد تریکـودرما
  • شـخم زدن عمـیق خاک گلخـانه برای بهـبود تهـویه خـاک
  • کنتـرل رطـوبت و دمـای گلخـانه حـذف علـف هـای هـرز خودرو
  • اطمـینان از پوسـیده بودن کـود دامـی
  • پرهیـز از آبیـاری بیـش از حـد
  • حـذف سریع بوته هـای آلوده همـراه باخارج نمـودن خاک اطـراف ریـشه های آنـها
  • استـفاده از قـارچکـش منـاسـب

 

5-پـژمردگـی ورتیـسیلـیومی

عـامـل بـیماری   

عـامل بیمـاری قـارچ Verticillium albo-atrumو Verticillium dahliaeمی باشـد. این قـارچ به سـبزی های مخـتلف از جـمله چغنـدر، باقـلا، خیار، بادمـجان، تربـچه، تـرب، فلـفل، سـیب زمیـنی، ریـواس، گـوجه فـرنگـی و هنـدوانه حـمله کرده و خسـارت وارد می کنـد و لیکن بادمجان در مقـایسه با سـایر سـبزی ها حسـاس تریـن میـزبان محسوب می شود.

عـلایم بـیمـاری

  • زردشـدن برگ ها در فـاصـله بین رگبرگ ها، سـپس برگ ها قهـوه ای و پـژمرده می شـوند.
  • زردیـبرگ ها اغلـب به صـورت Vشـکل می باشد.
  • گـیاهـان آلوده کـوتوله اند و به نـدرت تـولید مـیوه می کنند.
  • با برش طـولی سـاقه های آلوده،تیـرگی بـافت آونـدی مـشاهده مـی شود.
  • اگر بعـد از تـشکیل میـوه آلـودگـی رخ دهـد مـیوه و گل ها بد شـکل و پژمـرده شـده و مـی ریـزند.
  • در داخـل مـیوه های آلـوده ممکن است نوارهـای سیـاه دیده شـوند که نشـانگر فـساد بافت آوندی است.
  • ریشـه و طـوقه پوسـیده می شـوند

شـرایط مسـاعد بیـماری

  • آب و هـوای خنک و مرطوب
  • اسـتفاده بیش از حد از کـودهای نیتـروژنه و کمـبود پتاسیم
  • دمای بین 21و 25درجه سانتی گراد از شرایط مسـاعد برای توسـعه بیماری است.
  • عامل بیماری از طریق زخم های ایجـاد شده بر روی ریشه بر اثر عملیات زراعی، تـشکیل ریشه های ثانویه و تغـذیه نماتدها وارد گیاه می شود.روش هـای پیشگیـری و کنترل بیـماری
  • ضدعفـونی و آفـتاب دهـی خاک
  • اطلـاع از سوابق آلـودگی در منتطقه و ضدعفـونی آنجا
  • تنـاوب زراعی با گیـاهان غـیر میزبان
  • استـفاده از ارقام مقـاوم
  • خارج کردن بقـایای گـیاهی پس از برداشـت محصول
  • تهـیه برنامه غذایی مناسـب برای رشد بهینـه گـیاه

 

6-پژمردگـی اسـکلروتینیایـی بادمـجان(کپک سـفید، پوسـیدگی نرم آبـکی)

عـامل بیـماری

عـامل بیماری قـارچ Sclerotinia sclerotiorumو یـا Sclerotinia minorمـی باشد.

عـلایم بیـماری

  • عـلایم بیمـاری بر روی سـاقه  اصـلی یا شـاخه  های  فرعـی مشـاهده می شود.این علایـم از مـحل زخـم یا محل انشـعاب شروع می شـود و به خصـوص در نزدیـکی سطـح زمین منـاطـق آبـسوخته ای با رنـگ قهـوه ای روشـن یا تیـره مشـاهده مـی گردد.
  • توده مـیسیلیوم سـفید با سـختینه هایـی در روی سـاقه دیـده شـده و پوسیدگی نرم را سبـب می گردد.
  • در منـاطـق گرم و خشـک شانـکرهای خشـک توسعـه یافتـه سبـب از بین رفـتن گیاه می شود بدون اینکه پوسـیدگی نـرم ایـجاد گردد.
  • گیـاهان آلوده پژمرده شـده و مـی میرند.
  • میوه ها به طور مستقیم از سـطح خاک و یا از طریـق محل اتصـال به سـاقه سـریعا پوسـیده می شـوند و آبکی میگردند.
  • اسکلروت های قـارچ می توانند درون مـغز ساقه و حفـره هـای میـوه تـشکیل شـوند و مـوجب سـیاه شدگی بافت گردند و رشـد آن ها به سختـی انجام می شود.

شـرایط مـساعد بیـماری

  • قـارچ عامل بیـماری به رطـوبـت زیاد احتـیاج دارد. در بـاران های مـداوم، مه یا آبـیاری بارانـی خسـارت خـیلی شـدید است.
  • دمـای بهیـنه برای رشد قـارچ 5/15تا 21درجـه سـانتی گـراد است
  • بـاد مـهـم تـرین عـامـل انتـشـار ایـن بـیماری است. عـوامـل دیـگر همـچون نشا آلـوده و بذور مخـلوط با سـختینه نیـز در انـتقال بیمـاری نـقش دارد.
  • همچنـین عامل بیـماری از طـریق خـاک و کودهـای دامـی آلوده، بقـایای گـیاهی و آب آبـیاری از یک منـطقه به منطقـه دیگر مـنتقل می شود.

روش هـای پیشـگیری و کـنترل بـیماری

  • کشـت در خاک هـایی با زهکشـی منـاسـب
  • غرقـاب کـردن زمـین ها به مـدت 23تا 45روز
  • عـدم آبـیاری بارانـی
  • رعـایت تنـاوب زراعـی با محصـولـات غـیر مـیزبان مـانند ذرت
  • ضـدعفونی خـاک
  • استـفاده از کـودهای دامی عـاری از بیمـاری
  • عـدم کاشـت کـاهو، لوبـیا و کـلم در زمـین های آلـوده

 

7-لکـه برگی سـرکوسـپورایی (چـشم قورباغـه ای) Frogeye

عامـل بیمـاری

  • عـامل بیمـاری قارچ Cercospora capsiciیا melongenaeمی باشد.

علـایم بیـماری

  • عـلایم بر روی برگ هـا، دمبـرگ ها و سـاقه های بادمـجان ایجـاد می شـود.
  • اولیـن علـایم به صـورت لکـه های کلـروتیک کوچـک گـرد تا بیضی اسـت که می تواند به صـورت اشکـال منظم و نا منظم توسعـه یابد.
  • سپـس لکه ها نکروتیک شده کـه درمـرکز آن ها اسـپورهای خاکـستری روشن و حاشـیه قـهوه ای تیره مشـاهده می شود.
  • این لـکه ها اغلب شبیه چشم قورباغه ای می باشند. به همین دلیل به این بیماری چشم قورباغه ای گویند.
  • لکه ها خـشک شـده و مـرکز آن هـا ترک خـورده و توخـالی می شود
  • در صـورتی کـه بـیماری به شـدت توسـعـه یابـد بـرگ هـا ریـزش یـافتـه و سـایز میـوه ها کاهـش مـی یابد.
  • این عـلایم مـی تواند به راحتـی بـا بیمـاری باکتـریـایـی اشتـباه شـود ولـی بـا بررسـی دقیـق تـر می توان بیـن لکه های سـرکوسپورایی و باکتـریایی تمـایز قایل شـد آن هـم به این صـورت است که در سـرکوسـپورایی مرکز لکه ها روشن تا تیره با نقاط سیاه و سفـید می باشد و لـکه های باکتریایی نا منـظم و بدون نقاط سیاه و سفید می باشند

شـرایط مسـاعد بیمـاری

  • شرایـط آب و هـوایی گرم و مرطـوب از شـرایط مـساعد برای تـوسعه بیمـاری است.
  • اسپـورهـای قارچ از طـریق باد، بـاران، آب آبـیاری یا به طـور مـکانیکـی از طریق ادوات کـشاورزی و کشـاورز منتـقل می شـوند.روش های پیشـگیری و کنـترل بیماری
  • جمـع آوری و سـوزاندن بقـایای گیـاهی آلوده
  • حـذف و از بیـن بردن برگ های آلوده
  • استفاده از نشاءسالم
  • تناوب با گیاهان غیر میزبان
  • کنترل علف های هرز موجب کاهش رطـوبت نسبـی می گـردد.
  • آبیـاری در صـبح مـوجب کـاهـش شـرایط رطوبتی در طـول شـبانه روز مـی شود.
  • جـلوگیری از آبیـاری بیـش از حد برای کاهـش رطـوبت نـسبی
  • جلوگـیری از آبیـاری بارانی جهـت کـاهش رطـوبت برگ و کاهـش انتشـار پاتوژن از طـریق آب آبیاری
  • افزایش فاصله بین گیـاهان برای بهـبود تهویه و خشـک شدن سـطح شاخ و برگ
  • تهیـه برنامه غذایی مناسب
  • کشـت بین ردیفی بادمجان با دیگر سبزیجات موجـب توقف انتقـال پاتوژن بین گیـاهان می گردد.

 

8-بلایت یا سوختگی فوموپسیس

عامل بیماری

عامل بیماری قارچ Phomopsis vexansمی باشد.

علایم بیماری

  • این قارچ به نشـاءهای جوان حمله کرده و موجب ایجاد لکه های قهوه ای بر روی ساقه نزدیک به سطح خاک می شودکه در نهایت شانکرها ساقه را احاطه کرده و سبب مرگ نشاءمی گردند.
  • هنـگامی که گیاهان مسن تر به ایـن بیـماری آلـوده می شـوند لکـه هـای گرد نامنظم خاکـستری تا قهـوهای بر روی بـرگ های پایینی و سـاقه توسـعه می یابد.
  • سپس این لکه هابزرگ وبه هم متصل شده و باعث می شود کل سطح برگ زرد گردد و موجب ریزش برگ ها شود.
  • شانکرها بر روی ساقه پژمرده شده و موجب مرگ بافت های قسمت های بالایی می شود.
  • لکـه هابر روی میوه در ابتـدا به صورت لکه های نرم بیضی فرو رفته به رنگ قهوه ای روشن هستندکه سپس این لکه ها فرو رفته تر و به هم متصل شده و پوسیدگی نرم اسفنجی ایجاد می کنند.
  • در آب و هوای خشک میوه ها ممکن است چروکیده و مومیایی شوند.
  • یکی از ویژگی های بارز این بیماری این است که اندام های بارده ریز سیاه رنگ (پیکنید) در مرکز لکه ها توسعه یافته که این پیکنیدها به عنوان اینوکلوم ثانویه برای آلودگی های بعدی می باشند

روش های پیشگیری و کنترل بیماری

  • استفاده از بذور عاری از ویروس
  • حذف و از بین بردن تمام مواد گیاهیآلوده
  • تناوب زراعی 3تا 4ساله
  • استفاده از ارقام مقاوم
  • مالچ گذاری و آبیاری جوی و پشته ای می تواند انتقال آلودگی توسط آب و خاک را کاهش دهد.
  • استفاده از قارچ کش های مناسب

 

9-بوته میری و پوسیدگی ریشه

عامل بیماری

قارچ هایPythium spp. ،Rhizoctonia solaniو Fusarium spp.موجب مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه می-شوند.

علایم بیماری

این عوامل بیماری به دو صورت موجب خسارت به گیاهان می شوند:

  • بوته میری پیش از جوانه زنی: بذور ممکن است قبل از جوانه زنی پوسیده شوندیا نشاءها،قبل از بلوغبمیرند.
  • بوته میری پس از جوانه زنی: در نشاء های جوان موجب ایجاد پوسیدگی در طوقه می شوندکه بافت مورد حمله نرم شده و موجب پژمردگی و سقوط نشاء می شوند

.Pythium spp

  • این قارچ از عمده ترین عوامل بوته میری پس از جوانه زنی است
  • عمومی ترین علایم آن لکه های آبسوخته قهوه ای تیره تا سیاه رنگ است که سریعا در بالای قسمت داخلی نشاءتوسعه می یابند
  • لکه های آبسوخته قهوه ای بر روی ریشه ها ایجاد می شود که به قسمت هیپوکوتیل توسعه یافته که این لکهها سرانجامهیپوکوتیل را احاطه کرده و موجب پژمردگی و مرگ نشاءمی گردند

Rhizoctonia solan

  • علایم پیش از جوانه زنی به صورت لکه های قهوه ای مایل به قرمز بر روی هیپوکوتیل و مرگ جوانه ها میباشد.
  • علایم بوته میری پس از جوانه زنی به صورت لکه های سیاه است که بر روی ریشه هاوهیپوکوتیل در روی و زیر سطح خاک توسعه می یابد.سپس نشاءها پژمرده شده و می میرند

Fusarium spp.

  • لکه های قهوه ای تیره بر روی هیپوکوتیل ها تشکیل می شود که از مشخصه بوته میری پیش از جوانه زنی است.
  • بوته میری پس از جوانه زنی به صورت لکه های قهوه ای تیره بر روی ریشه ها، هیپوکوتیل ها و یا در نزدیکی طوقه نمایان است. در نهایت لکه ها هیپوکوتیل را احاطه کرده و موجب مرگ نشاءها می گردند

شرایط مساعد بیماری

  • این قارچهادارای دامنه میزبانی وسیعی هستند و می توانند برای مدت های طولانی در خاک، بقایای گیاهی و علف های هرز زنده بمانند
  • بوته میری به شدت تحت تاثیر رطوبت بالای خاک، تراکم زیاد، تهویه ضعیف، آب و هوای ابری، مرطوب و خنک می باشد.
  • انتقال آب از خاک های آلوده موجب انتشار بیماری از بوته های آلوده به بوته های سالم می شود.

 

روش های پیشگیری و کنترل بیماری

  • بهبود وضعیت زهکشی و رطوبت، برای جلوگیری از اشباع شدن خاک برای کاهش بوته میری موثر است.
  • تیمار خاک با قارچ کش مناسب
  • ضدعفونی بذو
  • ضدعفونی و آفتابدهی خاک
  • تناوب زراعی با غلات
  • استفاده از خاک های ضدعفونی شده در نشاء کاری

 

10-پوسیدگی اسکلروتیومی (ساترن بلایت)

عامل بیماری

عامل بیماری قارچSclerotiumrolfsiiمی باشد.

علایم بیماری

  • این قارچ به نشاءها حمله کرده و باعث بوته میری می شود.
  • اولین علایم بیماری در گیاهان بالغ به صورت لکه های قهوه ای تیره بر روی ساقه می باشد.
  • علایم بر روی شاخ و برگ به صورت زردی و پژمردگی توسعه می یابد.
  • میسلیوم های سفید رنگی در اطراف پوسیدگی ساقه تولید می شود.
  • اسکلروت های قهوه ای کوچک درون توده میسیلیوم تشکیل می شود.
  • با پیشرفت بیماری گیاهان پژمرده شده و می میرند.

شرایط مـساعد بیمـاری

  • این قارچ به صورت میسیلیوم یا اسکلروت درون و روی بقایای گیاهی زمستان گذرانی می کنند.
  • اسکلروت ها می توانند در خاک برای چندین سال زنده بمانند.
  • بارش یا آبیاری پس از یک دوره خشکی موجب جوانه زنی اسکلروت ها شده که شروع آلودگی میباشد.
  • رطوبت و درجه حرارت بالا از شرایط مساعد بیماری است که رشد قارچ به سرعت افزایش یافته و بیماری توسعه می یابد.
  • pHخاک بین 3و 5برای رشد قارچ مناسب است ،و در pH7یا بالاتر جوانه زنی اسکلروت متوقفمی-شود.
  • عامل بیماری از طریق نشاء، بقایای گیاهی، خاک، آب و تجهیزات کشاورزی آلوده انتشار می یابد.

روش هـای پیشگیری و کنتـرل بـیماری

  • تناوب زراعی
  • شخم عمیق برای از بین بردن اسکلروت ها
  • کشت گیاهان در بسترهایی با زهکشی مناسب
  • استفاده از قارچ کش های مناسب
  • کنترل بیولوژیکی با Trichodermaspp.وGliocladium virens

 

11-پژمردگی باکتریایی

عامل بیماری

عامل بیماری باکتری Ralstonia solanacearumمی باشد.

علایم بیـماری

  • در ابتدای آلودگی یک یا دو برگ در طول روز پژمرده شده، در حالی که بقیه برگ ها سالم به نظر میرسند.
  • چنانچه آلودگی توسعه یابد، تعداد بیشتری از برگ ها پژمرده و زرد شده تا اینکه کل گیاه می افتد، در حالی که ساقه سالم و راست می باشد.
  • بر روی ساقه هـای پایین تر لکه های تیره قـهوه ای توسعه می یابد که وقتی ساقه ها بریده می شوند، مایع لـزج چسبناکی (اووز باکتری) خارج می شود.
  • اگر دو قسمت ساقه ی تازه را بریده و بر روی هم بکشیم و دو ساقه را از هم دور کنیم اووز باکتری دیده میشود.
  • اگر انتهای ساقه را بریده و درون آب قرار دهیم جریان تراوش ماده شیری رنگ مشاهده می شود.

شرایط مـساعد بیماری

  • عامل بیماری خاکزاد است و می تواند برای مدت های طولانی در خاک یا روی ریشه ها و بقایای گیاهی زنده بماند.
  • باکتری عامل بیماری ریشه ها را از طریق زخم ایجاد شده به وسیله تغذیه نماتدها، پیوند و عملیات زراعی آلوده می کند.
  • درجه حرارت بالا و رطوبت بالای خاک از شرایط مساعد بیماری می باشند.
  • عامل بیماری می تواند از طریق آب، مواد گیاهی و حتی از طریق لباس کارگران و ادوات کشاورزی منتقل شود.

روش های پیشـگیری و کنـترل بیـماری

  • جلوگیری از کاشت در زمین های آلوده
  • استفاده از واریته های مقاوم
  • pHخاک بین 5/5و 7و زهکشی مناسب خاک، از فشار بیماری می کاهد.
  • کشت بر روی پشتهپیوند بوته بر روی ریشه های مقاوم
  • تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان

 

12-ریـز برگـی

عامل بیماری

عـامل بیـماری فایـتوپلاسـما می باشد که از طـریق زنجـرک های بوتـه ای  Hishimonus phycitisبه گیاهان سـالم منـتقل می شود.

علایم بیماری

  • گیاهان آلوده تولید برگ های مجتمع کرده که برگ ها باریک و ریزاند.
  • رنگ برگ ها زرد می باشد.
  • دمبرگ ها بسیار کوچک اند.
  • گیاهان آلوده هیچ گل و میوه ای تولید نمی کنند.
  • همچنین ریشه گیاهان آلوده کوتاه تر از گیاهان سالم است.

روش های پیشگیری و کنترل بیماری

  • استفادهاز ارقام مقاوم و متحمل
  • حذف و از بین بردن بوته های آلوده برای جلوگیری از انتشار بیشتر بیماری
  • تیمار بوته های آلوده با آنتی بیوتیک تتراسایکلین
  • کنترل زنجرک های ناقل بیماری

 

13-ویـروس موزایـیک بادمـجان

عامل بیماری

عامل بیماری ویآروس Eggplant yellow mosaic virusاز گروه Begomoviruseها می باشد.

علایم بیماری

  • موزاییک برگ ها
  • لوله شدن و موجدار شدن برگ ها
  • بدشکلی و ریز بودن برگ ها
  • کوتولگی
  • برگ های جدید به صورت فنجانی رو به پایین قرار می گیرند.
  • برگ های در حال رشد به صورت راست با زردی بین رگبرگی مشاهده می شوند
  • لوله ای شدنحاشیه برگ ها به سمت بالا
  • در صـورت آلودگـی بوته های جـوان به ایـن بیماری موجب سقط و ریـزش گل ها و عدم تولید مـیوه های مورد بازارپسـند می شوند
  • در صورت آلودگی بوته های مسن تر به این بیماری، میوه ها رنگ پذیری عادی داشته ولی تولید میوه های کمتری می کنند

نحوه انتقال بیماری

عامل بیماری از طریق سفید بالک ها (Bemisia tabaci) به گیاهان سالم منتقل می شود.

روش های پیشگیری و کنترل بیماری

  • از بین بردن بقایای گیاهی آلوده
  • حذف بوته های آلوده
  • کنترل ناقلین بیماری

 

اختلالات فیزیولوژیکی بادمجان

1-عارضه پوسیدگی گلگاه بادمجان Blossom-end rot

علایم عارضه

  • ایجاد نواحی آبسوخته در انتهای میوه به خصوص در میوه های نارس
  • لکه ها بزرگ و قهوه ای می شوند و ظاهری سیاه و چرمی پیدا می کنند
  • برگ های جدید ظاهری سوخته و پیچیده داشته و به صورت فنجانی به سمت پایین می پیچند.

دلایل عارضه پوسیدگی گلگاه

  • کمبود کلسیم
  • تنش خشکی
  • نوسانات رطوبتی خاک که می تواند در جذب کلسیم و نامتعادل بودن عناصر غذایی دخیل باشد.
  • کاربرد بیش از اندازه کودهای نیتروژنه که موجب رشد سریع گیاه می گردد.

روش های پیشگیری و کنترل

  • اندازه گیری pHخاک و میزان کلسیم قبل از کشت
  • نگهداری pHخاک در 5/6
  • استفاده از خاک آهکی برای افزایش غلظت کلسیم در خاک و کاهش رقابت با یون های دیگر
  • استفاده از مالچ برای کاهش تنش خشکی
  • جلوگیری از مصرف بیش از حد کودهای آمونیومی به دلیل افزایش رقابت یون آمونیوم با یون کلسیم در خاک
  • استفاده از کودهای حاوی کلسیم

 

2-عارضه بدشکلی میوه Misshapen fruit

علایم عارضه بدشکلی میوه

  • بدشکلی میوه به صورت ناهنجاری و اشکال نامنظم و یا عدم رشد کامل شکل میوه قابل مشاهده است

 

دلایل عارضه بدشکلی میوه

  • اختلال در گرده افشانی و توسعه گل ها از طریق شرایط محیطی اعم از بادهای شدید و نوسانات دمایی
  • گاهی اوقات میوه ها در مراحل اولیه از طریق خسارت ناشی از حشرات، بیماری ها و عملیات زراعی دچار بدشکلی می شوند.

روش های پیشگیری و کنترل عارضه

  • استفاده از بادشکن برای حفاظت محصولات از باد می تواند برای محصولاتی که در مرحله گل هستند موثر باشد
  • انتخاب محلولپاشی آفت کش هایی با سمیت کم در زمان گلدهی

 

3-آفتاب سوختگی Sunburn

علایم عارضه آفتاب سوختگی

  • ایجاد لکه های سوخته، قهوه ای تیره یا قهوه ای روشن در سطح میوه
  • علایم ایجاد شده بر روی میوه به اندازه های مختلف مشاهده می شود
  • میوه های بالغ به آفتاب سوختگی حساس ترند.

دلایل عارضه آفتاب سوختگی

  • شـاخ و برگ ناکافی گیاهبه خصـوص در شرایط دمایی و رطوبـتی بالا که مـوجب قرارگیـری مـیوه ها در معرض نورخورشید می شوند
  • تغذیه ناکافی گیاه که موجب کاهش شاخ و برگ می شود
  • هرس و حذف برگها به مقدار زیاد
  • عوامل بیماری و حشراتی که موجب کاهش شاخ و برگ گیاه می شوند.

روش های پیشگیری و کنترل

  • مدیریت تغذیه و آبیاری گیاه برای حفظ شاخ و برگ گیاه
  • مبارزه با آفات و بیماری های برگی
  • هرس کافی شاخ و برگ گیاه

 

4-عارضه پوسیدگی داخلی میوه

علایم عارضه پوسیدگی داخلی میوه

  • علایم اولیه عارضه به صورت نواحی مرطوب و ناصاف در سطح خارجی میوه است که اغلب در نواحی انتهایی ایجاد می شود.
  • در زیر این نواحی ناصاف بافت میوه مرطوب، سیاه و متلاشی شده که منجر به از هم گسیخته شدن سلولها می گردد.
  • رنگ تیره بافت ، ظاهرا ناشی از اکسید شدن محتویات سلولی می باشد.
  • در مراحل بعدی ممکن است پوست میوه ترک خورده و عصاره سیاه رنگی از آن خارج شود.

دلایل عارضه پوسیدگی داخلی میوه

  • کمبود کلسیم
  • افزایش غلظت شوری که موجب کاهش غلظت کلسیم می گردد
  • شرایط دمایی گرم و خشک
  • تنش خشکی

روش پیشگیری و کنترل عارضه

  • بررسی میزان ECآب و خاک
  • استفاده از کودهای حاوی کلسیم
  • استفاده از مالچ برایکاهش تنش خشکی
  • جلوگیری ازمصرف بیش از حد کود های آمونیومی به دلیل افزایش رقابت یون آمونیوم با یون کلسیم در خاک

 

5-عارضه سرمازدگی

میوه های بادمجان به سرما (دمای زیر 10درجه سانتی گراد) حساس می باشند.

علایم عارضه سرمازدگی

  • دانه ها و مغز بافت میوه قهوه ای، برنزه و سطح میوه ها حفره دار می شود
  • زوال سریع به وسیله قارچ Alternariaspp.در میوه های دچار تنش سرما معمول است

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۹-۱۸

بـيماري‏ هـاي ‏مـركـبات‏‏‏

كـشور ایـران مقام  هفتـم  را در  میان  كـشورهاي  تـولید  كننده  مركبات  كـسب  كـرده  است،  كه در این  میـان  استان  مازنـدران بیشتـرین  سهـم  در  تولید  مركبات  را  دارا  مـیباشد  و  پس  از  آن استـانهایی نظیر فـارس ،كـرمان و هرمزگان از دیـگر تـولیـد كـنندگـان مـهم مـرکـبات مـی بـاشـند.

بـيماري‏ اسـتابـورن ‏یـا‏ ریز ‏بـرگی ‏مـركـبات‏citrus stubborn

بـیماري  اسـتابورن  یا  ریز  بـرگی  مركباتcitrus  stubbornدر  برخی  منـابع  به  این  بیـماري، بیماري  لجوج  یا  لجباز  نیـز  گـفته  میشـود. این  بیـماري  یکی  از  مهمترین  بیـماري  مـركبـات  در مناطق گـرم و خشـک مـانند اكثر كشورهاي مـدیترانه ایـالـتهاي جـنوبی امـریکا بـرزیـل و استـرالـیا و احـتمالا افـریقاي جـنوبی میـباشد.

به طوري كه بزرگـترین تـهدید در تـولید پرتـقال و گریپ فـروت در بعضی از كشـورهاي مدیترانه و كالیفرنیا است. همچنین ایـن بـیماري از بیـماريهاي مـهم و اقـتصادي مركـبات در منـاطـق نیـمه گـرمسیـر ایـران مـی باشد.

 

عامل بیماری ها

تا سـال 1973 عامـل بیـماري را ویـروس یا شبه ویـروس میـدانستـند امـا بعـدا  مشخـص شد كه عـامل بـیماري اسپرو پلاسما است.

در سـال 1376 تـوسط استـاد رحـیمیـان عـامل این بـیماري در مـركبات شـمال و جنـوب كـشور گـزارش شد و توانـستند این عـامل را در مـحیط هاي كشت مصنوعی جدا سازي كنند.

بیـماري استابـورن تـوسط Spiroplasma citri  ایجـادمیـشود.

ایـن عامـل بیـماري در :

راستـه

Mycoplasmatales

تـیره

Spiroplasmataceae

و جنـس

Spiroplasma

Spiroplasma citri sanglio  كـه تقـریبا شبـیه فنري شکل میـباشد و بـه آسانی در محیط كشـت مایـع با میکروسکوپ زمیـنه سیاه قـابل رویـت است.

این میـکروارگـانـیسمـها در آونـدهاي آبـکـش درخـتان آلـوده وجـود دارد. این پـاتـوژن ها پـروكاریوت هـایی  هستـند كـه  سـلول  آنها  فـاقد  دیـواره  سلولـی  است،  اسپـیروپـلاسما ها  قـابل كـشت  بر  روي مـحیط هاي آزمایشـگاهی اند و بـا مایه زنـی به زنـجرك ها منـتقل میگردنـد.

عـلایم بیـماري:

بـه علـت كنـدي بروز نشـانه ها و عـمر زیـاد درختـان بیـمار این بـیـماري به صـورتـی مـرمـوز یا بی سرو صـدا  گسـترش  مییـابد  و  ردیـابی  آن  دشوار  اسـت.  تولید  محصول  در  درخـتان  آلـوده  به  شدت كاهـش  مییـابد  و  درختان  تعداد  اندكی  مـیوه  تولیـد  میـكنند  كه  اندازه  میوه ها  كوچکتر  از مقداري  است  كه  به  بازار  عرضه  شـود.  بیماري  استابورن  در  مـركبات  نـدرتا  بـاعث  مـرگ  گیاه میشود.  علائم  بیماري  استابورن  بر  روي  بـرگ، میوه و  ساقـه هاي  ارقام تجاري، بـدون  تـوجه  بـه پایـه آنـها بـوجود میآیـد. با این وصـف علائـم متغـیر بـوده و غـالبا تعـدادي از آنـها را میتوان همزمان در یک درخـت یاقـسمتهایی از یـک درخت مـشاهده  نـمود.

بـطور كلـی  درختان آلـوده رشـد  كپـهاي  داشـته  و  فـاصـله  میـانگره ها  درشـاخه ها  و  سرشـاخه ها  كـوتاه  هستنـد. سرشاخه ها متـراكم و بطـور غیر عادي به سمت بالا گـرایش میـابند. شاید بـرگها فـنجانی شـده و بـطور غیـر عادي ضخیم شوند. در بـرگهاي جـوان،الـگوهاي رنگ پریـده شبـیه به علـائم كمـبود مـواد غـذایی ظـاهر  میـشود.یکی  از  شاخصترین  عـلائم  بیـماري،  ظـهور  گـل  در  تـمام  فـصول  بخـصوص  در زمـستان  میبـاشد  ولیکن  مـیوه  كمتـري  تولید  میكنند،  از  اینـرو  در  یک  درخت  میوه هایی  با انـدازه هاي  متـفاوت  را  میتوان  مـشاهده  نمـود.  میوه ها  بسیـار  كوچـک  و  بصـورت  نامـتقارن  رشد كـرده و در  ناحیه گلـگاه پـوسـتی  نازكتـر دارند. در برخـی از  میوه ها،رنگ میوه در ناحـیه گلـگاه سبـز  میـماند.  در  مـیوه هاي  آلـوده  بذوري  مشـاهده  میـشود  كـه بـه  خوبـی  رشـد  نکـرده  و  یـا  سقـط شـده اند همچـنین در درختـان آلـوده ریـزش برگ هاي زمستانه بیـشتر مشـهود است.

این بیـماري با پیوندك و قـلمه گیاهان آلـوده به راحـتی منتـقل می شود ولـی در خصـوص انـتقال بصـورت مکـانیکـی و از طریـق بذر گـزارشی ارائه نشـده است.

همچـنین  ایـن  بیـماري  از  طـریق  چنـد  گـونه  زنجـرك  مـانند  Circulifertenellus و Scaphytopius  nitridus و  Neoaliturus  haematoceps از  درختـان  آلـوده  به درختان  سـالم  سـرایت  میكنـد.  این  بیماري  از  طـریق  ارقـام  وارداتـی  آلـوده  وارد  كشـور  شـده  و امـروزه در اكثـر باغـات كشـور گـسترش یـافته اسـت.

 

کنترل:

اصـولا  راهکـار  موثـر  بر  مبنـاي  پـیشگیري  میباشد  و  میبایست  از  پیـوندكهاي  عاري  از  بیـماري بـراي تکـثیر نهال ها اسـتفاده نمـود. الـبته مـبارزه با زنـجره هاي نـاقل و نیـز عـلف هاي هـرز در كـاسـتن گسـترش بـیماري موثرند.

  • پیـوند بایـد از درختان سـالم تـهیه شـود،بر روي پـایه سـالم پـیوند گـردد
  • مـبارزه با نـاقلـین

 

گـموز ‏مركـبات:‏‏‏

بـیماري گموز Gummosis یـا پوسـیدگی طـوقه و ریـشه Root-rot درختـان مركـبات اولـین بـار در سـال 1834 ازآسـور گـزارش گـردیده اسـت. در ایـران بیـماري اولیـن بـار در سال 1320 گـزارش شـده و در مـناطـق شمـالی و جـنوبی كـشور بـخصوص خوزسـتان و فـارس وجـود دارد.

عـامل  بـیماري: عـامل  بـیمـاري  در  بـیشـتر  مـنـاطـق  ایـران  Phytophthora  citrophthora و  Phytophthora   parasitica میـبـاشـد . قـارچ   Phytophthora از  قـارچ هـاي كـاذب Oomycetes  اسـت  كـه  فــرم  جنــسی  آن  بـصــورت  oospore اسـت.  قارچ  داراي  تیـپهاي متفاوت و هـتروتـالیـک است. اما زمستـان گذرانی بوسـیله اسپـور و كـلامیـدسپـور مـیبـاشد.

 

عـلائم بـیماری:

عـلائم  بیـماري  بـرروي  طـوقه  در  ابتدا  به  صـورت لکه  كـوچک  قهوهـاي  ظاهر  شـده  كـه  خیـلی نامـشخص است  و بـه  تدریـج  گـسترش  یـافته  و جهت  پخـش  آن  به  طـرف  بالا  است  وبه  صـورت بیـضی در مـی آید و آونـدهاي آبـکش را از بـین میـبرد. در مـحل آلـودگی مـركبـات تـرشح صـمغ دارد از  جـمله  موارد  دیگر  مورد  حمله  ریشه  است؛  كـه  اغـلب  لـهیدگی  وسـیاه  شدن  ریـشه  را  در  پی دارد. در بـارنـدگی شـدید مـیوه نیز بر اثر حمـله قارچ دچار آسیب میشـود.

کنترل: شـامل پیـشگیری و معالجه می باشد.

پیشگیری:

1-انتخاب پایه مقاوم : انـواع پرتـقال، انـواع نـارنگـی، لیـموتـرش، لیـموشیـرین،بکـرائـی و تـرنج از جمـله ارقـام حسـاس میـباشد. نـارنج (به تـریستیزا حـساس) ونـارنج پـونسیروس تـریفـولیـاتا (بـه اگـزوكـورتـیس حسـاس) بـه بیـماري گموز مقـاومـند.

2-مـحل پیـوندك بـاید 30-15سانتیمتر از خـاك فـاصـله داشـته باشـد.

3-حـذف علـفهـاي هـرز از دور طـوقه

4-خـوداري از ایـجاد زخـم اطـراف طـوقه

5-جلـوگیـري از جمـع شـدن آب دور طـوقه درخـت

6-ضـدعفـونی ریـشه تـوسط محـلول بـردو 3درهـزار

7-خـرید نـهال سـالم از خـزانـه

8-بـاید دقـت شود در حیـن پیـوندزنـی قطـراتـی از آب یـا ذرهـاي ازخـاک بـاغ بیـن پایـه وپیـوندك قـرار نـگیرد.

9-فـواصل بیـن درخـتان حفـظ شـود.

10-اگـر پوسـیدگـی بیـشتر از نـصف دور طـوقه را فـرا گـرفته باشـد بایـد درخـت آلـوده را قـطع كـرد.

مـعالـجه:  ابـتدا خـاك دور طـوقه درخـت مبـتلا را كـنار زده واز رسـیدن آب به آن جلـوگیري به عـمل آوریـد. درخت مبتلا بـاید جـداگـانه آبیاری شـود. نـقطه پوسـیده اگر توسـعه نداشتـه باشـد ودر مراحـل اولـیه پیشـرفته است با یک چـاقوي تـیز پوسـت محـل را تـراشـیده تا به بـافت زنده برسـیم آنگاه به وسیـله محـلول یـک درصـد پـرمنـگنـات پتـاسیـم و یـا مخـلوط بـردو و یـا ارتو ساید و كوپراویت به میزان یک در  هـزار ضدعفونی سطحی  میـكنیم و پـس از دو هـفته محل  را  با  چسـب  باغـبانی  مـیپوشـانیـم.

طـرز تـهیه محلـول بردو یک درصـد:

کـات کـبود یا (سـولفات مـس) 200 گـرم ، آهـک زنـده 200 گترم، آب 20 لیـتر

 طـرز تهـیه مـحلول بـردو براي ضـدعفونـی ریـشه ها قـبل از كـاشت:

كـاتكـبود 70 گـرم، آهـک زنـده 70گـرم، آب 20 لـیتر

آنتـراكنوز ‏مـركـبات

‏‏آنتراكنوز یکـی از شـایعـترین بـیماريـهاي مـركبات در دنیا و ایـران اسـت. این بیمـاري به درخـتان ضعـیف و تحـت تنش حـمله میـكند. ولـی در سـالهاي اخیـر، افـزایـش خسـارت حتـی در بـاغهـایی با  مـدیریـت مـناسب دیـده شـده اسـت. ایـن امـر مـیتواند نـاشی از تـغییـرات محیطی تـنشزا، تـغییـرات ژنـتیکی بیـمارگر یا شـرایـط مساعد آب و هوایی شمال  ایـران  براي  چـرخه  زنـدگی بیـمارگـر و تـوسعه بیـماري بـاشد.

در  سالـهاي اخیـر بیـماري آنـتراكنـوز مـركـبات، در اسـتان مازنـدران در تعـدادي از ارقـام تـجاري مـركبات خسارت ایجاد كـرده اسـت. این بـیمـاري به صــورت گسـترده اي در برخـی بـاغ هـاي مـركـبات ایـن اسـتـان مـشاهـده شـده اسـت. مـخصوصـا پــس از سـرمازدگـی ها و یخبـندان، بدلیل خشک شدن بـرخی شاخه ها و بروز بیـماري بر روي قسمت هاي مـرده درخت افـزایـش میـابد.

بـیماري آنـتراكنـوز معـمولا بـه درختـان ضـعیف حـمله میـكند. لـذا تـقویت درخـتان با آبـیاري بـه مـوقـع و كـود دهـی منـاسب، هرس شـاخـه هـاي خـشک، مـبارزه با آفـات و علف هـاي هـرز و در كـل مـدیـریـت صحیح و رعـایت بهداشت بـاغی در كـاهش خسـارت بیـماري مـوثـر اسـت.

در درخـتان آلـوده خشـکیدگـی شـاخه به آرامی گـسترش یـافته و بـاعـث پژمردگی و زرد شـدن و  ریـزش بـرگها میشود. بـر روي بـرگ، لـکه ها ابتـدا بـه رنـگ سـبز روشـن و سپـس بـه رنـگ قهـوهـاي در می آینـد و انـدام هاي بـارده قـارچ (آسـروول) به صـورت نقـاط سیـاهرنـگ و منـظم روي این لـکه ها تـشکیل  میـگردنـد.

این  نـقاط  گـاهی بر روي شـاخه هاي  آلـوده نـیز دیـده مـیشوند. بر روي شـاخه ها  شـیارهـاي  كـوچک بـا عـمق كـم در طـول شـاخه دیـده مـیشود و در نـهایـت بـاعث خشـکیدگـی سـرشاخـه ها مـیگردد.

بر روي میـوه ها لکـه هاي سـطحی به رنـگ خـاكستري مـایل به نـقرهاي و در انـتها قهوه اي مایـل به خاكستري مشاهده مـیشود. منـبع آلـودگـی در این بـیماري شاخـه ها، برگـها و  میـوه هـاي آلـوده  میـباشند و  قـارچ  میـتواند درایـن اندام ها به صـورت  آسـروول و ریـسه  بـاقـی بمـاند. رطـوبت  بالا و هـواي نسـبتا گـرم براي رشد قارچ  مناسب  است. هنگامی كه آسروول ها خیـس شـوند، كنـیدي ها  آزاد و مـنتشر میـشوند. كـنیدي ها همـراه با آب نـاشی از ریزش بـاران از بـالاي درخت به سمت پایـین جریان مییابند و بـاعث آلـودگی اندام هاي پایـین درخت میـشوند. دوره هاي طولانی مدت رطوبت و بارنـدگی براي پیـشـرفت بیـماري ضـروري اسـت. اسپـورها، بـعد از قـرار گـرفـتن روي سطـح میـزبان در صـورت وجـود شرایط مـساعد رطـوبتی و دمـا جوانه مـیزنند و یا اپـرسوریوم مـقاوم با دیـواره ضـخیم و تـیره تولـید میكنند كه به سطـح میزبان مـتصل مـیشود. اپرسـوریوم داراي مـیخ رخـنه آلـودگی اسـت و بـا تولـید آنـزیم هاي هضـم كنـنده، به كـوتیـکول و دیـواره سلـولی  میـزبان  نـفوذ  میـكند. آسروول در بافـت هاي آلـوده به صـورت دوایـر متـحدالمركـز تشـکیل می شود و اسپـورهاي زیادي را تولید میكند. در  این مـرحله عـلایم آنتـراكـنوز در بافت هاي آلـوده ظـاهر می شود. با تـوجه به این كه بعـضی از ارقام مركـبات در اوایل تابـستان گلدهی ثانویه دارنـد، همـین امـر منـجر بـه آلـودگـی بیشتر میشود. آسروول هاي مـوجود در روي بـرگ ها و میـوه هاي مـرده، آلـودگی اولـیه را در فـصل بهـار ایـجاد میـكنند و چـرخه زنـدگی تکـرار میگردد.

بیـماري لکـه اشـکی مـیوه مـركبـات  نیـز در اثـر همیـن قارچ ایـجاد میـگردد. نشانه هاي بـیماري در سـطح پوست میوه مركـبات به صـورت نوارهـاي قـرمز مایـل به قهـوه اي هسـتند و ازبـالا به پایـین میـوه كشـیده می شوند. بیمـاري نـاشی از گـونه Colletotrichum  gloeosporiodes  در انواع مـركبات كـه نـشانه هاي آن لکـه ها نکروتیک در برگ و خشکیدن سر شاخـه هاست. در میوه نشـانه بیـماري به صـورت لـکه هاي قـهوهـ اي تـا سـیاه ظاهر مـیشود. آنتراكنوز میوه در میوه هاي رسـیده مخـصوصا واریتـه هاي مـیانرس و زودرس گـریپفـروت دیـده می شود. این بیـماري بیشتر در میـوه هایی كه بر اثـر ضـربات مـکانیـکی دچـار جـراحت شـدند دیـده مـی شود بـراي مـثال آفـتاب سـوختـگی، سـوختـگی شیـمیـایی، صـدمات آفـات، سـاییـدگی و افـزایش بیـش از حـد دوره انبـاردار… يسـبب شـده كه قـارچ عـامل بیـماري بر روي چـوبه اي مـرده در كـنوپی درخـت رشـد نمـوده و در فـواصل كوتـاه حـتی با ضـربات تنـد باران منـتشر میـگردد.

بـررسی زمـستان گذرانـی قـارچ نشـان داد كـه به صـورت آسروول و ریـسه در بقـایاي آلـوده زمسـتان گـذرانی نـموده و مـیزان دوام آن در بـقایاي گیـاهی بیش از یـک سال اسـت. پـس بهـداشـت بـاغ و از بیـن بردن برگ ها و شـاخه هاي آلـوده از سـال قـبل بـراي كـنترل بـیماري مـؤثر اسـت.

کـنترل شیـمیایی  بـیماري بـصورت اسـتفاده از قـارچ كـش هاي فـربـام، زیـنب، كـاپتـان بـه نـسبت 2-1.5 درهـزار؛ در پایـیز مـوقع خواب سـمپاشی با دو كـیلوگـرم سـولفـات مـس، یک كـیلوگـرم سولـفات روي و دو كـیلوگـرم آهـک و صـد لـیتر سـمپاشی انـجام شود. بـهتر است درخـتان تقـویت شـده و شـاخـه هـاي خشـکیده درپـاییـز حـذف گردد، كـنترل آفـات و سـایر بیـماري ها بـراي جـلوگـیري از زخـمی شـدن برگ هـا و مـیوه ها بـسیار كـار آمد می باشد

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۹-۱۳

آفـت مهـم و پر خطـر درخت زیـتون را بشـناسـید!

شـناخت گیـاه زیـتون و قـدمـت آن

درخـت زیتون یک گیاه بـاسـتانی و فرهـنگی مدیـترانه ای  برمی گردد و احـتمالا در مدیترانه شـرقی اتفاق افتاده اسـت. حدود 300 نوع مخـتلف زیتون در سراسر جـهان بـرای تـولیـد زیتـون خوراکی و روغـن زیتـون پرورش داده شده است. این محصولات یـک شاخه بسـیار مهم صنعت در کشورهای مدیترانه، به ویـژه اسپانیا، ایـتالیا و یونان اسـت. درخت زیتون درختی بسـیار حیـاتی اسـت. تقاضای کمی از خاک و آب و هـوا دارد و چند صـد سال قدمت دارد. هـمچنین می تـواند در تمام طول عمـر خود مورد استـفاده قرار گیرد. در ادامه با 12 نوع از آفت درخت زیتون آشنا خواهید شد.

تنه درخـت غالبا پیچ خورده است. حتی وقتی چوب داخـلی تنه می میرد و پـوک می شود، همیـشـه شـاخه های جدیـدی تولـید می کنـد. درخـت زیــتون حـدود 20 متر ارتفـاع دارد و یـک تاج گسـترده و سبک ایـجـاد می کنـد. برگ هـای آن باریـک، سبــز خاکسـتری در سطـح فـوقـانی، در زیـر آن بـه رنگ سـفیـد نـقـره ای اسـت و روی شـاخه هـا روبـروی هـم رشـد می کنـنـد. بعـد از سـال دوم آنـها سقـوط مـی کننـد. گل های سـفیـد مایـل به زرد رشد می کنـند، آنـها در مـاه دی (ژوئـن) شکوفا می شوند و از مـهر تـا آذر (اکتبر تا دسـامبـر) زیتـون ها رسـیده مـی شـوند.

روی هـر شاخه یک دانه وجود دارد که بـسته بـه نوع آن، سـبز یا آبـی سیـاه، مانـند یک آلـو کوچـک است. سـالانه 60 تا 65 کیـلوگرم زیتـون در هر درخـت قـابل برداشـت است. درخت زیتـون با نـماد با ارزش و والای خـود، تـاریخ اولیـه اروپـا را متحـد می کـند. بنابـراین شـاخـه هـای آن نـشانه صـلح بـود، حتـی در اوایـل بـازی هـای الـمپیک پیــروز شـدگان با یـک تـاج گل از بـرگ های زیتـون آراستـه شدند.

آفـات و بیـماری های قارچـی شناسایـی شـده در زیتـون.

تـولیـد زیتـون (Olea europaea) طـی چند سـال گذشتـه افزایـش یافته است. بیشتـر ایـن تولـیدات در مـزارع کوچک انـجام می شود، اما مـناطق وسـیع تـری نیـز در حـال کـاشـت هـسـتند. با در دسـترس بــودن درخــتان در گلـخانه ها، بـسـیاری از مـردم آنـهـا را در مـناظـر خـانـه هـای خـود مـی کـارند. خوشبـختـانه زیـتون از گـونـه هـای نسـبـتا عـاری از آفـات اسـت، امـا بـرخی از مـهاجمـان گـاه بـه گـاه مـی تواننـد آزار دهـنده باشنـد و یا صـدمـه ای پـایدار وارد کـنند. چنـد عامـل بیـماری زای گیـاهی که ممـکن اسـت زیتـون را آلـوده کنـند نیـز مـی تـوانـد منـجر بـه کاهـش سلـامت کلی گیاه، عملـکرد میوه یا ظاهر بـصری گیاهـان شود.

پیـروی از روش های صحیـح هنـگام پـرورش زیتـون می تـوانـد احـتمال از بـین رفتـن آفـات و بیـماری ها از درخـتان را کـاهـش دهد. مـحـصولات زراعـی و علـف های هرز می تواننـد آفـات احتمالـی زیتـون بـاشند. تحقیـقات در حال انـجام است تا تـعییـن کند آفاتـی که از مـرکـبات، ذرت، عـلف هـای هـرز و گـیاهـان خـوراکی (مثلا گـل شبـدر، گوجه فـرنـگـی، فلفـل و بادمـجان) مـی توانند به منـاطـق تـولـید زیـتـون منـتقل شـوند. ایـن اطلـاعـات بـرای انـتخاب مـحل در آینـده برای تولید کـنندگان زیتـون مـفیـد خـواهد بود. در ادامـه با هـمه آفـات و بیـماری هـایی که مـمکـن اســت به درخـت زیتـون حـملـه کنند، اشاره میـشـود.

 

1.حشـرات پا بـرگی و حشـرات بـدبو (Leaffooted Bugs and Stink Bugs):

این حـشـرات واقعـی آفات میوه، دانـه و سبزیجـات در فـلوریدا شناختـه شده اند. تولید کنندگان زیتون حشرات پا بـرگی و حشرات متـعفن و بدبو که از میوه تغذیه می کنند و باعث آسیب می شوند، را گـزارش کرده اند. مدیریـت این آفات مـمکن اسـت دشوار باشد، امـا اگر از سمـوم دفع آفـات برای مدیـریت حـشرات استفاده نکنید، دشمنان طبـیعی مانند مگس های انگلـی و حـشرات مـتعفـن می توانند به مدیریت جمعـیت کمـک کنند.

حشرات پـا بـرگی: این حشرات قهوه ای مـایل بـه خاکستری با پـاهای عـقب صـاف، از آفات رایـج گـوجه فـرنگی اسـت. آنهـا چیـزی دارنـد که حـشـره شنـاسـان آن را قـسمـت هـای دهـان “ســوراخ کننـده” مـی نامنـد و ایـن دقیـقا همـان کـاری است که برای گوجـه فرنگـی انجـام مـی دهد. آنـها پوست را سـوراخ می کـنند، آنزیمی به داخـل میـوه تـزریـق می کنند تا گوشت میوه حـل شود و سپس آب را بیـرون می کشنـد. سـرانجـام لـکه ها یا ضــایعات کوچـک و ســفید رنگـی بر روی سـطح میـوه (زیـتون و گوجه فرنگـی) باقـی می مـاند.

حشـرات بـدبو: طـول این حشـرات مـتعفـن بالغ تـقریبـا به 2 سانتـی متر می رسـد. پاهای آنها از دو طرف امـتداد دارند، بنابرایـن این باعـث می شـود که حشـرات بالـغ حتی بـزرگ تر از حد واقعـی خـود به نظر برسند. این آفـت درخت زیتـون وقتی از تخـم های خود بیـرون می آیند بسـیار ریز هستند و با رشـد خود، پنج بار پوست می اندازند. رنگ حشـرات متعفن بالـغ بسـته به گـونه آنها، ممـکن است سـبز، قهوه ای یا مایـل به خاکـستری باشـد.

 

 

2.حـشرات سـر مخـروطی بال شیـشه ای (Glassy-winged sharpshooters):

آفـت درخت زیتـون یـک آفـت بـومـی، به نام حشره سـر مـخروطی بـال شیـشه ای اسـت که توسـط پـرورش دهندگان گــزارش شـده است که از درختـان زیتـون تـغـذیه مـی کند. آنهـا مـواد مـغـذی خـود را با تـغذیه از مایـعات گیاهان در آوند چـوبی، بافت های رسانـای آب گیاه به دسـت می آورد. تغذیه از گیاهـان به نـدرت بـاعث آسـیـب قابل توجـه گـیاه می شـود، اگـرچه حشـرات مقــدار زیـادی مـایـعـات را دفـع می کنند که می تواند باعث خشک شدن برگ ها و میوه ها شوند. این آفـت باعث کاهش سریع سلامت درخـت زیتـون خواهد شد. خسارت وارده به درختان زیتـون ابتدا با پژمردگی برگ ها و سـپس با قهوه ای شـدن برگ هـا ظاهـر می شود.

3.مورچـه هـا (Ants)، نشـانگـر حشـرات مـوذی:

مورچـه هـا مـی توانـند نشـانـه وجـود یـک مشکـل بـزرگ در باغ شـما باشنـد. مـورچـه هـایی که روی تنـه درخـتان راه می روند، مـی تواننـد نـشـان دهـنده وجـود مـشکـل حـشـرات بـاشـند. اگـر مـورچـه پـیدا کردید، باید درخت را از نـظر وجـود حشرات بررسی کنـید. مـورچه ها اگرچـه معمولا به گیاهان آسیب نمی رساننـد، امـا مـورچه هـای آتشـی می توانند برای کـارگران آزار دهـنده و خـطرنـاک باشـند. مدیـریت مورچـه هـای آتشی را مـی توان با چندیـن روش توصـیف شـده تـوسط کـالیـنز و شـفرن به دسـت آورد.

4.کـرم هـای ریز جـوانه های زیتـون (Olive bud mite):

کـرم هـای ریز جوانه میوه موجودات کوچکی هسـتند که ابـعادی در حدود 0.1 تا 0.2 میلی متر دارند. برای دیدن با چشـم غیر مسلـح بسـیار کـوچـک هستند و باید از میکـروسـکوپ استـفاده کنـید. ایـن آفت درخـت زیتـون زرد رنـگ و چهـار پا هستند. آنها منحصرا از درختان زیتون زندگی و تغذیه می کنند. از آنجا که نمیتوانید آنها را ببینید، بهترین راه برای تشخیص اینکه آیا کرم جوانه زیتون داریـد جستـجوی آسیب های ناشـی از آنها است. این می تواند به صـورت گـل یا جوانه زودرس افـتـاده، جـوانه هـای تـغـییر رنـگ یافـته، رشـد مـتوقـف یا ایـجاد بـرگ هـای لکـه دار ظـاهـر شـود. در درخـتان زیتون بسـیار جـوان، یک آلودگی بد می تواند رشد گیاه را به طـور جدی متوقف کند. علائم وجـود کرم جوانه زیتون شامل پیچش برگ و ریـزش گل یا جوانـه اسـت. جلوگـیری از شیوع ایـن آفات بسیار مهم است. مثـل همیشه تمام تلاش خـود را بکنـید تا فقـط درختـان زیتـونی را کـه می دانـید از آفـات پـاک هسـتند را وارد بـاغ کنـید.

5.مـلخ هـا و حـشرات راسـت بـال در زیتـون (Grasshoppers and Katydids):

تولیـد کنندگان زیـتون گزارش کـرده اند کـه حضـور مـلخ هـا و کاتـیدیدها بر روی درختـان زیتون و جویـدن و برگ زدایی جزئی توسط آنها آسیب جـدی وارد می کنـد. کاتیدیـدهـا مـی توانـند هنگام تخـم گـذاری در حاشیه برگ، باعث مزاحمت و آلـودگی شوند. در این زمان، مدیریـت جمعیـت ملخ و کاتـیدید تنها با حـفظ محیـط عاری از عـلف های هـرز در بـاغ ها و اطـراف آن یا با استفاده از حشـره کـش ها حاصـل می شـود

6.آفـت کـرم شـاخـدار در زیتــون (Hornworms):

کـرم هـای شـاخـدار در میان گروه کــرم ها، بزرگـترین کرم هایی هسـتند که یافـت می شـوند. طـول بعضـی از آنـها سـه اینـچ یا بیشــتر اســت. به طــور مشـخـص آنـها از یــک سـتون فـقرات انعـطاف پـذیر (شاخ) در انـتهای خود اسـتفاده می کنـند. این نوع آفت درخت زیتون که به طور گـسترده ای شناخته شـده اند، آنهایی هستند که از گوجه فرنگی نیز تغذیه می کنـند. این کـرم شاخـدار باعث ریـزش برگ درخـت زیتـون مـی شـود. صـدمه آنهـا هنـگامی آشکار می شـود که شاخه زیتـون از بـرگ هـا خالی شـود. اگر به زیر شاخه نگاهی بینـدازید، مـواد زائد (فضـولات) را از ایـن کرم ها پیدا خواهید کرد. بسـیاری از تولیـد کنندگـان مـوفقـیت خـود را با از بیـن بـردن این آفـات توسـط دسـت، گـزارش می دهـند.

 

7.کـرم شـاخه خـوار زیتـون (Olive Shootworm):

این نـوع از آفت درخت زیتون در واقع کـرم مرواریـدی هستـند و بـسیار شبـیه سایر گـونه هـای مـی باشند کـه رنگ سبز مشـترک خـود را دارنـد و اندازه آن کمـتر از یـک اینـچ اسـت. امـا این شب پره ها از تنـوعی بـرخـوردارنـد که مـی توانند پـروانـه شوند و مانـند همه شـب پـره ها، گیاهخـواران پرخـوری هستنـد. کرم شـاخه زیتون، روی گیاهان مختلف یافـت شـده اسـت، امـا بنـدرت در درخـت زیتـون گـزارش شد. لـاروهـا می توانـند باعـث از بیـن رفتـن و ریــزش بـرگ هـای جـدید شـونـد. این کــرم مـی تواند فـقط روی اپـیدرم بـرگ آسیب برسـاند. لـاروها با افزایـش سن، بـرگ ها را می جوند و آنـها را سـوراخ مـی کنـند.

8.حـشـره پـولـکی یـا فلـس سـیاه (Black Olive Scale):

حـشره پـولـک سیـاه یـکـی از آفـات اصـلی زیـتون اسـترالیـایی اسـت که باعث کـاهش قـدرت درخت، عملکرد و کیفیت میوه و روغـن می شـود. توزیع گسـترده ای در استـرالیـای غـربی دارد و هـم دربـاغ هـای زیتـون تجـاری و هـم در حـیاط خانـه هـا یافت می شـود. بسیـاری از حـشرات فلسی می تواننـد روی زیتـون زنـده بمانـند. همـچنیـن این آفـت درخـت زیتـون از آفات مرکبـات اسـت، بنـابراین اگـر زیتـون در مجاورت باغ مرکبات کاشته ایـد باید مراقـب نظـارت بر ایـن آفات باشیـد. هـمانطـور که در بالـا ذکـر شد، مورچـه ها و کپـک سـیاه (آفت شماره 9) می تواننـد شاخـص آلـودگی و هجـوم پولـک سیـاه باشند. همه آلودگی هـای پولـک سیـاه نیاز به مدیـریـت نـدارند، اما بایـد از نظـر وجـود انگل کنترل شـوند. انـگل هـا یک سـوراخ در پوسـته فلـس هـا ایجـاد می کننـد.

9 .قـارچ انگـلی دودی یـا سـیاه (Sooty Mold):

کپک انگلی دودی بسیـار شبـیه نـام آن اسـت. شاخه هـا و برگ های گیـاه شما بـا دوده سـیاه و تیـره پـوشانده می شود. بسـیاری از مردم با دیـدن این سـیاهی برای اولیـن بار تصـور میکنند کـه گـیاه آتـش گـرفتـه و خاکسـتر نـاشی از آتـش روی گیاه نشسته است. اکثر گـیاهانی که تحـت تـأثیـر رشد کپـک گـیاه قرار دارند نیز نوعـی مشکل آفـت دارند. بعضی از گـیاهان ماننـد گـل رز کـه مستعد مشکلات آفت هستند، بیشتر در معرض رشد کپک گیاه قرار می گیرند.

شـهد گـیاهی (نوعی مدفوع) توسـط شتته ها، حـشره های نمکـی و برخـی از پـولـک داران تـولید می شـود. کپک انگـلی سیـاه ارگـانیسـم قـارچـی اسـت که روی شهد گیـاه زندگی می کنـد. اگـر در بـاغ خود کپک دودی پیدا کردید، باید با دقت به دنبـال حشـرات تولـید کننده شـهد باشید. کپـک دودی مـی توانـد تـوانایـی فـتوسـنتز بـرگ ها را کـاهـش دهـد، امـا حمـله به بـافت گـیاه شـناختـه شـده نیست. در نـهایت بـا از بیـن رفـتن آنها، کپـک دودی بـرگ ها را پـوستـه پـوسـته می کـند.

10.تـاول هـای سیـاه میـوه زیتون (Olive Anthracnose):

خسارت میـوه مـعروف به آنتراکنـوز زیـتون یـک مـشکل شـایع اسـت کـه توسـط بـاغداران گـزارش مـی شـود. آنتراکنوز زیتـون یـک بیـماری قـارچـی است که موجب پیدایش تاول هـای گـرد بـر روی مـیوه و بـرگ درخت می شود. این بیماری عمـدتا توسـط یـک پـاتوژن گـیاهی به نـام Colletotrichum acutatum ایـجاد می شـود نبـاید مـشکلی اساسی برای تـولیدکننـدگان بـاشد، امـا باید از ایـن مسئله آگـاه باشید. آنتراکنوز زیتون می تـواند منجر به ریزش میـوه شود. صـدمات وارده بر مـیوه می تواند باعث جذابـیت بیشتر مـیوه برای حشـرات مـانـند مگـس مـیوه شود. تحـقیـقات نشان می دهد که مگـس هـای مـیوه کیفیــت روغن تولـید شده ازآلـوده را کـاهش می دهـد.

11.مـگس میـوه زیـتون (Olive fruit Fly):

مـگس میـوه زیتـون، یک آفـات غـیربـومـی زیتـون اسـت کـه خیلـی کـم در بـاغـات گـزارش شـده است. این یک آفت جدی زیتـون در مناطق تولـید کننـده زیـتون در کـالیفرنیـا و مدیترانه است، بنـابراین نبـاید از این مگس غافل شد. مگس میوه زیتـون یک تهـدید اقـتصادی جـدی برای تولید کنـندگان تجاری زیـتون می باشد. لاروهـای مگـس میـوه زیتـون در داخـل میـوه تغـذیه مـی کـنند، تفـاله را از بیـن می بـرند و اجـازه ورود بـاکـتری هـا و قارچ های ثـانـویـه را مـی دهنـد کـه میـوه را پـوسیـده و کیـفیت روغـن را پـاییـن می آورنـد. آسـیـب نـاشـی از این آفــت زیـتـون مـی تـواند بـاعـث ریـزش زودرس میـوه شـود و کیـفیت میـوه را بـرای تولید زیتـون خـوراکی و روغـن زیـتون کـاهـش دهـد.

بـرای تولید کننـدگـان زیتـون خوراکـی، وجود حتـی چنـد مـیوه آلـوده مـی تواند منـجر به رد کل محصـول شود. تا زمانی که میوه ها پوسـیده نباشند، می توان برخی از آلودگی ها را در میوه های زیتون که مـورد استفـاده برای تولید روغن هستند را تحـمل کرد. برداشـت زودرس مـیوه هـای آلـوده پــس از بـرداشت، به سرعت باعث کاهش تغیـیرات عطر و طعم ناشی از آسیب مگـس میـوه زیتون می شـود. درختـان زیتون زینتی می توانند مـنبعی از مگـس های میـوه زیـتون بـاشـند کـه به کـاشت هـای تجـاری حـمله مـی کنـند، مـخـصوصا که مـگس هـای بالـغ قـادر بـه پـرواز در مـسافت هـای طـولـانی هستند.

12.شپـش هـای جهـنده درخـت زیتـون (Olive Psyllid):

شـپش های جهنـده زیتـون در بـاغـات زیتـون یـافـت نشـده اسـت، امـا احتمال دارد از طـریـق واردات درخـت زیـتون به مکـان هـای جدیـدی گـسترش یـابد. بنابرایـن تولیـد کنـندگان بـاید از این حـشره آگاه باشـند. ایـن آفـت زیتـون از سـه راه به درخـت آسیـب می رسـانند. اول ایـنـکه به طــور مـستقیم از جـوانه ها، گـل ها، شاخه های حسـاس و میـوه هـای کـوچک تغـذیه می کـنند. دوم اینـکه آنهـا ضـمن مـکیدن شـیره بافت ها، شیره گیاهی تولید می کنند و در نتیجه باعـث رشد کپک انگـلی سـیاه و کاهـش فعـالـیت فتوسـنتزی بـرگ هـا می شـوند.

سـرانجـام ترشـحات مـومی سفیـد رنگـی تـولید مـی کنـند کـه می تـواند باعـث ریزش زودرس گـل در هنـگـام آلـودگی شود. جـمعیـت هـای زیـاد شـپـش ها مـمکن اسـت رشـد درخـتان جـوان را به عـقب بیندازد و بـاعث کـاهـش قابـل تـوجه عـملـکرد می شود.  درختـانی که آلـودگی سنگینی دارند حدود 30 تا 60 درصد کاهش عمـلکرد داشـته و از بین می رونـد.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۹-۱۱
بیماری ها و آفت درخت انار را چگونه از بین ببریم؟

درخت انار در صورت باردهی مناسب و کنترل آفات می تواند محصولی پردرآمد باشد. در این مطلب مجموعه ای از روش های کنترل آفت درخت انار را به شما معرفی کرده ایم.

آفت درخت انار با بسیاری از درختان مشترک است. بهتر است ابتدا نوع آفت این میوه را بشناسید تا در صورت بروز، راه های مقابله مناسبی را برای درخت انار به کار ببرید. این روش ها به گونه ای انتخاب می شوند که کمترین ضرر ممکن را به محصول درخت برسانند.

شرایط پرورش انار و آفت درخت انار

متاسفانه گاهی با برقرار بودن شرایط مطلوب برای رشد، بازدهی محصول همچنان کم می باشد. این موضوع به آفات محصول بر می گردد. دفع آفت درخت انار می تواند محصول زیادی از انار را در اختیار شما قرار دهد. رسیدگی و کنترل باغات از جمله کارهایی است که برای جلوگیری از آفات انجام می شود.

درخت انار در مناطق گرمسیری بهتر رشد می کند. این درخت در نواحی مرطوب و ساحلی نیز کشت می شود. شکل ظاهری درخت انار در مناطق مرطوب و ساحلی به شکل همیشه سبز خواهد بود. در مناطق خشک و نیمه خشک برای درخت انار زمستان وجود دارد. به همین علت در فصل زمستان درخت انار بی برگ دیده می شود. در مناطق چون اراک، اطراف استان تهران و شمال کشور این محصول به فراوانی کشت می شود. چون شرایط آب و هوایی برای کاشت درخت انار وجود دارد. مسلماً در منطقه ای که ویژگی های مناسب برای پرورش درخت انار وجود دارد، مراحل پرورش و کشت به راحتی انجام می گیرد و دردسر کمتری دارد.

حول و پیرامون کویرهای کشور با شرایط گرمسیری بهترین مکان برای رشد و نمو درخت انار هستند. این مناطق پروسه اقتصادی عظیمی از درخت انار را برای تولید کشور رقم می زنند. درخت انار در این نواحی در بافتی از خاک شور قرار می گیرد. این مسئله نشان می دهد درخت انار نسبت به کم آبی، خاک نامناسب و شن زاری و شوری آب سازگار است. علی رغم تصور اشتباه این گیاه مقاوم است و در شرایط مطلوب امکان رشد بیشتری را دارد. هر چند زمانی که تمام شرایط برای درخت برقرار باشد، به رنگ سبز و احتمالاً با محصول بیشتر رویت می شود.

 

انواع آفات درخت انار

کرم سفید ریشه انار

برای کنترل رشد و تکثیر کرم ریشه انار می توان از حشره های طبیعی مفید استفاده کرد. این حشره ها قادرند کرم ها را در دوران های مختلف زندگی مورد هجوم قرار دهند. بعضی از کنه ها، پرنده ها، زنبورها، مورچه ها و تعدادی از میکروارگانیسم های خاک قادرند کرم سفید ریشه را ریشه کن کنند.

 

حشرات در صبح دم با تکان دادن درختچه و درخت قابل جمع آوری هستند. البته برای این جمع آوری از روش های مختلفی چون جمع کردن حشرات با نور چراغ استفاده می شود و لاروهای آفت در زمان شخم قابل جمع آوری می باشند. بهتر است این زمان فصل پاییز یا تابستان باشد.

   

پوسیدگی درخت انار

از جمله آفت های درخت انار که سبب پوسیدگی و فاسد شدن آن می شود، باکتری ها، مخمرها، نماتدها (کرم لوله ای ریشه گرهی)و قارچ هاست. اگر این قارچ ها از طریق کود حیوانی وارد گیاه شوند و به میوه درخت نفوذ کنند، در مدت کوتاهی باعث فاسد شدن آن می گردند و ضرر بسیاری را برای کشاورز پدید می آورند.

برای از بین بردن قارچ ها و مخمرها از پرتودهی اشعه گاما در محدوده ۱۰۰ کیلو وات استفاده می شود. این موضوع از تکثیر قارچ و آفت درخت انار مخمری جلوگیری می کند. اشعه گاما برای نابودی کرم گلوگاه انار نیز  به کار می رود.

گاز متیل بروماید از فاسد شدن میوه انار جلوگیری می کند. کرم گلوگاه انار کرمی است که در قسمت تاج انار قرار دارد و از همین ناحیه به آن رسوخ می کند. برای از بین بردن این کرم زیان آور می توان از گاز متیل بروماید استفاده کرد.

 

از روش گرما دهی به درخت جهت کنترل آفت درخت انار استفاده می شود.

ضدعفونی انارهای چیده شده بعد از برداشت لازم می باشد و برای این ضدعفونی از محلول  دو در هزار تیابندازول استفاده می شود. اگر به دنبال حفظ انار پیش از برداشت هستید، بهتر است روش سم پاشی با قارچ کش را امتحان کنید.

شته

شته رایج ترین آفت درخت انار می باشد که با بسیاری از درختان مشترک است. برای از بین بردن این نوع آفت، از روش های متفاوتی استفاده می گردد.

از نظر پراکندگی شته، بین سرشاخه ها و پاجوش های درخت تفاوت زیادی وجود دارد. برای از بین بردن شته از روش مکانیکی استفاده می شود. پاجوش های درخت را تا موقع تکثیر و زاد ولد  شته ها نگه دارید و بعد از این زمان اقدام به حذف پاجوش ها کنید. این تاریخ در نواحی کویری چون استان یزد معادل با اواخر آذر می باشد.

 

این موضوع میزان شته سال بعد را نیز کاهش می دهد. اگر شما قبل از جفت گیری شته ها اقدام به حذف پاجوش کنید، در این صورت به شکل ناخودآگاه شته ها را به سمت شاخه ها روانه کردید. در این صورت کل درخت با شته درگیر می شود و مقاومت بیشتر می گردد. اگر شاخه و بالای درخت با شته در گیر شود، این موضوع خسارت به مراتب بیشتری را نصیب میوه های انار خواهد کرد. بنابراین بهتر است برای دفع آفت انار به شکل اصولی و مرحله به مرحله عمل کنید.

 

 

بعضی از حشره ها باید در درخت انار باقی بمانند تا تعادل بیولوژیک را در آن برقرار سازند. برای برقراری این تعادل نباید از سموم شیمیایی دفع آفت انار استفاده کنید. چون مصرف این سم برای درخت انار عواقب نامطلوبی دارد و باعث ریزش برگ و زیاد شدن آفت کنه در آن می گردد. متاسفانه امکان برده شدن این سم ها به نواحی مجاور و دورتر توسط باد وجود دارد. به همین دلیل نباید کشت های حساسی چون پنبه، بامیه در پیرامون باغ انار انجام دهید. با نگه داشتن علف های هرز گل دار در پیرامون باغ انار، موجودات لازم و ضروری درخت انار را ذخیره خواهید کرد. با کفشدوزک های شکاری، زنبور تریکوگراما یا بال توری سبز، شته انار را به شکل طبیعی مهار خواهید کرد.

 

مگس سفید انار

این نوع آفت درخت انار ضرر اقتصادی چندانی در باغ ندارد و با حشره های طبیعی در باغ قابل کنترل و تکثیر است. از این رو برنامه زیادی برای مقابله با آن در نظر گرفته نمی شود.

ترکیدگی میوه

کرم گلوگاه انار در برآورد خسارت به باغات انار اولین رتبه را دارد. ترک خوردن انار در مقام دوم خسارت می باشد. این ترک خوردن در پی عوامل مختلفی چون انبساط و انقباض مکرر به دلیل اختلاف دما بین شب و روز، سرمای زودرس پاییزه(به ویژه با باران)، واریته حساس، کم آبی، نامنظم بودن آبیاری و … ایجاد  می گردد. ترک خوردگی در انارهای کوچک بیشتر دیده می شود. چون این موضوع با سنگینی انار رابطه عکس دارد.انار هر چه با خاک های شورتری رشد یافته باشد، به همان نسبت ترک خورده تر است.

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۹-۰۸
آفات مهم انگور

 

کرم خوشه خوار انگور

Lobesia botrana

(Lep: Tortricidae)

در ايران فقط روي انگور گزارش شده است. در بهار لاروهاي جوان نسل اول از جوانه هاي گل دهنده و غنچه تغذيه کرده و روي آنها را با تارهايي مي پوشانند. در برخي موارد نيز از جوانه هاي شاخه زا تغـذيه کرده و در نتيـجه سـبب خشـکيـدن گـل ها و جـوانه ها و ريزش آنـها ميـگـردند. لـاروهاي نسـل دوم از گوشـت غـوره تـغذيه مي نمايند. بر اثر تغذيه پوست غوره منظره خاکـي رنگي پيدا نموده، چروک برداشته و حبه ها ميريزند. لاروهاي نسل سوم از انگورهاي رسيده تغذيه ميکنند. ابتدا از گشت و سپس از پوست هاي رسيده ميخورند. محل فعـالـيت آفت بوسيله تارهايي روي خوشه مشخـص مي باشد. خوشه هاي آلـوده مورد حمله انواع قارچ ها قرار گرفته خسارت هاي ثانويه را بوجود ميآورند. لاروهاي نسل بعدي آفت حتي روي انگورهايي که براي تهيه کشمش اختصاص داده ميشوند به انبار منتقل و در آنجا تا بهار سال آينده به سر ميبرند. خسارت اين آفت در کشت ديـم روي انگور به مراتب کمتر از انگور کشت آبي ميباشد و به همين جهت در اکثر مناطق ديم مبارزه با آفت معمول نميباشد.

 

زیست شناسی  

اين آفت در منطقه شيراز (معتدله) داراي چهار نسل در سال ميباشد. ظهور اولين پروانه در اوايل فروردين و اوج پرواز نسل اول آفت در اواخر فرويدن تا اوايل ارديبهشت ميباشد. اوج پرواز نسل دوم تقريباً در دهه سوم خرداد، اوج پرواز نسـل سوم در اواخـر تير تا اوايل مرداد و اوج پرواز نسل چهارم در اوايـل شهريور ميباشد. در مـنطقه سوريان آباده (سردسير) آفت سه نستل در سال دارد. ظهور اولين پروانه در اوايل ارديبهشت، اوج پرواز نسل اول در اواسط تا اواخر ارديبهشت، اوج پرواز نسل دوم در اواسط تير و بالاخره اوج پراز نسل سوم در اواخر مرداد تا اوايل شهريور ميباشد. بيشترين خسارت مربوط به نسل سوم آفت است. بهترين زمان مبارزه بر عليه آفت يک هفته تا ده روز بعد از تشکيل اوج بروز نسل دوم ميباشد. دوره جنيني 8 تا 10 روز، دوره لاروي 17 تا 18 روز و چهار سن لاروي دارد. دوره شفيرگي 7 تا 8 روز و دوره نتشو و نمـا براي يک نسل 32 تا 36 روز طول ميکشـد. اين آفت در اطراف تهران سه نسل در سال دارد. زمسـتان را به صورت شفـيره در پيله سفيد ابريشمي زير پوست ساقه مو و در زير برگ هاي ريخته شده موستان ميگذراند. ماده ها تخم هاي خود را به صورت انفرادي روي بند خوشه ها و حبه ها قرار ميدهند.

کنترل:

1ـ انتخاب انواع موهايي که خوشه متراکم ندارند.

2ـ احداث باغ به صورت رديفي و در روي داربـست موازي، چون کرم خوشه خوار انگور اغلب به موستان هايي که فاقد داربست بوده و موها به شکل گسترده روي زمين يا پشته ها باشـند، حـمله مي نمايد.

3ـ هرس هر ساله مو براي جلوگيري از تجمع شاخه هاي اضافي، سوزاندن عـلف هاي هرز و برگهاي خشک در پاييز، شخم عميق و استفاده از يخ آب زمستانه براي از بين بردن شـفيرههاي زمستان گذران

کنترل شیمیایی:

نوبت اول سمپاشي در مرحله غنچه و قبل از باز شدن گلها. نوبت دوم زمان غوره و نوبت سوم در شروع آبدار شدن ميوه

  1. دیازینون WP 40 % و 1.5 در هزار
  2. زولون EC 35 %
  3. تری کلروفن SP 80 % و 1.5 در هزار (دیپترکس)
  4. دیازینون EC 60 %
  5. اتیون EC 47 %
زنجره مو

Cicadatra ochreata

(Hom.: Cicadidae)

اين زنجره يکي از آفات مهم مو در ايران است. در تمام مناطق موکاري وجود دارد. علاوه بر مو به بسياري از گياهان ديگر مانند سنجد، سيب،  آلبالو، به، سپيدار، زبان گنجشک، نارون، ازگيل ژاپني، تبريزي، پسته، انار، گالبي و هلو صدمه ميزند.

نحوه خسارت

حشره بـالغ بر روي سرشاخه هاي مو و ساير درخـتان مـيـزبان تخـمريزي مينمايد. بر اثر تخـمريزي حشره قسـمتي از بافت گياه از فعـالـيت باز مانده و در روي آن برآمـدگـي هايي بوجود ميآيد که سـبب شکنندگي سرشاخه ميشود. اين سرشاخه ها اغلب ضعيف و گاهي خشـک ميشوند. پوره هاي آفت پس از خـروج از تخم داخل خاک شده و روي ريشه هاي مو مسـتقر ميگردند. پس از استقرار براي تغذيه، خرطوم خود را در نسج ريشه فرو برده و به شدت شروع به تغذيه ميکنند. در موستان هايي که اين آفت شيوع دارد پايه مو تدريجاً ضعيف گشته و سرانجام ميخشکد. پايه هاي آلوده اغلب رشد بسيار کم دارند، برگها زرد ميشود و ميوه ها بسيار کم و ريز هستند.

زيست شناسي

زنـجـره هاي کامل از اوايـل تابـستان به بعد در موسـتان هـا ديده مـيشونـد. پس از خـروج از جـلـد شـفيـرگي معـمـولـا پروازهاي کوتاه ميکـنند. پس از 5 تا 7 روز جـفتگـيري کـرده و يکي دو روز بعد تخـمگـذاري مينمايند. تخم ها در دو رديف به طور مورب داخل شاخه هاي چـوبي نشده در طرفين شيـاري که حـشره با تخـمريز خود مـيسازد قـرار داده و روي آنها را با ترشحات بدن ميپوشاند. دوره رشد جنيني حدود يک ماه است. دوره زندگـي حشرات کـامل در طبـيعت 11 تا 12 روز ميباشد. تعداد متوسط تخم در يـک زنـجـره ماده حدود 30 تا 35 عدد ميباشد. پوره ها پس از خـروج از تخـم به زمين افتاده داخـل خـاک مـيشوند. پوره ها در کـنار ريشـه ها اتاقـکي از گل براي خود ساخته از شيره گياهي مـيـمانـد. پوره ها دوست دارنـد در شرايـط کاملا مرطوب زندگي کنـنـد. دوران پورگـي اين آفت حدود چهار سال است. پورهــهاي سن چهارم پس از پـايـان دوره تـغـذيه از خاک خارج شده و از تنه درختان يا قطعات سنـگ و غيره بالا رفته تبديل به مرحـلـه اي که اصـطلاحاً شفيره نا ميده ميشود، ميگردند. بعد از طي مرحله شفيترگي جلد آنها با يک شـکاف طولـي از هم باز شده و حشره کامل بالدار از آن خارج ميگردند. خاکهاي رسـي و سـنگين براي فعاليت پورهها مناسبتـر اسـت و اين آفت در چـنين خاک هايي خسارت بيشتري ايجاد ميکند. طول دوره يک نسل ممکن است 4 تا 5 سال طول بکشد.

کنترل:

1ـ استفاده از زمين هاي شني، ازدياد آبياري و تقويت زمين بوسيله کودهاي حيواني شيميايي

2ـ پيوند واريته هاي مرغوب روي پايه هاي مقاوم

3ـ بيل زدن پاي درخت و سوزانيدن علف هاي هرز باغات و اطراف آنها

4ـ هرس سرشاخه هاي آلوده به تخمريزي زنجره ها در بهار و سوزانيدن آنها

5ـ آب تخت نمودن باغات

کنترل شيميايي:

از سموم ديازينون و مالاتيون به روش سمپاشي پاي بوته ها عليه پوره هاي داخل خاک، سمپاشي سطح خاک در موقع خروج شفيره ها، همچنين سمپاشي درختان استفاده مي کنيم

کرم های شاخدار مو

Theretra alecta

Pergesa elpenor

Celerio lineata

Lep: Sphingidae

اطلاق کلمه شاخدار به اين آفت به علت وجود زائده کم و بيش بلنديست که نزديک به انتهاي شکم لاروها در سطح پشتي ديده ميشود و به نظر ميرسد که نوعي وسيله دفاع باشد.

گونه اول پروانه نسبتاً بزرگ به رنگ آجري تيره بوده داراي بال هاي پهن با نوارهاي رنگين است. گونه دوم حدود 70 ميليمتر، زيتوني رنگ بوده و روي بال هاي جلويي دو خط مورب تيره در نيمه انتهاي بال ديده ميشود. در بال هاي عقبي يک نوار پهن سياه در قاعده ديده ميشود. در روي شکم سه نوار تيره ديده ميشود که يکي در وسط و دو تاي ديگر در طرفين قرار دارند. گونه سوم با بال هاي باز حدد 60 ميليمتر، رنگ بال هاي جلويي سبز مايل به بلوطي با نوارهاي سفيد مواج و طولي است. روي بندهاي اوليه شکم نوارهاي عرضي متناوب تيره روشن قرار دارد که در مجموع منظره شطرنجي به پشت شکم ميدهد.

 

زیست شناسی:

هر سـه گونه زمسـتان را به صورت شفيـره هاي لـخت در پـناهـگاه ها و يا زير خاک به سر ميبرند. در بهار با گرم شدن هوا حشـرات کامل ظاهر ميشوند. حشرات کامل غروب پروازند و قبل از تـخمـريزي مدت قابل توجهي بايد تغذيه کنند. حـشرات ماه تخم هاي خود را به طور انفرادي در زير برگها قرارميدهند. تعداد تخم هر حـشره ماده حدود 50 تا 100 ذکر شده است. اين تخم به فاصله 10 تا 15 روز باز ميشوند. لاروها پس از خروج از تخم از پارانشيم برگ شروع به تغذيه ميکنند. لاروها در سنين بالا تغذيه شـديد دارند و بيشتر در شبها فعاليت ميکنند. وجود اين حشرات به علت فضولات فراواني که زير بوته هاي مو ريخته شده و نيز از روي برگهاي خورده شده مشخص ميشود.

اين حشرات در شرايط آب و هوايي مختلف تا سه نسل ايجاد ميکنند ولي به علت اندام درشت، جمعيت اين حشرات به خوبي تحت کنترل قرار دارد.

کنه نمدی مو

Eriophyes = Colomerus vitis

(Acari.: Eriophyidae)

اين کنه به برگ ها حمله نموده و در پشت برگ ها گالهايي مسطح و به صورت نمد ايجاد ميکند. رنگ اين قشر نمدي ابتدا سفيد کثيف است اما به تدريج تغيير رنگ داده و به رنگ قرمز مايل به قهوهاي تبديل ميگردد. در سطـح فوقـاني برگ درست در طرف مقابل کنه نمدي، برآمدگي بوجود ميآيد و به پـهنگ برگ ناصافي مـيدهد. زمستان به صورت کنه کا مل زير پوسـت جوانه ها به سر ميرد. در شرايط مساعد 7 نسل در سال دارد.

 

شته مو یا فیلوکسرای مو

Phylloxera vitifoliae

(Hom.: Phylloxeridae)

اين حشره يکي از مهمترين و معروفترين آفات مو در جهان است. در سال 1860 از آمريکا وارد کشورهاي اروپاي غربي گرديد و به سرعت انتشار يافت. موهاي معمولي Vitis vinifera به اين آفت بسيار حساس ميباشند. يکي از بهترين راههاي مبارزه با اين آفت استفاده از ارقام مقاوم ميباشد. بدين منظور موهاي معمولي را بر روي پايه هاي مو آمريکايي americanna Vitis پيوند ميزنند. خوشبختانه اين آفت در ايران وجود نداشته و جزء آفات قرنطينه خارجي است.

 

 

مراحل رشد انگور:
  • خواب زمستانی: فلس های جوانه زمستانی کم و بیش بسته اند
  • تورم جوانه: جوانه داخل فلس ها گسترش می یابد.
  • مرحله کرک دار: کرک های قهوه ای رنگ روی جوانه ها کاملا مشهودند.
  • شکفتگی جوانه: آغاز پیدایش شاخه های سبز

  • ظهور نخستین برگ: اولین برگباز می شود و از شاخه فاصله می گیرد.
  • مرحله 5 تا 6 برگی: گل آذین ها به وضوح دیده می شود.
  • دراز شدن گل آذین: گل ها به شدت به همدیگر فشرده اند.
  • نمو شدن گل آذین: گل ها از همدیگر جدا می شوند.

  • آغاز گل دهی: اولین کلاهک ها ریخته اند.
  • اوایل گل دهی: 25% کلاهک ها ریخته اند.
  • مرحله کامل گل دهی: 50% کلاهک ها ریخته اند.
  • اواخر گلدهی: 80% کلاهک ها ریخته اند.

  • تشکیل میوه: آغاز تورم حبه ها، ریزش بقیه کلاهک های گل.
  • مرحله حبه کوچک: شروع آویزان شدن خوشه (اندازه حبه ها 4-6 میلی متر)
  • حبه ها به اندازه دانه نخود فرنگی و خوشه ها کاملا آویزان شده اند ( اندازه حبه ها 7-10 میلی متر)

  • آغاز تماس حبه ها با یکدیگر.

  • آغاز رسیدن حبه: شروع محو شدن رنگ سبز حبه ها

  • حبه ها برای برداشت آماده اند.

    

  • بعد از برداشت میوه، پپایان تکامل چوب.
  • شروع خزان برگ ها.
  • خزان کامل.

 

 

 

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۹-۰۳

آموزش مرحله به مرحله تولید گندم آبی

 

تعریف گندم کار :

گندم کار کشـاورزی اسـت که مراحل کاشـت، داشـت و برداشـت گندم را به درسـتی میدانـد و آن را بـا رعایـت اصـول فنـی تولید مـی کند.

 

مرحله ی اول: آماده سازی بستر کاشت

 

1 گردش زراعی ( تناوب زراعی):

اولیـن گام در کاشـت گندم رعایت گردش زراعی مناسـب اسـت. بدیـن معنی که قبل از گنـدم بایـد گیاهانـی مثـل سـیبزمینی، ذرت، کلـزا و… را کشـت کرد، کـه زمین را  زود آزاد کنـد. کشـت گیاهـان زراعی پاییزه مانند کلزا، شـبدر، باقلا و … پیش از گندم  مشکل سـاز نیسـت. امـا گیاهان زراعـی بهاره یـا تابسـتانه از قبیل پنبه وسـویا دیررس کـه بقایـای زیـادی برجـا ی مـی گذارند برای کشـت گنـدم ایجاد مشـکل میکنـد، مگر آنکه بقایا ی خشـبی از زمین خارج شـوند و یا با سـاقه خردکن، خرد شـده و با دیسـک بـه زیـر خاک رونـد. به هر حال، در صـورت وجود رطوبت و دمای کافـی، حدود 2 هفته تـا یـک ماه فرصـت برای پوسـیدگی بقایا ی محصـول قبلی زمان نیاز اسـت.

 

2 آماده سازی بستر:

آماده سازی زمین برای کشت گندم به ترتیب زیر انجام میشود.

2-1- شـخم زدن: شـخم زدن، بـا  گاوآهـن برگردانـدار و بـا عمـق 15-18سـانتی متـر انجـام میشـود.

2-2- دیسک: برای نرم کردن خاک و مخلوط کردن کودهای شیمیایی و دامی با خاک، دفع علف های هرز و زیرخاک کردن بذر (کشت درهم) از دیسک استفاده میشود. دیسک ها به دو دسته ی سوارشونده و کششی تقسیم میشوند.

2-3 مالـه (لولـر): بـرای کاربـرد مطلـوب ماشـین های کاشـت و آبیاری بهتـر و یکنواخت مزرعـه، باید زمین را تسـطیح کرد که بـرای انجام ایـن کار از مالـه اسـتفاده میشـود.

2-4 مرزکش(کـرت بنـد): در  بعضـی مناطـق کـه از روش کاشـت غرقابی اسـتفاده میشـود. اسـتفاده از مرزکـش ها بـرای کرت بنـدی ضروری اسـت. مرزکش ً هـا اکثـرا بـه صـورت سـوار شونده و دارای دو خیش بشقابی هسـتند که بـه طور مایل نسـبت به هم قـرار دارنـد.

2-5 هـرس یـا دندانـه: بـه دو شـکل میخـی و فنـری وجـود دارد و کاربردهایـی بـه شـرح زیـر دارد:

1- جمع آوری بقایای گیاهی

2- کلـوخ شـکنی وآماده کردن بسـتر بذر

3- سله شکنی و ایجاد لایه ی سست در سطح خاک قبل یا پس از کاشت بذر

4- صـاف کـردن و تثبیت سـطحی خـاک

5- حفـظ رطوبت در مناطق دیـم از طریق شکسـتن لوله هـای مویین

2-6 کودهـای پایه: جهت تعیین نیازهای کودی پایه مزرعه لازم اسـت نمونه های مناسـب خـاک را از مزرعـه تهیه کرد و به آزمایشـگاه بـرد تا میزان کود مـورد نیاز مزرعه مشخص شود.

* کودهای فسـفره (سـیاه) و پتاسـه تعیین شـده تماما قبل از کاشـت به زمین اضافه شوند.

* کودهـای نیتروژنـه (شـکری یـا سـفید) یـک چهـارم تـا یک سـوم در زمان کاشـت و بقیـه دردو نوبـت بعـد از سـبز شـدن بـه شـکل سـرک در زمـان بـه سـاقه رفتـن و بـه گل رفتـن بـه مزرعـه اضافه میشـود.

2-7- دیسک نهایی: جهت اختلاط کودها با خاک از دیسک استفاده میشود.

 

 

3 خاک ورزی حفاظتی:

خاکورزی حفاظتی، روشی است برای جلوگیری از به هم خوردن خاک. در این روش به کشاورزان پیشنهاد میشود حداقل 30 ٪ بقایای کشت پیشین در سطح خاک باقی بماند. خاک ورزی حفاظتی روشی برای مدیریت خشک سالی در راستای نگهداری آب در زمین و همچنین کاهش هزینه های تولید در کشاورزی و افزایش مواد آلی خاک است. این کوشش سبب میشود که بقایای گیاهان پیشین درون خاک، به شکل یک کود گیاهی خوب برای زمین درآید و زمین را به شکل یک اسفنج ظرفشویی درآورد. در نتیجه آب باران و شبنم راحت تر در زمین فرو میرود و کمک قابل توجهی به مقابله با خشک سالی و کمآبی میشود و این بقایا از تبخیر آب توسط تابش آفتاب نیز جلوگیری میکند. از سوی دیگر فرورفتن سریع آب در زمین از بروز سیلاب ها جلوگیری میکند.

این حالت اسفنجی باعث میشود که هوا (اکسیژن، نیتروژن و…) نیز راحت تر در زمین نفوذ کند؛ احتمالا مهم ترین سود آن تقویت خاک و خوراک رسانی به میکروارگانیسم ها و جانداران ریز خاک زی است.

3-1- بـی خـاکورزی: در ایـن روش هرگـز زمیـن شـخم زده نمیشـود و کشـت در داخـل بقایـای محصـول پیشـین انجـام میشـود. در ایـن روش کـه گاهـی خـاكورزی صفـر یا كاشـت در شـكاف هـم نامیده میشـود، خـاك از زمان برداشـت محصـول قبلی تـا كاشـت بـذر و از كاشـت بذر تا برداشـت بعدی دسـت نخـورده باقی می مانـد. در این شـیوه تنها عمل خاكورزی، به هم زدن خاك توسـط ردیف كارها و خطی كارها اسـت.

3-2- کم خاکورزی: در این روش عملیات خاک ورزی کاهش مییابد و حداقل 30 درصد بقایای محصول پیشین در سطح خاک باقی میماند. ادوات مناسب کم خاک ورزی شامل دیسک های بشقابی، چیزل ها و خاک ورزهای مرکب و کمبینات ها هستند.

 

مرحله ی دوم: شناسایی و تنظیمات خاک ورزهای اولیه وثانویه

 

1 گاو آهن بشقابی:

در اراضـی سـخت، خشـک، خـاک هـای چسـبنده، در زمیـن هـای پـر از ریشـه و

کلــش دار (یونجــه زار) و در خاکهــای زبــر و خشــن و ســنگ ریــزه ای از گاوآهــن بشــقابی اســتفاده میشــود.

 

تنظیم گاوآهن بشقابی:

الـف) تراز کـردن گاوآهن بشـقابی مانند گاوآهـن های برگرداندار اسـت.

ب) بـرای تنظیـم عمـق شـخم گاو آهن بشـقابی بایـد بـه صـورت زیر عمـل کنیم:

– در گاو آهن سوار، با کوتاه و بلند کردن طـول بـازوی میانی، سیسـتم هیدرولیک تراکتـور عمل میکند.

– در گاوآهن کششی، با استفاده از تغییر وضعیت استقرار عمودی چرخ روی گاوآهن، عمق مورد نظر ایجاد میشود.

روتوتیلر: روتوتیلرهـا از تعدادی تیغه کـه بـر روی محـور گـردان قـرار میگیرنـد تشـکیل شـدهاند، کـه ضربـات ناشـی از آنهـا بـه زمین، باعـث باز شـدن ذرات خـاک به صـورت یکنواخـت و بـدون زیـر و رو شـدن میشـود.

سـیکلوتیلرها: سـیکلوتیلرها به دلیل خاک ورزی کمتر (شکسـتن و خردکردن) به جـای برگردانـدن و پاشـیدن خـاک و ایجـاد یکنواختی بیشـتر در عمق کاشـت بـذر، به کار برده می شـوند.

 

روتیواتـور (خـاک ّ ورز دوار افقـی):

بـه منظـور خـرد کـردن بهتر کلوخـه های حاصـل از عملیـات خـاکورزی و خـرد کـردن سـاقه هـای باقیمانـده از کشـت قبلـی و اختلاط آن بـا خـاک و در نهایـت تهیـه ی بسـتر مناسـب بـذر از این وسـیله اسـتفاده مـی شـود.

 

تنظیمات دیسک :

  • عمق نفوذ بشقاب :

الـف ) در دیسـکهای سوارشـونده بـا اسـتفاده از سیسـتم هیدرولیـک تراکتـور و گذاشـتن و برداشـتن وزنـه روی دیسـک، عمـق نفـوذ بشـقاب ها تنظیـم میشـود.

ب) در دیسـک های کششـی، تنظیـم عمیـق بـا اسـتفاده از جـک هیدرولیکـی انجـام مـی شـود.

 

  • تراز کردن :

الـف) در دیسـک های سوارشـونده تراز طولی بـا تغییر بـازوی میانـی هیدرولیک انجام می شـود.

ب) در دیسـک هـای کششـی تنظیـم وضعیـت مالبنـد بـا چـرخ هـای حامـل بـرای انطبـاق آن با ارتفـاع مالبند تراکتور انجـام مـی شـود.

 

  • تنظیم گلپاک کن ها :

گل پاک کن ها بایـد طـوری تنظیم شـوند که بـا صفحات دیسـک تمـاس نداشـته و فاصلـهی آن بـا صفحه حـدود 5 میلی متر باشـد.

 

تنظمیات ماله (لولر) :

 

  • ماله ی سوار شونده:

الـف) ترازکـردن: بـا اسـتفاده از تغییـر طولـی بـازوی میانـی (رابـط) تراکتـور انجـام مـی شـود.

ب) عـرض کار مالـه: 1 تـا 3 متـر اسـت. سـرعت تراکتـور هنـگام کار بـا مالـه 3 تـا 6کیلومتـر بـر سـاعت اسـت.

 

  • ماله ی کششی:

الف) اتصال مالبند دستگاه به تراکتور:

ب) تنظیـم عمـق نفـوذ تیغـه: در اکثر ماله ها، شاسـی چـرخ ها توسـط بازویی مانند بـازوی میانـی تراکتـور بـه بدنـهی ماله متصل اسـت کـه هرچقدر این بازو بسـته شـود، فاصلـه ی تیغـه بـا زمین تغییـر میکند.

 

ج) روش کار: پـس از عملیـات شـخم و دیسـک باید در جهت قطـر قطعات زمین اقـدام به عمـل ماله زنـی کرد.

 

شیارکش ها (فاروئرها):

در کاشـت گنـدم، بـرای ایجـاد جویچـه هـای آبیـاری هـم زمان بـا عمل کاشـت از شـیارکش هـا اسـتفاده میشـود.

  • شـیار کش هـا اکثراسـوار شـونده هسـتند. در نتیجـه، تنظیمـات آن (تـراز طولـی، عرضـی و عمـق کار) همانند دیگر ادوات سـوار شـونده اسـت.

 

 

مرحله ی سوم: کاشت گندم آبی

 

1 تاریخ کاشت:

کاشـت گنـدم بـا توجه بـه شـرایط اقلیمی و عـرف منطقه متغیر اسـت. تاریخ کاشـت در اسـتانهای سردسـیر کشـور ایـران نیمـهی اول مهرمـاه و در اقلیمهـای معتـدل و گرمسـیر تـا اواخـر آبان مـاه ادامـه دارد.

 

– اثرات سوء کشت زودتر از موعد یا تأخیر در کاشت:

– بـذرکاری خیلـی زودتـر و یـا خیلـی دیرتـر گنـدم پائیـزه از قـدرت پنجه زنـی آن میکاهـد. بـذرکاری خیلـی زودتـر، بوتـه را در معـرض حملـه ی مگـس گنـدم قـرار میدهـد و اگـر دیرتـر کاشـته شـود احتمـال سـرمازدگی افزایـش مییابـد و در نتیجـه میـزان عملکـرد پایین مـی رود. اگر بذرکاری در مناطق سردسـیر کاملا بـه تأخیر افتد، بـذور کاشـته شـده ممکن اسـت تا بهـار آینده جوانـه نزنند، به سـاقه نروند و سـنبل های نیـز تولیـد نکنند. بـا تأخیر در کاشـت، میزان بذر مصرفـی حداقل به میـزان 10 درصد افزایـش مـی یابـد. بـه طورکلـی میتـوان گفـت کـه در مناطـق خشـکتر و گرمتـر، بـذرکاری همیشـه بایـد بلافاصلـه بعـد از اولین بـاران کافی یا پـس از اولین آبیـاری، که رطوبـت لازم را بـرای جوانهزنـی تأمیـن کنـد، صـورت بگیـرد.

– بـذرکاری در بهـار نیـز حتی الامـکان بایـد زودتر انجام شـود تـا قبل از گرمـای اوایل تابسـتان، کـه گنـدم نسـبت بـه آن حسـاس اسـت، گیاه به سـاقه رود و سـنبله تشـکیل دهـد. کاشـت زودتر، دورهی رشـد گندم بهـاره را زیادتر میکند کـه در افزایش عملکرد بسـیار مؤثـر خواهـد بـود. در مناطقـی کـه سـرمای زمسـتانی بـرای گندم خطـر زیادی نـدارد، بهتریـن تاریـخ کاشـت موقعی اسـت کـه بوتـه بتواند قبـل از آنکه دمـای محیط زیـر صفـر درجـه سـانتیگراد بـرود به مرحله سـه برگی برسـد.

 

2 انتخاب رقم:

 

ارقام مختلف گندم قابل توصیه برای اقلیمهای مختلف شامل:

 

1- اقلیـم گـرم و مرطـوب حاشـیه ی دریـای خـزر: دریـا، آرتـا، مرواریـد، مغـان3، (دوروم گنـدم) اسـتورک ، N-75-15 ، N-75-16 ،شـیرودی ،گنبـد

2- اقلیــم گــرم و خشــک: هیرمند،کویــر، کرخــه، چمــران، هامــون، چمــران2، افــاک، پــاواروس، بهرنــگ

3- اقلیــم معتــدل: پیشــتاز، کویــر، ســپاهان، بهــار، پارســی، ســیوند، ارگ، ســیروان، بــم، نیشــابور، افــق

4- اقلیم سردسیر: الوند، زرین، Mv17، سای سونز، گاسکوژن، گاسپارد، پیشگام، اروم

 

 

 3 آماده سازی بذر برای کاشت:

 

بذر مصرفی باید برای آن منطقه اصلاح شده باشد.در صـورت عـدم اسـتفاده از بـذور مناسـب و اسـتاندارد، بهـره گیـری از سـایر نهـاده هـای مؤثـر در تولیـد از جملـه آب، کود و… تأثیـر چندانی در تولیـد و افزایش عملکرد نخواهد داشــت.

1-3- ویژگیهای بذر مصرفی جهت کاشت:

بذر مصرفی جهت کاشت باید دارای ویژگی های زیر بوده و کیفیت لازم را داشته باشد.

  • خالـص بـودن بـذر: بـذر مصرفـی از یـک رقـم و فاقـد بـذر علفهـای هـرز و سـایر محصـوالت باشـد (بوجـاری شـده باشـد)
  • قـوهی نامیـه: قـوهی نامیـه بـذر بـرای کاشـت نبایـد از 95% کمتر باشـد (یعنـی از هر 100بـذر حداقـل 95 بذر سـبز شـود).
  • سـالم بـودن و انـدازهی بـذر: بـذر مصرفی از نظر شـکل ظاهـر باید شکسـته نبوده و درشـت و یک انداره باشـد.
  • طـول عمـر بـذر: در صـورت اسـتفاده از بـذر خودمصرفـی، تمامـی بـذور از سـال گذشـته باشـد.
  • مقاوم به ریزش باشد: بذر مصرفی مقاوم به ریزش باشد.
  • بذر مصرفی مقاوم به شوری، گرما، سرما، خوابیدگی، آفات، بیماری و … باشد.

 

– بعضی از کشـاورزان از بذور سـال قبل خود برای کشـت استفاده میکنند، که جهت داشـتن بـذور یک دسـت و عـاری از خار و خاشـاک و بذور علف های هـرز، بوجاری این گونـه بـذور ضـروری اسـت. ایـن بـذر مصرفـی جهـت کاشـت بایـد با اسـتفاده از سـموم توصیه شـده، کـه در ادامه آمده اسـت، ضدعفونی شـود.

 

2-3- مقدار بذر در هکتار:

میزان بذر مناسـب عموما بسـته به نــوع خــاك، بســتر بــذر، تــاریخ کاشـت، روش کاشـت و اقلیـم مربوطـه و خصوصیـات رقـم (کمپنجـه بدانــه و … ) متفـاوت اسـت. در یـک بسـتر بـذر مناسـب، کشـت بـه موقـع (در تاریـخ توصیـه شـده) و آبیـاری بـه هنـگام بــا توجــه بـه رقـم بـذر مصرفـی در کشـور بـا روش خطـی کاری، بیـن 120 تـا 200 کیلوگـرم در هکتـار متغیـر اسـت.

  • تراکـم مناسـب بـذر در زراعت گنـدم در اقلیم های مختلف کشـور از 350 تا 500 بذر در متـر مربـع متغیر است.
  • در صـورت آماده سـازی نامناسـب بسـتر بـذر یا دیر کاشـتن ، 10 الـی 20% به مقدار بذر توصیه شـده اضافه شـود.

 

 

3-3- ضدعفونی بذر:

بذر مصرفی با استفاده از سموم قارچ کش از قبیل ویتاواکس، تیرام و … به میزان 150 الی 300 گرم برای 100 کیلوگرم بذر بر علیه بیماری ها و آفات ضدعفونی میشود.

 

 

4 کاشتن بذر:

در کاشـت بـذر بایـد ضمـن اسـتفاده از ادوات مناسـب، بـه ردیـف و عمق کاشـت نیـز توجه شـود.

1-4- ادوات کاشـت : درکشـت درهـم از بذرپاش سـانتریفیوژ و در کشت ردیفی از ردیـفکار غلات اسـتفاده میشـود.

 

  • در بعضـی از مناطـق برای صرفـه جویی در وقت و پایین آوردن هزینهها و همچنین عدم فشـرده شـدن خاک از دسـتگاهی به نام کمبینات اسـتفاده میشـود که با یک بار حرکـت ایـن دسـتگاه در مزرعه، عملیات خاکورزی، کودپاشـی، بذرکاری و پوشـاندن بـذور به صورت هـم زمان صـورت میگیرد.

 

2-4- ردیـف کاشـت: فاصلـه ردیفهـای کاشـت بـرای گنـدم را معمـولا 12/5 تـا 15سـانتی متردر نظـر میگیرنـد. کاشـت گنـدم بـه صـورت یـک، دو و یـا سـه ردیـف روی پشـته بـا اسـتفاده از ردیفکارغلات صـورت مـی گیرد.کشـت درون جوی (یـک ردیف داخـل جـوی) در بعضـی از مناطـق( بیشـتر در دیـم زارهـا) نیـز انجـام میشـود.

3-4- عمق کاشت : عمق کاشت به طور معمولا بین 3 تا 5 سانتی متر است.

 

  • در صـورت مناسـب نبـودن بسـتر خـاک، روش کاشـت (مسـطح یـا جـوی پشـته)، شـرایط آب و هوایـی و… عمـق کاشـت متغیـر خواهـد بـود.

 

مرحله ی چهارم: شناسایی و تنظیمات ماشین های کاشت :

 

1 کودپاش و بذرپاش سانتریفیوژ :

در کشت های مسطح و درهم از این دستگاه استفاده میشود.

  • کالیبره کردن :

– ابتـدا کوپـاش یا بذر پاش سـانتریفیوژ روی تراکتور سـوار می شـود.

– بذر در داخل مخزن آن ریخته می شود.

– دور موتور 2000 دور در دقیقه تنظیم می شود.

– عـرض پاشـش محاسـبه میشـود. (مثلاً 10 متـر)

– تراکتور با دنده ی یک به طول 100 متر حرکت می کند.

– سطحی از مزرعه که بذر پاشی میشود برابر 1000 مترمربع است.

عرض کار = 10 متر

طول مسیر = 100 متر

10 ×100 = 1000 مترمربع

– بـذر داخـل مخـزن مجددا وزن شـده و از مقدار بذر اولیه که داخل مخزن اسـت کم میشـود تـا مقدار بذر پخش شـده در هـزار متر مربع به دسـت آید.

– عـدد بـه دسـت آمـده از مقـدار بـذر پخـش شـده را در عـدد 10 ضـرب مـی کنیـم تا مقـدار بـذر در هکتـار بهدسـت آیـد.

 

2 خطی کار غلات :

سـاده تریـن خطـی کار دارای یـک مخـزن بـذر اسـت کـه بـه صـورت سـوار با اتصـال سـهنقطه ای با چرخ هـای محرک کوچـک حمـل میشـود.

  • تنظیـم یـا کالیبـره کردن خطـی کار در مزرعه :

– عرض کار خطی کار محاسبه میشود.

فاصله ی بین دو شیار بازکن × تعداد شیار بازکن = عرض کار

مثـال)  اگر تعداد شـیار بازکـن 13 و فاصلهی بین دوشـیاربازکن مجاور 15 سـانتیمتر باشـد عـرض کار این خطـی کار برابر اسـت با : متر 2 = سانتیمتر 13×15 = 195 = عرض کار

– طـول مسـیر : طولـی به مسـافت 50 متر از مزرعـه را انتخاب کرده و آن را مشـخص میکنیم.

مترمربع 100 = طول مسیر× عرض کار = مساحت کار

– مخـزن را از بـذر پـر و دریچـه هـا را متناسـب بـا توصیـه ی کاتالوگ دسـتگاه تنظیم مـی کنیم.

– تراکتـور بـا دنـدهی یـک حرکت می کنـد و شـیاربازکنها با خـاک درگیر می شـوند. حـال بـذر ریختـه شـده در سـینی را زیـر دریچه ی کشـویی جمـع آوری و با تـرازو، وزن مـی کنیم.

– اگـر بـذر جمـع آوری شـده در سـینی بـرای مسـاحت 100 متـر ( متـر 50 = 100(مسـاحت) × 2 (عـرض کار))، 1/5 کیلوگـرم باشـد، ایـن مقـدار را در عـدد 100 ضـرب میکنیـم تـا مقـدار بـذر در یـک هکتـار به دسـت آیـد کـه برابـر اسـت بـا 150 کیلوگـرم.

  • نحـوه ی تنظیـم تـراز عرضـی و طولـی خطـی کار : بـرای تنظیم تـراز طولی، بـا بالا و پاییـن بـردن بازوهـای اتصال دونقطـه ای تراکتور، شـیاربازکن های جلویـی و عقبی را در یک سـطح قرار می دهیم و عمق نفوذ یکسـانی خواهیم داشـت. برای تراز عرضی، دو بـازوی طـرف راسـت و چپ در یک سـطح قرار مـی گیرند و دسـتگاه روی چرخ های حامـل و محرک خود تـراز عرضی خواهد داشـت.

خـط کـش یـا عالمـت گـذار : برای این که سـطح مزرعه دوبار کشـت نشـود یـا بدون کشـت باقـی نمانـد از خط کش یـا عالمت گذار اسـتفاده می شـود.

 

3 استفاده ازکمبینات:

ایـن دسـتگاه در اراضـی شـخم خـورده هم زمان عملیات دیسـک، تسـطیح و کشـت را انجـام مـی دهد.

 

 

داشت گندم آبی:

مرحله ی پنجم: آبیاری مزرعه ی گندم

 

آبیاری گندم:

نیاز آبی گندم با توجه به بافت خاک و شرایط آب و هوایی منطقه متفاوت است.

مراحل مهم آبیاری در زراعت گندم عبارتند از:

1- مرحله ی جوانه زدن (خاک آب)

2- مرحله ی پنجه دادن (پنجه آب)

3- مرحله ی ساقه رفتن (ساق آب)

۴- مرحله ی سنبله رفتن (خوش آب)

۵- مرحله ی گل رفتن (گل آب)

۶- مرحله ی دانه بستن (دان آب)

تعـداد دفعـات آبیـاری مزرعه ی گنـدم بین 6 تا 10 نوبت آبیاری بسـته بـه بافت خاک اراضـی و شـرایط آب و هوایـی معمـول اسـت. معمـولا دو نوبـت آن در پاییـز و بقیـه در بهار و اوایل تابسـتان اسـت. اولین آبیاری مزرعه ی گندم که خاک آب نامیده میشـود اهمیـت ویـژهای دارد. در صورت بارندگـی به میزان کافی در هریـک از مراحل آبیاری، از انجـام آن نوبـت آبیـاری صرف نظر می شـود.

روش هـای آبیـاری : روش هـای آبیـاری بـه دو گـروه آبیـاری سـطحی (سـنتی) و آبیـاری مکانیـزه (تحـت فشـار) تقسـیم میشـود.

 

1 آبیاری سطحی (سنتی) :

روش های معمول آبیاری سطحی گندم در ایران به شرح زیر است :

 

1-1-آبیاری نواری :

زمیـن را بـه چندیـن نوار تقسـیم و در زمـان لازم آبیـاری می کنیم انجـام میدهیم. طـول و عـرض هرنـوار را بـا مشـورت کارشناسـان آبیـاری تعییـن مـی کننـد. در حـال حاضـر به دلیـل کمبـود آب و خشکسـالی هـای اخیـر در کشـور بهتر اسـت از این شـیوه اسـتفاده نشـود، و از روش هـای آبیـاری مکانیزه اسـتفاده شـود.

 

1-2- آبیـاری نشـتی ( فاروئـی) :

پـس از ایجـاد شـیارهای مناسـب ( فـارو) در زمین، آب را بـا اسـتفاده از شـیارهای ایجـاد شـده بـه پـای گیـاه می رسـانند. انـدازه، جهت و طـول شـیارها بـا توجـه به نظـر کارشناسـان آبیـاری تعیین می شـود.

 

مزایای آبیاری سطحی (سنتی) :

1- کشـاورزان بـا ایـن روش آبیـاری بیشـتر آشـنایی دارنـد و بـه همیـن دلیـل نیاز به آمـوزش کمتـری در به رهبـرداری از ایـن روش هـا وجـود دارد.

2- در زمیـن هایـی کـه نفـوذ آب در آنهـا بـا سـرعت کمتـری انجـام مـی شـود، روش مناسـبی اسـت.

 

معایب آبیاری سطحی :

 

1- نیاز به نیروی کارگری زیادتری نسبت به روش های مکانیزه دارند.

2- آب بیشتری در این روشها نسبت به روش های مکانیزه هدر می رود.

3- انتقال بذر، علف های هرز و بیماری ها در این روش ها به مزرعه زیاد است.

4- نیاز به تسطیح زمین داریم.

2 آبیاری مکانیزه ( تحت فشار) :

بـرای آبیـاری گنـدم بیشـتر از انـواع آبیـاری بارانی اسـتفاده می شـود، ولی اخیـرا از سیسـتمهای آبیـاری قطـره ای نیـز بـرای تأمیـن نیـاز آبـی گندم اسـتفاده میشـود.

 

انواع سیستم های آبیاری بارانی :

1.سـنترپیوت (دوار مرکـزی) : ایـن دسـتگاه بـه صـورت خطـی اسـت کـه به شـکل دایـره ای حرکـت و زمیـن را آبیـاری میکنـد.

2– لینیـر : ایـن دسـتگاه نیز بـه صورت خطی و به شـکل مسـتطیل یا مربع زمین را آبیـاری می کند.

3– ویـل مـوو : ایـن سیسـتم ماننـد سیسـتم لینیـر بـوده و زمین را بـه صورت خطـی و بـه شـکل مسـتطیل یـا مربـع، آبیـاری مـی کنـد بـا ایـن تفـاوت کـه ایـن دسـتگاه در زمان آبیـاری در یک موقعیت ثابـت باقـی مـی مانـد.

4– سیسـتم کالسـیک : این سیسـتم دارای انواع مختلف بوده و برای زمین های با شـکل هـای مختلـف قابل اجرا اسـت. آبپاش ها در هـر نوبت آبیـاری، در یک موقعیت ثابـت، آب را روی زمیـن پخش میکنند.

 

مزایای آبیاری بارانی :

 

1- آب کمتری در این روش ها نسبت به روش های سطحی هدر می رود.

2- نیاز به نیروی کارگر کمتری نسبت به روش های سطحی دارد.

3- آب به صورت یکنواخت در سطح مزرعه پخش می شود.

4- نیاز به تسطیح کمتری نسبت به روش های سطحی دارند.

5- تولید محصول بیشتر امکان پذیر است.

6- امکان تزریق کود و سم همراه آب آبیاری وجود دارد.

 

معایب آبیاری بارانی :

 

1- نیاز به سرمایه گذاری اولیه زیادی دارد.

2- کارگران برای بهره برداری مناسب از این سیستم ها، نیاز به آموزش دارند.

5- آبیاری تیپ (آبیاری قطرهای ردیفی تیپ گیاه گندم) : در هر دو روش کشت (درهم و ردیفی)، آبیاری مزرعهی گندم توسط تیپ امکانپ ذیر است. در هر دو روش، نوارهای تیپ باید طوری پهن شوند تا تمامی سطح مزرعه پس از آبیاری (حداکثر یک روز پس از قطع آبیاری) مرطوب شود. اما در کشت های ردیفی گندم، قراردادن لوله های تیپ مجزا برای تمامی خطوط کشت که فاصله ای بین 15 تا 20 سانتی متر دارند، عملا اقتصادی نیست و لذا باید به صورت دو در میان و یا سه در میان انجام گیرد.

بنابراین در این روش کاشت، تنها تعدادی از خطوط کشت مستقیما توسط نوار تیپ آبیاری شده و خطوط کشت واقع در بین دو ردیف لوله، از طریق پیشروی جبهه ی رطوبتی به طرفین آن، آبیاری می شود. در عمل ممکن است که تلفیقی از دو روشکشت فوق اتفاق بیفتد و ضمن کاشت خطی گندم، فواصل بین خطوط هم بذرپاشی شود. در هر صورت، نیاز است که تمامی خاک مزرعه پس از آبیاری مرطوب شود.آنچه در هر دو روش کشت مسلم است، فواصل لوله های آبیاری تیپ از همدیگر تابعی از بافت خاک مزرعه است و برای انتخاب فاصله ی مناسب، می توان از جدول زیر استفاده کرد. به عنوان مثال، در یک مزرعه ی گندم با بافت خاک متوسط، توصیه می شود که فواصل نوارهای تیپ از همدیگر در حدود 40 سانتی متر و لوله های آبیاری تیپ نیز دارای قطره چکان های با فواصل تقریبی 20 سانتی متر از هم دیگر باشند. در چنین شرایطی و برای هر هکتار زمین، به 25 هزار متر نوار تیپ نیاز خواهد بود.

 

 

مرحله ی ششم: تغذیه ی بهینه ی مزرعه ی گندم

 

الف- عناصر پر مصرف

 

1 کودهای نیتروژنه (سفید یا شکری):

ایـن مـادهی غذایـی بـرای رشـد و تولیـد ضـروری اسـت و بـر اسـاس آزمـون خـاک مقـدار نیتـروژن مـورد نیاز بـرای گندم مشـخص میشـود. در صورت کمبـود نیتروژن، گنـدم بـه رنـگ سـبز کـم رنـگ درآمـده و بـرگ هـای پاییـن زرد مـی شـوند. در صـورت کمبـود شـدید از نـوک بـرگ هـا تـا غلاف لکـه هـای نکـروزه ظاهـر میشـوند. مقدار توصیـه شـده کـود نیتروژنه بـرای گندم بر اسـاس آزمون خـاک و توصیه ی کارشناسـان در سـه مرحلـه بـه مزرعـه داده می شـود. یـک چهـارم از کل مقـدار توصیه شـده در مرحلـه ی آمـاده سـازی بسـتر، یـک دوم از مقـدار باقیمانـده در مرحلـه ی شـروع سـاقه رفتن و بقیـه در مرحلـه ی گل دهی بـه مزرعـه داده میشـود.

 

 

2 اوره با پوشش گوگردی:

 

ایـن کـود حـاوی 40 درصـد نیتـروژن و ده درصـد گوگـرد اسـت. ایـن کـود یکـی از بهترین کودهـای نیتروژنـه بـا قابلیت جذب تدریجـی بـه ویژه برای گندم اسـت. این کـود باید پس از مصرف بـا گاوآهن به زیرخاک برده شـود.

 

 

3 کود فسفره (سیاه):

فسـفر یکـی از عناصـر اصلـی مـورد نیـاز گنـدم اسـت. فسـفر سـبب مقاومت گیـاه به ورس، زودرس کـردن محصـول و بـه دنبـال آن افزایـش تولیـد بـا کیفیت بالا میشـود. کمبود فسـفر منجر به ضعیف شـدن ریشـه ی گندم می شـود. در صورت کمبود شـدید بـرگ هـا بـه رنـگ قرمـز درآمـده و همچنیـن نقاط تیـره و روشـنی در بـرگ هـای پیر به وجـود مـی آیـد. بـرگ هـای گندمـی که مبتلا بـه کمبود فسـفر اسـت دچـار پیچیدگی شـده و بعضـی اوقـات بـرگ هـای پیر، بـه دور بـرگ هـای جوانتر گیـاه پیـچ میخورند. برگ  هـای جـوان گیـاه نیـز بـه طـور دوکـی شـکل ظاهـر شـده و احتمـالا گاهـی اوقـات بـه صـورت تـا خـورده باقـی می ماننـد. از کودهای فسـفره می توان به سوپرفسفات تریپـل، فسـفات مونوآمونیـم و فسـفات دی آمونیـم اشـاره کـرد، کـه بـر اسـاس آزمـون خـاک و توصیـه ی کارشناسـان در مرحلـه ی آماده سـازی بسـتر بـه مزرعـه اضافـه می شـوند.

 

4 کود پتاسیم:

 

پتاسـیم هماننـد نیتـروژن و فسـفر یکـی از عناصـر غذایـی گنـدم به شـمار مـی آید و تحمـل گنـدم را نسـبت بـه امـراض، سـرما و خشـکی بیشـتر می کنـد. کمبود پتاسـیم همیشـه در مسـن تریـن بـرگ هـا دیده مـی شـود و باعث کاهـش فاصله ی میـان گره ها شـده و نوک برگ ها سـوخته و خشـک می شـود. کمبود پتاسـیم بیشـتر در خاک های شـنی، مـزارع تحـت چـرای دام های پرواربنـدی و مناطق پرباران مشـاهده می شـود. از کودهـای مهم پتاسـه میتوان به سـولفات پتاسـیم و کلرور پتاسـیم اشـاره کـرد که بر اسـاس آزمـون خاک و توصیه ی کارشناسـان در مرحله ی آماده سـازی بسـتر به مزرعه اضافه می شـوند.

 

 

5 گوگرد:

 

گوگـرد باعـث شـادابی گیـاه و افزایـش پروتئیـن در دانـه مـی شـود. کمبـود گوگـرد بـه شـکل زردی روی بـرگ مشـاهده مـی شـود و برخلاف کمبـود نیتـروژن ابتـدا ایـن زردی در بـرگ هـای بـالا شـروع شـده و بـه سـمت بـرگ هـای پایین ادامه می یابـد. از کودهای گوگردی مـی تـوان به گوگـرد کشـاورزی اشـاره کرد کـه بـر اسـاس آزمـون خـاک و توصیـه ی کارشناسـان در مرحلـه ی آمـاده سـازی بسـتر بـه مزرعـه اضافـه مـی شـود.

 

 

6 منیزیم:

 

کمبـود منیزیـم باعـث زرد شـدن بـرگ هـا بـه خصـوص بـرگ هـای جـوان گنـدم مـی شـود. زردی بـرگ هـای جـوان تبدیـل به لکه هـای تیره و روشـن و بالاخـره منجر بـه سـوختگی برگ می شـود.کمبود منیزیم بیشـتر در خاک های شـنی اسـیدی و در نواحی با بارندگی زیاد دیده می شـود. از کودهای منیزیم می توان به سـولفات منیزیم و سـولفات پتاسـیم-منیزیم اشـاره کرد که بر اسـاس آزمون خاک و توصیه ی کارشناسـان در مرحله ی شـروع سـاقه رفتن بـه مزرعه اضافه می شـود.

 

ب- با عناصر کم مصرف

مصــرف کودهــای ریزمغــذی (کــم مصــرف): کودهــای ســولفات روی، سـولفات آهـن، سـولفات مس، سـولفات منگنـز و اسـیدبوریک از جملـه کودهـای کــم مصــرف هســتند کــه هــر یــک نقــش خــاص و بــه ســزایی در زراعــت گنــدم دارنـد. ایـن کودهـا بایـد قبـل از کاشـت، مصــرف و بــا شــخم زیــر خــاک شــوند و یــا بــا غلظــت دو در هــزار در مراحــل پنجه زنــی کامــل، اوایــل ســاقه رفتــن و حتــی در مرحلــه گل دهــی، محلــول پاشــی شـوند. البتـه مصـرف اسـیدبوریک (بـر) در مناطقـی کـه خـاک شـور دارنـد، توصیـه نمیشــود.

-اسـتفاده از کودهـای آلی و زیسـتی در مـزارع گندم

 

 

نقش مواد آلی در زراعت گندم:

 

مهمترین نقش مواد آلی در خاک های زراعی بهبود وضعیت فیزیکی خاک، آزاد سازی عناصر غذایی متناسب با قابلیت های جذب گیاه و نهایتا به عنوان منبع اصلی غذا و انرژی برای موجودات زنده ی مفید خاک زی است. در صورت حضور ماده ی آلی به اندازه ی کافی، فعالیت حیاتی خاک به حد اکثر رسیده و نتیجه ی این فعالیت بر روی مواد آلی، تولید هوموس  در خاک است که خواص مواد آلی را به بهترین شکل در خود دارد. یکـی از مهـم تریـن منابـع تأمیـن مـواد آلـی در زراعـت گنـدم، اسـتفاده از بقایـای محصـولات زراعتـی کشـت قبلی اسـت که بـا جلوگیـری از آتـش زدن این مواد مـی توان از ایـن مـواد آلـی نهایـت اسـتفاده را کـرد. البتـه لازم بـه ذکـر اسـت بهتریـن شـیوه ی برگردانـدن کاه و کلـش و بقایـای گیاهـی بـه خـاک، خـرد کـردن آنهـا بـا دسـتگاه سـاقه خـرد کـن یا دیسـک اسـت که پـس از مصرف کـود اوره در حـدود 50 کیلو گـرم در هکتار و بلافاصلـه آبیـاری زمیـن و زیـر خـاک کردن بقایای گیاهی توسـط شـخم انجام شـود.

 

 

کود آلی :

 

به کودهایی اطلاق میشود که منشأ طبیعی دارند.

 

1-کودهای حیوانی:

بـه مجموعـه ای از مـواد بسـتری، ادرار و مدفـوع اسـب، گاو، گوسـفند، مـرغ یـا هـر حیـوان دیگـری کـه از محـل نگهـداری آنها به دسـت مـی آید اطلاق می شـود. درصد مـواد غذایـی کـود حیوانـی و کیفیـت فیزیکی آن بـه عواملی مثـل نوع حیـوان، کیفیت مـواد بسـتری، میـزان پوسـیدگی کـود، تغذیـه ی دام، میـزان سـدیم و مقـدار بـذر علـف هـای هـرز، اسـپور بیماری هـا، لارو و تخم حشـرات، شـن و خاک بسـتگی دارد. درصد نیتروژن کود گاوی بیشـتر از کود گوسـفندی و مرغی اسـت، ولی درصد فسـفر و پتاسـیم کـود مرغـی از کودهای گاوی و گوسـفندی بیشـتر اسـت.

بـه طـور کلی جهت تعیین مقـدار کود حیوانی بـه فاکتورهایی نظیر نوع مواد بسـتری حیـوان، مـادهی آلـی خـاک، نـوع گیـاه کشـت شـده، بافـت خـاک و میـزان بـاران بایـد توجـه داشـت. مثلا بـرای خـاک هایـی که از لحـاظ مـاده ی آلی فقیـر باشـند، باید کود حیوانـی بیشـتری مصـرف کـرد. از طرفـی در خـاک هایی که بافت سـبک دارند نسـبت بـه خاک هـای سـنگین مصرف کـود حیوانی بیشـتر خواهد بـود و در مناطقـی که بارش بـاران زیـاد اسـت مصـرف کـود بیشـتر خواهـد شـد. بـا توجـه بـه مـوارد فـوق، میـزان مصـرف کـود حیوانـی بـرای زراعـت گندم بیـن 15-30 تـن در هکتار اسـت.

 

 

 

2-کود سبز

 

یکی دیگر از راه های افزایش ماده ی آلی خاک، استفاده از کود سبز در تناوب زراعی است. منظور از کود سبز، شخم زدن گیاه در خاک پس از رشد کافی و بدون برداشت محصول است. اثر کود سبز بر خصوصیات فیزیکی خاک همانند کود حیوانی است. ولـی کـود سـبز عملا مـواد غذایـی به خـاک اضافـه نمی کنـد، بلکـه آنچـه را که طی رشـد خـود از خـاک جـذب کـرده و در خود ذخیره نموده اسـت بـه خاک بر مـی گرداند. امـا در صورتـی کـه از گیاهـان تیـره بقـولات بـه عنـوان کـود سـبز اسـتفاده شـود تمـام نیتـروژن تثبیـت شـده را بـه خـاک برمیگرداند.

 

 

3-کمپوست

 

کمپوســت عبــارت از بقایــای گیاهــی و حیوانــی، زبالــه هــای شــهری و یــا لجــن فاضـلاب اسـت کـه تحـت شـرایط پوسـیدگی قـرار گرفتـه باشـند، بـه طـوری کـه مـواد ســمی آنهــا از بیــن رفتــه، مــواد پــودر شــده و شــکل اولیــه ی خــود را از دســت داده باشـند. بـرای تهیـه ی کمپوسـت مـی تـوان از بقایـای چوب بـری هـا، زبالـه ی شـهری، بقایـای کشـتارگاه هـا و کارخانـه هـای کنسـرو ماهـی، لجـن فاضـلاب و اجسـاد گیاهان پسـت غیرآونـدی اسـتفاده کـرد.

 

 

4- کودهای بیولوژیک یا زیستی:

 

این کودها نسل جدیدی از کود های موجود هستند. در حقیقت میکروارگانیسم های مفیدی هستند که در تغذیه ی گیاهان نقش همزیستی داشته و به تثیبت و جذب بهترعناصر کمک می کنند.

کودهـای زیسـتی به مـواد حاصل خیز کنندهای گفته میشـود کـه دارای تعـداد کافی از یـک یـا چنـد گونـه از میکروارگانیسـم های سـودمند خـاک زی هسـتند. کودهـای زیسـتی، ریزاندامگان هایـی (میکروارگانیسـمهایی) هسـتند که قادرنـد عناصر غذایی خـاک را در یـک فرآینـد زیسـتی تبدیـل بـه مـواد مغـذی همچـون ویتامین هـا و دیگر مـواد معدنـی کـرده و به ریشـه ی خاک برسـاند. مصـرف کودهای زیسـتی کـم هزینه تر اسـت و در اکوسیسـتم آلودگـی بـه وجـود نمـیآورد. کودهای زیسـتی مـواد نگهدارنده میکروارگانیسـم های سـودمند خاک هسـتند.

 

 

5-کود ورمی کمپوست:

 

ورمـی کمپوسـت عبـارت اسـت از کـود آلـی بیولوژیکـی کـه در اثـر عبـور مـداوم مواد آلـی از دسـتگاه گـوارش کـرم هـا و دفـع ایـن مـواد از بدنشـان بـه دسـت میآیـد. عبـور مـواد از بـدن کـرم باعـث آغشـته شـدن ویتامیـن هـا و آنزیـم هـا بـه مخـاط دسـتگاه گوارشـی میشـود کـه در نهایت یـک کود آلی و غنی شـده مورد مصرف واقـع می گردد.

 

از ویژگیهـای ورمـی کمپوسـت مـی تـوان بـه مـوارد زیـر اشـاره کرد:

 

– افزایـش کیفیـت محصـوالت کشـاورزی نسـبت بـه کـود شـیمیایی و نیـز افزایـش کمیـت آنهـا بیـن 20٪ تا 70٪ و مشـکلات مربوط بـه باقی ماندن اثرات کود شـیمیایی را در محصـولات کشـاورزی ندارد.

– برتری 3 برابر خواص عناصر کلسیم، نیتروژن، فسفر و پتاسیم نسبت به سایر کودها.

– ظرفیت حفظ و نگهداری آب به مقدار 3 تا4 برابر وزن کود.

– باعث افزایش ضخامت سـاقه؛ بالا بردن رشـد ریشـه؛ افزایش وزن خشک محصول و بالا بردن میزان گلدهی در تعداد گل های کاشـته شـده .

– ترمیم و احیای دوباره در ساختار عالی خاک.

– کاهش فرسایش خاک.

– حفظ ریشه ی گیاهان در تغییرات دمایی.

– کنتـرل رشـد علف هـای هـرز؛ در زمان کاشـت محصـول با ایـن کـود هیچگونه علف هرزی وجـود نخواهد داشـت.

– قابلیـت اسـتفاده در خـاک زمین هـای کشـاورزی؛گلخانه های بـزرگ و کوچـک؛ باغچه هـای خانگـی؛ گلدانهـا.

– قابلیـت اسـتفاده برای انواع درختان میوه؛ انواع سـبزیجات؛ بوته هـای میوه؛ انواع گلها؛ گیاهان دارویی و سـایر محصولات کشـاورزی.

– اسـتفاده از ایـن کـود زمـان نگهـداری عناصـر مفیـد در خـاک را 6 برابـر افزایـش میدهـد (12 تـا 30 روز).

مقدار مصرف ورمی کمپوست برای کشت گندم بین 6-2 تن در هکتار است.

 

 

مرحله ی هفتم: شناسایی علف های هرز مزرعه ی گندم

 

علف های هرز مزارع گندم و کنترل آنها :

 

علـف هـای هـرزی کـه در مـزارع گندم مشـاهده می شـوند، علـف های هرز یکسـاله، دوسـاله و چندسـاله هسـتند کـه ممکـن اسـت نـازک بـرگ یـا پهـن بـرگ باشـند و باعـث کاهـش تولیـد میشـوند.از علف های هرز نازک برگ مزارع گندم می توان به یولاف وحشی، دم روباهی کشیده، قیاق، چاودار وحشی، بروموس یا جو موش واژگون و…. اشاره کرد.

هم چنین علف های پهن برگ مزارع گندم شامل شیرین بیان، پیچک، سلمه تره، کنگر وحشی، تلخ بیان ، خارشتر و ….. هستند.

 

 

مرحله ی هشتم: مبارزه با علف های هرز مزرعه ی گندم

 

روش های مبارزه با علف های هرز زراعت گندم :

روش هـای زیـادی بـرای مبـارزه بـا علـف هـای هـرز مـزارع گنـدم وجـود دارد و بایـد توجـه داشـت کـه کـه ترکیـب دو یـا چنـد روش معمـولا مؤثرتـر اسـت.

 

الـف) مبارزهی مکانیکی (وجین) : سـوزاندن، چیدن و وجین کـردن علف های هرز از روش هـای مهـم مبـارزهی مکانیکـی اسـت. وجین علف هـای هرز با ریشـه کن کردن آنهـا همـراه اسـت ولـی چیـدن با حذف بخشـی از قسـمت هوایی گیـاه انجام میشـود. امـروزه وجیـن علف هـای هـرز توسـط ماشـین های کشـاورزی ماننـد کولیتواتورهـای ردیفـی و کولیتواتورهـای دوار در مزرعـه صـورت میگیرد.

 

ب) مبـارزهی زراعـی : روش هـای زراعی مبـارزه با علف های هرز شـامل مـوارد زیر است:

– استفاده از بذر بوجاری شده

– برقراری تناوب زراعی (گردش زراعی) مناسب

– عدم استفاده از کودهای پوسیده نشده ی دامی

– کاشت متراکم گندم

 

ج) مبـارزه ی شـیمیایی : بـرای مبـارزه شـیمیایی بـا علـف هـای هـرز پهـن بـرگ از علـف کـش هـای زیـر اسـتفاده مـی شـود.توفوردی، دیکامبا، گرانستار، آونج و …زمـان اسـتفاده از ایـن علـف کش هـا، زمان سـاقه رفتن گنـدم اسـت. برای مبـارزه با علـف هـای هـرز باریـک برگ مـی تـوان از علف کش هایـی نظیر آونـج، دیالیـت، باربان و … اسـتفاده کرد.

 

 

علف کشی های دو منظوره:

 

علـف کـش هـای اتللـو، آتلانتیـس، شـوالیه، توتـال، آپیـروس و … علـف کش های دو منظـوره، انتخابـی، سیسـتمیک و پـس رویشـی هسـتند و علـف های هرز حسـاس باریـک بـرگ و پهـن بـرگ در گنـدم را کنتـرل مـی کننـد. مصـرف ایـن علـف کـش ها در مـزارع گنـدم بـه مدت سـه سـال پـی در پـی، خطـر مقاومـت بـه علف-کش هایـی نظیر آپیـروس، توتـال و لوگـران اکسـترا را افزایـش داده و همیـن امر سـبب عدم تأثیر سـایر علـف کـش هـای باریـک بـرگ کـش و دو منظـوره در مزارع میشـود.

توصیـه ی اکیـد مـی شـود در مزارعـی کـه جمعیـت علـف هـای هـرز پهـن برگ بـالا و جمعیـت علـف های هرز باریک برگ پایین اسـت، از مصرف علـف کش های دو منظوره آتالنتیـس و اتللـو خـودداری و از علـف کـش های با قدرت بـالا نظیر برومایسـید همراه بـا تاپیـک یا سـایر باریـک برگ کش ها اسـتفاده شـود.

 

 

مرحله ی نهم: شناسایی و روش های کنترل آفات مزرعه ی گندم

 

آفات مهم گندم و روش های مبارزه با آنها :

 

از آفـات مهـم گنـدم مـی تـوان بـه سوسـک غلات، مگـس گنـدم، سـن گندم، شـته، ملـخ و … اشـاره کـرد.

 

شـته گنـدم:  شـته گنـدم در سراسـر مناطـق گندم خیز کشـور فعـال و میزبـان اصلی آن گنـدم و جـو اسـت. شـته ها در داخـل غلاف بـرگ ها یـا در محل تاشـدگی آنهـا پناه گرفتـه و تغذیـه و تولیـد مثل میکنند، لذا خوشـه به خوبی رشـد نکـرده، بوته به تدریج زرد شـده و از بیـن مـی رود. در بعضـی مواقـع بـرگ هایـی که توسـط شـته ها خسـارت مـی بیننـد لولـه شـده و روی آنهـا لکـه هـای قرمـز رنگ دیـده می شـود. این لکـه ها به تدریـج بـه هـم چسـبیده و بـه صـورت نـوار قرمـز درآمـده یا آنکـه رنگ بـرگ را بـه کلی قرمـز مـی کننـد. بـرای مبـارزه با شـته می تـوان از شـته کش های توصیه شـده توسـط کارشناسـان در یـک یـا حداکثـر دو نوبت اسـتفاده کرد.

 

سـن گنـدم: یکـی از آفـات گنـدم، سـن گنـدم اسـت و تقریبـا در هـر نقطـه ای کـه گنـدم کشـت مـی شـود دیـده مـی شـود و تراکـم هـای متفـاوت دارد. خسـارت سـن گنـدم کمـی و کیفی اسـت. خسـارت کمی سـن مادر در سـال هـای طغیانی مـی تواند به صـد در صـد برسـد و ایـن حادثـه بـه کـرات اتفـاق افتـاده اسـت. در ایـن نـوع خسـارت سـن گنـدم ضمـن حملـه بـه جوانـه هـای سـاقه دهنـده و خوشـه دهنـده، مزرعـه را مبـدل بـه علـف زار مـی کند کـه پوشـیده از بوتـه هـای گندم بـدون سـاقه و زرد اسـت.

تغذیه ی سن مادر از برگ و حتی در مواردی از زیر خوشه و یا خود خوشه است، که در مورد اول تمام خوشه سفید شده و در مورد دوم آن قسمت از خوشه که در بالای محل تغذیه قرار دارد سفید می شود. سن زدگی دانه ها معمولا توأم با چروکیدگی آنهاست و میزان خسارت کیفی سن کامل نسل جدید بیشتر از پوره سن پنج و خسارت پوره سن پنج بیشتر از پوره سن چهار است. زمان حرکت سن گندم پس از پایان زمستان از ارتفاعات به سوی مزارع غلات در نقاط مختلف کشور است. برای مبارزه با این آفت از مدیریت تلفیقی استفاده می شود. در مدیریت تلفیقی میتوان از مبارزه ی بیولوژیک استفاده کرد. در این روش از زنبورهای پارازیتوئید تخم گندم در مزارع با توصیه ی کارشناسان استفاده میشود. در صورت لزوم مبارزه شیمیایی، باید حتی المقدور از سم پاشی بر علیه سن مادر خودداری کرده و سم پاشی را برای پوره ها انجام داد.

 

تریپـس گنـدم: در ایـران هـر جا کـه گندم کشـت می شـود تریپس نیـز وجـود دارد. خسـارت این حشـره شـدید اسـت و باعث کاهش قابل توجه محصول می شـود. در اثر خسـارت ایـن حشـره نیمی از خوشـه تلقیح نشـده و لاغر و سـفید باقی مـی ماند.ایـن حشـره پـس از اسـتقرار در مزارع گنـدم و جـو، مقـداری تغذیـه کـرده و سـپس تخـم ریـزی میکنـد. تخـم هـا روی بافـت هـای مختلـف خوشـه قـرار مـی گیرد. بـرای مبارزه علیه این حشـره با توصیه ی کارشناسـان از حشره کش های موجـود و مرتبـط در بـازار اسـتفاده مـی شـود.

 

زنبـور سـاقه خـوار: خسـارت زنبـور سـاقه خـوار منحصـرا توسـط تغذیـه ی لارو از سـاقه اسـت کـه بـه دنبـال آن از انتقـال مـواد در سـاقه جلوگیـری و در نهایـت باعـث کوچک و سـبک شـدن دانه مـی شـود. سم-پاشـی علیـه سـن مـادر میتوانـد باعث کاهش جمعیـت این آفت شـود. سـم پاشی باید بر اسـاس توصیه ی کارشناسـان انجـام شـود.

 

سوسـک بـرگ خـوار: ایـن حشـره در همـه ی گنـدم زارهـای ایـران کـم و بیـش فعـال و تغذیه ی آنها از برگ غلات اسـت. بیشـترین خسـارت ایـن حشـره در دوران لاروی اسـت. سـم پاشـی رایج علیه سـن گنـدم ایـن حشـره را تا حـد رضایتبخش مهـار مـی کند.

 

سوسـک سـیاه و قهـوه ای: ایـن حشـرات در سراسـر نواحـی گنـدم خیـز کـم و بیـش فعـال اسـت. حشـره ی کامـل ایـن آفـت در مرحلـه ی خمیـری شـدن دانـه هـای گندم از آنهـا تغذیـه مـی کنـد ولـی بیشـترین خسـارت مربـوط بـه لارو آن اسـت. اگـر تعـدادلاروهـای سوسـک سـیاه بـه بیـش از 5 عـدد در متـر مربـع برسـد مـی تـوان بـر اسـاس توصیـه ی کارشناسـان علیـه آنهـا اقـدام کـرد. ولـی در ارتبـاط بـا سوسـک قهـوه ای اگر تراکـم آنهـا حـدود 10 لارو در مترمربـع باشـد می تـوان به مبـارزه علیه آنها اقـدام کرد.

 

 

 

روش های مبارزه با آفات :

1– روش هـای زراعـی : برقـراری تنـاوب و آیـش، انجام شـخم هـای پاییزه، کاشـت زودهنـگام، از بیـن بـردن علـف هـای هرز اطـراف مـزارع غلات

2– روش بیولوژیکـی : از زنبـور پارازیتوئید برای مبارزه با سـن گندم و از کفشـدوزک بـرای از بین بردن شـته ها اسـتفاده می شـود.

3– روش شـیمیایی : بسـته بـه نـوع آفت از سـموم مختلف اسـتفاده می شـود. برای مثال در مبارزه با سوسـک گندم از سـموم شـیمیایی مانند دیازینون، گوزاتیون و برایمبـارزه علیـه شـته هـا از دیپترکس و برای سـن گنـدم فنیتیون و سـومیتیون اسـتفاده می شـود.

 

 

مرحله ی دهم: شناسایی و روش های کنترل بیماری های مزرعه ی گندم

 

بیماری های گندم :

بیماری های گندم شامل سیاهک (آشکار- پنهان)، زنگ ها، فوزاریوم و … است.

 

 زنـگ زرد گنـدم: علائم بیماری زنگ زرد بـر روی برگ های جـوان به صورت جوش یـا طـاول هایـی بـه رنـگ زرد مایـل بـه نارنجـی ظاهـر شـده، سـپس ایـن جـوش هـا به هـم پیوسـته و نوارهایـی در امتـداد بـرگ هـا نمایان میشـود. زنـگ زرد در انـدام های مختلـف گنـدم ماننـد بـرگ، غلاف، سـاقه، خوشـه و حتی ریشـک هـا حمله کـرده و در بهـار زودتـر از سـایر زنگ ها به چشـم می خـورد. راه های موثر در کنتـرل بیماری زنگ گنـدم عبـارت اسـت از کشـت ارقـام مقـاوم و یـا متحمـل، از بیـن بـردن علف هـای هرز گندمیـان، اسـتفاده بهینـه از کودهای نیتروژنـه، از بین بردن کانون هـای اولیه آلودگی در صـورت بـروز اپیدمی، یک بار سـم پاشـی در مرحله ی تورم خوشـه با قـارچ کش های تکتـو، تیلـت و اسـپکت به مقدار نیم لیتـر در هکتار و قـارچ کش فولیکور بـه مقدار یک لیتـر در هکتـار برای این سـم پاشـی توصیه میشـود.

 

زنـگ قهـوه ای گنـدم: آثـار بیمـاری به صـورت جـوش هـای بیضـی شـکل پراکنده و بـه رنـگ نارنجـی متمایـل بـه قهـوه ای در سـطح بـرگ و روی غلاف ظاهر می شـود. دانـه هـای گنـدم بوتـه هـای مبتال بـه زنگ قهـوه ای چروکیـده، کوچـک و نامرغـوب بـوده و در صـورت اپیدمـی بیمـاری عملکـرد محصـول تـا 90 درصـد کاهـش مـی یابـد. شـیوه ی مبـارزه بـا بیمـاری زنگ قهـوه ای گنـدم هماننـد زنـگ زرد اسـت.

 

زنگ سـیاه گندم: عالیم بیماری زنگ سـیاه روی گنـدم ابتـدا به صـورت جوش هـای باریـک، بیضوی و مـوازی بـا محـور اصلی سـاقه، برگ یا غلاف ظاهر میشـود. در مراحـل بعدی رشـد گیـاه گندم، جـوش ها ممکـن اسـت روی خوشـه و ریشـک هـای خوشـه نیز تشـکیل شـوند. خسـارت این بیماری، دانـه های کوچـک و چروکیـده اسـت. روشهـای کنتـرل زنگ سـیاه گنـدم عبارتنـد از: کشـت ارقـام مقـاوم، از بیـن بـردن علف هـای هـرز گندمیـان، در صـورت خطـر اپیدمی شـدن از بیـن بـردن بوته هـای آلوده، اسـتفاده بهینـه از کودهـای نیتروژنه، رعایـت تراکم کشـت و در صـورت لـزوم سمپاشـی بـا اسـتفاده از قـارچ کـش هایـی کـه بـرای زنـگ زرد توصیه شـده اسـت.

 

سـیاهک آشـکار: سـیاهک آشـکار گنـدم معمـولا تـا زمانـی کـه بوتـه هـا به خوشـه برونـد، هیـچ نـوع نشـانه ای ایجاد نمـی کند. بوته هـای سـیاهک زده زودتـر از بوته های سـالم به خوشـه رفته و خوشـه های سیاهک زده سریعا بلند شـده و از خوشه ی گیاهان

سـالم بالاتر مـی روند.

بهتریـن، سـادهترین و ارزانتریـن روش کنتـرل بیمـاری، ضدعفونـی بـذر بـا یـک قـارچ کـش سیسـتمیک ذکـر شـده در قسـمت سـیاهک پنهـان معمول اسـت.

 

سـفیدک پـودری: بهتریـن نشـانه هـای بیمـاری سـفیدک پـودری گنـدم، ظهـور و تشـکیل یک پوشـش پنبه ای سـفید مایل به خاکسـتری در سـطح برگ هاسـت. علائم بیمـاری روی بـرگ، غلاف و خوشـه به صورت پوشـش سـفید رنگ مایل به خاکسـتری و پنبـه ای دیـده میشـود. ایـن علائـم ابتـدا بـه صـورت لکـه هـای کوچک رنـگ پریده ظاهـر شـده و بـا پیشـرفت بیماری به هـم متصل و تمام سـطح برگ یا خوشـه را به طور کامـل یا پراکنـده می پوشـاند. این حالت بسـتگی بـه حساسـیت ارقـام دارد. برای از بیـن بـردن علـف هـای هـرز گرامینـه، کشـت ارقـام مقـاوم، خـودداری از کشـت متراکـم، خـودداری از کشـت مـداوم یک رقم، اسـتفاده بهینـه از کودهای نیتروژنه و در صـورت لـزوم و صرفـه ی اقتصـادی، سـم پاشـی مزرعـه بـا یکـی از سـموم قارچکـش ماننـد آلتـو، تیلـت یـا بایلتـون توصیـه میشـود.

 

بیمـاری فوزاریوم خوشـه گندم: مهم تریـن علائم بیماری فوزاریوم خوشـه، سـفید شـدن قسـمتی یـا تمـام خوشـه قبـل از تکامـل آن مـی باشـد. آلودگـی گاهـی بـه یـک یـا چنـد سـنبلچه محـدود می شـود و معمـولا قسـمت هایـی از خوشـه که بـالای محل آلودگـی قـرار دارند خشـک مـی شـوند.

روش هایی که بـرای کنترل این بیمـاری به کار بـرده میشـوند عبارتند از: اسـتفاده از ارقام مقـاوم یا متحمل به بیمـاری، به کارگیری روش هـای زراعـی ماننـد تعییـن مناسـبترین زمـان کاشـت، تنـاوب و رعایـت تراکـم کاشـت، اسـتفاده از بـذر سـالم و گواهـی شـده، از بیـن بـردن علف هـای هـرز گرامینه، عـدم انتقـال بـذور اسـتحصالی از مناطـق آلـوده بـه سـایر مناطـق، ضدعفونـی بـذر بـایکـی از سـموم قارچکـش تماسـی و بر حسـب ضرورت اسـتفاده از سـموم قـارچ کش به صـورت محلـول پاشـی در مرحلـه ی گل دهی و تکـرار آن.

 

بیماری پاخوره گندم: علائم بیماری در زمان خوشه دهی ظاهر می شود.  خوشه های آلوده معمولا کوچک تر و سفید هستند. بوته های آلوده قبل از خوشه دهی، کوتاه بوده و مقدار پنجه زنی نسبت به بوته های سالم کاهش می یابد. ریشه ی بوته های آلوده کم پشت، شکننده، چروکیده و خشک می شود. یک راه مبارزه زراعی با این بیماری استفاده از تناوب گندم با یولاف، ذرت و گیاهان خانواده بقولات در خاک های مرطوب به منظور کاهش بیماری است.

معمـولا در مـواردی کـه گنـدم بعـد از یونجـه کشـت می شـود، شـدت بیمـاری در اثر کاهـش میکروارگانیسـم هـای عامـل بیمـاری پاخـوره در خـاک، زیـاد می شـود. آیش گذاشـتن یک سـاله زمیـن نیز جمعیت قـارچ عامل بیمـاری را در خاک پایین مـی آورد. حـذف علـف هـای هـرز گرامینـه و بقایای آلـوده گیـاه کمک مؤثـری در کاهـش بیماری خواهد کرد. شـخم زدن زمین بلافاصله بعد از برداشـت گندم در جلوگیری از توسـعه ی بیمـاری مؤثـر اسـت. تنظیم دورهی آبیاری، کشـت دیرهنگام و اسـتفاده بهینـه از کود نیتروژنـه نیـز بـرای کنترل این بیماری مناسـب اسـت.

 

نماتد گندم: این بیماری می تواند به مزارع گندم خسارت زیادی وارد کند. در مراحل اولیه رشد در گیاه، علائم بیماری به صورت چروکیدگی برگ ها ظاهر می شود. تغییر شکل اندام های هوایی بوته ی گندم شامل کوتولگی بوته، ضخیم شدن ساقه، پیچیدگی برگ و خشکیدگی پنجه هاست. خوشه های آلوده، کوچکتر و دارای سنبلچه ها و گلوم های باز هستند. در مرحله ی نهایی رشد گیاه آلوده، گال ها در داخل اندام های گل شکل گرفته و جایگزین دانه می شوند. دانه های آلوده رنگ تیره تری دارند و اندازهی آنها کوچک تر از دانه های سالم است و به سختی شکسته می شوند. در هر گال تعداد زیادی لارو نماتد وجود دارد که پس از خیساندن بذر از آن خارج می شوند. نماتد عامل گال بذر گندم از طریق بذر منتقل می شود. در مدیریت تلفیقی نماتد گال گندم، استفاده از بذر سالم و عاری از گال نماتد، بوجاری بذر و رعایت تناوب زراعی و جدا کردن بذر آلوده به نماتد از بذر سالم، با استفاده از آب نمک 20 درصد، مناسب است.

 

سـمپاش: در مـزارع گنـدم بـرای مبـارزه بـا علـف هـای هـرز، آفـات و بیمـاری هـا بـه ترتیـب از علـف کـش هـا، قـارچ کـش هـا و آفـت کـش هـا اسـتفاده مـی شـود. بـرای پخـش یکنواخـت ایـن سـموم در مزارع از سـمپاش اسـتفاده می شود. از سـم پاش های متـداول در مزارع گندم، سـم پاش پشـت تراکتـوری از نـوع بـوم دار اسـت.

 

این نوع سـم پاش ها می تواند کششـی یا سوارشـونده باشـد. میزان سـم و آب مورد نیـاز بسـته به نـوع عملیات و بـا توجه به اطلاعات روی ظرف سـموم تعیین میشـود.

 

 

مرحله ی یازدهم: شناسایی انواع تنش ها در مزارع گندم

 

تنش شـوری (شـوری خاک): شـوری خاک، درصـد جوانه زنـی و در نتیجه اسـتقرار گیـاه را در مزرعـه کاهـش مـی دهـد. شـوری خـاک باعـث کاهش تعـداد پنجـه، تعداد بـرگ، تعـداد سـنبلچه و سـنبله و کاهـش رشـد ریشـه مـی شـود. غلظت نمـک در یک مزرعـه ی شـور معمـولا یکنواخـت نیسـت و اولیـن نشـانه های شـوری خـاک در مزرعه رشـد غیر یکنواخـت در سـطح مزرعـه اسـت. گیاهـان اغلب کوتـاه مانده و به رنگ سـبز آبـی تیـره در مـی آینـد. هم چنیـن در نوک و حاشـیه ی بـرگ هـا سـوختگی مشـاهده می شـود.

 

تنش خشـکی: تنـش خشـکی در اوایل رشـد منجـر به رشـد ضعیـف گیـاه و کاهش پنجـه دهـی و توسـعه ی ریشـه مـی شـود. خمیدگـی و پیچیدگـی بـرگ هـا در اواسـط روز از علایـم تنـش خشـکی اسـت. تنـش خشـکی در مرحله ی خوشه دهی می تواند باعـث عقیـم شـدن دانه، کاهش سـنبلچه و گلچـه در سـنبله گنـدم و در نهایـت کاهـش تعـداد دانـه و عملکرد شـود.

 

تنـش گرما: اثـرات دمـای بالا بـا اثـرات تنش خشـکی در ارتبـاط بـوده و تشـخیص آنهـا از یکدیگـر مشـکل اسـت. در اثـر دمـای بـالا تعداد گلچـه و سـنبلچه ی کمتری تشـکیل شـده و دانه بـه طـور کامـل پـر نمی شـود. مراحل آبسـتنی و تشـکیل دانـه حساسـیت زیـادی بـه تنـش گرمـا دارنـد و در اغلـب مناطـق وقوع تنـش گرما با این مراحـل رشـدی گنـدم همزمان اسـت.

 

تنش سرما: سرما و یخ زدگی گندم در هر مرحله از رشد ممکن است اتفاق بیافتد. مراحل اولیهی رشد (گیاهچه) و مرحله ی گل دهی از مراحل حساس به سرما به شمار می روند. سرمای دیررس بهاره که مصادف با مرحله ی گل دهی گندم است باعث می شود سنبلچه هایی که از قسمت انتهایی یا مرکزی از غلات بیرون می آیند صدمات بیشتری ببینند. کلـروزه شـدن بافـت هـای سـرمازده از علائـم بـارز سـرمازدگی اسـت. در سـرمای شـدید، بافت آسـیب-دیده از بین رفته و به رنگ سـفید در می آید. اگر تنش سـرما در مرحلـه ی گلدهـی اتفـاق بیافتـد مـی توانـد منجـر بـه عقیم شـدن گل ها شـود.

* بـرای جلوگیـری از کاهـش زیاد عملکرد در اثر تنش های شـوری، خشـکی، سـرما و گرمـا توصیـه میشـود در مناطقـی کـه در آنهـا احتمـال بروز هر کـدام از ایـن تنش ها وجـود دارد از ارقـام گنـدم مقـاوم بـه آن تنـش اسـتفاده شـود. ایـن ارقام اصلاح شـده بـرای اقلیم های مختلف مشـخص شـده اسـت.

 

تنش علف کش ها: کاربرد علف کش ها نظیر -D4،2 و در مراحل اولیه ی رشد گندم می تواند باعث خمیدگی برگ ها و بد شکلی سنبله ها شود. کاربرد این علف کش ها در مرحله ی نزدیک گرده افشانی می تواند به عقیم شدن گلچه منجر شود. برگ های کمرنگ همراه با لکه های نکروزه از علائم تنش ناشی از مصرف بیش از حد یا بی موقع علف کش ها هستند.

 

بادزدگـی: وزش بادهـای گـرم و خشـک در زمـان پـر شـدن دانـه (حالـت شـیری و خمیـری دانـه) موجـب چروکیدگی دانـه و لاغری آن می شـود. ارقام مقاوم به خشـکی کـه دارای بـرگ هـای ایسـتاده بـا سـطح کـم یـا دارای پیچیدگـی بـرگ هسـتند، تـا حد زیـادی در مقابـل ایـن عارضـه مقاومت مـی کنند. کاشـت ارقـام زودرس، رعایت تاریخ کاشـت مناسـب و آبیـاری بـه موقـع در ایـن مرحلـه تـا حـدود زیـادی از صدمـات وارده  جلوگیـری مـی کند.

 

خوابیدگـی سـاقه (ورس): خوابیدگی سـاقه در اثر تراکـم بیش از حد بوتـه و مصرف زیـاد کودهـای نیتروژنه، ابری بودن هوا در طول دوره ی رشـد، ارتفـاع زیاد بوته، وزش بادهـای شـدید همـراه بـا بـاران، تگـرگ و کشـت ارقـام حسـاس بـه خوابیدگـی ایجـاد مـی شـود. خوابیدگـی سـاقه های گنـدم باعث پوسـیدگی سـاقه هـا، ظهور بیمـاری هـای قارچـی و در نهایـت باعـث کاهـش عملکـرد مـی شـود. بـا کشـت ارقـام  مقـاوم بـه خوابیدگـی، رعایـت تراکـم و تاریـخ کاشـت مناسـب، مصـرف کـود نیتروژنـه (شـکری) به میزان مطلوب، اسـتفاده از کودهای پتاسـه و عدم آبیاری مزرعه در زمان وزش بادهـای شـدید مـی تـوان تا حـدود زیادی از خوابیدگی سـاقه ی گنـدم جلوگیری کرد.

 

 

مرحله ی دوازدهم: برداشت گندم

 

زمان برداشـت: زمان برداشـت، با توجه به علائم رسـیدگی محصول گندم مشـخص میشـود. پـس از زرد شـدن گلـوی سـنبله و سـفت شـدن دانـه ی گنـدم، به طـوری که اگـر آن را زیـر دنـدان قـرار دهیـم لـه نشـود (شکسـته و بـه دو نیم تقسـیم شـود)، مـی تـوان محصـول را برداشـت رطوبـت دانـه ی گندم بایـد در زمان برداشـت بـا دروگر 18% و در زمـان برداشـت با کمباین 14% باشـد.

بـرای برداشـت مکانیـزه محصـول گنـدم از کمباین اسـتفاده مـی شـود. از مهم ترین نـکات در امـر برداشـت گنـدم تنظیمـات و کنتـرل ریـزش کمبایـن اسـت کـه در ذیل به نـکات مهـم تنظیمـات کمباین اشـاره می شـود.

 

 

مرحله ی سیزدهم: تنظیمات کمباین

 

و راه های جلوگیری از ریزش در حین برداشت

1- اگـر در سـطح مزرعه بعد از برداشـت آزمایشـی، خوشـه هـای گندم قطع نشـده وجود داشت:

1-1- ارتفاع چرخ و فلک زیاد است

2-1- چـرخ و فلـک جلوتـر از محـل اصلی قـرار گرفته اسـت

3-1- ارتفاع پلاتفرم زیاد است

4-1- سـرعت چـرخ و فلـک بـه درسـتی تنظیـم نشـده اسـت.

5-1- مسیر حرکت کمباین مناسب نیست

2-در سطح مزرعه ساقه های جویده شده و شکسته مشاهده می شود:

1-2- فاصله ی تیغه و انگشتی منظم نیست

2-2- ارتعـاش زیـاد اجـزاء دسـتگاه بر اثر فرسودگی

 

3-پیچیدگـی کلش دور چـرخ و فلک دستگاه

1-3- وجود علف های هرز زیاد در مزرعه

2-3- ارتفاع پلاتفرم و چرخ و فلک تنظیم شود

3-3- سرعت چرخ و فلک مناسب نیست

 

4- مشاهده ی دانه های خرد و له شده در مخزن کمباین

1-4- رطوبت محصول و زمان برداشت مناسب نیست

2-4- سرعت کوبنده تنظیم شود

3-4- فاصله ی کوبنده و ضد کوبنده تنظیم شود

4-4- روزنه های غربال تنظیم شود

 

5- مشاهده ی ارتعاش زیاد در اجزای برش

1-5- مکانیزم برش با سرعت توصیه شده هماهنگ نیست

2-5- فرسایش بیش از حد اجزای برش و تیغه

3-5- تیغه ها در محل خود محکم نیستند

 

6- وجود کاه همراه دانه یا وجود دانه های بیش از حد در کاه خروجی دستگاه

1-6- پنکه ی باد تنظیم نشده است

2-6- روزنه های کاه پران تنظیم نشده اند

3-6- فاصله ی روزنه های غربال و الک تنظیم نشده است.

 

-7 دور کوبنده تنظیم نیست

-7-1 تسمه پیچ تنظیم کثیف است -7-2

تقسیم کننده ی نیرو حرکت نمیکند

-8 وجود دانههای زیاد در کنارههای پالتفرم

-8-1 خشک بودن بیش از حد محصول -8-2

سرعت چرخ و فلک مناسب نیست -8-1

سرعت پیشروی کمباین زیاد است

 

7- دور کوبنده تنظیم نیست

1-7- تسمه پیچ تنظیم کثیف است

2-7- تقسیم کننده ی نیرو حرکت نمی کند

 

8- وجود دانه های زیاد در کناره های پالتفرم

1-8- خشک بودن بیش از حد محصول

2-8- سرعت چرخ و فلک مناسب نیست

3-8- سرعت پیشروی کمباین زیاد است

 

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۲۹

محل کاشت

گردو بیشتر از هر درخت دیگر به نور نیاز دارد و در قسمتهایی از درخت که نور بیشتری می تابد از باردهی بهتری برخوردار است.

درختان گردو سنتی باید طوری کاشته شوند که فاصله بین آنها کمتر از ۱۰متر نباشد.  چون این درخت تاج بزرگی دارد بعد از چند سال که از رشد آن گذشت شاخه ها مزاحم همدیگر میشوند. البته مهندسین برای ارقام اصلاح شده مختلف، فواصل کمتری را نیز توصیه کرده اند.

مواردی مثل نوع نهال، کیفیت خاک وهمین طور اقلیم آب و هوایی محیط کشت برای این درخت اهمیت زیادی دارد.

کاشت

 

درخت گردو باید در دو سالگی به وسیله پیوند وصله ای پیوند زده شوند، تا حاصل باغ گردو یکدست شود. (یعنی حتی اگر بذر کاشته شده از یک درخت باشد، به احتمال زیاد گردوی حاصل از درختان این بذرها یک دست نخواهد بود.)

به طور تجربی مشخص شده است پیوند نهالها به روش ” پیوند اسکنه و پیوند وصله ای” موفقیت بیشتری داشته و در مجموع پیوند گردو در هوای آزاد (شرایط غیر گلخانه) درصد خطای بالایی دارد. پیوند اسکنه در دیماه و و پیوند وصله ای در اواخر است.

.در کاشت درخت گردو باید دقت کرد که درخت ۲۰-۳۰ سانتیمتر بالاتر از کف جوی کاشته شود.تا در آینده به بیماری آب سیاه مبتلا نشود.در احداث باغهای جدید باید سعی کرد حتما از نهال پیوندی استفاده شود.

خاک مناسب کاشت نهال گردو: در چاله هایی که نهال گردو در آنها کاشته میشود بایستی بعداز حفر چاله خاک آن را از انواع کودهای حیوانی و شیمیایی غنی کرد.هر چه عمق وقطر چاله ها بیشتر باشدبهتر است.اما معمولا باید چاله هایی به عمق وقطر ۱-۲متر حفر کرد.وخاک مناسب وغنی شده داخل آن ریخت.

 

بهتر است این کار چند ماه یا سال قبل ازکاشت نهال گردو در آن صورت گیرد.بعد از کاشت نهال گردو در چاله ها میتوانیم در فصل بهار وتابستان سطح خاک اطراف نهال درخت گردو را با برگهای پوسیده یا باقی مانده گیاهان مانند کاه وکلش گندم بپوشانیم. تا از تبخیر و هدر رفتن آب جلوگیری کنیم وخاک پای طوقه اصلاح شود.

 

تقویت خاک (مطابق با کمبودهای آن) قبل از کاشت بسیار مفید ودر رشد درخت مؤثر است.وچون درخت گردو در سالهای اولیه رشد وریشه بندی زیادی دارد.

 

آبیاری

آب غیر کافی موجب رشد کم ، کاهش عملکرد و کاهش کیفیت میوه می شود و آب بیش از حد نیز باعث کندی رشد و نیز موجب بروز بیماریهای طوقه و ریشه می گردد.

درختان گردو از اواخر مهر ماه دیگر آبیاری نشوند.چون آبیاری درخت گردو در فصل پاییز وزمستان موجب سرما زدگی درختان میشود.

برای جلوگیری از شیوع بیماری باید به روش آبیاری درخت گردو توجه داشت.ونباید بگذاریم آب به تنه درخت برسد.چون که آب موجب انتقال بیماری میشود.ودرختان دیگر را نیز آلوده مبکند.

 

علاوه بر این آفت های بسیاری وجود دارند که فقط با سم پاشی به موقع میتوان جلوی رشد آنها را گرفت.بیماری مهمی که باعث مرگ درختان گردو میشود.بیماری آب سیاه (فیتوفترا)میباشد.که برای جلوگیری از آن اولا باید از نهال سالم وقوی استفاده کرد.ثانیا باید دور تا دور درخت را مانند تشتک احداث کرد تا آب با تنه درخت تماس نداشته باشد.

 

درختانی که به بیماری آب سیاه (فیتوفترا)مبتلا میشوند.باید محل آلودگی تنه درخت را با کارد تراشیدتا جایی که به به بافت سالم درخت برسد.وسپس بافتهای آلوده را سوزاند .آنگاه محل تراشیده شده را با سم اکسی کلرورمسی یا آب اهک ضد عفونی کرد.

 

به این نکته مهم باید توجه کرد که درخت گردو را نباید هیچ زمانی سم پاشی کرد مگر قسمت آفت دیده آنهم بایستی به موقع سم پاشی شود.

 

 

گرما و سرما

 

درخت گردو در طول دوره خواب زمستانه گردو می تواند سرمای ۱۱- درجه سانتی گراد را بدون خسارت جدی تحمل کند ولی پس از شروع رشد، سرمای ۲- تا ۳- درجه سانتی گراد موجب از بین رفتن برگها، شاخه ها و گلها شده و در نتیجه محصول کاهش می یابد. دمای بالاتر از ۳۸ درجه سانتی گراد موجب آفتاب سوختگی پوست سبز و چروکیدگی مغز گردو می شود و گاهی اوقات نیز میوه ها پوک می شوند.

 

هرس

در مورد هرس درختان جوان: ارقام گردو به دو دسته بارور در جوانه های انتهایی و بارور در جوانه های جانبی تقسیم می شوند ارقام با باردهی انتهائی فقط نیاز یه تنک کردن دارند و در این ارقام نباید سرشاخه زنی صورت گیرد در غیر اینصورت درخت در رشد رویشی باقیمانده و میوه تولید نخواهد کرد. برعکس این حالت ارقام بارده در جوانه های جانبی به منظور تقویت رشد شاخه ها که مانع از باردهی زودرس می شود به شدت تنک و سرزنی می شوند.

 

در مورد هرس درختان بارده:در درختان تا حدود ۳۵ ساله بریدن انتهایی شاخه های سه ساله و در  درختان بالغ ۴۰ ساله قطع انتهای شاخه های ۴ تا ۵ ساله روش مناسب است.

 

برداشت

برداشت دیر هنگام از عوامل قهوه ای شدن مغز گردو است.

چیدن به شیوه سنتی (با چوب های بلند) موجب آسیب دیدن شاخه های بارده می شود.

خشک کردن گردو در آفتاب، از عوامل قهوه ای شدن مغز گردو می باشد. خشک کردن بایستی در سایه و محلی خشک با جریان هوای مناسب باشد.

 

شرح گیاه

 

تاریخچه پرورش گردو به زمان های بسیار دور و نامعلوم بر می گردد. گفته می شود که گردو در باغ شاه سلیمان پرورش داده می شد. در ایران قدیم گردو در معامله پایاپای بکار برده می شد که از این طریق به کشورهای مصر بیزانس ، ایتالیا و حتی کشورهای اروپائی و دنیای جدید انتشار یافته است.

 

پایه های وحشی گردوی ایرانی در منطقه کوههای کارپاتیان (Carpathian mountains) در شرق اروپا، سرتا سر ترکیه ، عراق ، ایران ، روسیه جنوبی و افغانستان تا شمال غربی هیمالیا یافت شده است. بنابراین می توان گفت منشاء گردو ایران و مناطق اطراف آن می باشد که سپاه اسکندر در بازگشت خود آنرا به اروپا برده است.

 

گردو درختی یک پایه و دارای برگهایی مرکب از برگچه های فردو بزرگ است. سنبله گلهای نر آن وضع آویخته دارد. ولی گلهای ماده آن دارای وضع قائم بر روی شاخه ها است.

 

هر گل نر آن دارای پوششی مرکب از ۳ تا ۴ قطعه فلس مانند است که تعداد زیادی پرچم را از خارج فرا می گیرند در وسط پرچم ها نیز معمولاً اثر مادگی رشد نیافته دیده می شود. مجموعه گلهای ماده درخت گرد و هیچ وقت از ۲ تا۴ تجاوز نمی کند. هر گل ماده آن دارای پوششی کوچک از خارج می باشد این پوشش همراه با زوائد بزرگ و کوچک زیر گل (براکته و براکتئول) به تخمدان پیوسته است. گلهای ماده، مادگی ۲ برچه ای دارند که مجموعاً تخمدانی یک خانه و به وضع تحتانی به وجود می آورند. قسمت آزاد مادگی نیز به ۲ کلاله پهن و دور از هم ختم می شود. میوه آن شفت مانند و دارای میان برگوشتی و محتوی مواد تلخ است. میاه برگوشتدار میوه، فقط در گردوی تازه که همه قسمتهای میوه را در بر دارد، دیده می شود درون برگردو ، سخت و شکننده است و درون آن دانه مرکب از ۲ لپه حجیم با اندوخته فراوان از مواد روغنی‏، جای دارد. – ارقام گردو عبارتند از : رقم سر (Serr)، رقم فرانکوت (Franquette)، مایت (Mayette)، پاریزین (Parisienne)، سجنو (Sejnovo)، هارتلی (Hartly)، پاین (Payne) ، اشلی (Ashley) ، سان لند (Sunland) ، چیکو (Chico) ، وینا (Vina) ، هاوارد (Howard) ، پدرو (Pedro) ، چاندلر (Chandler)، ته هاما (Tehama)

 

نیاز اکولوژیکی

آب و هوا : درخت گردو در طول تابستان نسبت به گرما و سرمای بیش از حد حساس است در طول دوره خواب زمستانه گردو می تواند سرمای ۱۱- درجه سانتی گراد را بدون خسارت جدی تحمل کند ولی پس از شروع رشد، سرمای ۲- تا ۳- درجه سانتی گراد موجب از بین رفتن برگها، شاخه ها و گلها شده و در نتیجه محصول کاهش می یابد. دمای بالاتر از ۳۸ درجه سانتی گراد موجب آفتاب سوختگی پوست سبز و چروکیدگی مغز گردو می شود و گاهی اوقات نیز میوه ها پوک می شوند. در رطوبت نسبی کم و دمای بالاتر از ۴۰ درجه سانتی گراد به گردو خسارت جدی وارد می شود. دمای پائین تابستان نیز مناسب نیست زیرا موجب می شود میوه ها به اندازه کافی پر نشود بارندگی و رطوبت در اواخر فصل بهار و در تابستان موجب افزایش شیوع بیماری بلایت گردو می شود ولی ارقامیکه برگهای آنها دیرتر ظاهر می شود معمولاً از آلودگی مصون می مانند.

 

خاک : قبل از کاشت گردو ابتدا باید خاک رویی ، خاک زیرین ، تهویه، زهکشی ، واکنش شیمیایی خاک (PH) و قابل استفاده بودن عناصر مختلف مورد آزمایش قرار گیرد. تجزیه خاک رویی و خاک زیرین اطلاعات مفیدی در مورد وضعیت خاک بدست می دهد. خاک رویی باید حاصلخیز بوده و زهکشی خوبی داشته باشد. میزان اسیدیته خاک در قابل جذب بودن مواد معدنی موثر است. اکثر عناصر معدنی در دامنه اسیدتیه ۶ تا ۷ برای گیاه قابل جذب است.

 

معمولاَ در مناطق سرد واکنش شیمیایی خاک اسیدی است که با اضافه کردن آهک می توان آنرا افزایش داد. غیر از خاک رویی وضعیت خاک زیرین نیز برای گردو اهمیت دارد زیرا ریشه های آن تا عمق ۳ متری خاک نفوذ می کنند خاک زیرین باید عاری از سنگ ، رس سفت و لایه های غیر قابل نفوذ که ریشه را محدود می کنند. باشد.درخت گردو خاک فقیر ، خاک سطحی و خاک خشک را بهتر از شرایط آب و هوای نامساعد تحمل می کند. در ضمن خاک باید عاری از نماتدهای مولد زخم ریشه و بیماریهای قارچی باشد.

 

پایه و مشخصات پایه : بذرهای بدست آمده از گرده افشانی آزاد گردوی ایرانی در تمامی دنیا به عنوان پایه بکار می روند. براساس گزارشهای مختلف بسیاری از گونه های گردو مثل J.nigra , J. microcarpa ، J.cinerea – J.ailantifolia ، J.hindsii , J.major و برخی دورگهای آنها کم و بیش باگردوی ایرانی سازگار هستند در برخی موارد علائم ناسازگاری مثل رشد بیش از حد پایه با پیوندک، جدا شدن پایه و پیوندک در محل پیوند،کاهش قدرت رشد پیوندک و جوش نخوردن درصد بالایی از پیوندهای انجام شده مشاهده می شود.

 

مشخصات گردوی ایرانی : از پایه های بسیار معمول است. و نسبت به بیماری پوسیدگی طوقه و تحمل بیماری خط سیاه مقاوم است ولی برای خاکهایی که سطح آب زیرزمینی بالاست . خاکهای شور ، خاکهای آلوده به قارچ ریشه بلوط و خاکهای آلوده به نماتد پایه مناسبی نیست. این پایه در خزانه به کندی رشد می کند.

 

ازدیاد گردو : گردو از طریق جنسی (بذر) و یا به روش غیر جنسی زیاد می شود. ازدیاد به وسیله بذر نهالهای گردوی بذری نیز معمولاً به عنوان پایه مورد استفاده قرار می گیرند برای این منظور میوه های نامطلوب و پوست سخت کاشته می شوند برای جوانه زنی رشد خوب استراتیفیه کردن لازم است برای استراتیفیه کردن، میوه های خیس شده را داخل جعبه و در محیط مناسب مثل ورمی کولایت ‏ پیت ماس با ماسه بادی به صورت لایه های متناوب چیده و به مدت دو یا سه ماه در معرض سرما (۳ تا ۵ درجه سانتی گراد) قرار می دهند در طی این مدت میوه ها باید مرطوب نگهداشته و به اندازه کافی تهویه شوند عوامل متعددی از جمله نوع و اندازه میوه، موقعیت بذر، عمق کاشت حرارت و رطوبت خاک و تیمار بذر در جوانه زنی بذر تاثیر دارند اگر میوه های بزرگ گردو در عمق ۷ سانتی متر خاک به حالت عمودی قرار گیرند از جوانه زنی و رشد بهتری برخوردار می شوند. نهالستانها باید در محلی احداث شود که دارای خاک حاصلخیز بوده و امکان زهکش و آبیاری وجود داشته باشد.

 

بذور گردو در فصل بهار و در عمق ۷ سانتی متر خاک کاشته می شوند فاصله بین بذرها و فاصله ردیفهای کاشت به مدت زمانی که نهالها در خزانه باقی خواهند ماند بستگی دارد اگر مدت نگهداری نهالها در خزانه دو سال یا بیشتر باشد فاصله ردیف های کاشت یک متر و فاصله بین نهالها ۳۰ سانتی متر در نظر گرفته می شود در مناطقی که طی فصل تابستان بارندگی صورت نمی گیرد استفاده از مالیج موجب حفظ رطوبت و کنترل علفهای هرز شده سرعت جوانه زنی و رشد نهالها افزایش می یابد.

 

برای تامین حداکثر رشد نهالها ، آبیاری مکرر و مبارزه با علفهای هرز ضروری است به منظور مراقبت از نهالهای پیوندی یک سال قبل از انتقال نهالها به محل اصلی باید ریشه های سطحی آنها در عمق ۲۰ تا ۲۵ سانتی متری سطح خاک بریده شود.

 

ازدیاد رویشی : شامل پیوند شاخه ، پیوند جوانه ، خوابانیدن و ریز ازدیادی است (البته ریشه زایی قلمه های گردو موفقیت چندانی نداشته است). پیوند شاخه و پیوند جوانه : درصد موفقیت از دیاد گردو از طریق پیوند جوانه بطور قطعی کمتر از میوه های دانه دار و هسته دار می باشد در نتیجه دقت بیشتری در نحوه عمل پیوند و نقل و انتقال پایه و پیوندک لازم است. موفقیت بیشتر هنگامی بدست می آید که پیوند نهالها به روش اسکنه و یا زبانه ای در داخل گلخانه در دمای ۲۸ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی ۸۰ تا ۱۰۰ درصد صورت گیرد و یا نهالها پس از پیوند در داخل اطاق کشت در دمای ۱ ۲۵ درجه سانتی گراد و رطوبت ۲ ۷۵ درصد نگهداری شوند. دما و رطوبت مناسب از شرایط اصلی تشکیل بافت کالوزاست در شرایط هوای آزاد معمولاً عوامل فوق قابل کنترل نبوده و در نتیجه منجر به عدم موفقیت در عمل پیوند می گردد. در کل انجام پیوند اسکنه در دیماه و نگهداری نهال به مدت سه هفته قبل از انتقال به نهالستان در دمای ۲۶ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی ۹۰ درصد و پیوند وصله ای در اواخر خرداد به وسیله چاقوهای دو تیغه ای از روشهای ازدیاد رویشی گردو در سطح تجارتی است. خوابانیدن : با استفاده از ترکیبی از مواد تنظیم کننده رشد ریشه زائی خوبی در شاخه های خوابانده شده بدست آمده و روش مناسب برای ازدیاد گردو می باشد ولی گیاهان مادری ارقام تجارتی در مرحله اول باید با قلمه زیاد شوند.

 

پیوند سرشاخه : در این روش پایه ها قبلاً بطور کامل مستقر شده اند پیوندک بسرعت رشد کرده و باردهی آن نیز نسبت به نهالهای پیوندی که بعداً به محل اصلی منتقل می شوند زودتر آغاز می شود پیوند سرشاخه معمولاً به صورت پیوند اسکنه و یا پیوند پوست در فصل بهار یا هنگامی که رشد گیاه تازه شروع شده است انجام می شود. شاخه هایی که به عنوان پیوندک استفاده می شود باید در دوره خواب زمستانه از پایه های مادر تهیه و قبلاً در بسته بندی مناسب داخل یخچال نگهداری شوند هنگام می پیوند سر شاخه در اوایل بهار انجام می گیرد خروج شیره گیاهی گردو مشکلاتی ایجاد می کند که برای رفع آن می توان دو هفته قبل از عمل پیوند با بریدن نوک شاخه های درختان پایه از این عارضه جلوگیری کرد. در روش پیوند سرشاخه سرعت رشد درخت بیشتر بوده ، زخم شاخه های پیوند شده به سرعت الیتام یافته و درخت بزودی محصول زیادی تولید می کند محل زخم بعد از پیوند بوسیله چسب پیوند پوشش داده می شود و برای محافظت آفتاب سوختگی باید تنه درخت را با رنگ سفید رنگ آمیزی کرد.

 

کاشت گردو

 

نقشه کاشت : در زمین مسطح سیستم کاشت به صورت مربع مستطیل با آرایش پنج تائی بوده ولی در زمینهای شیب دار در روی خطوط تراز و تراس ها صورت می گیرد در سیستم کاشت مربع فاصله کاشت درختان و فاصله ردیفهای کاشت مساوی است. در حالیکه در آرایش پنج تائی یک درخت در مرکز چهار درخت کاشته می شود. در سیستم مستطیل فاصله ردیفها از فاصله بین درختها بیشتر است روش کاشت مربع به علت سادگی و مناسب بودن از نظر عملیات زراعی و تنک کردن در باغات گردو بسیار معمول است در صورتیکه کشت در زمینهای شیب دار باشد و شیب زمین بیشتر از ۱۰ درصد باشد کاشت بر روی خطوط تراز صورت می گیرد با این روش روی ردیفهای کاشت تمامی درختان در یک سطح قرار می گیرند فاصله ردیفهای کاشت در شیبهای تند کمتر و بر عکس در شیبهای کم بیشتر است .

کاشت

 

در خاکهای رسی و خاکهای غیر حاصلخیز ابتدا کودالهایی به ابعاد یک متر کنده شده سپس داخل آن به وسیله خاک و کود دامی پوسیده به نسبت ۲ :۱ در آبان ماه پر شود. کلیه علفهای هرز و بقایای گیاهان باید قبل از کاشت از زمین خارج شود اگر لایه سختی در چاله باشد باید شکسته شود. نهالها را در یک گودال قرار داده روی ریشه ها را با خاک مرطوب می پوشانند تا از خشک شده آنها جلوگیری شود. در اواخر دوره خواب یا اوایل بهار گودالی ایجاد می کنند که سیستم ریشه بطور کامل در داخل آن قرار گیرد نهال را در داخل گودال قرارداد و ریشه ها را به هر طرف پخش می کنند. و سپس آنرا با خاک پر می کنند و با پا فشار داده و بلافاصله آبیاری می کنند. نهالها پس از کاشت باید از فاصله ۴۰ تا ۵۰ سانتی متری بالای محل پیوند سربرداری شوند. آبیاری در سال اول خیلی مهم است طی تابستان آبیاری مداوم از ضروریات است. ولی هنگام بارندگی از غرقابی شدن خاک باید جلوگیری شود.تنه نهالها برای جلوگیری از آفتاب سوختگی با رنگ سفید رنگ آمیزی شود. در صورت وجود باد شدید نهالها به قیم نیز نیاز دارند علفهای هرز پس از ظهور باید از بین بروند و درختان در مقابل آفات و بیماریها محافظت شوند.

فاصله کاشت

 

در طراحی فاصله کاشت چند عامل باید در نظر گرفته شود :

 

(۱) درخت گردو حدود ۱۵ تا ۲۰ سال فضای معینی را اشغال می کند لذا در طراحی فاصله باید نهایت کار در نظر گرفته شود.

 

(۲) در سالهای اول تولید محصول بطور مستقیم به تعداد درخت بستگی دارد و هر چه درخت بیشتر باشد محصول بیشتر خواهد بود

 

(۳) در نظر گرفتن ارقامی که در جوانه های جانبی بارده هستند.

 

(۴) عملیات هرس و حذف درختان اضافی امکان کشت متراکم را فراهم می کند.

 

(۵) کشت متراکم مدیریت بهتری از نظر آبیاری ، کوددهی ، هرس و کنترل آفات و بیماریها نیاز دارد. لذا در ارقام مثل هارتلی که رشد رویشی قوی دارند و جوانه های انتهائی آنها باروری می شود فاصله کاشت ۱۵ تا ۲۰ متر در نظر گرفته می شود و در رقم وحیکو که رقمی زودرس با باردهی جانبی ولی در دوره باردهی درختی کوچک و متراکم می باشد فاصله کاشت در مرحله اول رشد ۶/۶ × ۶/۶ در نظر گرفته می شود و در نهایت با هرس و حذف تدریجی درختان اضافی فاصله کاشت به ۳/۹ × ۳/۹ تغییر می یابد و یا رقم گردوی وینا (Vina) که رشد زیادی دارد. و جوانه های جانبی آن بارور و پر محصول می باشد در مرحله اول رشد ۳/۹ × ۳/۹ متر و با تنظیم نهایی ۳/۱۳ × ۳/۱۳ متر می رسد.

 

در صورت نیاز به ارقام گرده دهنده باید این ارقام در ردیفهای ثابت کاشته شوند و از کاشت آزاد در ردیف درختان اضافه که بعداً حذف می شوند باید خودداری نمود. درختان گرده دهنده که از هر هشت ردیف یکبار کاشته می شوند باید در موقعیتی باشند که در معرض وزش باد قرار گیرند

 

ترتیب و هرس درختان گردو

 

هرس درختان جوان را تربیت گویند. که با دو هدف انجام می شود : توسعه اسکلتی قوی و تقویت رشد شاخه ها به موازات تولید محصول زیاد و زودرس اصولاً میوه های گردو در جوانه های انتهایی یا جوانه جانبی و انتهایی شاخه های یکساله تولید می شوند. بنابراین ارقام گردو به دو دسته بارور در جوانه های انتهایی و بارور در جوانه های جانبی تقسم می شوند ارقام با باردهی انتهائی (هارتلی، فرانکورت) فقط نیاز یه تنک کردن دارند و در این ارقام نباید سرشاخه زنی صورت گیرد در غیر اینصورت درخت در رشد رویشی باقیمانده و میوه تولید نخواهد کرد. برعکس این حالت ارقام بارده در جوانه های جانبی (وینا وچیکو) به منظور تقویت رشد شاخه ها که مانع از باردهی زودرس می شود به شدت تنک و سرزنی می شوند. بعد از رشد سال اول نهالها از فاصله ۲ متری سربرداری می شوند. کلیه شاخه های جانبی در روی محور اصلی بجز یک یا دو شاخه که در قسمت پائین تنه حفظ می شوند قطع می گردد. برای جلوگیری از رشد ضعیف شاخه های انشعاب یافته از تنه اصلی تمامی جوانه های اولیه که در بالاتر از فاصله ۳/۱ متری سطح زمین قرار دارند قطع می شوند تا جوانه های ثانویه فرصت رشد داشته باشند هر دو نوع رقم گردو ذکر شده بالا تا ۲ سال مثل هم تربیت می شوند.

 

هرس درختان بارده

 

هدف اصلی از این هرس تولید محصول منظم زیاد و با کیفیت بالا است در کل این هرس چهار هدف عمده دارد

 

(۱) کنترل اندازه درخت.

 

(۲) حفظ قدرت رشد و باردهی سیخکها.

 

(۳) تولید شاخه های جدید برای جایگزینی شاخه های پیرتروکم بارورتر.

 

(۴) حذف شاخه های ضعیف خشک و مزاحم و ایجاد تسهیلات برای عملیات زراعی

 

عمل هرس در دوره خواب درختان انجام می شود ولی بهتر است این کار در اوایل بهار انجام گیرد تاخیر در هرس موجب خروج شیره گیاهی می شود تمامی سطوح قطع شده باید با چسب پوشانده می شود. بهترین روش هرس درختان جوان (۱۶ تا ۱۷ ساله) و میان سال گردو (۳۴ ، ۳۵ ساله) بریدن انتهایی شاخه های سه ساله است. روش مناسب برای هرس درختان بالغ (۴۰ ساله) قطع انتهای شاخه های ۴ تا ۵ ساله است.

 

 

تنک کردن

 

هنگامیکه درختان نزدیک بهم و به صورت انبوه کاشته شده اند تنک کردن شاخه ها برای تامین نور کافی ضروری است. حذف درخت باید قبل از متراکم شدن آنها صورت گیرد. تغذیه در صورتیکه مقدار یک یا چند عنصر غذایی در خاک کمتر از حد معمول باشد از کودهای مختلف برای برطرف کردن این کمبودها استفاده می شود. ازت : بندرت کمبود ازت مشاهده می شود علائم کمبود ازت در مراحل اولیه به صورت کم رنگ شدن شاخ و برگ ، کوچک شدن برگها ، کاهش رشد شاخه کاهش عملکرد و تشکیل میوه های کوچک با مغز کم می باشد. که کاربرد ازت به مقدار ۲۲۵ – ۱۷۵ کیلوگرم در هر هکتار در اوایل مرحله رشد از ظاهر شدن علائم فوق الذکر جلوگیری می کند.

 

فسفر : کاربرد سوپر فسفات در زمستان در درختان جوان موجب افزایش کیفیت میوه ها می شود ولی درختان بالغ عکس العمل کندی نسبت به این مورد نشان می دهند.

 

پتاسیم : علائم کمبود پتاسیم، برگها ابتدا کم رنگ شده و سپس حاشیه آنها به طرف بالا برگشته و پیچ می خورد و قسمت زیر برگ خاکستری رنگ می شود در صورت کمبود شدید برگها کوچک شده و در حاشیه و نوک برگها سوختگی ایجاد می شود و استفاده از سولفات پتاسیم علائم کمبود را برطرف می کنند.

 

روی : علائم کمبود روی در اوایل فصل رشد قابل مشاهده است که باز شدن جوانه ها به تاخیر افتاده و برگها کوچک و زرد می شوند در صورت کمبود شدید انتهای شاخه نیز خشک می شود. درمان آن محلول پاشی سولفات روی (۳۶ درصد) به میزان نیم کیلو در ۴۰۰ لیتر آب بر روی شاخ و برگ می باشد.

 

بر : علائم کمبود آن به صورت تغییر شکل برگ ، کوتاه شدن میان گره ها وزرد و خشک شدن نوک شاخه ها است استفاده از بوراکس از طریق خاک هر دو یا سه سال روش مناسب جلوگیری از کمبود است.

 

منگنز : کمبود آن در اوایل بهار یا اواسط تابستان لکه های زردرنگی در بین رگبرگها ایجاد شده که بعداً به حاشیه برگها گسترش می یابد این برگها زودتر از موعد مقرر می ریزند محلول پاشی سولفات منگنز روی برگها درمان این کمبود است.

 

آهن : در کمبود آهن در اوایل فصل رشد بین رگبرگها به رنگ زرد در آمده و در حالت پیشرفته سفید می شود که کمبود آهن ابتدا در برگهای انتهایی ظاهر می شود.

 

مس : کمبود مس به صورت لکه های مرده ، زردی و ریزش زود هنگام برگها دیده می شود در ضمن لکه های کوچکی به رنگ قهوه ای تیره در اطراف نوک شاخه ها ظاهر می شود. محلول پاشی محلول بردو در اواخر بهار و یا اوایل تابستان کمبود مس را برطرف می کنند.

 

منیزیم : علائم کمبود به صورت نواحی مشخص در نوک و حاشیه برگهای پائین درخت ظاهر می شود محلول پاشی سولفات منیزیم راه چاره است. در کل استفاده از ازت ، فسفر و پتاسیم به میزان ۶۰ کیلوگرم در هکتار موجب تولید حداکثر گردو خواهد شد.

 

 

آبیاری در مناطق کم باران جهت درختان گردو ضروری است. آب غیر کافی موجب رشد کم ، کاهش عملکرد و کاهش کیفیت میوه می شود و آب بیش از حد نیز باعث کندی رشد و نیز موجب بروز بیماریهای طوقه و ریشه می گردد آبیاری برای درختان جوان و درختان پیوندی بسیار ضروری است ولی در درختان بالغ با افزایش توسعه ریشه ها میزان نیاز به آب کمتر می شود. میزان آبیاری و تعداد آن به سن درخت، نوع خاک ، مقدار بارندگی و پراکنش آن استفاده از مالچ و سیستم مدیریت خاک بستگی دارد. روشهای معمول آبیاری شامل آبیاری غرقابی ، جوی و پشته ، بارانی و قطره ای است انتخاب روش آبیاری به عوامل متعددی از جمله منبع تهیه آب ، سطح زمین ، پیشرفت تکنولوژی و میزان هزینه لازم در مقایسه با افزایش درآمد آن بستگی دارد. مبارزه با علفهای هرز در سالهای اخیر استفاده از علف کشها برای مبارزه با علفهای هرز جایگزین شخم شده است.

 

گل دهی

گردو درختی یک پایه است و گلهای نر و ماده آن جدا از هم و در روی یک درخت تشکیل می شوند گلهای نر بطور جانبی بر روی شاخه ارشد سال قبل ظاهر شده و به صورت شاتون آویزان می شوند گلهای ماده به صورت جفت در نوک شاخه پر شد سال جاری تشکیل می شوند. جوانه های گلهای ماده در طی تابستان تمایز می یابند.

 

گرده افشانی

درختان گردو خود بارور و دگر بارور هستند و در اکثر ارقام رسیدن گرده ها و آمادگی کلاله همزمان است بنابراین در گرده افشانی گردو و مشکلی ایجاد نمی شود در گردو پدیده دیکوگامی وجود دارد و به عنوان مثال در بسیاری از ارقام آزاد شدن گرده ها قبل از پذیرا شدن کلاله صورت می گیرد. (پروتاندری) و در برخی از ارقام رسیدن کلاله قبل از آزاد شدن گرده ها صورت می گیرد. (پروتوجینی) علاوه بر این کوتاه بودن دوره قوه نامیه دانه های گرده و دوره پذیرش کلاله وضعیت گرده افشانی را بدتر می کند گلهای گردو و توسط بادگرده افشانی میشوند به همین دلیل دارای گرده های فراوان وسبک بوده و کلاله بزرگ و پرمانندی دارد که به مدت چند روز قابلیت پذیرش دانه گرده را حفظ می کند. گرده افشانی موثر باکشت ارقام زودرس و دیررس که دانه های گرده خود را در یک دوره زمانی بیشتر آزاد می کنند، تامین میگردد.

شرایط آب و هوائی نامساعد مثل باران برف تکرگ یخبندان درطی مدت گل دهی در بهار موجب کاهش محصول گردو می شود. گرده افشانی مصنوعی در گردو آسان بوده و موجب افزایش عملکرد می شود می توان شاتونهای نر را جمع آوری کرد و به مدت دو یا سه هفته در دسکاتور در صفر درجه سانتیگراد و یا داخل یخچال و در رطوبت پایین نگهداری کرد. این گرده ها را می توان برای گرده افشانی همان رقم یا ارقام دیگر در همان محل یا محلهای دیگر بکار برد. هنگامی که کلاله پذیرا شد هر ۱۰ عدد شاتون را در یک پارچه کوچک قرار داده و در قسمت بالای درختها آویزان می کنند و آنرا ۲ تا ۳ بار در روز با یک چوب تکان می دهند .

همچنین می توان برای بهبود گرده افشانی چندشاخه را با رقم گرده افشان پیوند کرد اولین دانه های گرده آزاد شده گردو ظرفیت جوانه زنی بیشتری دارند دانه های گرده ذخیر شده در شرایط طبیعی ، قوه نامیه خود را در مدت ۲ تا ۳ روز از دست میدهند در برخی موارد دانه های گرده جمع آوری شده در معرض تابش خورشید و در دمای ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی گراد قوه نامیه خود را در مدت ۱ تا ۳ ساعت از دست می دهند. معمولاً دانه های گرده در مدت ۱ تا ۳ روز بعد از گرده افشانی روی کلاله جوانه می زنند.

 

رشد و نمو میوه

رشد و نمو با گرده افشانی و تلقیح آغاز میشود. گلهای ماده گرده افشانی نشده بعد از رشد اولیه حدود سه هفته بعد از گرده افشانی می‌ریزند در ارقام زودرس و در شرایط دمای بالا میوه ها در مدتی زودتر از ۲۰ هفته رسیده و برداشت میشوند.

 

رسیدن میوه

هر گونه تاخیردر چیدن میوه ها پس از رسیدن مغز موجب کاهش کیفیت و افزایش انتشار آفات و بیماریها دارد. معمولاً دو شاخص رسیدگی برای تعیین تاریخ برداشت گردو بکار می رود. میوه گردو و بطور محکم بوسیله پوست سبز ضخیمی احاطه شده است که در هنگام رسیدن میوه ترک برداشته و در نتیجه میوه ها بر روی زمین می افتند. زمانی که حدود ۸۰ درصد پوست سبز میوه ها ترک برداشتند میوه‌ها رسیده اند ولی رسیدن مغز و پوست سبز همیشه همزمان نیست و اغلب مغز میوه ها زودتر از ترک برداشتن پوست سبز میرسد.بافتی که در بین دو نصفه مغز و اطراف آن وجود دارد در هنگام رسیدن تغییر رنگ داده و قهوه ای میشود که این یکی دیگر از شاخص های تعیین زمان رسیدن میوه ها است. بسته به شرایط اقلیمی معمولاً برداشت دوهفته بعد از قهوه ای شدن بافت اطراف مغز انجام میشود.

تاخیر در برداشت موجب تیره تر شدن رنگ مغز و کاهش کیفیت آن میشود. استفاده از اتفن (۲ کلرواتیل فسفرنیک اسید) به مقدار زیادی چیدن میوه گردو را تسهیل میکند. محلول پاشی ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلی گرم در لیتر اتفن موجب تسریع رسیدگی مغز شده و برداشت ۱۰ روز زودتر انجام میشود بعلاوه برداشت تمام میوه ها بطور همزمان امکان پذیر شده و ترک برداشتن پوست سبز نیز تسهیل می گردد. محلول پاشی میوه بوسیله اتفن ، کیفیت مغز گردو را نیز افزایش می دهد.

 

برداشت

قبل از برداشت باید زمین را مسطح نموده و مواد اضافی مثل شاخه ها و برگهای خشک را جمع‌آوری نمود. برداشت به ۲ روش دستی و ماشینی انجام می گیرد.

برداشت دستی : میوه های گردو اکثراً در ماههای شهریور و مهر برداشت می‌شود برداشت در ارتفاعات پائین زودتر و در ارتفاعات بالا دیرتر صورت می گیرد. در برداشت دستی بوسیله ضربه زدن با چوب گردو به زمین می افتد برداشت تمام میوه ها در ۲ تا ۳ نوبت به فاصله چند روز انجام می شود. میوه های چیده شده را به صورت توده جمع آوری کرده و روی آنرا با برگ و علف می پوشانند که در مدت ۹ تا ۱۵ روز عمل تخمیر صورت می گیرد. جدا کردن پوست سبز و شستن و تمیز کرن میوه ها با دست صورت می گیرد. سپس با آفتاب خشک می کنند. برداشت ماشینی : تمامی عملیات از قبیل برداشت جدا کردن پوست سبز، شستشو ، تمیز کردن، خشک کردن ، سفید کردن ، درجه بندی و بسته بندی می تواند بوسیله ماشین انجام گیرد. فرو بردن میوه ها همراه با پوست سبز داخل محلول اتفن به غلظت ۱۵۰۰ میلی گرم در لیتر موجب جدا شدن پوست میوه ها در مدت ۳ تا ۴ روز می گردد. قرار دادن میوه های خشک در محلول ۲۶ تا ۲۸ درصد هیپوکلرید کلسیم و سپس فرو بردن آنها در محلول یک درصد اسید سولفورو موجب سفید شدن آنها می‌شود برای خشک کرده دوباره هوای گرم را که دمای آن بین ۳۲ تا ۳۸ درجه سانتی گراد است به اطراف میوه ها هدایت میکنند تا رطوبت آنها به ۸ درصد کاهش یابد.

عملکرد : عملکرد درختان گردو بسته به سن و اندازه درخت ، نوع خاک تغذیه و مقدار آبیاری متغیر است یک درخت بزرگ ۴۰ ساله می تواند تا ۱۷۵ کیلوگرم میوه تولید کند در حالیکه متوسط عملکرد آن ۴۰ کیلوگرم میباشد. درختان پیوندی گردو بعد از ۸ تا ۱۰ سال و پایه های بذر بعد از ۱۸ تا ۲۰ سال به باردهی اقتصادی می رسند.

آفات گردو

مبارزه با آفات و بیماریهای گردو به علت بزرگ بودن درختان مشکل است زیرا سمپاشی تمام درخت به سختی انجام میشود کاشت درختان پیوندی استفاده از پایه های پاکوتاه ، تربیت و هرس و انتخاب ارقامی که بطور جانبی محصول میدهند موجب کاهش اندازه درخت شده و سمپاشی برداشت میوه را آسانتر می کند. تدابیر بهداشتی شامل برداشت میوه را آسانتر می کند تدابیر بهداشتی شامل کاشت درختان سالم ، جلوگیری از انتقال آفات و بیماریها از طریق ادوات هرس و سایر وسایل کشاورزی ، هرس برگها و شاخه های بیمار وسوزاندن آنها است. بیماریهای گردو : بیماریهای لکه برگی گردو – بیماریهای آنتراکنوز – بیماری بلاریت گردو –شانکرگردو (خشکیدگی سرشاخه) ، شانکر عمیق پوست گردو – پوسیدگی ریشه و طوقه (ناشی از فیتوفتورا) – پوسیدگی ریشه و طوقه (ناشی از قارچ آرمیلاریا) بیماریهای ویروسی گردو مهمترین آنها شامل بیماری خط سیاه – بیماری موزائیک گردو آفات گردو : کرم سیب – مگس پوست خوار میوه گردو ، شپشک، گردو، ابریشم باف ناجور – شته گردو – سوسک شاخک بلند – پروانه فری. آفات انباری شامل شپشه آرد و شپشه دندانه دار از آفات انباری شایع هستند که می توان با سموم کازی مثل متیل بروماید آنها راکنترل نمود.

 

دامنه انتشار

 

در جنگلهای شمالی از آستارا تا گلی داغ از جلگه و ساحل تا ارتفاع ۱۵۰۰ متری از سطح دریا انتشار دارد بطور پراکنده یا کم و بیش انبوه در جنگلهای دیده میشود.و نیز در جنگلهای غرب و در راه سنندج به مریوان بطور خودرو دیده میشود. و در خیلی از نقاط کشور باغات اصلاح شده آن وجود دارد

 

 

متن شماره دو

طرز کاشت درخت گردو

گردو کاشت داشت برداشت

در بین میوه های خشک باغی گردو ارزش بالایی دارد.زیرا نگه داری و صادرات آن نیاز به سرد خانه و دیگر وسایل پر هزینه ندارد.ودر ضمن به علت خشک بودن هسته آنها صدمه نمی بیند.گردو در ایران در نقاط غربی و شرقی مثل قوچان بینالود کرمان کوهای لاله زار بردسیر شمال ساردوئیه جیرفت و بافت گوغر رابر بلورد و سیرجان به فراوانی یافت میشود.گردوی کرمان مرغوبیت بالایی دارد وحتی قدمت آن به ۵۰۰۰سال می رسد.درختان تنومند خمیده وکهن سال این محصول نشانگر قدمت این درخت است.میزان محصول هر هکتار گردو با بکارگیری روشهای مکانیزه بطور متوسط ۵/۳تن در هکتار است.انواع رقم های گردو خود به شش نوع می رسد.

   

چگونگی پرورش گردو:

 

گردو درختی بزرگ وگسترده است.وبیشتر از هر درخت دیگر به نور نیاز دارد.گردو در سن بلوغ میوه میدهد.ودر قسمتهایی از درخت که نور بیشتری می تابد از باردهی بهتری برخوردار است.ودر قسمتهای داخلی که نور به آن نمی تابد گردوها ریز وکوچک میشوند.

درختان گردو باید طوری کاشته شوند که فاصله بین آنها کمتر از ۱۰متر نباشد.چون این درخت تاج بزرگی دارد بعد از چند سال که از رشد آن گذشت شاخه ها مزاحم همدیگر میشوند وشاخ وبرگشان در هم می پیچد که باعث ریزش برگهای درخت میشود.مواردی مثل نوع نهال کیفیت خاک وهمین طور اقلیم آب و هوایی محیط کشت برای این درخت اهمیت زیادی دارد.

اصولا گردو در مناطق سرد و معتدل رشد خوبی دارد.کاشت درخت گردو وتکثر آن از طریق بذر گردو صورت میگیرد.وباید در دو سالگی به وسیله پیوند وصله ای پیوند زده شوند.تا حاصل باغ گردو یکدست شود.بعد از آنکه گردو کاشته شدوشروع به رشد کرد.(به اندازه ای رسید که بتوان آن را جابجا کرد )نهال گردورا با ریشه از خاک در آورده ودرچاله های عمیق حفر شده در زمینی که خاکش از نظر کود دهی آماده شده است کاشته میشود.وبا خاک اطرافش را می پوشانند.تا برای آبیاری درخت مشکلی پیش نیاید.

بهترین فصل کاشت درخت گردو اوایل بهار است .در کاشت درخت گردو باید دقت کرد که درخت ۲۰-۳۰ سانتیمتر بالاتر از کف جوی کاشته شود.تا در آینده به بیماری آب سیاه مبتلا نشود.در احداث باغهای جدید باید سعی کرد حتما از نهال پیوندی استفاده شود.

 

خاک مناسب کاشت نهال گردو:

در چاله هایی که نهال گردو در آنها کاشته میشود بایستی بعداز حفر چاله خاک آن را از انواع کودهای حیوانی و شیمیایی غنی کرد.

هر چه عمق وقطر چاله ها بیشتر باشدبهتر است.اما معمولا باید چاله هایی به عمق وقطر ۱-۲متر حفر کرد.وخاک مناسب وغنی شده داخل آن ریخت.بهتر است این کار چند ماه یا سال قبل ازکاشت نهال گردو در آن صورت گیرد.بعد از کاشت نهال گردو در چاله ها میتوانیم در فصل بهار وتابستان سطح خاک اطراف نهال درخت گردورا با برگهای پوسیده یا باقی مانده گیاهان مانند کاه وکلش گندم بپوشانیم. تا از تبخیر و هدر رفتن آب جلوگیری کنیم وخاک پای طوقه اصلاح شود.

آبیاری درخت گردو:

در طول دوره رشد درخت گردو مراحل مختلفی را می گذراند.که دراین مدت غفلت در آبیاری درخت گردو

هم محصول سال وهم محصول سالهای آینده را کاهش میدهد.تعیین دقیق میزان آب مورد نیاز یک هکتار باغ گردو از کاشت تا برداشت گردوکار آسانی نیست.زیرا عوامل متعددی مثل سن وقدرت رشد وعملکرد وتراکم درخت نیز در این امر دخالت دارد.ومیزان آب به شرایط محل کاشت بستگی دارد.

آبیاری درخت گردو اهمیت زیادی دارد.آبیاری درخت گردو به به چند روش مثل آبیاری غرقابی-نواری-قطره ای-بارانی وبابلر انجام میشود.که میتواند آب چاه –رودخانه و یا قنات باشد.در بین سیستمهای تحت فشار بهترین روش بابلر است.که در کنار هر درخت یک یا دو شیر نصب می گردد.وباید دقت نمود درختان گردو از اواخر مهر ماه دیگر آبیاری نشوند.چون آبیاری درخت گردو در فصل پاییز وزمستان موجب سرما زدگی درختان میشود.

کود دهی درخت گردو:

قبل از کاشت نهال گردو باید نیرو بنیه یخاک از لحاظ عناصر خاک مانند:ازت-پتاسیم-فسفر-آهن-روی-مس-منگنزوکلسیم و…که توسط کارشناسان تعیین میشودغنی شود.این عناصر بایستی همراه خاک مخلوط ودر چاله های حفر شده ریخته شود.نوع کود ومیزان آن بستگی به نوع خاک دارد.تقویت خاک قبل از کشت بسیار مفید ودر رشد درخت مؤثر است.وچون درخت گردو در سالهای اولیه رشد وریشه بندی زیادی دارد کودهای آلی (کود حیوانی)بایستی همراه کودهای شیمیایی در زمستان بصورت چال کود در سایه انداز درخت داده شود.چال کود گودالی به عمق یک متر وعرض ۴۰سانتیمتر وبطول یک متر است.که در سایه انداز درخت حفر می گردد.

برای یک درخت ۱۵ ساله گردو یک کیلو گرم سولفات پتاسیم ۵۰۰گرم سولفاتروی ۵۰۰گرم سولفات آهن روی کودهای آلی(حیوانی)ریخته وباقیمانده ی چاله را با برگهای خشک پر میکنند وروی آنها خاک مرغوب میریزند.کودهای ازته شامل نیترات واوره می باشد.که در دو نوبت به درخت گردو داده میشوند.چنانچه از نظر کمبود آب محدودیت نباشد.در نوبت اول در اسفند ماه مقدار ۳۰۰گرم نیترات آمونیم ودر اوایل خرداد ماه هم ۳۰۰گرم نیترات آمونیاک به درختان داده میشود.

آفت ها وبیماریهای درخت گردو:

برای جلوگیری از شیوع بیماری باید به روش آبیاری درخت گردو توجه داشت.ونباید بگذاریم آب به تنه درخت برسد.چون که آب موجب انتقال بیماری میشود.ودرختان دیگر را نیز آلوده مبکند.علاوه بر این آفت های بسیاری وجود دارند که فقط با سم پاشی به موقع میتوان جلوی رشد آنها را گرفت.

بیماری مهمی که باعث مرگ درختان گردو میشود.بیماری آب سیاه (فیتوفترا)میباشد.که برای جلوگیری از آن اولا باید از نهال سالم وقوی استفاده کرد.ثانیا باید دور تا دور درخت را مانند تشتک احداث کرد تا آب با تنه درخت تماس نداشته باشد.درختانی که به بیماری آب سیاه (فیتوفترا)مبتلا میشوند.باید محل آلودگی تنه درخت را با کارد تراشیدتا جایی که به به بافت سالم درخت برسد.وسپس بافتهای آلوده را سوزاند .آنگاه محل تراشیده شده را با سم اکسی کلرورمسی یا آب اهک ضد عفونی کرد.به این نکته مهم باید توجه کرد که درخت گردو را نباید هیچ رمانی سم پاشی کرد مگر قسمت آفت دیده آنهم بایستی به موقع سم پاشی شود.

هرس کردن درخت گردو:

هرس کردن شامل دو مرحله میباشد.۱-هرس فرم درخت گردو۲- هرس باردهی درخت گردو

۱-هرس فرم : در سالهای اولیه ی رشد نهال صورت میگیرد بدین صورت است که از فاصله ۵/۱متری نهال سر برداری میشود و محل بریدگی با چسب باغبانی پوشانده میشود.که این امر باعث رشد شاخه های جانبی درخت گردو میشود.در سالهای بعد نیز تعداد شاخه ها کمتر شده وبقیه شاخه ها از روی تنه حذف میشوند.با این روش هرس کردن که تدریجی ودر سالهای اولیه رشد درخت صورت میگیرد فرم اصلی درخخت شکل میگیرد.

۲-هرس باردهی : این نوع هرس معمولا در اواخر زمستان وگاهی در تابستان هم انجام میشود.که شامل :حذف شاخه های مزاحم خشک وناجور میباشد.وباید سعی نمود که حتما محل بریدگی با چسب باغبانی پوشانده شودمنظور از هرس حذف کامل شاخه ها ی زیادی ونرکها یا آن قسمتهایی است که مانع تابش نور خورشید به داخل تاج درخت میشود.با دقت در انجام هرس میتوان سلامت درختان را به نحو مطلوب تامین کرد واز نامرغوب شدن گردوها جلوگیری کرد.این هرس را میتوان هر سال یکبار انجام داد.نمونه دیگر از هرس هرس کردن درختان کهن سال گردو که بیشتر از ۳۰سال سن دارند میباشد.که به منظور جوان کردن درخت شاخه های پیر ودرهم را هرس کرده وبا این کار شاخه های جوان میوه دهی زیادتری خواهند داشت.

برداشت محصول گردو :

فصل برداشت گردو بستگی به شرایط محیطی دارد.مثلا در مناطق سرد در اواخر مهر ماه است.اما آنچه مسلم است هنگام برداشت گردو پوست آن باید به رنگ قهوه ای مایل به خاکی در آمده باشد وپوست آن به راحتی از گردو جدا شود.برداشت محصول گردو باید در اولین فرصت که گردو ها پوست می دهند انجام شود.و بعد از چیدن گردوها باید آنها را پوست کنده ومحصول را در سایه ودر جای خشک پهن کرد تا خشک شوند.محل خشک کردن باید طوری باشد که هوا در آن جریان داشته باشد.تنا محصول به طور کامل خشک شود.در مناطقی که آفتاب ملایم باشد میتوان محصول را بعد از پوست گیری در آفتاب ملایم خشک کرد.اگر آفتاب شدید باشدموجب سیاه شدن مغز گردو وعدم بازار پسندی آن میشود.

روش سنتی برداشت محصول گردوبه این صورت است که با چوب بلند به شاخه های درخت ضربه میزنند.که باعث تکیده شدن گردوها میشود این روش علاوه بر زحمت زیاد ووقت گیر بودن آن باعث صدمه به درخت گردو میشود وثمر سالهای آینده گردو را نیز از بین میبرد.از آنجایی که ارتفاع درخت گردو زیاد است برای برداشت مکانیزه واصولی از بالابر استفاده میشود که میتوان آنرا به تراکتور متصل نمود .امیدوارم مطالب ارائه شده مفید واقع افتد ومارا از افزایش میزان محصول خود بی نصیب نگردانید.

 

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۲۲

آشنایی با سمپاش ها

کلیات

 

-. براي انجام سمپاشي، از سمپاش استفاده مي شود. سمپاش ها به شكل ها و ابعاد مختلف ساخته مي شوند. در سطوح كوچك از سمپاش هاي دستي، سمپاش استوانه اي و يا سمپاش پشتي غيرموتوري استفاده مي شود.

-. در زراعت هاي وسيع و باغات، از انواع سمپاش هاي موتوري پشتي (اتومايزر و لانسي) ، سمپاش هاي چرخدار، سمپاش هاي تراكتوري و يا از هواپيماي سمپاش استفاده مي شود .

– مخزن هاي ساخته شده از جنس پلي پروپيلن PP مقاوم به نور آفتاب و داراي وزن سبك.

– خصوصيت ارگونوميكي آنها كه متناسب با ساختار بدن طراحي شده است.

– مجهز به سوپاپ اطمينان

– شيلنگ تقويت شده 2 لايه از جنس PVC

– دسته لانس با قابليت قفل شوندگي

 

تقسيم بندي سمپاش ها

 

  • سمپاشها به دو دسته محلول پاش ها و گردپاش ها تقسيم مي شوند.

هر كدام از اين دو دسته خود مي تواند در انواع مهم زير طبقه بندي شوند.

1- سمپاشهاي دستي

2- سمپاشهاي پشتي بدون موتور

3- سمپاشهاي پشتي موتوري

4- سمپاش زمبه اي موتوري

5- سمپاشهاي چرخدار موتوري

6- سمپاشهاي تراكتوري سوار

7- تريلرهاي سمپاشي

 

تقسيم بندي سمپاش ها

سمپاش های دستی

 

سمپاش های دستی که غالبا ساختمانی شبیه به تلمبع امشی دارند در منازل برای مبارزه با حشرات خانگی و در گلخانه ها و باغچه های خیلی کوچک به کار می روند.

ساختمان تلمبه امشی از یک مخزن و پمپ تشکیل شده و پیستون پمپ به وسیله دست در داخل سیلندر به حرکت درآمده و هوا را ضمن حرکت به جلو به دو قسمت نا مساوی تقسیم میکند. پیستون یک قسمت از هوا ا وارد مخزن کرده و قسمت دیگر را مستقیما در استوانه از روزنه کوچکی به خارج می فرستد. لوله باریکی در داخل مخزن تعبیه شده و مایع به وسیله فشاری که از هوای بالا در اثر حرکت پیستون حاصل می شود وارد لوله باریک شده و در انتهای لوله اثر برخورد با قسمت دوم هوا به صورت زرات بسیار ریزی در می آید. هوای درون مخزن مایع را به صورت قطرات درشت درآورده و پشت سرهم به خارج پرتاب می کند و هوای قسمت دوم این قطرات را به صورت ذرات ریز در می آورد.

               

سمپاش های پشتی موتوری

به طور کلی سمپاش هایکه مایع سم در آنها تحت فشار نباشد و قطرات مایع در اثر برخورد با جریان شدید هوا تبدیل به ذرات بسیار ریز شوند اتومایزر نامیده میشود قطرات ذرات سم در این نوع سمپاش ها در حدود 100 میکرون است. بنابراین می توان حجم معینی از مایع سم سطح بیشتری را سمپاشی نمود مشروط به اینکه غلظت محلول سمی نیز باشد.

مخزن سمپاش ها پشتی موتوری معمولا پلاستیکیبه ضرفیت 20 تا 23 لیتر می باشد. با این سمپاش در شرایط مساعد روزانه در حدود 2 تا 3 هکتار را میتوان سمپاشی کرد.کیفیت سمپاشی نیز به خاطر وجود قطرات بسیار ریز بهتر است و از چکیدن مایع سم روی برگها جلوگیری می شود. از این سمپاش با تغییرات مختصری به عنوان گردپاش نیز استفاده می شوذ. سیستم سمپاشهای اتومایزر در سمپاش های چرخدار و تراکتوری نیز وجود دارد.

         

سمپاش های موتوری زنبه ای و چرخدار موتوری

این سمپاش های موتور بنزینی و پمپ سمپاش پیستونی بوده که بر روی یک شاسی نصب می شود. برای حمل مایع سم معمولا از بشکه های جدا استفاده می شود.

این سمپاش ها دارای یک موتور بنزینی دو یا چهار زمانه با قدرت 2 تا 3 قوه اسب بخار می باشند. مخزن آنها بزرگ بوده و حدود 100 تا 200 لیتر ظرفیت دارد. پمپ مولد فشار از نوع پمپ های پیستونی موتوری است که به وسیله موتور سمپاش کار می کند. اتصال محور پمپ به موتور سمپاش به وسیله تسمه یا چرخدنده انجام میگیرد. مقدار مایع پاشیده شده معمولا در حدود 15 تا 20 لیتر در دقیقه است.

            

سمپاش های پشت تراکتوری سوارشونده

این سمپاش ها برای اتصال سه نقطه تراکتور ساخته شده اند و معمولا برروی یک شاسی مستقر می گردند. مخزن معمولا از جنس پلی اتیلن ساخته می شوند. در انواع پلاستیکی سطح مایع درون مخزن معمولا به خوبی نمایان است و حجم مایع مصرف شده معلوم می گردد. ظرفیت مخزن در انواع مختلف سمپاش های تراکتوری سوارشونده  متفاوت است و معمولا بین 200 تا 1000 لیتر است .

سمپاش 400 لیتری و 600 لیتری بوم کتابی

   

سمپاش 800 لیتری و 1000 لیتری بوم کتابی

   

سمپاش  800 لیتری و 1000 لیتری بوم نیمه هیدرولیک

        

سمپاش 800 لیتری و 1000 لیتری بوم تمام هیدرولیک

       

سمپاش 600 لیتر ی، 800 لیتری و 1000 لیتری اتومایزر

       

سمپاش 800 لیتری  و 1000 لیتری توربولاینر

    

سمپاش های کشی پشت تراکتوری

این سمپاش ها در مدل های لانس دار 1000 و 2000 لیتری در مخزن گالوانیزه و پلی اتیلن و در سمپاش های توربینی، بوم دار ها در مخزن 2000 لیتری می باشد.

سمپاش ها توسط تراکتور کشیده می شود.

 

سمپاش 2000 لیتری لانس دار

   

سمپاش 2000 لیتری بوم تمام هیدرولیک

سمپاش 2000 لیتری اتومایزر

سمپاش 2000 لیتری توربولاینر

خواص و متالوژی آلیاژ برنج و کاربری آن در تولید قطعات سمپاش ها

-. برنج آلیاژی است  از مس و فلز روز که نسبت آن دو در آلیاژ تعیین کننده نوع برنج با توجه به  مورد استفاده آن است.

-. برنج رنگی تقریبا زرد دارد که شبیه به رنگ طلا است.

-. در برابر کدر شدن و لکه دار شدن مقاومت می کند یعنی دیرتر اکسایش می باید.

-. برنج دارای قابلیت چکش خواری بیشتری نسبت به مس و روی است و تقریبا دمای ذوب آن بین 900 الی 940 درجه است البته سختی و نرمی آن می تواند با تغییر نسبت به مخلوط مس و روی تغییر کند.

-. مس داخل برنج خاصیت میکروب کشی به آن می دهد به همین دلیل از برنج به عنوان دستگیره و دیگر فلزات رایج در بیمارستان ها استفاده می شود.

-. فلز برنج خاصیت مغناطیسی کمی دارد و به راحتی می توان آن را از فلزات که معمولا با آن مخلوط می شود جدا کرد بدین ترتیب برنج جدا شده را دوباره بازیافت می کنند.

 

نکات ایمنی در سمپاشی

 

نظر به اینکه سموم اثرات زیانبار بر بدن انسان و حیوانات و پرندگان دارند لذا لازم است با اصطلاحاتی که روی برچسب قوطی های سموم مختلف نوشته شده است. آشنا شود.

 

ماده موثر:

به ترکیبات شیمیایی موجود در یک سم تجارتی که دارای خاصیت آفت کشی هستند ماده موثر گفته می شود. مثلا دیبازینون 60 درصد امولسیون دارای 60 درصد ماده موثر سمی و 40 درصد مواد همراه غیر رسمی است.

 

مواد همراه:

مواد همراه یا قابلیت حل شدن محلول را افزایش داده یا به عنوان ترکیبات امولسیون کننده خیس کننده عمل می نمایند و باعث رنگین شدن سم نیز می شوند.

 

درجه مسمومیت  ال دی 50%

مقدار سم خالص بر حسب میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن که باعث مرگ حداقل 50% جانوران مورد آزمایش می شود. هرچه عدد ال دی 50 کوچک تر باشد درجه سمیت آن بیشتر است.

 

دوره کارنس:

عبارت است از مدت زمانی که سم می تواند پس از سمپاشی سمیت خود را حفظ کند. این مدت در مورد مالاتیون یک هفته ای است و متاسیتوکس دارای دوره کارنس سه هفته ای می باشد.

 

الف: نکات ایمنی قبل سمپاشی:

ابتدا سم باید از نظر سالم بودن آزمایش شود. وسایل مورد نیاز سمپاشی مانند لباس کار، دستکش لاستیکی، عینک دوره دار و ماسک باید آماده گردد.

نوع آفت و نوع سم مشخص شده باشد. قبل از استفاده از سم بروشور آن مطالعه شود و طبق دستورالعمل آن اقدام شود. سموم را برای راحتی کار سمپاشی باهم مخلوط نکنید.

 

ب: نکات ایمنی حین سمپاشی:

-. موقع سمپاشی سم را بو نکنید.

-. از خوردن و آشامیدن، استعمال دخانیات پرهیز کنید.

-. در صورت وزش باد، پشت به باد عمل سمپاشی را انجام دهید.

-. برای تهیه محلول سمی هرگز آن را با دست به هم نزنید.

-. محلول سمی را به بدنتان محصولاتی که نیاز به سمپاشی دارند، علوفه دام ها نپاشید.

-. فشارسمپاشی را طوری تنظیم تنظیم کنید که قطرات درشت روی گیاه تشکیل نشود چون باعث سوختگی گیاه می شود.

-. از ریختن محلول سمی در آب های جاری و محل آبشخور حیوانات و استخراج منابع آبی بپرهیزید.

 

ج: نکات ایمنی پس از سمپاشی:

-. کارگر سمپاش بای پس از پایان کار استحمام نموده و لباس خود را عوض کند.

-. اگر پس از سمپاشی برندگی صورت گیرد سمپاشی باید تکرار شود.

-. ظروف خالی سم را له کرده و مدفون نمایید.

-. دستگاه سمپاش پس از خاتمه کار شسته و خشک نموده

-. از ورود اطفال و حیوانات اهلی به منطقه سمپاشی شده جلوگیری نمایید.

-. مناطق سمپاشی شده باید توسط تابلوهای نصب شده مشخص شوند.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۱۹

مقدمه

توسعه کشت گلخانه ای یکی از مهمترین سیاست های وزارت جهاد کشاورزی است و انتقال کشت گوجه بعنوان آب طلبترین سبزی به گلخانه میتواند صرفه جویی قابل توجهی را در مصرف آب کشاورزی ایجاد کند.۲0-۲5 درصد گوجه تولیدی در کشور فرآوری میشود. در مزرعه فاصله کشت ۴۰ سانت در بهار از ۲۰ سانت و ۳۰ سانت بهتر جواب داده و باعث افزایش تعداد و وزن میوه میشود. همچنین برداشت چند مرحله ای اگرچه نیروی کارگری بیشتری را میطلبد (حدود ۱.۵% ) اما به میزان حدود ۱۰ % عملکرد را نیز افزایش میدهد که با توجه به قیمت گوجه میتوان در صورت اقتصادی بودن از روش جمع آوری چند مرحله ای استفاده کرد. در گلخانه نیز در زمستان که نور کم است لامپهای LED با اندازه کوچک ، دوام بالا و عمر طولانی و خنک بودن از منابع بسیار خوب تامین نور مکمل برای گیاه محسوب میشود. استفاده از نور مکمل در کنار تغذیه گیاهی در شرایط کم نور میتواند باعث بهبود میوه دهی و افزایش میزان گوشت میوه شود(۱۱). در حال حاضر بیشتر این مقدار از کشت باز تامین میشود. چون بهای گوجه گلخانه ای حتی در ارزان ترین زمان خود به قیمت گوجه کشت باز نمیرسد به همین خاطر صنایع تبدیلی تاکنون هیچگاه به فکر تامین نیاز خود از گوجه گلخانه ای نیافتاده اند.

امروزه فعالیت های کشاورزی اساس رونق اقتصادی و رشد و توسعه در جهان اند.

یکی از اهداف اساسی کشورهای در حال توسعه دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی پایدار است. در این راستا توسعه صادرات میتواند به طور مستقیم عاملی برای رشد اقتصادی باشد. مهمترین مشخصه ایران وابستگی شدید به درآمد نفتی است . بنابراین هرگونه نوسان در قیمت نفت موجب کسری تراز پرداخت های کشور خواهد شد. کآلاهای کشاورزی و صنایع تبدیلی جایگزین مناسبی برای صادرات نفتی اند . پژوهش ها نشان داده علی رغم تولید رب گوجه در کشور بدلیل نوسانات زیاد داخلی صادرات رب گوجه فرنگی از ایران قدرت رقابت با صادر کننده های عمده ان یعنی ایتآلیا چین امریکا اسپانیا و پرتقال و ترکیه را ندارد.

استفاده بیش از حد از نهاده های شیمیایی خسارت و هزینه جبران نا پذیری را به انسان و محیط زیست به ویژه در کشورهای در حال توسعه وارد نمودند. آسیب به زمین های کشاورزی ، شیلات ، جانوران و گیاهان از بین بردن غیر عمدی حشرات مفید و مرگ و میر انسان ها از جمله عوارض قرار گرفتن در معرض افت کش ها است. بس از انقلاب صنعتی در اروپا به دلیل بهبود وضعیت بهداشت ، کاهش میزان مرگ و میر نوزادان و فراهم آوری امکانات رفاهی جمعیت افزایش یافت. برای باسخگویی به نیاز غذتیی این جمعیت کشاورزی مبتنی بر استفاده از نهاده های شیمیایی شکل گرفت. از سویی دیگر بررسی های دقیق تر و تشخیص ترکیبات مضر و آلاینده ها در محصولات گیاهی موجب ایجاد نگرانی های فراوانی در زمینه تامین محصول سالم شده است.

 

کشت هیدروپونیک

 

کشت بدون خاک مزایای زیادی نسبت به کشت خاکی دارد و انتظار میرود در آینده ای نزدیک جایگزین کشت خاکی شود. خصوصیات مختلف بستر کشت اثرات مستقیم و غیر مستقیم روی رشد گیاه دارد. انتخاب بستر کشت به قاپلیت در دسترس بودن و هزیه و تجربه استفاده از ان بستگی دارد. به نظر میرسد که در میان مواد مختلف کشت در مواد دانه بندی شده بهترین گزینه برای تولید محصولات نشایی مثل خیار و گوجه باشد.

درختان خرما سالانه حجم زیادی از ضایعات حاصل از هرس را تولید میکنند. فرایند بیوچار (زغال زیستی) پسماندهای ناشی از هرس برگ خرما روشی امیدار کننده برای مدیریت این پسماندها و استفاده از ان در باغبانی است. افزایش بیوچار (زغال زیستی) تا ۳۰ % بستر کشت هیدروپونیک روی شاخص های رشدی از قبیل تعداد برگ ، قطر نشا ، وزن تر و خشک نشا گوجه اثر منفی ندارد و بنابراین میتوان از این پسماند و بدین روش در بسترهای کشت باغبانی سود جست.

درکشت هیدروپونیک افزایش ECمحلول غذایی تا 1.5 دسی زیمنس میتواند میزان مصرف اب را در تولید نشا کاهش دهد و علاوه بر تامین مطلوب نیاز غذایی نشا از نظر هزینه های تامین عناصر غذایی نیز مناسب به نظر میرسد(۷۹). هرچه میزان شوری محلول بیشتر از حد بهینه باشد عملکرد کاهش میابد بطوری که درمنابع ذکر میشود در ازا هر واحد افزایش شوری 10% از محصول نهایی کم میشود با این حال مطالعات انجام شده در مورد گوجه نشان د اده افزایش هدایت الکتریکی محلول غذایی تا 2.5 دسی زیمنس باعث افزایش سطح برگ نشاها میشود.

 

آبیاری بهینه

 

محدویت منابع اب در کشورهای واقع در مناطق خشک و نیمه خشک کشور، رشد روز افزون جمعیت و توسعه شهر نشینی و فشار بر منابع اب متعارف در کنار مشکلات و هزینه های دفع بهداشتی فاضلاب ها باعث رویکرد بخش کشاورزی به استفاده از پسابها شده است که علاوه بر تامین اب میتواند نیاز غذایی گیاه را نیز تامین نماید. بر اساس مطالعات انجام شده پسابهای تصفیه شده میتواند باعث افزایش سفتی گوجه مواد جامد محلول ، ویتامین ث ، لیکوپن و درصد ماده خشک ان بشود.

در کشت نشایی گوجه کارایی مصرف اب و عملکرد گیاه بالاتر میرود بطوری که در میزان ثابت آب چین اول بدست آمده از بوته های نشا کاری شده بیش از چین اول بدست آمده از بوته هایی بود که بذران مستقیم در زمین کاشته شده بود. کشت نشایی علاوه بر افزایش عملکرد کاهش مصرف آب را نیز به دنبال دارد. بررسی ها نشان داده در تولید نشا بیشترین کاریایی مصرف آب آبیاری در حجم بستر ۳۳ سی سی پر شده با کوکو پیت بود بنابراین میتوان نتیجه گرفت استفاده از پرلیت باعث هدر رفت آب و کاهش راندمان مصرف ان در تولید نشا میشود. علاوه بر کوکوپیت استفاده از سوپر جاذب معدنی زئولیت به عنوان اصلاح کننده خاک باعث افزایش راندمان مصرف آب و مقابله با خشکی میشود. به خصوص در تولیدات خارج از فصل انتظار میرود باعث افزایش و کمیت نشاء و رشد و نمو ان در مزرعه باشد.

 

تنش ها و جوانه زنی بذر

تولید نشا سالم و مرغوب از عوامل اصلی موفقیت در پرورش سبزیها از جمله گوجه فرنگی است. بطور کلی تنش ها بر جنبه های مختلف رشد گیاه اثر گذاشته و موجب کاهش و به تاخیر افتادن جوانه زنی کاهش سرعت نمو کاهش اندام ها و در نهایت کاهش تولید ماده خشک میشود.

امروزه پیت ماس به دلیل خصوصیاتی از قبیل ظرفیت نگهداری آب و تبادل کاتیونی بالا و تخلخل مطلوب در پرورش نشا کاربرد دارد. در مقایسه ای که میان پیت ماس و ورمی کمپوست حاصل از زباله های شهری انجام شد مشاهده گردید که بیشترین مقدار NPK در نشا گوجه در بستر ورمی کمپوست بوده و کمترین ان در پیت ماس مشاهده شد. بستر های حاوی 50-75 % ورمی کمپوست و همین بستر حاوی ۷۵% پسماند کمپوست قارچ اثر زیادی بر ویژگی های کیفی نشا گوجه فرنگی دارد و بعنوان جابگزین مناسب پیت ماس در تولید نشا است. کمپوست گیاهی بر خلاف ورمی کمپوست و پسماندهای کمپوست قارچ دارای اثرات منفی بر رشد نشا است. مصرف ورمی کمپوست مقدار عناصر ضروری و پر مصرف را در برگ گیاهان افزایش میدهد محلولپاشی اسید هیومیک بروی گیاهچه های گوجه فرنگی با بستر کشت پیت میتواند منجر به بهبود رشد نشاء گوجه و ارتفاع و وزن خشک ان بشود. علاوه بر ان محلول پاشی ۱۰۰ میلی گرم در لیتر از کود نانو وئکلات روی ، آهن و منگنز میتواند شاخص های برگی مصل تعداد برگ و اندازه ان را در نشا سبزیجاتی مثل بادمجان گوجه و فلفل افزایش دهد.

یکی از زیانبارترین اثرات تنش خشکی اختلال در روند جذب و تجمع عناصر غذایی است. خشکی باعث کاهش جذب کلسیم و آهن توسط گیاه میشود. تلقیح میکوریزا میتواند این کاهش را جبران نماید. کمبود ۵۰ درصدی آب روی گوجه فرنگی باعث کاهش طول میوه ، قطر و وزن هزاردانه و میانگین تعداد بذر میشود و پوسیدگی گلگاه را نیز در این شرایط افزایش میابد. مگافول باعث بهبود عملکرد گوجه در تنش کم آبی میشود. مصرف ۲ میلی لیتر در لیتر از مگافول در شرایطی که ۱۰۰ درصد نیاز آبی گیاه تامین باشد موجب افزایش طول میوه حجم میوه قطر میوه میانگین تعداد بذر و کاهش پوسیدگی گلگاه گوجه میشود. بحران خشک سالی و استفاده بیش از حد آبهای زیرزمینی باعث شور شدن این آبها شده است.

امروه تنش شوری از مهمترین تنشهای غیر زیستی برای تولید محصولات کشاورزی در ایران است که علاوه بر کاهش مقدار محصول باعث تغییرات نامطلوب در کیفیت محصول و فرآورده های غذایی میشود. شوری خاک سبب افزایش سلولهای کلانشیمی به ۲ آلی ۳ لایه ، افزایش ضخامت دیواره عرضی آوندها کاهش تعداد دستجات آوندی ، قطر دهانه ی آوندها و قطر ساقه میشود. همچنین در ریشه باعث کاهش قطر ریشه ، استوانه آوندی ، تعداد آوندها و قطر دهانه ی آوندها نیز میشود. هیدروپرایمینگ یعنی غوطه وری بذر به مدت چند ساعت در آب که بر درصد جوانه زنی ور شد اولیه گیاه اثر مثبت دارد و میتواند طول ریشه چه و ساقه چه را در شرایط تنش شوری افزایش دهد. مطالعات نشان داده پرایمینگ بذور با ۱و۲ مگاباسکال نمک طعام به مدت ۲۴ ساعت بر غلبه گیاه به شوری و در نتیجه افزایش جوانه زنی ان موثر است. محلولپاشی ppm ۱۰۰ تیآمین یا ویتامین ب۱ باعث افزایش ویتامین ث(بیش از ۲۱%) در شرایط تنش شوری میشود. محلول پاشی نانوسیلیسیم به میزان ۲ میلی مولار در تنش شوری باعث افزایش میزان سفتی و مواد جامد محلول میوه میشود. همچنین شاخص طعم میوه را نیز افزایش میدهد.

گوجه محصول فصل گرم است و دماهای پایین باعث خسالت به محصول میشود. پیش تیمار بذر گوجه فرنگی با 0.5 میلی مولار پوتریسین سبب کاهش مدت و افزایش سرعت جوانه زنی بذور در دماهای پایین ۱۵-۱۰ درجه و تسریع گلدهی گوجه فرنگی شد. اسپرمیدین بعنوان یک ترکیب پلی آمینی اگرچه زمان جوانه زنی را افزایش میدهد ولی در نهایت باعث افزایش طول ساقه و کاهش طول ریشه میشود.

بطور کلی مطالعات نشان داده پیش تیمار بذور گوجه با ۵.۲ % متانول و یا نیم درصد اسید سیتریک میتواند به طور قابل توجهی سرعت جوانه زنی و درصد ان را در شرایط مختلف تنش افزایش دهد.

 

انبارمانی

 

امروزه با آگاهی مصرف کنندگان در زمینه استفاده از محصولات غذایی سالم و مغذی مصرف میوه ها و سبزیجات بصورت تاره خوری در طی سالهای اخیر روند صعودی را نشان داده است. کیفیت میوه و سبزی تازه و در نتیجه ماندگاری ان به علت تغییراتی نظیر افت رطوبت قهوه ای شدن آنزیمی فساد و تخریب بافتی رشد میکروبی و .. کاهش میابد. اکسیژن بسیاری از واکنش های نامطلوب در مواد غذایی نظیر تندشدگی چربیها و روغنها ، رشد میکروب و قهوه ای شدن آنزیمی و تخریب ویتامین ها نقش دارد و از طرفی برای تنفس بافت ها اکسیژن نقش کلیدی دارد. با توجه به اینکه تمام سبزیجات برداشت شده در هرمحل در همان مکان مورد استقاده قرار نمیگیرد و گاهی اوقات سبزیجاتی مثل گوجه ۵ تا ۱۰ روز بعد از برداشت استفاده میشوند بنابراین حفظ کیفیت و کمیت این سبزیجات بدون استفاده از ترکیبات شیمیایی در فاصله بین برداشت تا مصرف از اهمیت ویژه ای برخوردار است. گوجه حاوی لیکوپن ترکیبات فنلی و ویتامین ث و مقدار کمتری ویتامین ای است . با توجه به ارزش غذایی بالای ان حفظ کیفیت ان در زمان انبارمانی اهمیت خاصی دراد. افزایش دما در زمان انبارمانی میتواند باعث کاهش شاخص های کیفی میوه شود .

برخی گیاهان دارویی دارای روغن های فراری هستند که خاصیت ضد میکروبی و ضد قارچی علیه پاتوژن ها را دارند. افزودن ترکیب اسانس گشنیز ppm ۸۰۰ + دارچین ppm ۲۵۰ میتواند حدود ۹۰% از رشد قارچ در طول انبارداری سس گوجه به مدت ۲ ماه در ۳۰ در جه جلوگیری کند و بعنوان یک نگهدارنده طبیعی ضد قارچ مورد استفاده قرار گیرد. اسانس رزماری با غلظت ۲۵۰ میلیگرم در لیتر با حفظ محتوای ویتامین ث باعث کند شدن روند کاهش وزن میوه و کاهش درصد پوسیدگی و شاخص طعم میوه میشود. پوسیدگی ریزوپوسی و نقطه سیاه از مهمترین بیماریهای انباری گوجه فرنگی است. گوجه فرنگی های ارگانیک در زمان انبارمانی ۲۰ % کمتر از گوجه های شیمیایی پوسیدگی پیدا میکنند. گیاهان دارویی اکآلیپتوس نعناع ، پونه و آویشن میتوانند در زمان انبارمانی مقدار پوسیدگی و خسارت را کاهش دهند. اسانس آویشن شیرازی با غلظت ۵۰۰ میلی گرم در لیتر و عصاره ان به میزان ۲% میتواند باعث کند شدن روند کاهش وزن میوه و حفظ سفتی و شاخص طعم در زمان انبار مانی شود. در این شرایط بدلیل سهولت استحصال عصاره نسبت به اسانس محلولپاشی ۲% عصاره این گیاه برای گوجه های انبار شده سودمند است. استفاده از اسانس و عصاره های گیاهی به عنوان روشی جدید در کاهش ضایعات پس از برداشت و افزایش انبارمانی محصولات باغبانی وکنترل آلودگی قارچی مطرح است.

پوشش های خوراکی کامپوزیت میتواند روی حفظ ویتامین ث ، مواد جامد ، محلول قندهای احیا کننده و قند کل میوه در زمان انبار مانی موثر باشد.

پوشاندن سطح میوه ها و وسبزی با پوشش های خوراکی با نفوذپذیری نیمه تراوا در برابر گازها و بخارات میتوانند جایگزین مناسبی برای بسیاری از روشهای نگهداری میوه و سبزی تازه باشد. با این وجود مدت زمان ذخیره سازی نیز روی کیفیت گوجه فرنگی تاثیر دارد و هرچه افزایش یابد از کیفیت گوجه کاسته میشود. کیتوزان یک فیلم نیمه نفوذ نا پذیر است و میتواند اتمسفر درونی را نسبت به نفوذ آب ، دی اکسید کربن و اکسیژن تغییر دهد و با خاصیت ضد میکروبی گوجه گیلاسی به مدت ۳ دقیقه در کیتوزان و پس از خشک کردن نگهداری ان در بسته بندی پلی اتیلن به صورت بلند مدت در یخچال اثر زیادی روی سلامت ان دارد. موسیلاژ پنیرک نیز بعنوان یک پوشش خوراکی لایه ای نازک روی محصول ایجاد میکند و باعث حفظ وزن و اسید آسکوربیک شده و مدت انبارداری را افزایش میدهد.

سرما از عوامل محدود کننده تولید گوجه فرنگی است به طوری که تحمل به سرما طی انبار مانی یکی از شاخصه های مهم نگهداری محصولات باغی به شمار میاید. مجلول پاشی 0.5 میلی مولار اسید سالیسیلیک قبل از برداشت گوجه فرنگی رسیده میتواند در حفظ کیفیت و افزایش ماندگاری گوجه گیلاسی اثر قابل توجهی داشته باشد به طوری که انبار مانی این محصول به مدت ۵ هفته و در ۱ درجه سانتی گراد تنها با حدود 1.5 % آسیب و ضایعات همراه بود ولی گوجه های تیمار نشده حدود 16.5% آسیب دیدگی داشتند.

 

کنترل بهتر آفات و بیماری ها

 

نماتد ریشه گرهی (Melidogyne spp)انگل اجباری و داخلی ریشه گوجه بوده که با ایجاد تغییرات در فیزیولوژی بیوشیمی و ساختمان گیاه باعث بروز اختلال در گیاه میزبان و کاهش رشد ان میشود. , M.incgnita ,M.javanica , M.hapla , M.arenaria  از خسارت زا ترین نماتدهای ریشه گرهی محسوب میشود و حداقل 90 % خسارت نماتد مربوط به این گونه ها است. خسارت سالانه نماتدها محصولان کشاورزی دنیا ۱۱۸ بیلیون دلار تخمین زده شده . شدت خسارت و دامنه میزبانی این افت بگونه ای است که کنترل ان ناممکن است. مصرف بسیاری از سموم نماتد کشی که در سالهای گذشته استفاده میشد امروزه بدلیل اثرات مخرب زیست محیطی محدود و یا متوقف شده است. در عوض مواد شیمیایی محافظت کننده و فعال کننده سیستم دفاعی گیاه میتواند جایگزین مناسبی برای نماتد کش های مخرب باشد. با افزایش جمعیت نماتد ریشه گرهی ویژگی های رویشی گیاه مثل طول ریشه و اندام هوایی تغییر چندانی نمیکند ولی روی وزن تر ریشه و محصول اثر منفی میگذارد. آفتاب دهی خاک قبل از کشت با وزن بوته ها ارتباط مستقیم دارد. آفتاب دهی خاک با پلاستیک سفید بیش از پلاستیک سیاه باعث افزایش وزن بوته میشود. همچنین وجین علفهای هرز ۵-۴ هفته بعد از کشت وزن بوته را افزایش میدهد. در حضور نماتد مولد گره ریشه کاربرد قارچ تریکودرما با ۱۰ اسپور در هر میلی لیتر میتواند باعث بهبود خصوصیات رویشی و کنترل مناسب نماتد گیاه گوجه فرنگی شود.

همچنین استفاده از سموم موثر با کمترین آسیب به محیط زیست میتواند راهکار مناسبی برای رفع مشکلات ناشی از کنتل شیمیایی نماتد ها باشد. بررسی ها نشان داده گالزایی توده تخم و تولید مثل این نماتد بترتیب بیشتر از همه با استفاده از فرمآلین و سپس ازن کاهش میابد. در خاکهای آلوده به نماتد محلولپاشی سولفات کلسیم در غلظت ۱۵ میلی مول بر لیتر میتواند علاوه بر بهبود خصوصیات رویشی گیاه گوجه فرنگی باعث کاهش اندازه گال تعداد گال و جمعیت نهایی و کاهش تولید مثل شود. برگ های خرد شده خردل بدلیل آزاد کردن ماده ای بنام ایزوتیو سیانات اثر نماتد کشی قابل توجهی دارند .همچنین مخلوط ان با خاک نه تنها اثرات سوء روی گوجه نداشت بلکه روی پارامترهای رشدی گیاه اثر مثبت و فزاینده نیز دارد.

بالپولکدارانی مثل Helicoverpa armigera, Spodoptra exiguaاز مهمترین آفات گوجه فرنگی در ایران محسوب میشود. ترکیبات بیولوژیک بی تی و نیمارین از حشره کش هایی هستند که میتوانند جایگزین خو بی برای حشره کش های شیمیایی باشند. ۲ هفته بعد از سم پاشی بی تی + نیمارین آلودگی گوجه ها به این کرمها به صفر میرسد.

توتا یا پروانه مینوز گوجه از مخرب ترین آفات خانواده سولاناسه است. در ایران اولین بار سال ۱۳۸۹ از ارومیه گزارش شد و در بسیاری از استان ها انتشار یافت. ترکیبات فرار متصاعد شده از برگ های بادمجان و گوجه برای حشره ماده خاصیت جلب کنندگی دارد. میزان این جذابیت در گوجه بیش از بادمجان است و به همین ترتیب تخم ریزی توتا روی گوجه حدودا ۲ برابر مقدار ان روی بادمجان میباشد.

ظاهرا فلفل دلمه جذابیتی برای این حشره نداشته و بنابراین هیچگونه تخم ریزی هم روی ان انجام نمیدهد. لارو توتا از پارانشیم برگ ، ساقه و میوه میزبان تغذیه میکند و بر اساس مطالعات انجام شده پتانسیل بالایی برای طغیان در مزارع سیب زمینی دارد. آزمون های انجام شده روی کم اثر شدن سمیت حشره کش ها بر توتا طی ۳-۲ سال پس از ورود ان به ایران نشان داد که مقاوم شدن ان در این زمان کوتاه امکان پذیر نبوده و حتما گونه مقاوم ان نیز وارد کشور شده است.

سم گیاهی تند اکسیر به میزان ۳ در هزار میتواند میزان قابل توجهی از لارو این حشره را در دالان برگ گیاه ار بین ببرد و کنترل خوبی روی ان داشته باشد. سن شکارگر Nesidicorid Tenuisبا تغذیه از تخم های مینوز گوجه فرنگی (توتا) نقش مهمی در کنترل این افت دارند. حشره کش های استامی پراید و ایندوکسیکارب جزء حشره کش هایی هستند که بروی این شکارگر اثر سمی داشته و با از بین بردن ان باعث طغیان هر چه بیشتر توتا میشوند. در این میان آبامکتین اثر سوء کمتری روی سن شکارگر ایجاد میکند و در مواقع ضروری میتوان ازان استفاده کرد. استفاده از کودهای آلی با تغییر در سرعت رشد و نمو و فیزیولوژی گیاه میتواند رابطه های بین گیاه و گیاهخواران را تحت تاثیر قراردهد. با اضافه کردن ۶۰ در صد ورمی کمپوست جامد به بستر گیاه گوجه فرنگی میزان تخم و مرگ و میر لارو بید توتا افزایش چشمگیری میابد به طوری که این مقدار کود میتوان بعنوان یک ابزار مدیریتی در کنترل افت استفاده کرد.

لکه موجی گوجه در اثر گونه های جنس آلترناریا بوجود میاید که از بیماری های مهم این محصول در جهان از جمله ایران است. این بیماری در شرایط اپیدمی خسارت چشمگیری وارد میکند. استفاده از قارچ کش ها روش سریع کنترل بیماری در حالت فراگیری است. کمینه و بیشینه رطوبت نسبی و درجه حرارت روزانه ارتباط معنی داری با میزان اسپورها داشتند و مهمترین عوامل پیش بینی کننده بیماری آلترناریا تعیین میشوند. محلولپاشی عصاره متانولی بابونه آلمانی با غلظت ppm ۵۰۰۰ اثر بازدارندگی قابل توجهی روی قارچ آلترناریا سولانی دارد و شعاع پرگنه های ان را در ازمایشگاه حدود ۴۶% کاهش میدهد. بهترین دما رشد قارچ فوزاریوم عامل پژمردگی گوجه فرنگی ۲۴ درجه سانتی گراد است.

گل جالیز در بیش از ۸۰ کشور جهان و ۱۶ میلیون هکتار از ازاضی کشاورزی دنیا مطرح است. یکی از دلایل عمده پایین بودن عملکرد گوجه فرنگی در کشور ما وجود این علف هرز است . گاهی شدت آلودگی به این انگل به قدری است که برخی کشاورزان کشت را رها میکنند. برای مبارزه با گل جالیز میتوان از روشهای مکانیکی گل جالیز اثر گذار است. کاربرد خاکپوش (مالچ) پلی اتیلن با دور آبیاری شش روز ، زراعی ، بیولوژیکی و تلفیقی استفاده کرد. نوع خاکپوش (مالچ) بر جمعیت علاوه بر کنترل گل جالیز میتواند به طور ۱۰۰ در صدی محصول بیشتر و با کیفیت تری بدست آورد. محلولپاشی اسیدسالیسیلیک به میزان ۱.۵ میلی مولار در زمان انتقال نشا میتواند کاهش رویش گل جالیز و خسارت ها ان را در پی داشته باشد. در مطالعه ای بیشترین عملکرد گوجه در حضور گل جالیز با افزودن 300 کیلو نیتروژن در هکتار با دور آبیاری ۵ روز در شرایط اردبیل بدست آمد ولی مقادیر پایین نیتروژن که نشان دهنده عدم تقویت بوته بود باعث کاهش عملکرد میشود. رها سازی قارچ آربسکولار میکوریزا به میزان ۱۵۰ کیلو در هکتار نیز با کاهش رها سازی ترکیبات محرک جوانه زنی توسط ریشه ها ، سبب کاهش صفات گل جالیز مثل وزن و اندازه ان میشود و گوجه فرنگی را تقویت میکند. ترکیبات فنلی در گیاه نقش دفاعی برعهده دارند. محلولپاشی تیآمین به میزان ۲۰ میلی مولار قادر است با القا تولید این ترکیبات در گوجه فرنگی علیه قارچ ریزوکتونیا سولانی مقاومت ایجاد کند. ابتلا همزمان گوجه به گل جالیز و نماتد ریشه گرهی باعث تشدید خسارات میگردد.

ویروس BCTEV یکی از دلایل پیچیدگی بوته گوجه فرنگی است . ارقامی که حاوی مقدار بالایی عنصر پتاسیم باشند و بتوانند این عنصر را در بخش هوایی خود ذخیره کنند میتوانند نسبت به این بیماری مقاومت نشان دهند. کمبود عنصر آهن

نیز میتواند گیاه را به این بیماری مستعد گرداند.

گاه زمین های کشاورزی اطراف کارخانجات آلوده به سرب اند. سرب موجب کاهش وزن خشک ریشه و اندام هوایی و نیز کاهش مقدار کلروفیل برگ میشود. اسید سالیسیلیک با توقیف سرب در ریشه ها و افزایش فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیداتیو تا حد زیادی موجب کاهش آسیب اکسیداتیو ناشی از سرب در گیاه گوجه فرنگی می شود.

 

کوددهی و افزایش محصول

 

نیتروژن مهمترین عنصر غذایی مورد استفاده گیاه است و در بین عناصر بیشترین تاثیر را بر رشد و عملکرد محصولات کشاورزی دارد. نیترات و آمونیوم مهمترین انواع ازت قابل جذب گیاه هستند و بررسی های اخیر بیانگر مزیت نسبی کاربرد آمونیوم نسبت به نیترات از جنبه ها ی زیست محیطی است. سطح نیترات یک پارامتر مهم به خصوص در رژیم غذایی نوزادان و کودکان است . نیترات ها موادی هستند که به طور طبیعی تمرکز انها در حداقل است و بنابراین خطرناک نیستند اما سطح بیش از حد این ترکیب نیتروژندار میتواند مانعی جدی در انتقال اکسیژن در خون باشد و نتایج خطرناکی را به خصوص برای نوزادان داشته باشد. غلظت زیاد نیترات و نیتریت در غذا با افزایش سرطان های معده و روده در افراد بزرگسال و بیماری مت هموگلوبینی در کودکان همراه است. حدود ۸۰% نیتراتی که وارد بدن میشود از طریق سبزی و میوه است. مطالعات نشان داده تجمع نیترات در گوجه گلخانه ای بیش از گوجه مزرعه ای است.

پژوهش ها نشان داده اگرچه تعداد برگ در گیاه تعداد شاخساره جانبی ارتفاع گیاه وزن تر و خشک شاخساره در تغذیه آمونیومی و همچنین نیترات آمونیومی کمتر از نیترات است اما نیترات آمونیوم نسبت به آمونیوم اثر بهتری بر رشد گیاه دارد و از نظر عملکرد نیز اختلافی با نیترات ندارد. بنابراین به دلیل مضرات نیترات برای بدن ، انسان استفاده از نیترات آمونیوم نسبت به استفاده مطلق از نیترات ارجحیت دارد. تعداد گل نیز با افزودن ۱۰۰ میلی گرم سولفات آمونیوم و اوره در هر لیتر خاک در ۶ pH افزایش میابد. چنانچه مقدار اوره و آمونیاک از ۱۰۰ به ۱۵۰ افزایش یابد تعداد گل و میوه ، عملککرد بوته ویتامین ث و اسید کل کاهش میابد. همچنین افزایش ان از ۱۵۰ به ۲۰۰ منجر به خشک شدن کامل بوته ها میگرد. استفاده از نیتروژن میتواند ۱۳ درصد ارتفاع بوته را نسبت به زمان عدم مصرف بلندتر کند و در صد کلروفیل گیاه را نیز نسبت به عدم مصرف ان ۱۱ درصد افزایش دهد.

مقدار زیادی از نیتروزن مصرفی براحتی توسط آبیاری شسته شده و از دسترس گیاه خارج میشود. استفاده از نانوکود بیولوژیک بیوزر به میزان ۲ کیلو در هکتار همراه با ۲۵% ازت (۵.۹۲ کیلو در هکتار) روی اکثر صفات گوجه مثل تعداد میوه در بوته وزن تر و خشک میوه ، حجم میوه وعملکرد در هکتار ویتامین ث و میزان موادجامد آن اثر مثبت دارد. این کود با کاهش ۷۵ درصدی کود ازته و کاهش شوری خاک سبب کسب نتیجه بهتر میشود. خانواده بقولات ازجمله شبدر با تثبیت ازت در ریشه خود مقدار ان را در خاک افزایش میدهند. بقایای گیاهی مثل شبدر به میزان ۵ گرم در کیلوگرم خاک باعث افزایش طول ریشه و اندام هوایی میشود.

در بستر های ضعیف کشت (مانند ترکیبی از کود دامی و خاک رس ) محلولپاشی اسید هیومیک میتواند باعث افزایش سطح برگ ، میانگره ، کلروفیل و کاروتنوئید در گیاه شود.

در مقایسه ای که میان کودهای آلی گاوی ، مرغی ، ورمی کمپوست و کمپوست زباله در مقابل کود شیمیایی انجام شد مشخص گردید بیشترین میزان گلدهی و عملکرد بعد از کود شیمیایی با اختلاف کم به ورمی کمپوست تعلق دارد. با توجه به اثرات مثبت و معنی دار همه کودهای آلی میتوان گوجه فرنگی را بعنوان یک گیاه مهم جهت تولید در نظام های کشاورزی ارگانیک و کم نهاده مورد توجه قرار داد.

زغال زیستی ماده متخلخل ، غنی از کربن ، ارزان قیمت و دوست دار محیط زیست است که از پیرولیز ترکیبات آلی تولید میشود. زغال های زیستی سبب بهبود خصوصیات شیمیایی ، فیزیکی و بیولوژیکی خاک و افزایش عملکرد محصولات میشوند. ۳% زغال زیستی از بقایای چای میتواند همراه با محلول غذایی وزن تر و خشک میوه را ۲ برابر کند. بیوچار (زغال زیستی) و ورمی کمپوست هر دو از اصلاح کننده های خاک محسوب میشوند. این اصلاح کنننده ها قادرند میزان کلروفیل ، وزن خشک ساقه، ارتفاع گیاه و وزن خشک ریشه و ویتامین ث را افرایش دهند.

پتاسیم از عناصر ضروری برای گیاه است که نقش حیاتی در فرایندهای گیاه دارد. این عنصر غالب ترین کاتیون جذبی توسط گیاه است و در رشد و توسعه و متابولیسم گیاه نقش اساسی دارد. ۹۰ تا ۹۵ % پتاسیم موجود در خاک در کانی های خاک است. این شکل از پتاسیم به سادگی قابل استفاده گیاه نیست و گیاهان قادرند پتاسیم را تنها از فاز محلول خاک دریافت کنند. برخی ریزجانداران خاکزی میتوانند پتاسیم غیر قابل جذب را به فرم قابل جذب تبدیل کنند. امروزه از این باکتریها بعنوان کود بیولوژیک جهت آزاد سازی پتاسیم و تامین ان برای گیاه استفاده میشود. میزان اثر بخشی این کودها به مقدار پتاسیم قابل استفاده خاک بستگی دارد. هرچه مقدار پتاسیم آزاد کمتر باشد اثر گذاری این باکتریها بیشتر است . یکی از انواع این باکتری ها جدایه های سدوموناس هستند.

فسفر نیز از عناصر پرمصرف در گیاه است. قارچ همزیست مایکوریزا آربوسکولار نقش مهمی در بهبود تغذیه بوته دارد که با شبکه گسترده از میسلیوم های خود عناصر کم تحرک مثل فسفر را برای گیاه در دسترس قرار میدهد. استفاده از این قارچ به همراه ورمی کمپوست و پرلایت بعنوان بستر کشت نشا اثر مثبتی بر صفات نشا دارد.

کودهای NPK ترکیبی از سه عنصر پرمصرف نیتروژن ، فسفر و پتاسیم هستند. کود NPK سبب افزایش قطر بزرگ میوه میشود. محلولپاشی این کود به میزان مناسب در شروع میوه دهی بیش از سایر مراحل روی قطر میوه و اندازه ان تاثیر مثبت میگذارد. کود آلی ماهی میتواند نسبت به کود NPK عملکرد میوه را ۲۲% افزایش دهد. همچنین ۲ کود زیستی نیتروکسین و بیو آمینو پالیس نیز عملکرد میوه را ۳۰% افزایش میدهد.

سیلیسیم دومین عنصر فراوان خاک است و به عنوان یک عنصر مفید جهت کمک به رشد گیاهان آلی به خصوص در شرایط تنش زیستی و غیر زیستی به طور معنی داری رشد ریشه اندام هوایی و میزان رنگیزه های کلروفیل و کارتنوئید را در گوجه کاهش میدهد. همچنین تنش باعث پراکسیداسیون لیپید میشود. افزایش انتی اکسیدان ها ، انتوسیانین ، پرولین و کربوهیدرات میتواند با اثرات سوء تنش مقابله سبب افزایش شاخص های رشد و کاهش کند. تیمار گیاهان با سیلیکون پراکسیداسیون لیپید و افزایش آنتوسیانین و پرولین و کربوهیدرات های محلول میشود و با کاهش اثرات تنش سبب بهبود رشد و مقاومت گوجه میشود.

هیومیک اسید با اسیدی کردن خاک باعث افزایش جذب کلسیم و روی و سایر عناصر کم مصرف میشود. عناصر اثر زیادی روی سنتز لیکوپن ندارند. محلول پاشی اسید سالیسیلیک با غلظت ۶۰۰ میلی گرم در لیتر و مصرف خاکی اسید هیومیک یه میزان ۱۵-۱۰ گرم در لیتر میتواند تعداد خوشه و گل را در بوته ها افزایش دهد.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۱۵

آفت کش ها و مبارزه شیمیایی  

 

مقدمه

بروز آفات و الزام مبارزه شیمیایی

 

بطور تقریبی حدود یک سوم از محصولات کشاورزي در مراحل داشت و برداشت توسط آفات (حشرات، بیمارگرها، علفهاي هزر و سایر عوامل خسارت زا) از بین میروند. مبارزه شیمیایی نه بهترین روش، بلکه متاسفانه امروزه کاربردي ترین سلاح در مبارزه با آفات یه شمار می رود.

 

آفت کش چیست؟

 

به گروهی از مواد شیمیائی گفته می شود که به منظور نابود ساختن و یا کنترل جمعیت انواع آفت ها از قبیل انواع حشرات، علفهاي هرز، عوامل بیماریزا و امثال آن تهیه و تولید می شود.

تاریخچه آفت کش ها

  • قدمت مبارزه شیمیایی با آفات و بیماریها به بیش از 1000 سال قبل از میلاد میرسد.
  • هومر شاعر و مورخ یونانی در 1000 سال قبل از میلاد در مورد کنه کش هاي گوگردي و خاصیت تدخینی آنها نوشته است.
  • چینی ها در قرن 16 میلادي استفاده از ترکیبات آرسنیکی مخلوط با عسل را در مبارزه با مورچه توصیه کردند.
  • در قرن 17 میلادي براي مبارزه با مگس گیلاس از نیکوتین استفاده می شد.
  • در قبل از قرن 18 میلادي توسط ایرانیان و قبایل قفقاز نیز از گرد گلهاي داوودي به عنوان حشره کش استفاده می شد.
  • د.د.ت به عنوان اولین ترکیب شیمیایی در سال 1874 ساخته شد ولی در سال 1939 به خاصیت حشره کش آن پی بردند.

 

خصوصیات یک آفت کش شیمیایی مناسب:

 

  • روي آفت هدف تاثیر کافی داشته باشد.
  • روي محصول سمپاشی شده تاثیر نا مناسب نداشته باشد.
  • روي حشرات مفید، اثر سوء نداشته باشند.
  • از نظر اقتصادي مقرون به صرفه باشد.
  • در محصولات و مواد غذایی طعم و بوي نامطبوع ایجاد نکند.
  • تحت شرایط جوي مختلف سمیت خود را علیه آفات هدف حفظ کند.
  • بی خطر براي انسان و دام در شرایط سمپاشی و نگهداري.
  • در محیط اسیدي و قلیایی به سرعت تجزیه نشود.
  • در اکوسیستمهاي کشاورزي و غیر کشاورزي و خصوصاً در زنجیره غذایی ایجاد اختلال نکند و روي انواع موجودات از جمله آبزیان، زنبور عسل و غیره اثر نامطلوب نداشته باشد.

 

نامهاي مختلف یک آفت کش:

 

نام عمومی (Entry name):

توسط موسسه سازنده ترکیب، معرفی و سپس به موسسه استاندارد جهانی (ISO) پیشنهاد می شود تا مورد تایید قرار گیرد.

– اطلاعاتی در مورد ساختار شیمیایی نمی دهد.

– هر ترکیب آفت کش معمولا داراي یک نام عمومی است. مثال ترکیب علف کش گلیفوزیت

 

نام تجارتی یا نام فرمولاسیون (Trade name):

 

– اسامی تجارتی براي هر ترکیب معمولا متعدد هستند (کارخانه جات مختلف، فرمولاسیون هاي مختلف). مصرف کنندگان معمولا با این اسامی کار می کنند. مثال علف کش رانداپ که نام تجاري گلیفوزیت است.

– حرف اول نام تجارتی معمولاً بزرگ نوشته می شود.

– علامت R روي نام تجارتی مخفف کلمه Rigestered یا ثبت شده است.

 

نام شیمیایی(Chemical name)

 

– براساس قوانین اتحادیه بین المللی شیمی محض و کاربردي ( IUPAC ) انتخاب می شود.

– بیان کننده اجزاء تشکیل دهنده ساختار شیمیایی آفت کش و نحوه قرار گرفتن آنها نسبت به هم می باشد. مثال ان- فسفونومتیل گلایسین که نام شیمیایی علف کش رانداپ است.

 

فرمولاسیون آفت کشها:

 

فرمولاسیون به معناي تغییراتی است که روي سموم جهت بهبود شرایط نگهداري، مصرف، تاثیر و ایمنی اعمال می شود. هدف از آن تسهیل کاربرد ، اصلاح خواص فیزیکی ، افزایش تاثیر بر آفات و کاهش خطرات زیست محیطی است. براي فرمولاسیون، سموم با مواد غیر فعالی (غیر سمی) مخلوط می شوند که سازگاري فیزیکی و شیمیایی با ماده سمی داشته باشند.

 

ترکیبات مورد استفاده در فرمولاسیون سموم:

1) مواد فعال کننده : این ترکیبات به منظور ایجاد تغییرات در دامنه تاثیر سم، افزایش حلالیت سم در آب یا چربی، کمک به نفوذ بهتر سم به نقطه اثر مورد نظر، اضافه می شوند.

2) مواد بهبود کننده شرایط سم پاشی: این ترکیبات باعث اصلاح چسبندگی و پخش شوندگی سم در سطح مورد نظر و کاهش بادبردگی و تبخیر سم میگردند.

 

انواع فرمولاسیون آفت کشها:

 

الف- فرمولاسیونهاى قابل اسپرى شامل :

 

  • مایعات محلول در آب (L) : (Water Soluble) یا (WS) یا (SL) : با کمترین همزدن در آب، کاملاً مخلوط مىشوند و زمانىکه حل شدند، نیازى به همزدن بیشتر ندارند.

 

 

  • پودرهاى محلول در آب (WSP) : (Water Soluble Powder) : ذرات جامد ریز و به صورت خشک بوده که کاملاً در آب حل مىشوند. براى حل کردن اینها در آب، بایستى به میزان زیادى آنها را به هم زد، اما پس از حل شدن براي همیشه به همین صورت باقى مىمانند. این سموم در مخزن سمپاش بهصورت زلال و صاف هستند.

 

 

  • مواد امولسیونه در آب (E) : (Water emulsifiable concentrates) یا (EC) : مایعاتى آب محاصره روغنی هستند که در آب پخش شده و به وسیله مىشوند و در مخزن شیرىرنگ هستند.

 

 

  • پودرهاى وتابل (WP) : (Wettable powders) : ذرات جامد ریزى هستند که حاوى نوعى حملکننده خشک و عوامل پخشکننده هستند. توصیه معمول این است که آنها را قبل از ریختن به داخل مخزن با کمى آب مخلوط کرده و سپس آن را به مخزن سمپاش بریزند. در مخزن سمپاش آنها را بایستى به میزان زیاد و بهطور مداوم بههم زد.

 

 

  • مایعات قابل پخش در آب (WDL) : (Water dispersable liquids) : ذرات جامد کوچکى هستند که به راحتى در آب پخش و سوسپانسیونه مىشوند و در مخزن سم به رنگى شیرى کدر ظاهر مىشود.

 

 

  • گرانولههاى قابل پخش در آب(Water dispersable granules) : ذرات بسیار ریز جامدى هستند که به سهولت و سرعت در آب پخش مىشوند و به راحتى از قوطى خارج مىشوند. لذا کار کردن با آنها راحتتر از پودرهاى وتابل و مایعات با قابلیت پخش مىباشد.

 

ب- فورمولاسیون خشک:

از آنجا که این فرمولاسیونها را مىتوان بدون رقیق کردن در آب مستقیماً از بسته حاوى سم، در مزرعه پاشید، معمولاً درصد ماده مؤثر آنها پائین است .

  • گرانولهها (G) : فرمولاسیون خشک هستند که داراى ذراتى مجزاء به اندازه 10 میلىمتر مکعب مىباشند. مواد متفاوتى همچون مینرالهاى رس، پلیمرهاى نشاسته، کودهاى شیمیائى و بقایاى گیاهى بهعنوان ترکیبات گرانول استفاده مىشوند.

 

 

  • حبهها (P) : فرمولاسیونهاى خشک با ذرات مجزاء در مخلوط هستند که معمولاً اندازه آنها بزرگتر از 10 میلىمتر مکعب است.

 

عوامل موثر در بازدهی بهتر ترکیبات شیمیایی:

 

  • رطوبت نسبی هوا: بیشتر در جذب سموم سیستمیک و نفوذي اهمیت دارد و در مورد سموم تماسی اثر چندانی ندارد .

 

  • نور خورشید: مستقیماً بر دوام سم روي سطوح سم پاشی موثر است زیرا اشعه ماوراي بنفش خورشید، باعث شکسته شدن مولکول ماده سمی و در نتیجه کاهش اثر بخشی آن میگردد.

 

 

  • جریان باد: باعث جابجایی ذرات سم (بیش از 10 کیلومتر در ساعت) شده و از طرفی موجب پخش غیر یکنواخت و بادبردگی سموم می شود.

 

  • ساختمان فیزیکی گیاه: لیز خوردن ذرات سمی در برگهاي مومی، و همچنین تراکم بالاي برگ گیاهان و عدم دسترسی همه برگها به سم، میزان تاثیر صم را کاهش می دهد.

 

  • درجه حرارت محیط: دماي بالا می تواند موجب تبخیر ذرات سمی قبل از رسیدن به هدف گردد.

 

 

  • غلظت و حجم سم مصرفی: در گیاهان زراعی بر حسب واحد وزن یا حجم در واحد سطح باید محاسبه دقیق شود.

 

طبقه بندي سموم آفت کش:

 

آفت کش ها براساس ویژگی ها و جنبه هاي خاص آنها به اشکال مختلف طبقه بندي می شوند.

 

الف) طبقه بندي بر اساس نحوه ورود سم به بدن آفت:

 

  • سموم گوارشی: جذب از طریق دیواره لوله گوارش حشرات صورت گرفته و عمدتاً علیه حشرات با قطعات دهانی ساینده بکار می روند.

 

  • سموم تماسی: از طریق جلد وارد بدن آفت یا بیمارگر می شوند.

 

  • سموم تدخینی : سمومی هستند که بصورت گاز متصاعد می شوند.

 

 

ب) طبقه بندي سموم بر اساس نحوه حرکت در گیاه:

 

  • سموم سیستمیک : ممکن است داراي خاصیت گوارشی ، تماسی ، تدخینی یا همه آنها باشند. اثرات آفت کشی آنها با شسته شدن از بین نمی رود و تحرك آنها از طریق شیره گیاهی باعث رسیدن سم به قسمتهاي سم پاشی نشده می شود. پایداري نسبتاً طولانی در گیاه داشته و معمولاً به دلیل کم بودن خاصیت تماسی و جذب سریع توسط گیاه خطر کمتري براي حشرات مفید دارند.

 

  • سموم نفوذي یا نیمه سیستمیک : همانند سموم سیستمیک می توانند خواص تماسی ، گوارشی یا تدخینی داشته باشند. در گیاه جابجایی اندك داشته و بندرت از طریق شیره گیاهی منتقل می شوند.

 

 

ج) طبقه بندي سموم از لحاظ نوع موجودات زنده تحت تاثیر: حشره کش ها، کنه کش ها، نماتد کش ها، قارچ کش ها، علف کش ها، موش کش ها، حلزون کش ها و غیره.

 

د) طبقه بندي سموم بر اساس ساختار شیمیایی: ترکیبات معدنی و ترکیبات آلی( ترکیبات آلی طبیعی از جمله روغن هاي طبیعی و سموم گیاهی و ترکیبات آلی مصنوعی از جمله نظیر ترکیبات کلره، کارباماتها، آلی فسفره، پیروتیروییدهاي مصنوعی.

 

شاخص سمیت و زیان بخشی آفت کش ها:

 

سمیت هر ترکیب یک مشخصه ذاتی است که در ساختمان شیمیایی آن نهفته است. ترکیبات سمی باعث دو نوع مسمومیت حاد و مزمن می شوند اما میزان خطر یک سم هم به سمیت ذاتی آن ترکیب و هم به میزان زمانی که موجود هدف در معرض سم قرار میگیرد، بستگی دارد. بر خلاف تصور عمومی، ترکیبات مصنوعی و سنتزي، سمی ترین مواد نیستند بلکه سمی ترین مواد در میان ترکیبات طبیعی یافت می شوند .

 

تعریف LD50 : شاخص مقدار کشندگی یک سم است که بر اساس میلی گرم وزن ترکیب سمی در کیلوگرم وزن بدن موجود زنده هدف تعیین می شود. در صورت استفاده 50 درصد جمعیت موجود موردنظر خواهند مرد. این عدد هرقدر کوچکتر باشد نشانه این است که میزان کشندگی سم بیشتر است.

 

حداکثر باقیمانده مجاز آفت کش ها (Maximum residue limites ) (MRL)

 

استاندارد خاص میزان حداکثر باقیمانده مجاز سم هنگام برداشت محصول است. این باقیمانده بسته به نوع محصول و همچنین استانداردهاي ملی و بین المللی متفاوت است و بر اساس آن چنانچه میزان باصیوانده سم بیشتر از حد فوق باشد ، محصول موردنظر براي مصرف مخاطره آمیز می باشد و سلامت را به خطر می اندازد.

 

دوره کارنس سم: منظور مدت زمانی بعد از استفاده از سم است که حق برداشت و استفاده از محصول براي مصرف را نداریم. این عدد براي محصولات مختلف و ترکیبات مختلف سموم متفاوت است.

 

وضعیت سموم ثبت شده در کشور:

 

بر اساس آمار سال 1390 تعداد سموم ثبت شده در کشور 258 قلم می باشد که شامل حشره کشها 26% ، علفکشها 33% ، قارچ کشها 21%، کنه کشها5%  ، موش کشها 7% و سایر ترکیبات8% می باشد.

 

موارد مندرج بر روي برچسبهاي آفت کش ها:

  • نام عمومی آفت کش، نام تجاري و فرمولاسیون آفت کش
  • نام شیمیایی آفت کش
  • نوع آفت کش و نحوه جذب
  • میزان ماده مؤثره
  • درجه خطر ماده موثره
  • میزان سمیت خوراکی براي موش صحرائی
  • موارد مصرف و میزان مصرف
  • مدیریت کاربرد آفت کش
  • طریقه مصرف آفت کش
  • حداقل زمانی فاصله برداشت (دوره کارنس)
  • سمیت براي محیط زیست
  • احتیاطات لازم
  • علائم مسمومیت،کمک هاي اولیه، پادزهر
  • شرایط نگهداري آفت کش
  • درج علائم خطر pictogram
  • تاریخ تصویب آفت کش توسط هیات نظارت بر سموم
  • تاریخ تولید و تاریخ انقضاء

 

آشنایی با تعدادی از مهمترین ترکیبات آفت کش ها و موارد عمده کاربرد آنها

 

 

حشره کش ها

اتیون Ethion

حشره کش و کنه کشی تماسی است.

فرمولاسیون:

  1. Cethion g/l 470 EC ستیون
  2. Ethiol g/kg 250 WP اتیول

 

موارد و راهنماي مصرف: کنههاي تارعنکبوتی، شته، شپشکهاي سپردار، تریپس، لارو پروانهها، زنجركها، آفات مکنده و دیگر حشرات در درختان میوه دانه دار و هسته دار، مرکبات، تاکستانها، سبزیجات، گیاهان زینتی، پنبه، ذرت، سورگوم، گیاهان خانواده کدوئیان، توت فرنگی، چمن و دیگر محصولات محلول پاشی به نسبت 5/1 تا 2 در هزار به همراه روغن براي سمپاشی درختان میوه در حال استراحت در زمستان براي از بین بردن تخم حشرات و کنه ها و شپشک ها مصرف می گردد.

احتیاط هاي لازم: خاصیت گیاهسوزي در بعضی از ارقام سیب زودرس مانند رقم مکین تاش دارد. ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 208-47 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

آزینفوس متیل azinphos methyl

حشره کش، کنه کش تماسی، گوارشی با  اثر تخم کشی است.

فرمولاسیون:

  1. M (Guzathion- M) %20 WP گوزاتیون
  2. M (Guzathion- M) %20 EC گوزاتیون

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم خاردار پنبه 5 لیتر در هکتار ، لیسه در درختان میوه، کرم سیب در سیب، به، آلو، پسیل گلابی، شپشکهاي درختان میوه ، کرم خوشه خوار و زنجرك مو، سپردار قهوهاي مرکبات، شپشکهاي مرکبات، سپردار بنفش زیتون 2 در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50، براي پستانداران 20-9 میلیگرم بر کیلوگرم ، کلا براي محیط زیست خیلی خطرناك است.

 

 

 

 اسپینوساد Spinosad

حشره کش انتخابی تماسی و گوارشی است.

فرمولاسیون:

  1. Tracer g/L w/v240 SC تریسر

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم غوزه در پنبه250-200 میلی لیتر در هکتار، با مشاهده اولین پوره یا حشره بالغ باید سمپاشی را شروع کرد. 2 الی 3 بار سمپاشی در برنامه کنترل شیمایی به فاصله 7-5 روز از همدیگر براي کنترل سریع آفت ضروري است.

احتیاط هاي لازم: گیاهان نباید بیش از سه بار متوالی سمپاشی شوند. تخم هاي آفات مستقیماً باید سمپاشی گردند اما حشرات بالغ و لاروها از طریق تماس با سطوح سمپاشی شده از بین می روند .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران ،5000-3783 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

استامی پراید Acetamiprid

حشره کش سیستمیک و نفوذي با فعالیت و تأثیر تماسی و گوارشی است.

فرمولاسیون :

Mospilan w/w %20 SP موسپیلان

 

موارد و راهنماي مصرف: مینوز لکه گرد در سیب5/0 در هزار ، پسیل در پسته250 -200 گرم در هزار لیتر آب و کرم سیب 5/0 در هزار در مناطق کوهستانی براي مبارزه با نسل اول کرم سیب

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران ، 217-146میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 اکسی دیمتون متیل oxydemeton methyl

حشره کش سیستمیک، تماسی با خاصیت کنه کشی است.

فرمولاسیون:

Metasystox R g/l 250 EC آر – متاسیستوکس

 

موارد و راهنماي مصرف: شته سبز غلات، تریپس پنبه، زنجرك سبز و زنجرك ناقل بیماري کرلی تاپ و شته در چغندر، شته سبز درختان میوه سردسیري، پروانه میوهخوار پسته، آفات سویا، شته سبز توتون، 1 تا 5/1 در هزار یا 5/0 تا 1 لیتر در هکتار بصورت محلول پاشی.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران50 میلیگرم بر کیلوگرم، آمیتراز Amitraz حشره کش وکنه کش است. فرمولاسیون: میتاك Mitac g/l200 EC موارد و راهنماي مصرف: پسیل پسته و سفید بالک(عسلک) پنبه، محلولپاشی درختان با استفاده از محلول 5/1در هزار .

سمپاشی در آب و هواي خشک بهترین نتیجه را می دهد.

احتیاط هاي لازم: زمانی که احتمال بارندگی وجود دارد نباید سمپاشی کرد.فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول حداقل 14 روز باشد. در کنههاي قرمز سیب و گلابی سمپاشی باید زمانی صورت گیرد که 60-80 % تخم ها تفریخ شده باشند، سمپاشی سه هفته بعد تکرار گردد. در پسیل گلابی سمپاشی باید زمانی انجام گیرد که تعداد پورههاي تفریخ یافته محسوس و یا معنی دار باشد، قبل از اینکه میوه گلابی به عسلک آلوده شود. دوره کارنس براي گلابی و سیب دو هفته است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران1600-600 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

اندوسولفان Endosulfan

حشره کش تماسی گوارشی است.

فرمولاسیون:

Fan % 4G فن .2 Thiodan %35 EC تیودان

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم غوزه، کارادرینا، سفید بالک(عسلک) در پنبه، پسیل گلابی، سرخرطومی سیب و گلابی در درختان میوه، زنبور گلابی، سنهاي ناقل نماتوسپورا درپسته، سوسک سرشاخه خوار پسته در پسته، کارادرینا در سویا، سوسک کلرادوي سیب زمینی در سیب زمینی محلول پاشی به میزان 5/2 تا 3 لیتر در هکتار. براي درختان میوه و براي محصولات زراعی 5/1 تا 3 در هزار. محلول پاشی به میزان 2/5 تا 3 لیتر در هکتار براي درختان میوه و براي محصولات زراعی به نسبت 5/1 تا 3 درهزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 110-70 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

ایمیداکلوپراید Imidacloprid

حشره کش سیستمیک با اثر تماسی گوارشی براي ضدعفونی بذر، خاك و پیت و سمپاشی شاخ و برگ است.

فرمولاسیون:

  1. Gaucho % 70 WS گائوچو
  2. Confidor w/v %35 SC کنفیدور

 

موارد و راهنماي مصرف: پسیل در پسته 4/0 در هزار، شته در توتون 25/0 لیتر در هکتار ، پروانه مینوز مرکبات 300 سی سی روغن در 100 لیتر آب در دو نوبت سمپاشی به فاصله 10 روز، تریپس در پنبه به مقدار 5 در هزار براي ضد عفونی بذر پنبه ، ناقلین بیماريهاي ویروسی در چغندر قند بطریقه ضد عفونی بذر به مقدار 1000 گرم براي یک صد کیلو بذر چغندر قند. فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول حداقل 21-15 روز

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 450-150 میلیگرم بر کیلوگرم، براي زنبورها خیلی خطرناك میباشد،

 

 

 

ایندوکساکارب Indoxacarb

حشره کش تماسی، گوارشی است.

فرمولاسیون:

Avaunt 150 SC w/v %15 SC آوانت

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم غوزه در مزارع پنبه 250 – 200 میلی لیتر در هکتار]، کرم سیب 45/0 در هزار. فاصله آخرین زمان سمپاشی تا برداشت محصول 10 تا 21 روزاست. براي کنترل کرم غوزه ایندوکسارب را در تناوب با یک حشره کش پایروتروئید یا کاربامات به کار می برند.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1732 -268 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

 

 Bacillus thuringiensis Bt تورینجینسیس باسیلوس

حشره کش باکتریایی گوارشی است که با تولید اسپور و کریستال هاي پروتئینی باعث مرگ حشره در عرض چند روز میشود.

فرمولاسیون:

  1. MVP % 90 WP پی -وي –ام
  2. Sub sp. Kurstaki % 90 MP باکتوسپین

 

موارد و راهنماي مصرف: ابریشم باف ناجور اشجار جنگلی، کرم سیب، لاروهاي سبزیجات (کاهو، انواع کلمها، خیار و ….) محصولات گلخانهاي، گیاهان زینتی، پاركها و فضاي سبز، جنگل ها، همزمان با مشاهده لارو در سطح آستانه زیان اقتصادي، سمپاشی شروع شده و هر 10-7 روز یک بار تا زمان پایان دوره تفریخ تخمها ادامه مییابد. سمپاشی با پوشش کامل ضروري است خصوصاً برگهایی که در قسمتهاي زیرین قرار دارند. سمپاشی باید روي شاخ و برگ خشک انجام گیرد، چنانچه تا شش ساعت قبل از سمپاشی بارندگی اتفاق افتد، سمپاشی توصیه نمیشود. دور از نور خورشید نگهداري و انبار شود. این حشرهکش به نور UV بسیار حساس میباشد به همین دلیل در محیط بسیار کم دوام است .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5000 میلیگرم بر کیلوگرم. براي انسان و محیط زیست کم خطر است و دوره کارنس آن صفراست.

 

 

 

بوواریا بازیانا Beauveria bassiana

حشره کش بیولوژیکی است که از یک قارچ بیمارگرحشرات فورموله شده است.

فرمولاسیون:

Naturalis L %16/7 L ناتورالیس

 

موارد و راهنماي مصرف: سفید بالک(عسلک) پنبه به میزان 750 سی سی به همراه ماده پخش کننده Nufilm به مقدار 2 لیتر در هکتار تحت نظارت و در قالب روشهاي تلفیقی به کار می رود.

 

 

 

پرمترین Permethrin

حشره کش تماسی با طیف وسیع تاثیر است.

 

فرمولاسیون:

  1. Ambush w/v% 10 EC آمبوش
  2. Ambush w/v% 25 EC آمبوش
  3. Coopex % 25 WP کوپکس
  4. Coopex % 5/0 WP کوپکس

 

موارد و راهنماي مصرف: پرودینا در چغندرقند1 لیتر در هکتار ، مینوز لکه گرد در درختان میوه 5/0 در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت( LD50، براي پستانداران4000-430 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

 

پریمیکارب Primicarb

حشره کش انتخابی سیستمیک، تماسی، تدخینی و نفوذي است.

فرمولاسیون:

  1. Pirimor 50% WP پریمور
  2. Pirimor 50% DF پریمور

 

موارد و راهنماي مصرف: شته در توتون، سبزیجات و جالیز؛ شته در رز 5/0 تا 5/0 در هزار شته ها در سیب، انواع لوبیا، انواع کلمها، گندم، جو، چاودار، گلابی، نخود، سیب زمینی، کلزا، ذرت، انواع سبزیجات برگی، ریشهاي و میوهاي، گلخانه هاي زینتی و سبزیجات، شته ها در هسته دارها، شتههاي آردآلود در هسته دارها، تریپس در سبزیجات. به محض مشاهده شتهها سمپاشی گردد و درصورت نیاز عمل سمپاشی تکرار شود.

احتیاطهاي لازم: دوره کارنس براي کلزا، ذرت، کاهو گلخانهاي و غلات 14 روز؛ ذرت شیرین 3 روز؛ آلو، کاسنی

و مراتع 7 روز؛ خیار، گوجه و فلفل گلخانهاي 2 روز؛ سبزیجات 24 ساعت؛ سایر محصولات خوردنی 3 روز؛ گلها

و گیاهان زینتی صفر میباشد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت( LD50، براي پستانداران100-200 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

 پی متروزین Pymetrozine

 حشرهکش انتخابی(شته کش) است.

فرمولاسیون:

چس Chess % 25 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: شته در توتون و جالیز یک کیلوگرم در هکتار از فرمولاسیون WP %25، و نیم کیلوگرم در هکتار از فرمولاسیون WG %50 توصیه میشود

احتیاط هاي لازم: دوره کارنس براي فلفل و خیار سه روز، سیب زمینی هفت روز، سبزیجات برگی هفت روز میباشد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5820 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

پیرترین Pyrethrin

حشره کش غیرسیستمیک و تماسی با اثر ضربتی از گروه پیرترین(عصاره گیاهی) است.

فرمولاسیون:

  1. Pyrethrum %25 EC پیرتروم
  2. Alfadex %25 L آلفادکس

 

موارد و راهنماي مصرف: یک حشرهکش خانگی و براي بهداشت عمومی است. براي کنترل مگسها در اصطبل ها، دامپروريها ومرغداريها بکار می رود. به صورت محلول پاشی یا آئروسل یا کاغذها و نوارهاي مگس کش و سایر فرمها مصرف میشود. جهت کنترل مگسها در محیطهاي بسته به صورت دود استفاده شود.

احتیاط هاي لازم: نباید گیاهان را سمپاشی کرد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران1030-273 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

پیریمیفوس متیل pirimiphos methyl

حشره کش و کنهکش تماسی و تدخینی است.

فرمولاسیون:

اکتلیک Actellic %50 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه و کرم میوهخوار در خرما 2 لیتر در هکتار، براي حشرات خانگی، مورچه ها در گلخانه هاي زینتی و سبزیجات، شته ها در گلخانههاي زینتی و سبزیجات، سوسک آرد و غلات در انبار غله، آفات انباري در انبار غلات، مگس مینوز برگ در گلخانههاي زینتی و سبزیجات، تریپس در گلخانههاي زینتی و سبزیجات، سفیدبالک گلخانه در گلخانههاي زینتی و سبزیجات، شب پره در انبارها و انبار غلات، کنه ها در گلخانه هاي زینتی و سبزیجات، کاربرد دارد.

به صورت آئروسل در حشره کش هاي خانگی و یا اسپري مورد مصرف قرار می گیرد. براي کنترل سفیدبالک و دیگر آفات گلخانه از این حشره کش به صورت دود استفاده یا از دستگاه fogger استفاده شود.

احتیاط هاي لازم: زمانی که شاخ و برگ مرطوب و ریشه خشک است و نورخورشید می تابد گلخانه را تدخین نکنید. گندزدایی انبارها بوسیله سمپاشی سطوح انبار یا گازدهی (تدخین) انجام میشود و تیمار غله از طریق اختلاط سطحی و عمیق غله انجام می گیرد،

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران1414-1180 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

 تري کلرفن Trichlorfon

حشره کش تماسی و گوارشی است.

فرمولاسیون:

  1. WP 80% .2 w/v %50 EC
  2. Dipterex %80 SP دیپترکس

 

موارد و راهنماي مصرف: سنهاي زیان آور در گندم و جو2/1 کیلو گرم درهکتار، مگس درخزانه برنج، کرم دانه خوار در آفتابگردان و سویا، مگس در پیاز و خربزه، پروانه سفید در کلم، کرم غوزه در سبزیجات و جالیز، کارادرینا وکرم غلاف خوار در نخود، پوستخوار در نارون 250 تا 300 گرم سم و 5/2 لیتر نفت و 250 گرم صابون و 100 لیتر آب. در مورد پوستخوار نارون به صورت سمپاشی درختان تله با مصرف 250 تا 300 گرم حشرهکش و 5/2 لیتر نفت و 250 گرم صابون و 100 لیتر آب توصیه میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران250 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

 تیاکلوپراید Thiacloprid

 حشره کش تماسی و گوارشی با خواص سیستمیک است.

فرمولاسیون:

کالیپسو Calypso g/l 80 SC

 

موارد و راهنماي مصرف: سفید بالک در مزارع پنبه250 – 200 میلی لیتر د رهکتار ، کرم سیب 3/0 در هزار، پسیل پسته [400 – 300 میلی لیتر در هکتاردوره کارنس براي سیب 14 روز، براي سبزیجات 3 روز میباشد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران836 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

 تیودیکارب Thiobencarb

حشره کشی تماسی و سیستمیک است.

فرمولاسیون:

لاروین Larvin 80% DF

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم غوزه در پنبه 1 کیلوگرم در هکتار، تریپس در پنبه 5 در هزار به روش ضدعفونی بذر، شب پره ها و سخت بالپوشان و ناجوربالان و دوبالان در پنبه، سویا، ذرت، انگور، میوه، سبزیجات و دیگر محصولات 200 تا 1000 گرم در هکتار، تیمار بذري 2500 تا 10000 گرم در تن؛ حلزون و رابها در غلات و دانه هاي روغنی

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران66-467 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

 

تیومتون Thiometon

حشره کش و کنه کش سیستمیک است.

فرمولاسیون:

اکاتین Ekatin w/v%25 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: محلول پاشی به میزان 1 تا 5/1 لیتر در هکتار براي تریپس، شته، سن سبز و سنک در پنبه، زنجرك سبز و زنجرك ناقل کرلی تاپ و شته در چغندر، شته در درختان میوه سردسیري، شته ها و تریپس ها و سایر حشرات مکنده در سویا

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران73-136 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

دلتامترین Deltamethrin

حشره کش تماسی با پایداري زیاد .

 

فرمولاسیون:

  1. Decis w/v % 5/2 EC دسیس
  2. Decis w/v % 5/2 Tb دسیس

 

موارد و راهنماي مصرف: مینوزلکه گرد درختان میوه محلولپاشی به نسبت 5/ 0 در هزار، پرودیناي چغندرقند 1 لیتر در هکتار، پوره سن در گندم محلول پاشی به نسبت 300 میلی لیتر در هکتار. با مشاهده اولین علائم خسارت، سمپاشی باید انجام گیرد و سمپاشیهاي بعدي به فاصله 14-10 روز بعد بسته به نیاز انجام گیرد. وزن هر قرص 2 گرم ودرصد ماده مؤثره 5/2 % است. همراه چسب تریپس بدون رقیق کردن در روي پلیاتیلنی که کف گلخانه را میپوشاند استفاده می شود. قبل از کاشت خیار در گلخانهها و مزارعی که مشکل تریپس وجود دارد سمپاشی ضرورت دارد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000-135 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

 

دي متوات Dimethoate

حشره کش و کنه کش سیستمیک و تماسی است.

فرمولاسیون:

  1. Dimethoate %50 EC متوات دي
  2. Dimethoate %46 EC متوات دي
  3. Roxion %25 WP رکسیون
  4. Rogor %5 WP روگور

 

موارد و راهنماي مصرف: شته سبز معمولی و شته سمی غلات، آفات پنبه و چغندرقند، شپشکهاي درختـان میوه سردسیري، شتهها، تریپس و سایر حشرات مکنده سویا، نماتد ساقه یونجه و مگس هاي خربزه و جالیز همگی یک در هزار، این ماده اثر سریع ناك داون داشته و تا14 روز اثر سیستمیک دارد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران387-160 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

دیازینون Diazinon

حشره کش تماسی نفوذي گوارشی و تنفسی

فرمولاسیون:

  1. Basudin % 60 EC بازودین
  2. G 10 % دیازینون گرانول
  3. G 5 % دیازینون گرانول
  4. G 2 % دیازینون گرانول

 

براي کرم ساقه خوار برنج 2 لیتر در هکتار، براي نخلیات 5/1 تا 2 لیتر، براي چغندر قند 1 تا 5/1 لیتر، علیه کرم سفید ریشه درختان میوه و درختان جنگلی 3 تا 5/3 لیتر، علیه لیسه و شته درختان میوه و پسیل گلابی و تریپس مو و شپشک پسته و مرکبات 1 در هزار ، براي برنج 15 کیلوگرم گرانول %10 توصیه میشود.

احتیاط هاي لازم: این حشره کش کمی خاصیت تدخینی دارد. در سیبهاي زرد و سبز ممکن است سبب قرمز شدن بعضی از قسمتهاي میوه شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران80-1250 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

روغن امولسیون شوندهpetrolium oils

حشره کش و کنهکش تماسی با اثر تخم کشی است.

فرمولاسیون:

  1. Volk %90 L ولک .2 Volk % 100 EC ولک
  2. Volk % 83-80 L ولک

 

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل شپشکها و بعضی از کنهها در درختان براي مبارزه پیش بهاره و بهاره و تابستانه بصورت محلول پاشی به میزان %1/5، و همراه با بعضی از حشرهکشها به عنوان مویان استفاده می شود. سمپاشی با روغن در گلخانه همزمان با دیدن آفت باید انجام گیرد و درصورت ضرورت، سمپاشی تکرار گردد و براي کنترل شپشکها چندین نوبت سمپاشی به فاصله یک هفته در میان توصیه میشود (بعد از تفریخ تخم). فاصله بین آخرین روغن پاشی تا برداشت محصول 3 تا 4 هفته است

احتیاط هاي لازم: دوره کارنس آن صفر است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5000 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

سیپرمترین Cypermethrin

حشره کش تماسی و گوارشی با اثر ابقائی روي گیاه است.

فرمولاسیون:

Ripcord % 40 EC ریپکورد

 

موارد و راهنماي مصرف: براي حشرات جونده در سیب و پنبه، حشرات خانگی و بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرد.

براي کنترل سوسک ساقه و برگ در کلزا با مشاهده اولین خسارت لارو و حشرات بالغ سمپاشی انجام گیرد.

احتیاط هاي لازم: آخرین سمپاشیها قبل از پایان گلدهی براي کلزا، قبل از اردیبهشت ماه براي غلات، قبل از اوایل مرحله خمیري خوشه براي غلات.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 4150-250 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

فومیگانت Alominium phosphide

حشره کش و موش کش تدخینی از گروه فسفینها،

فرمولاسیون:

Phostoxin w/w % 56 Tb فستوکسین

موارد و راهنماي مصرف: جهت ضدعفونی دانه فرآوردههاي غله اي، حبوبات، خشکبار انباري، در هر متر مکعب فضاي مسدود سه تا پنج قرص و در فضاي نیمه مسدود با استفاده از چادر پلاستیکی چهار تا شش قرص و در فضاي باز با پوشش پلاستیکی پنج تا هشت قرص حداقل 72 ساعت با نظارت کارشناس استفاده می شود.

احتیاط هاي لازم: قرص فومیگانت به طور مستقیم در انبار غلات قرار داده میشود. فسفید آلومینیوم در سال 1982 در زمره سمومی هستند که خرید و فروششان آزاد نیست. در آب و هواي مرطوب نباید استفاده کرد و باید از آب و مایعات دیگر آن را دور نگه داشت، زیرا خیلی سریع گاز فسفید هیدروژن تولید می کند.

به فاصله سه متر از محیطهاي زندگی انسانی و حیوانی با حاشیه نباید فسفید آلومینیوم استفاده کرد، قبل از استفاده از فسفید آلومینیوم باید مطمئن بود که انسانی یا حیوانی در نزدیکی ساختمان مورد نظر نیست، قبل از ورود به محل ضدعفونی شده ضروري است حداقل چهار ساعت هوادهی صورت گیرد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران8/7 میلیگرم بر کیلوگرم است و ماده اي فوقالعاده سمی و اشتعال زاست.

 

 

 

فن پروپاترین Fenpropathrin

 حشره کش – کنهکش تماسی گوارشی و دور کننده

فرمولاسیون

Danitol % 10 EC دانیتول

 

موارد و راهنماي مصرف: مینوز لکه گرد درسیب 0/7 تا 0/5 در هزار به محض تفریخ تخم، مینوز برگ در سویا به میزان 1-5/1 لیتر در هکتار .

احتیاط هاي لازم: آخرین نوبت سمپاشی براي انگور 14 روز بعد از گل دهی توصیه میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 66/7-70 میلیگرم بر کیلوگرم، حشره کش گوارشی، تماسی، تنفسی از گروه فسفره آلی فنتیون Fenthion

 

فرمولاسیون:

  1. EC 40 % لبایسید.
  2. WP 40 % لبایسید
  3. WP 25 % لبایسید
  4. P 3 % لبایسید
  5. G 5 % لبایسید

 

موارد و راهنماي مصرف: محلول پاشی به میزان 1/2 لیتر در هکتار براي سن گندم و محلول پاشی 5/1 در هزار براي درختان پسته توصیه میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران250 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

آلی فنیتروتیون Fenitrothion

 

 حشره کش تماسی، گوارشی از گروه فسفره

فورمولاسیون:

  1. EC 50% سومیتیون
  2. WP 50% سومیتیون
  3. TC 50% سومیتیون

 

موارد و راهنماي مصرف: سن، ملخ، شته در غلات 1 لیتر در هکتار، کرم ساقه خوار در برنج، سن ناقل نماتوسپور در پسته، سوسک سرشاخه خوار در پسته، ملخ در بادمجان و یونجه، ملخ آسیایی در نیشکر 5/1 تا 2 لیتر در هکتار.

بهترین نتیجه زمانی حاصل می شود که کف، سقف و دیوارها، گوشه ها به طور کامل سمپاشی شود و ستون هاي ساختمان که ممکن است پناهگاه حشرات باشد سمپاشی شود. شکاف ها، ترك ها با نازل هاي تزریقی (تزریق محلول به داخل شکاف) انجام گیرد. این ترکیب نباید روي غلات و انبار غله استفاده شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1700-1720 میلی گرم بر کیلوگرم ، 48 ساعت بعد از سمپاشی حیوانات و انسان می تواند وارد آن محیط شود.

 

 

 

آلی فوزالون Phosalone

 حشره کش و کنهکش تماسی، گوارشی از گروه فسفره

فرمولاسیون:

  1. Zolone 35% EC زولون
  2. WP%30 زولون

 

موارد و راهنماي مصرف: آفات چغندرقند و سویا، کرم سیب، به و آلو، پسیل، زنبور و سرخرطومی گلابی و سیب، کرم خوشه خوار مو، زنجرك به و مو، پسیل و پروانه چوبخوار پسته 2/5 در هزار، برگخوار آفتابگردان، سرخرطومی یونجه، آفات ذرت، سوسک کلرادو سیب زمینی2 لیتر درهکتار.

براي حشرات مفید انتخابی بوده و بطور گسترده در برنامه مدیریت تلفیقی آفات استفاده میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران120 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

کارباماتCarbaryl

حشره کش تماسی گوارشی با کمی خاصیت سیستمیک از گروه متیل

فرمولاسیون:

  1. Sevin WP% 85 سوین
  2. Sevimol SC% 48 سویمول

 

موارد و راهنماي مصرف: آفات برنج 2 تا 3 کیلوگرم در هکتار و نخلیات و پنبه 3 تا 5 کیلوگرم در هکتار و چغندرقند، شپشک سیاه در زیتون 2 تا 2/5 در هزار، آگروتیس و برگ خوارها در آفتابگردان و سویا 3 کیلوگرم در هکتار

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران264-710 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

chlorpyrifos+ chlorpyrifos methyl

 حشره کش کنه کش تماسی، گوارشی با کمی خاصیت تدخینی

فرمولاسیون

Gladiator w/v % 50 EC گلادیاتور

 

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل موریانه به صورت محلول پاشی یک درصد استفاده میشود.براي انتقال محلول سم به به محل فعالیت کلنی موریانه ها از روش تزریق در خاك استفاده می شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران230 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

Chlorpyrifos

حشره کش و کنه کش تماسی و گوارشی با خاصیت تدخینی از گروه فسفره آلی

فرمولاسیون:

  1. Dursban % 8/40 EC دورسبان
  2. Empire %20 MG امپایر
  3. Negzalot % 6 نگزالوت
  4. G 5 % گرانول

 

موارد و راهنماي مصرف: سپردار مرکبات و شپشکهاي درختان میوه سردسیري 1 تا 5/1 در هزار و مرکبات 5/1 تا 2 در هزار، مینوز برگ سویا 2 تا 5/2 لیتر در هکتار ، آگروتیس چغندرقند 20 تا 25 کیلوگرم ، این حشره کش نباید به محیط کشتهاي هیدروپونیک(Media) محصولات غذایی اضافه شود. علوفه هاي سمپاشی شده براي مدت 14 روز نباید چرانده شوند. دوره کارنس 7 روز تا 6 هفته بسته به محصول متفاوت است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران2000-135  میلیگرم بر کیلوگرم،

 

Malathion

حشره کش کنه کش تماسی، گوارشی و کمی خاصیت تدخینی

فرمولاسیون:

  1. EC 50 و Malathion % 57 مالاتیون
  2. Malathion % 57 WP مالاتیون
  3. Fyfanon % 4D
  4. Fyfanon % 4/11 O فیفانون

 

موارد و راهنماي مصرف: آفات درختان میوه سردسیري 1 تا2 در هزار، زنجره میوهخوار و شپشک در خرما 5/2 تا 3 در هزار. مگس در چغندر و گیلاس و آفات جالیز 1تا 5/1 در هزار، شپشک و شته ها در مرکبات 2تا 5/2در هزار، پسیل در زیتون 5/2 در هزار، سمپاشی به محض مشاهده آفت و تکرار سمپاشی در صورتی که نیاز باشد (به فاصله 7 تا 14 روز). تعداد دفعات سمپاشی به صورت عادي براي کنترل سفیدبالک و حشرات در گلخانه انجام گیرد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5500-775 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

 

هپتافوس Heptenophos

حشره کش سیستمیک، تماسی و گوارشی با اثر سریع و کم دوام است.

فرمولاسون:

Hostaquick 50% EC هوستاکوئیک

 

موارد و راهنماي مصرف: شته در کلم و سبزي و جالیز و تریپس در پیاز یک لیتر در هکتار یا محلول پاشی به نسبت یک در هزار توصیه میشود. در سمپاشی مستقیم ممکن است روي بعضی از واریتههاي سیب، گیلاس و رز گیاهسوزي ایجاد کند.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران96-1000 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

ادیفنفوس Edifenphos

 قارچکش ها قارچکش حفاظتی و معالجه کننده است.

فرمولاسیون:

هینوسان Hinosan % 50 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: بیماري بلاست در برنج. این قارچکش علاوه بر کنترل بیماري بلاست برنج در کنترل لکه قهوهاي برنج و سوختگی غلاف برنج نیز مؤثر است. عموما به میزان یک لیتر در هکتار به صورت محلولپاشی بکار می رود.

احتیاط هاي لازم: این قارچکش در مزارعی که 10 روز قبل یا 10 روز بعد با پروپانیل سمپاشی شود، نباید مصرف گردد .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: 36/0 LD50 میلی گرم بر لیتر براي پستانداران،

 

 

 

 اکسی کلرو مسcopper oxychloride

قارچ کش و باکتری کش تماسی با اثر حفاظتی است.

فرمولاسیون

کوپراویت Cupravit % 35 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: آتشک درختان میوه دانهدار: محلولپاشی به نسبت 2 در هزار طی 4 نوبت، نوبت اولدر مرحله تورم جوانه، نوبت دوم زمان باز شدن 5 درصد شکوفهها، نوبت سوم زمان باز شدن 50 درصد شکوفه ها و نوبت چهارم زمان باز شدن کامل شکوفه ها.

لکه غربالی درختان میوه هستهدار: محلولپاشی به نسبت 3-5 در هزار، سمپاشی پاییزه بعد از ریزش برگها، زمستانه بعد از تورم جوانهها و تکرار آن بعد از ریزش گلبرگها و در صورت لزوم تکرار به فاصله 14 روز

 لکه آجري بادام: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار، نوبت اول پس از ریزش گلبرگها و نوبتهاي بعدي به فاصله 12 روز

آنتراکنوز گردو: محلولپاشی به نسبت 5-3 در هزار، دو نوبت سمپاشی زمستانه بعد از ریزش برگها و دو نوبت سمپاشی بهاره بعد از ریزش گلبرگها

سفیدك داخلی جالیز: محلولپاشی به میزان 2-1 کیلوگرم در هکتار، به محض بروز نشانههاي بیماري و تکرار آن به فاصله 15 روز

بادزدگی سیبزمینی: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار.

گموز مرکبات: به منظور پیشگیري، در مناطق آلوده، بهتر است در فصل بهار قبل از بارندگی طوقه درختان، ریشه هاي مجاور و تنه درخت تا ارتفاع 70 سانتیمتري با اکسی کلرور مس سمپاشی و آغشته گردد. همچنین در درختان آلوده، در صورتی که وسعت محل آلوده کمتر از نصف دور تنه باشد میتوان جهت معالجه، پوست آلوده را همراه با کمی پوست سالم تراشید و سپس محل آن را ضدعفونی نموده و با چسب باغبانی پوشاند. جهت ضدعفونی کردن محل تراشیده شده میتوان با 300 گرم اکسی کلرور مس و 8 کیلوگرم خاك رس، خمیري تهیه و محل تراشیده شده را پوشاند یا به محض مشاهده بیماري از دوغاب 1 درصد این قارچکش استفاده کرد

گموز پسته: حذف قسمتهاي آلوده در قسمت طوقه و پانسمان با دوغاب اکسیکلرور مس.

پوسیدگی فایتوفترایی طوقه درختان هستهدار و دانهدار: حذف قسمتهاي آلوده در قسمت طوقه و پانسمان با دوغاب اکسیکلرور مس

شانکر سیتوسپورایی درختان میوه: محلولپاشی به نسبت 5-3 در هزار، یک نوبت سمپاشی در پاییز پس از ریزش برگهاو یک نوبت در اواخر بهار

شانکر باکتریایی لیموترش: محلولپاشی به نسبت 1 در هزار، یک نوبت قبل از گلدهی ؛ سرخشکیدگی مرکبات: محلول پاشی به نسبت 5 در هزار

پوسیدگی گلآذین خرما: محلولپاشی به نسبت 2 در هزار، اوایل بهار قبل از باز شدن گلآذین، 2-3 نوبت به فاصله 15 روز.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: 1440 LD50میلیگرم بر لیتر براي پستانداران، باید حداقل به مدت سه هفته، احشام را از نواحی سمپاشی شده دور نگه داشت.

 

 

 

ایپرودیون + کاربندازیمiprodione + carbendazim

قارچکش مختلط با طیف اثر گسترده متشکل از یک ترکیب سیستمیک(کاربندازیم از گروه بنزیمیدازول) و یک ترکیب تماسی (ایپرودیون از گروه ديکربوکسامیدها) است.

فرمولاسیون:

Rovral TS % 5/52 WP تیاس رورال

 

موارد و راهنماي مصرف: سوختگی غلاف برنج: یک کیلوگرم در هکتار از طریق محلولپاشی. خشکیدگی

سرشاخه توت: محلولپاشی به نسبت 1 در هزار. لکه قهوهاي نواري جو: ضدعفونی بذر به میزان 1 در هزار.

زردي نخود: ضدعفونی بذر به میزان 2 در هزار. بیماريهاي پس از برداشت مرکبات: اندود کردن میوه مرکبات با اسفنج آغشته به قارچکش با غلظت یک در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 6/5 میلیگرم بر لیتر، این ترکیب براي زنبور عسل غیرسمی است.

 

 

 

ایمازالیلImazalil

قارچ کش سیستمیک با طیف اثر وسیع می باشد.

فرمولاسیون:

فانگافلور Fungaflor % 5 SL

 

موارد و راهنماي مصرف: ضدعفونی بذر جو به نسبت یک در هزار به منظور کنترل لکه قهوهاي نواري جو

احتیاط هاي لازم: در مورد کدوییان، گیاهان زینتی و رز که در محیط باز تولید میشوند، کاربرد این قارچکش توصیه نمیشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 343-227 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

بنومیلBenomyl

فرمولاسیون:

Benlate %50 WP بنلیت

 

موارد و راهنماي مصرف: پوسیدگی طوقه و ریشه برنج، لکه سیاه سیب، سفیدك پودري سیب، سفیدك پودري هلو و شلیل، سرخشکیدگی سیتوسپورایی درختان میوه هستهدار و دانه دار، پوسیدگی سفید ریشه، برقزدگی نخود، سفیدك پودري چغندرقند، لکه برگی سرکوسپورایی چغندرقند، سرخشکیدگی توت و غیره. پوسیدگی ریشه و طوقه در برنج: بذرها را باید به مدت 24 ساعت در محلول سمی خیسانده و سپس براي جوانهزنی در گرمخانه نگهداري نمود. سرخشکیدگی سیتوسپورایی درختان میوه سردسیري: در کنار سایر اقدامات مدیریتی سه نوبت سمپاشی در بهار به نسبت 0/7 در هزار توصیه میشود. پوسیدگی ریشه درختان میوه سردسیري: در باغات جدیدي که تازه آلوده شده باشند، محلولریزي به شعاع یک متر از محل طوقه و به عمق 30 سانتی متر به نسبت 40 -80 گرم در متر مربع توصیه شده است. نهالهاي آلوده باید معدوم شده و خاك آنها با بنومیل ضدعفونی گردد.

دوره کارنس 3 هفتهاي باید رعایت گردد.

احتیاط هاي لازم: در سالهاي اخیر سرطانزا بودن این ترکیب، به اثبات رسیده و مصرف آن در برخی کشورها ممنوع گردیده است. در ایران نیز مصرف این قارچکش محدود شده است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ، قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه کننده است.

 

 

 

پروپیکونازول Propiconazole

 قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون:

تیلت Tilt % 25 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک هندي گندم: نیم لیتر در هکتار بهصورت محلولپاشی و در زمانی که 80% بوته ها به سنبله رفته باشند.

فوزاریوم سنبله گندم: یک لیتر در هکتار به صورت محلولپاشی حداقل یک نوبت در مرحله گلدهی و در صورت لزوم، تکرار سمپاشی به فاصله 7 روز؛ زنگهاي غلات: نیم لیتر در هکتار

سوختگی غلاف برنج: در صورت آلودگی 20 % از ساقههاي برنج، یک لیتر در هکتار به صورت محلولپاشی.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1517 میلیگرم بر کیلوگرم ، این ترکیب براي زنبور عسل غیرسمی است.

 

 

 

 

پروکلراز Prochloraz

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه اي است

فرمولاسیون:

اسپروگون Sprogon %50 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: پوسیدگی قارچ خوراکی ناشی از Verticillium fungicola. در غلات، پروکلراز علاوه بر این براي کنترل Septoria ،Rhynchosporium ،Pyrenophora و Fusarium قابل کاربرد بوده و تأثیر مثبتی نیز در کنترل سفیدك پودري غلات دارد. این ترکیب همچنین براي کنترل Alternaria، Phoma ،Botrytis و Sclerotinia در کلزا، Ascochyta و Botrytis در بقولات، Cercospora و Erysiphe در چغندرقند، Pyricularia در برنج، Verticillium fungicola و Mycogone Perniciosa در قارچهاي خوراکی، ضدعفونی بذر کتان به منظور کنترلAlternaria و کنترل بسیاري از بیماريهاي قارچی در گیاهان زینتی توصیه شده است. پروکلراز همچنین به عنوان یک قارچکش پس از برداشت براي حفاظت مرکبات و میوههاي گرمسیري در برابر بیماريهاي انباري کاربرد دارد.

کاربرد یک نوبت قارچکش به میزان 9/0 گرم در متر مربع، 10 تا 70 روز بعد از دادن خاك پوششی.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1600-2400 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

پنکونازول Penconazole

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون:

توپاس Topas % 20 EW

 

موارد و راهنماي مصرف: سفیدك پودري انگور(محلولپاشی به نسبت125/0 در هزار)

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2125 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 تبوکونازول Tebuconazole

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی، معالجه اي و ریشه کن کننده است.

فرمولاسیون:

  1. Raxil % 6 FSراکسیل
  2. Raxil % 2 DSراکسیل
  3. Folicur 25 EW % فولیکور

 

موارد و راهنماي مصرف: تبوکونازول از طریق ضدعفونی بذر براي کنترل انواع سیاهکهاي آشکار و پنهان غلات مؤثر است. همچنین از طریق محلولپاشی عوامل بیماریزاي متعددي را در محصولات مختلف از جمله این موارد کنترل میکند: زنگهاي غلات، سفیدك پودري غلات، کچلی جو ، سپتوریوز ، لکهبرگیهاي و فوزاریوم سنبله گندم.

زنگ زرد: محلولپاشی به نسبت یک لیتر در هکتار ، سیاهک پنهان و سیاهک آشکار گندم: ضدعفونی بذر با استفاده از 50 میلیلیتر، براي یکصد کیلوگرم بذر (معادل 0/5 در هزار) یا 15 گرم معادل 1/5 در هزار ،

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 4000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تري فلوکسی استروبین Trifloxystrobin

قارچ کش حفاظتی است.

فرمولاسیون

فلینت Flint % 50 WG

 

موارد و راهنماي مصرف: محلولپاشی به نسبت 0/2 درهزار براي سفیدك سطحی و لکه سیاه سیب، کنترل زنگ قهوهاي، لکهتوري جو، اسکالد جو، سپتوریوز و سفیدك پودري غلات

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تریادیمنول Triadimenol

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی، معالجه اي و ریشهکن کننده است.

فرمولاسیون

Baytan % 5/7 DS بایتان

 

موارد و راهنماي مصرف: به نسبت 2 درهزار جهت ضدعفونی بذر قبل از کاشت گندم و جو به منظور کنترل سیاهک پنهان و سیاهک آشکار گندم و جو

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 700 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تريدمورف Tridemorph

 قارچکش سیستمیک با اثر درمانی، ریشهکن کننده و حفاظتی است.

فرمولاسیون

کالیکسین (Calixin)

 

موارد مصرف در ایران: سفیدك پودري چغندرقند: محلولپاشی به میزان 75/0 لیتر در هکتار، 3-2 نوبت به فاصله 20 روز به محض مشاهده اولین علائم بیماري تقریباً از اوایل تیرماه به بعد. سفیدك پودري کدوییان

سبزیجات: محلولپاشی به میزان 7/0 لیتر در هکتار، به محض مشاهده اولین علائم بیماري.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیتLD50، براي پستانداران بیش از 480 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تريسیکلازول Tricyclazole

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی است.

فرمولاسیون:

بیم Beam % 75 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: محلولپاشی به نسبت 0/5 کیلوگرم در هکتار پس از ظهور 30 تا 40 درصد خوشه ها براي کنترل بیماري بلاست در برنج

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 314 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 تیابندازول Thiabendazole

قارچکش سیستمیک با خاصیت حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون:

تکتو Tecto %60 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: ضدعفونی بذر به نسبت 1/25 در هزار براي کنترل سیاهک پاکوتاه، ضدعفونی بذر به نسبت 2 در هزار براي کنترل مرگ گیاهچه لوبیا ناشی از Rhizoctonia solani و شانکر ساقه سیب زمینی ناشی از Rhizoctonia solani؛ و استفاده از محلول 1- 1/5 در هزار براي بیماريهاي پس از برداشت مرکبات.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت 3810 ،LD50 میلیگرم بر کیلوگرم براي پستانداران،

 

 

 

تیرام Thiram

قارچکش تماسی با خاصیت حفاظتی است.

فرمولاسیون:

  1. Pomarsol % 80 WP پومارسول
  2. Pomarsol % 65 WP پومارسول

 

موارد و راهنماي مصرف: ضدعفونی بذر به منظور کنترل مرگ گیاهچه در باقلا، علفهاي چمنی، ذرت، لوبیا، کلزا، کلم، هویج، گل کلم، تره فرنگی، کاهو، پیاز، نخود، تربچه، شلغم، نخودفرنگی، نخود و غیره؛ بیماريهاي بذرزاد در بسیاري از محصولات از جمله هویج، کرفس، جعفري، چغندرقند و چغندر لبویی از طریق خیساندن بذر ؛ کنترل زنگها در گیاهان زینتی از جمله میخک، داوودي و انگورفرنگی؛ کنترل پوسیدگی میوه ناشی از Botrytis در سیب؛ کنترل کپک خاکستري Botrytis در داوودي، کاهو، گوجه فرنگی، تمشک، توت فرنگی در مورد بذور نیز ضدعفونی با این ترکیب موجب فراري دادن جوندگان میشود.

این قارچکش باید قبل از حمله بیماري به کار رود. تکرار سمپاشی با توجه به نوع محصول به فواصل 7 تا 14 روز صورت میگیرد. استفاده از 175 میلیلیتر آب به ازاي هر 100 کیلو بذر موجب بهبود پوششدهی در هنگام ضدعفونی میشود.

براي ضدعفونی بذر گوجه فرنگی و فلفل استفاده نشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2600 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تیوفانات متیل thiophanate – methyl

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون:

توپسین ام Topsin M %70 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه و پوسیدگی سفید ریشه: براي پیشگیري از وقوع بیماري، ریشه نهالها را باید قبل از کاشت تا محل طوقه در ترکیبی که شامل 300 گرم بنومیل یا تیوفانات متیل، 10 کیلوگرم خاك رس، 5 کیلوگرم پهن الک شده و 100 لیتر آب میباشد فرو برده و سپس اقدام به کاشت نهال نمود. اما در مواردي که بیماري در باغ ظاهر گردد، در مراحل اولیه به محض مشاهده علائم بیماري میتوان با استفاده از تیوفانات متیل به نسبت صد گرم به ازاي هر درخت، بخش سایه انداز درخت را محلولپاشی کرد. شانکر سیتوسپورایی: محلولپاشی به نسبت 6/0-5/0 در هزار، یک نوبت سمپاشی در پاییز پس از ریزش برگها و یک نوبت در اواخر بهار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 7500 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

ددین Dodine

قارچکش حفاظتی با اندکی خاصیت معالجه کننده است.

فرمولاسیون:

ملپرکس Melprex % 65 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: محلولپاشی دودین به نسبت یک در هزار براي کنترل لکه سیاه سیب و گلابی، بیماريهاي برگی توت فرنگی، لکهبرگیهاي قارچی در گیلاس، زیتون، کرفس و محصولات دیگر کاربرد دارد. در هواي بسیار سرد (زیر?C 5)، از سمپاشی اجتناب گردد. از اختلاط دودین با گوگرد و تترادیفون اجتناب شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50 براي پستانداران بیش از 1000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 دي نیکونازول Diniconazole

قارچکش سیستمیک با تأثیر حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون

سومیایت Sumi – eight %2 FS

 

موارد و راهنماي مصرف: به نسبت 2 در هزار یا به نسبت یک در هزار (100 سانتیمتر مکعب براي ضدعفونی 100 کیلوگرم بذر سیاهک پنهان گندم و سیاهک آشکار گندم وجو.)

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 639 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

دینوکاپ Dinocap

قارچکش و کنهکش غیر سیستمیک با خاصیت پیشگیري و درمان سفیدكهاي پودري

فرمولاسیوون:

  1. (Karatane- FN-57) % 25 WP-کاراتان
  2. EC (Karatane- LC) %35 –کاراتان

 

موارد و راهنماي مصرف: سفیدك پودري سیب، هلو، شلیل، انگور، توتون و گل آذین انبه به نسبت یک درهزار. سفیدك پودري جالیز به میزان یک تا دو کیلوگرم در هکتار. سفیدك پودري چغندرقند به میزان یک کیلوگرمد در هکتار. سفیدك پودري سیب، هلو، شلیل به نسبت یک درهزار. سفیدك پودري رز به نسبت نیم تا یک

درهزار.

در دماي بالاتر از?C24 باید از کاربرد این قارچکش اجتناب شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 900میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 زینب Zineb

قارچ کش تماسی با اثر حفاظتی است.

فرمولاسیون:

دیتان زد Dithan Z -78 (80%) WP 78

 

موارد و راهنماي مصرف: آنتراکنوز گردو به میزان 1-2 در هزار. سفیدك داخلی انگور، سفیدك داخلی چغندر، سفیدك داخلی توتون به میزان 3 در هزار. لکه شکلاتی باقلا و کنه نقرهاي مرکبات به میزان 2 در هزار

احتیاط هاي لازم: در ایران مصرف این قارچکش بر روي سبزیجات و صیفیجات ممنوع است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5200 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

Cyproconazole

 قارچکش سیستمیک با تأثیر حفاظتی و معالج

فرمولاسیون:

Alto 10% SL آلتو

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک هندي گندم، با مصرف نیم لیتر در هکتار زمانی که 80% بوتهها به سنبله رفته باشند.

زنگهاي غلات با مصرف نیم لیتر در هکتار. سپتوریوز گندم، با مصرف نیم لیتر در هکتار .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1020میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

Sulfur

قارچکش و کنهکش غیرسیستمیک، تماسی و حفاظتی از گروه مواد معدنی

فرمولاسیون:

  1. WP 95% گوگرد گل
  2. WP 80%-90% کوزان -الوزال .
  3. DF 80% کوزان –الوزال

 

موارد و راهنماي مصرف: سفیدك پودري انگور: 60 تا 90 کیلوگرم گل گوگرد در هکتار طی سه نوبت، نوبت اول در مرحلهي 6-7 برگی شاخسارهها به میزان 10-15 کیلوگرم، نوبت دوم پس از ریختن گلبرگها و بسته شدن دانه به میزان 30-20 کیلوگرم و نوبت سوم 20-15 روز بعد به میزان 40-30 کیلوگرم. همچنین به نسبت 4-3 در هزار میتوان جهت محلولپاشی استفاده نمود. سفیدك پودري سیب: محلولپاشی با استفاده از فرمولاسیون WP به نسبت 3-4 در هزار. سفیدك پودري هلو و شلیل: محلولپاشی با استفاده از فرمولاسیون WP به نسبت 3-4 در هزار بعد از ریختن گلبرگها و تشکیل میوه. سفیدك پودري کدوییان: 15 -20 کیلوگرم در هکتار گوگرد میکرونیزه یا محلولپاشی با استفاده از فرمولاسیون WP به نسبت 2-3 در هزار. سفیدك پودري چغندرقند: 4 کیلوگرم در هکتار. سفیدك پودري رز: محلولپاشی به نسبت 5/1 در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت 5000 ،LD50 میلیگرم بر کیلوگرم براي پستانداران،

 

 

 

Flutriafol

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و ریشهکن کننده

فرمولاسیون:

Impact (5/12%) SC ایمپکت

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک هندي گندم: یک لیتر در هکتار بهصورت محلولپاشی و در زمانی که 80% بوته ها به سنبله رفته باشند. زنگهاي غلات: یک لیتر در هکتار

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1140 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

Captan

قارچ کش حفاظتی و معالج

فرمولاسیون:

  1. Captan %50 WP کاپتان
  2. Ortocide %75 WP ارتوساید

 

موارد و راهنماي مصرف: لکه سیاه سیب: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار، سمپاشی اول در زمان تورم جوانه هاي گل، سمپاشی دوم پس از ریزش گلیرگها و سمپاشی سوم 10 روز پس از نوبت دوم مومیایی درختان میوه هستهدار: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار، قبل از تورم جوانهها و تکرار آن بعد از ریزش گلبرگها.

سفیدك داخلی انگور: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار، نوبت اول قبل از گلدهی و تکرار آن در صورت لزوم هر7-10 روز یک بار.

ضدعفونی بذر حبوبات: به نسبت 2 در هزار

احتیاط هاي لازم: فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول 10 روز . کاپتان با اکثر حشرهکشها و قارچکشها قابلیت اختلاط دارد. اما از آنجایی که در PH بالاتر از 7 ناپایدار میباشد، نباید با محلولهاي قلیایی مخلوط شود. همچنین قابل اختلاط با روغنها نبوده و قبل یا بعد از کاربرد روغنها نباید به کار رود، زیرا موجب گیاهسوزي میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت 9000 ،LD50 میلیگرم بر کیلوگرم براي پستانداران،

 

 

 

Carbendazim

قارچ کش سیستمیک با اثر حفاظتی و درمانی

فرمولاسیون:

  1. Derosal WP%60-50 دروزال
  2. Bavistin WP %60-50 باویستین

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک آشکار گندم و جو : ضدعفونی بذر قبل از کاشت به نسبت 2 در هزار. لکه برگی سرکوسپورایی در چغندرقند: محلولپاشی به محض بروز نشانههاي بیماري. مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه در گیاهان زینتی: ضدعفونی خاك خزانه یا گلدان با مصرف حدود 10 گرم سم در متر مربع و به هم زدن خاك تا عمق 10 سانتیمتري. کاربندازیم از طریق ضدعفونی بذر جهت کنترل سیاهکهاي پنهان و آشکار، فوزاریوم و سپتوریا در غلات و کنترل ریزوکتونیا در پنبه مؤثر است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 6400 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 کربوکسین تیرام carboxin thiram

فرمولاسیون:

  1. Vitavax thiram FL%40 تیرام ویتاواکس
  2. Vitavax thiram WP %75 تیرام ویتاواکس

 

موارد و راهنماي مصرف: ضدعفونی بذر گندم و جو به نسبت 2/5 در هزار براي کنترل سیاهک آشکار گندم، سیاهک آشکار جو و سیاهک پنهان گندم.

ضدعفونی بذر گندم و جو به نسبت 2 در هزار براي کنترل سیاهک سخت جو و پوسیدگی ریشه و طوقه گندم. ضدعفونی بذر جو به نسبت 2/5 در هزار براي کنترل لکه قهوهاي نواري جو.

ضدعفونی بذر برنج به نسبت 2 در هزار براي کنترل لکه قهوهاي و پوسیدگی ریشه و طوقه برنج. بذرها را باید به مدت 24 ساعت در محلول سمی خیسانده و سپس براي جوانهزنی در گرمخانه نگهداري نمود.

کنترل سیاهک دروغی برنج از طریق محلولپاشی به نسبت 3 کیلو در هکتار.

ضدعفونی بذر چغندرقند به نسبت 2 تا 2/5 در هزار و بذر پنبه به نسبت 4-6 در هزار براي کنترل مرگ گیاهچه.

 

 

 

kresoxim– methyl

فرمولاسیون:

Stroby WP %50 استروبی

 

موارد و راهنماي مصرف: محلولپاشی به نسبت 2/0 در هزار به منظور کنترل سفیدك سطحی و لکه سیاه سیب.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

Chlorothalonil

قارچ کشی حفاظتی با طیف اثر گسترده

فرمولاسیون:

  1. Daconil %72 SC داکونیل
  2. Daconil %75 WP داکونیل

 

موارد و راهنماي مصرف: لکه موجی گوجه فرنگی: محلولپاشی به میزان 1/5 تا 2 کیلوگرم در هکتار. بادزدگی سیب زمینی: محلولپاشی به میزان 2تا 2/5 کیلوگرم در هکتار.

احتیاط هاي لازم: فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول براي سیبزمینی و گوجه فرنگی 14 روز است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

Carboxin

 قارچ کش سیستمیک از گروه اکساتینها

فرمولاسیون:

Vitavax % 75 WP ویتاواکس

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک آشکار گندم: ضدعفونی بذر به نسبت 2 در هزار. مرگ گیاهچه حبوبات ناشی از

Rhizoctonia : ضدعفونی بذر به نسبت 2 در هزار. مرگ گیاهچه پنبه: ضدعفونی بذر به نسبت 4-6 در هزار.

احتیاط هاي لازم: از مصرف بذرهاي ضدعفونی شده جهت تغذیه اجتناب شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2864 میلی گرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

Maneb

قارچ کش تماسی با اثر حفاظتی از گروه ديتیوکاربامات ها

فرمولاسیون:

  1. Dithane M -22 %90 WP 22 ام دیتان
  2. Dithane M -22 %80 WP 22 ام دیتان

 

موارد و راهنماي مصرف: سفیدك داخلی انگور: محلولپاشی به نسبت 5/2-2 در هزار، نوبت اول قبل از گلدهی و تکرار آن در صورت لزوم هر 7-10 روز یک بار.

سفیدك داخلی چغندر: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار به محض بروز نشانههاي بیماري، 3-2 نوبت به فاصله 10 روز.

احتیاط هاي لازم: در ایران مصرف این قارچکش بر روي سبزیجات و صیفی جات ممنوع است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

Mancozeb

 قارچ کش تماسی با اثر حفاظتی

فرمولاسیون:

Dithane M – 45 % 80 WP 45 ام دیتان

 

موارد و راهنماي مصرف:

سیاهک سخت جو: ضدعفونی بذر به نسبت 1-2 در هزار

لکه آجري بادام: محلول پاشی به نسبت 2 در هزار، نوبت اول پس از ریزش گلبرگها و نوبتهاي بعدي به فاصله 12 روز.

مومیایی درختان میوه هسته دار: به نسبت 2 در هزار، قبل از تورم جوانهها و تکرار آن بعد از ریزش گلبرگ ها.

احتیاط هاي لازم: در ایران مصرف این قارچکش بر روي سبزیجات و صیفی جات ممنوع است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

متالاکسیلMetalaxyl

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و درمانی از گروه آسیل آلانین ها

فرمولاسیون

Ridomil % 5 G ریدومیل

 

موارد و راهنماي مصرف:

بوتهمیري جالیز: کاربرد 20-25 کیلوگرم قارچکش در هکتار.

سفیدك داخلی جالیز: محلولپاشی به میزان 20-25 کیلوگرم در هکتار، به محض بروز نشانههاي بیماري و تکرار آن به فاصله 15 روز.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیتLD50 براي پستانداران ، 663 میلیگرم بر کیلوگرم متیل برومایدmethyl bromide ترکیب تدخینی بسیار سمی از گروه هیدروکربنهاي هالوژنه که یه صورت یک آفتکش عمومی کاربرد دارد. به نماتود کش ها مراجعه شود.

 

 

 

 

مخلوط بوردو bordeaux mixture

قارچکش و باکتريکش حفاظتی است.

فرمولاسیون:

  1. Bordeaux mixture % 18 SC بردو مخلوط
  2. Bordeux Fix %18 SC بردوفیکس

 

موارد و راهنماي مصرف:

غربالی درختان میوه: محلولپاشی به نسبت 2 درصد، سمپاشی پاییزه بعد از ریزش برگها، زمستانه بعد از تورم جوانه ها و تکرار آن بعد از ریزش گلبرگها و در صورت لزوم تکرار به فاصله 14 روز.

گموز مرکبات، گموز پسته و پوسیدگی فایتوفترایی طوقه درختان هستهدار و دانهدار: به منظور پیشگیري، در مناطق آلوده، بهتر است در فصل بهار، قبل از بارندگی طوقه درختان، ریشههاي مجاور و تنه درخت تا ارتفاع 70 سانتیمتري با ترکیب بردو 5 تا 10 درصد سمپاشی و آغشته گردد. همچنین در درختان آلوده، در صورتی که وسعت محل آلوده کمتر از نصف دور تنه باشد میتوان جهت معالجه، پوست آلوده را همراه با کمی پوست سالم تراشید و سپس محل آن را با ترکیب بردو یا بردوفیکس غلیظ ضدعفونی نموده و با چسب باغبانی پوشاند.

شانکر سیتوسپورایی درختان میوه: محلول پاشی به نسبت 2 درصد، یک نوبت سمپاشی در پاییز پس از ریزش برگ ها و یک نوبت در اواخر بهار. تراشیدن شانکر و پانسمان آن با ترکیب بردو 8 درصد یا بردوفیکس غلیظ شانکر باکتریایی لیموترش: در صورتی که آلودگی بیش از 5 درصد باشد، محلولپاشی به نسبت 5/0 درصد، یک نوبت قبل از گلدهی.

آتشک درختان میوه دانهدار: محلول پاشی به نسبت یک درصد طی 4 نوبت، نوبت اول در مرحله تورم جوانه، نوبت دوم، زمان باز شدن 5 درصد شکوفه ها، نوبت سوم، زمان باز شدن 50 درصد شکوفهها و نوبت چهارم، زمان باز شدن کامل شکوفه ها

مخلوط بردو باید به صورت تازه در هنگام مصرف تهیه شده و بلافاصله مورد استفاده قرار گیرد. براي تهیه یکصد لیتر مخلوط بردو یک درصد، مقدار یک کیلوگرم سولفات مس آبدار CuSO4+ 5H2O و یک کیلوگرم آهک Ca(OH)2 را به صورت جداگانه در حدود 5 لیتر آب یا بیشتر حل کرده و پس از اختلاط حجم مخلوط به 100 لیتر رسانده میشود.

احتیاط هاي لازم: مخلوط بردو نباید با سموم فسفره و کارباماتها و نیز سمومی که در محیط قلیایی تجزیه میشوند مخلوط شود .

 

 

علف کش ها

 

آترازین Atrazine

علف کش انتخابی و سیستمیک است.

فرمولاسیون:

  1. Gesaprim %80 WP گزاپریم.
  2. Gesaprim %50 P گزاپریم

 

ماندگاري درخاك(نیمه عمر علفکش): دوام علفکش در خاك نسبتاً زیاد است و حداقل به مدت 12 ماه از زمان مصرف سم نمیتوان محصول دیگري (غیر از ذرت و سورگوم) در زمین کشت نمود.

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل علفهاي هرز پهنبرگ و باریک برگ در مزارع ذرت به میزان 1 تا 5/1 کیوگرم آترازین به همراه 5 لیتر آلاکر قبل از کشت و در مزارع سورگوم و نیشکر به میزان 5 کیلوگرم آترازین به تنهایی یا مخلوط با 4 کیلوگرم آمترین هنگام کشت توصیه میشود. در مناطق غیر زراعی به مقدار30 کیلوگرم آترازین به همراه 15 کیلوگرم بروماسیل پس از رشد علف هاي هرز کاربرد دارد. تأثیر این علفکش روي پنجه مرغی و ارزنهاي وحشی نسبتاً ضعیف است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: 1860 LD50 میلیگرم بر کیلوگرم براي پستانداران است. آترازین براي موجودات آبزي بسیار سمی میباشد .

 

 

 

اگزادیازونOxadiazon

علف کش تماسی، انتخابی است.

فرمولاسیون:

  1. Ronstar %25 EC رونستار
  2. Ronstar w/v%12 SL رونستار
  3. Ronstar %2 G رونستار

 

موارد و راهنماي مصرف: علف هاي هرز در مزارع برنج 5/3 تا 4 لیتر در هکتار . براي کنترل علف هاي هرز در مزارع برنج به میزان 5/3 تا4 لیتر در هکتار، پس از عمل نشاء و قبل از دوبرگی سوروف

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

آلاکلر Alachlor

علف کش انتخابی و سیستمیک است.

فرمولاسیون:  

لاسو Lasso %48 EC

 

ماندگاري درخاك(نیمه عمر علفکش): 15روز

موارد و راهنماي مصرف: علف هاي هرز باریک برگ و پهنبرگ در مزارع ذرت به میزان 5 لیتر آلاکلر به همراه 1 تا 5/1 کیلوگرم آترازین قبل از کشت یا بعد از کاشت. این علفکش بیشتر براي کنترل علفهاي هرز باریک برگ یکساله و اویار سلام کاربرد دارد. آلاکلر علاوه بر قابلیت اختلاط با آترازین میتواند با علف کش هاي ترفلان، گلیفوسیت و ایمازاکوئین نیز بکار رود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 440 میلیگرم بر کیلوگرم، کا ربرد آلاکلر از سال 2006 در اتحادیه اروپا ممنوع اعلام شده است.

 

 

 

بوتاکلرButachlor

علف کش انتخابی، سیستمیک است.

فرمولاسیون

  1. Machete w/v %60 EC ماچتی
  2. Machete EN w/v %60 EW ان اي ماچتی
  3. Machete %5 G ماچتی

 

ماندگاري درخاك(نیمه عمر علفکش): 6 تا 10 هفته

موارد و راهنماي مصرف: علفهاي هرز یکساله کشیده برگ و بعضی پهنبرگها در مزارع برنج 3 تا 4 لیتر در هکتار فرمولاسیون 40 ،EC تا 45 کیلوگرم در هکتار فرمولاسیونG اثر این سم به میزان آبی که در دسترس گیاه میباشد بستگی دارد لذا براي کسب نتیجه بهتر باید بعد از بارندگی و یا آبیاري و در زراعتهاي برنج بعد از تحت آب نمودن مصرف شود. کاربرد این علف کش به صورت پیش رویش در مزرعه و خزانه برنج میباشد. براي کنترل علف هاي هرز 3 تا 4 لیتر در هکتار 4 تا 7 روز پس از نشا با بوتاکلر EC %60 یا 40 تا 45 کیلوگرم در هکتار G %5 قبل از دو برگی شدن سوروف مصرف شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 3000 میلیگرم در کیلوگرم ،

 

 

 

 

پاراکواتParaquat

علف کشی غیر انتخابی ، تماسی با اثر جابجایی زیاد است.

فرمولاسیون:

Gramaxon w/v % 20 SL گراماکسون

 

ماندگاري درخاك(نیمه عمر علفکش): این علف کش در تماس با خاك به سرعت بی اثر و غیرفعال میشود.

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف پاراکوات در باغهاي میوه3 تا 5 لیتر در هکتار و در زمانی که ارتفاع علف هاي هرز 10 تا 15 سانتی متر باشد. مقدار مصرف پاراکوات جهت کنترل سس نیز 3 تا 5 لیتر در هکتار و بعد از رویش سس میباشد.

ترجیحاً زمانی استفاده شود که علفهاي هرز کمتر از 15 سانتی متر طول داشته باشند. پاراکوات نباید به شاخ و برگ و تنه درختان پاشیده شود. دوز مناسب با توجه به پیشرفت مرحله رویشی علف هرز تعیین شود. کاربرد پاراکوات در مناطقی که سابقه سس دارند، مناسب است. پاراکوات جهت کنترل علفهاي هرز مزارع سیب زمینی و تا زمانی که 20 درصد غدهها سبز شده باشند، قابل توصیه است. در این مرحله از سمپاشی خسارت وارده به بوته هاي سیب زمینی جزئی بوده و به سرعت جبران میشود. در مورد سس یونجه و شبدر، بعد از سبز شدن سس و فقط براي از بین بردن هستههاي اولیه آلوده به سس به کار میرود. جهت کنترل سس، محلول 10-12 در هزار پاراکوات بوسیله سمپاشهاي پشتی ساده و صرفا در محل لکههاي آلوده به سس توصیه میشود.

پاراکوات در خزانه گوجه فرنگی، فلفل و بادمجان و جهت کنترل علفهاي هرز بذري که زودتر سبز کرده باشند نیز به کار میرود. دوره کارنس براي نعناع و سبزیجات برگی 8 هفته است.

احتیاط هاي لازم: به شاخ و برگ و تنه درختان جوان پاشیده نشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 120 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

پروپانیل Propanil

علفکش تماسی، انتخابی است.

فرمولاسیون:

  1. Stam F %25 ECاف استام
  2. EC Stam F %36 اف استام
  3. Stam F %48 ECاف استام

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): این علفکش به سرعت در خاك تجزیه میشود.

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل علفهاي هرز برنج در خزانه و زمین اصلی به میزان 10 تا 15 لیتر در هکتار بعد از رویش توصیه میشود. بهترین زمان مصرف مرحله 1 تا 3 برگی علفهاي هرز است.

احتیاط هاي لازم: طول دوره فعالیت این علفکش بسیار کوتاه است. این علفکش براي محصولات زراعی پهن برگ توصیه نمیشود. چنانچه در فاصله 14 روز پیش یا پس از مصرف پرپانیل از حشره کش هاي فسفره استفاده شود، این علفکش به برنج نیز آسیب جدي وارد خواهد ساخت.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 1400 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

تري بنورون متیلtribenuron methyl

علفکش انتخابی، تماسی است.

فرمولاسیون:

  1. Granstar %75 DF گرانستار
  2. Express %75 DF اکسپرس

 

موارد و راهنماي مصرف: کنترل علفهاي هرز پهنبرگ در مزارع گندم و جو 10 تا 20 گرم در هکتار

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

تري فلورالین Trifluralin

علفکش انتخابی است.

فرمولاسیون:

Terflan w/v %48 EC ترفلان

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 57 تا 126 روز

موارد و راهنماي مصرف: علفهاي هرز پنبه 2 تا 3 لیتر در هکتار، چغندرقند2 تا 5/2 لیتر در هکتار، آفتابگردان،

سویا1/5 تا 5/2 لیتر در هکتار.

کاربرد ترفلان در بیشتر گیاهان به صورت پیش کاشت یا پیش رویش و آمیخته با خاك است. در برخی گیاهان مثل چغندرقند، سیب زمینی، گوجه فرنگی، طالبی، خیار و هندوانه، کاربرد پیش کاشت ترفلان موجب بروز خسارت به محصول نیز خواهد شد. در این گیاهان باید ترفلان در مراحل بعد از رویش گیاه و یا بعد از نشاء  استفاده شود.

احتیاط هاي لازم: کاربرد ترفلان در زراعت چغندرقند همراه با محدودیت است. در صورت کاربرد زود هنگام این علف کش، به چغندرقند نیز آسیب وارد می آید.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 10000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تو فور-ديD-2,4

علف کش هورمونی، سیستمیک و انتخابی است.

فرمولاسیون:

  1. U 46 D w/v %55 L دي 46یو
  2. U 46 D w/v %72 L دي 46یو
  3. U 46 D w/v %45 EC دي 46یو
  4. U 46 D w/v %48 P دي 46یو

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): هفت روز و بطور معمول در دوزهاي 1 تا 5/1 لیتر در هکتار کمتر از یک ماه

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف در مزارع گندم 1 تا 2 لیتر در هکتار در مرحله پنجهزنی تا پیش از تشکیل سومین گره در ساقه گندم، در مزارع برنج 5/1 تا 3 لیتر در مرحله 5 تا 7 برگی، در مزارع ذرت 5/1 لیتر در هکتار در مرحله 5 تا 7 برگی ذرت و براي نیشکر 2 تا 5/2 لیتر و در اختلاط با دالاپون. این علف کش به صورت محلول پاشی مصرف میشود. قبل از سمپاشی باید آب از داخل کرتها خارج شود و تا 24 ساعت بعد نیز از ورود آب به کرتها جلوگیري به عمل آید.

توفوردي را میتوان جهت کنترل علفهاي هرز دائمی( مانند پیچک، تلخه و کنگر) حداکثر تا 2 لیتر در هکتار با نظر کارشناس و در مرحله غنچه دهی و گلدهی علف هرز و پس از دانه بندي گندم مصرف کرد.

احتیاطهاي لازم: کاربرد این علفکش در مزارع گیاهان زراعی پهنبرگ(بخصوص پنبه، گوجه فرنگی، گونه هاي زینتی پهنبرگ، درختان میوه و تاکستانها) و یا فرار آن از مزارع گندم به مزارع مجاور موجب بروز خسارت در آنها میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 764 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

دیفنزوکوات متیل سولفات difenzoquat metilsulfate

علف کش انتخابی، تماسی است.

 فرمولاسیون:

اونج Avenge %25 SL

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 3 ماه

موارد و راهنماي مصرف: در غلات مقدار مصرف 4 لیتر در هکتار به صورت پس رویشی و در مرحله سه برگی تا اواسط پنجهزنی یولاف وحشی در مزارع جو، گندم، چاودار، ذرت .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 470 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

علف کش انتخابی، سیستمیک Sethoxydim

فرمولاسیون:

Nabu S %5/12 OEC نابواس

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): یک روز

موارد و راهنماي مصرف: علف هاي هرز کشیده برگ (سوروف). مقدار مصرف براي چغندرقند 3 لیتر در هکتار و براي پیاز 2 تا 3 لیتر میباشد. براي کنترل علفهاي هرز چغندرقند در مرحله 3 تا 5 برگی علف و در مورد پیاز هنگام 3 تا 5 برگی کشیده برگ ها به کار می رود.

احتیاط هاي لازم: این علف کش براي محصولات باریک برگ(به جز پیاز، مارچوبه و سیر) توصیه نمیشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2670 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

علف کش انتخابی سولفو سولفورون+ متا سولفورون، از گروه سولفونیل اوره + sulfosulfuron metsulfuron – methyl

فرمولاسیون:

WG75+5% Total w/v توتال

 

موارد و راهنماي مصرف: کنترل علف هاي هرز پهنبرگ و نازك برگ در مزارع گندم( مقدار مصرف 40 تا 50 گرم در هکتار بصورت پس رویشی با رعایت تناوب با سایر علف کش ها). بهترین زمان مصرف ابتدا تا انتهاي پنجهزنی گندم است.

 

 

 

علفکش انتخابی سولفو سولفورون از گروه سولفونیل اوره Sulfosulfuron

فرمولاسیون

Apyros w/v %75 DF آپیروس

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 3 روز

موارد و راهنماي مصرف: علفهاي هرز باریک برگ و پهنبرگ در مزارع گندم( مقدار مصرف در مزارع گندم 26/6  گرم در هکتار از ابتداي پنجهزنی گندم تا انتهاي این دوره) . آپیروس را باید لزوماً همراه با یک سورفاکتانت غیر یونی مانند سیتوگیت مصرف کرد. پس از کاربرد آپیروس، از کاشت چغندرقند، آفتابگردان و سورگوم در فصل بعد در مزرعه اجتناب شود .

احتیاط هاي لازم: جو و یولاف زراعی به این علفکش حساس می باشند. این علفکش را نمیتوان با کودهاي مایع(با پی اچ کمتر از 5) و یا سورفاکت انتهاي غیر یونی و یا سایر مواد افزودنی که موجب کاهش پی اچ به کمتر از 5 می شوند استفاده کرد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

علفکش انتخابی، سیستمیک سیکلوکسیمید Cycloxydim

فرمولاسیون

Focus w/v %10 ECفوکوس

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 10 روز

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف 1 تا5/1لیتردر هکتار و زمان کاربرد آن بعد از رویش و پس از مرحله 4 تا 5 برگی علف هاي هرز باریک برگ. بعد از رویش و پس از مرحله 4 تا 5 برگی بودن علف به کار می رود. از پخش علف کش روي سایر محصولات بویژه غلات و گراس جلوگیري کنید. دوره کارنس براي کلم برگ، گل کلم، پیازهاي سالادي 4 هفته، براي نخودفرنگی 5 هفته، براي پیازهاي سوخ دار، هویج، گشنیز، توت فرنگی، سیب زمینی زودرس 6 هفته، میباشد.

احتیاط هاي لازم: کاربرد این علفکش در محصولات خانواده گرامینه توصیه نمیشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیتLD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

علفکش انتخابی، سیستمیک و تماسی فورام سولفورون از گروه سولفونیل اوره Foramsulfurom

فرمولاسیون

Equip w/v %5/22 OD اکوئیپ

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): کمتر از 10 روز

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف 2 تا 5/2 لیتر در هکتار در مرحله 3 تا 4 برگی ذرت

 

 

علف کش تماسی، از گروه آریلوکسی فنوکسی پروپیونیک اسیدclodinafop- propargyl

فزمولاسیون:

Topik w/v %80 EC تاپیک

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 5 تا 20 روز

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف 0/6 تا 8/0 لیتر در هکتار، از اوایل تا پایان پنجهزنی گندم براي کنترل علف هاي هرز باریک برگ یکساله (یولاف وحشی، علف خونی، چچم، دم روباهی باریک)

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1829 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

علفکش سیستمیک، غیر انتخابی گلیفوزیت، از گروه اسید فسفونیک Glyphosate

فرمولاسیون:

Roundup w/v %41 SL راندآپ

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): کمتر از 60 روز

موارد و راهنماي مصرف: علفه هاي هرز یکساله و دائمی در درختان میوه 4 تا 12 لیتر بسته به نوع علف هرز در زمان حداکثر فعالیت علف هرز (گلدهی) .

بهترین نتیجه جهت کنترل علفهاي باریک برگ چندساله زمانی بدست می آید که این گونهها حداقل در مرحله 4 تا 5 برگی بوده و ارتفاع آنها حداقل 10 سانتی متر باشد. علاوه بر این تکرار سمپاشی براي تخلیه کامل مواد ذخیره اي مستقر در اندامهاي زیرزمینی الزامی است. گلیفوسیت را میتوان در مزارع برنج و بعد از سفت شدن دانهها و به منظور کنترل علفهاي هرز روئیده در مرزها و حاشیه کرتها و یا روي لکههاي آلوده به بندواش مصرف کرد.

گلیفوسیت را میتوان در زمان آیش نیز به صورت لکه اي بر علیه علفهاي هرز پهنبرگ دائمی بکار برد.

گلیفوسیت را میتوان از 14 روز تا 24 ساعت قبل از کشت(بسته به نوع محصول و دوز مصرفی سم)، به صورت پیش رویش در محصولات پائیزه و غلات بهاره، و براي چغندرقند، نخودها، شلغمها، پیازها و تره فرنگی تا 72 ساعت قبل از کشت مورد استفاده قرار داد.

احتیاط هاي لازم: علف کش گلیفوسیت عمومی است. در صورت عدم دقت کاربر، احتمال پاشش آن بر روي محصولات زراعی و درختان و بروز خسارت در آنها وجود دارد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

haloxyfop etoxy ethyl

علف کش انتخابی است

فرمولاسیون:

Gallant w/v %5/12 EC گالانت

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 30 تا 60 روز

موارد و راهنماي مصرف: علفهاي هرز کشیده برگ یکساله و دائمی در مزارع چغندرقند 2 لیتر در هکتار و کلزا

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 518 میلیگرم بر کیلوگرم .

 

 

کنه کش ها

 

آبامکتین Abamectin

حشره کش و کنهکش انتخابی با خاصیت تماسی، گوارشی و نفوذي است.

فرمولاسیون

Vertimec % 8/1 EC مک ورتی

موارد و راهنماي مصرف: مگس مینوز برگ در سبـزي و صیفـی 6/0 در هزار ، کنه زنگار در مرکبات20 میلی لیتر به همراه 250 میلی لیتر روغن در یکصد لیتر آب. سمپاشی زمانی صورت گیرد که اولین علائم آلودگی مشاهده گردد، تکرار سمپاشی ممکن است نیاز باشد. براي تأثیر بهتـر لازم است کل سطح گیاه به حشرهکش آلوده گردد. آفت هدف بعد از تیمار بی تحرك شده اما سه تا پنج روز بعد از سمپاشی، بیشترین تلفات حاصل میشود.

احتیاط هاي لازم: حداکثر غلظت نباید از 60 میلی لیتر در 100 لیتر آب تجاوز کند. نباید با خیس کنندهها، چسبانندهها و دیگر مواد همراه مخلوط شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 10-6/13میلی گرم بر کیلوگرم، براي ماهی وزنبور عسل فوق العاده سمی است.

 

 

 

آزوسیکلوتینAzocyclotin

کنه کش تماسی با اثر طولانی است.

فرمولاسیون:

  1. Peropal w/v %25 WP پروپال
  2. Peropal w/v %50 SC پروپال

 

موارد: کنه قرمز اروپایی درختان میوه سردسیري،کنه نقره اي ، کنه زنگ در مرکبات؛ کنه تارعنکبوتی در سویا و کنه دو نقطه اي و کنه قرمز درختان میوه 5/0 در هزار.

دوره کارنس در درختان میوه 15 روز، در صیفی جات 7 روز

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 363 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

پروپال براي زنبور عسل بی خطر است .

 

آزینفوس متیلazinphos methyl

حشره کش، کنه کش تماسی، گوارشی با اثر تخم کشی است. مراجعه شود به بخش حشره کش ها.

 

 

اتیون Ethion

حشره کش و کنهکشی تماسی است. مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

اسپیرودیکلوفنSpirodiclofen

کنه کش تماسی است.

فرمولاسیون:

اینویدور SC Envidor w/v %24

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز اروپایی و کنه تارتن دونقطه اي 5/0 درهزار ، کنه زنگار در مرکبات27/0 در هزار، کنه قرمز در مرکبات 2/0 – 3/0 در هزار بسته به جمعیت کنه و به تناوب با سایر کنه کش ها، و براي پسیل در پسته 300 – 400 میلی لیتر در هکتار بسته به تراکم آفت.

فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول حداکثر 14 روز باید باشد. روي کفشدوزك بی اثر است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50، براي پستانداران 2500 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

اکسی دیمتون متیلoxydemeton methyl

حشره  کش سیستمیک، تماسی با خاصیت کنهکشی است. مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

بروموپروپیلاتBromopropylate

کنه کش غیر سیستمیک و تماسی است.

فرمولاسیون:

نئورون EC Neoron w/v%25

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه تار عنکبوتی در چغندر قند2/1 لیتر در هکتار اوایل تابستان، کنه زرد شرقی و کنه قرمز در مرکبات یک درهزار اواخر بهار و اوایل تابستان.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

پروپارژیتPropargite

کنه کش غیر سیستمیک و تماسی است.

فرمولاسیون

EC Omite w/v %57 اومیت

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه تار عنکبوتی در پنبه و سویا 5/1 لیتر در هکتار، چغندر یک لیتر در هکتار ، کنه قرمز اروپایی در درختان میوه یک در هزار ، کنه در پسته یک در هزار و حبوبات دو در هزار، کنه پاکوتاه درچاي 5/1 در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2800 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

پیریمیفوس متیل pirimiphos methyl

حشره کش و کنهکش تماسی و تدخینی است. مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

تیومتون Thiometon

حشره کش و کنه کش سیستمیک است. مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

دي متوات Dimethoate

حشره کش و کنه کش سیستمیک و تماسی است. مراجعه شود به بخش حشره کش ها.

 

 

 

دیکوفول Dicofol

کنه کش تماسی با کمی خاصیت حشره کشی است.

فرمولاسیون:

کلتان Kelthane w/v %5/18 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه تار عنکبوتی در پنبه 5/2 لیتر در هکتار براي پنبه

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 690 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

دینوکاپ Dinocap

قارچ کش و کنه کش غیر سیستمیک است که بیشتر براي پیشگیري و درمان سفیدك هاي پودري بکار می رود.اما خاصیت کنه کشی هم دارد. مراجعه شود به بخش قارچ کش ها.

 

 

 

روغن امولسیون شونده(ولک) petrolium oils

حشره کش و کنه کش تماسی با اثر تخم کشی است. مراجعه شود به بخش حشره کش ها.

 

 

 

سولفور گوگرد(قارچکش و کنهکش غیرسیستمیک، تماسی و حفاظتی Sulfur

مراجعه شود به بخش قارچ کشها.

 

 

کنه کش – حشرهکش تماسی گوارشی و دور کننده فن پروپاترین Fenpropathrin

فرمولاسیون:

Danitol % 10 EC دانیتول

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز اروپایی در درختان میوه سردسیري 2 در هزار ،

احتیاط هاي لازم: در مورد کنههاي تارتن پنبه با نظر کارشناس و به هنگام طغیان کرم غوزه به میزان 1 لیتر در هکتار مصرف میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 7/66-70 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

کنه کش تماسی با اثر ناك داون سریع روي لارو، نمف و کنه بالغ Fenpyroximate

فرمولاسیون:

Ortus % 5 SC اورتوس

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز در مرکبات، کنههاي تار عنکبوتی در درختان میوه سردسیري 5/0 در هزار، کنه شرقی در مرکبات 5/0 در هزار اواخر زمستان همراه روغن به نسبت 1% علیه تخم کنه

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 245-480 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

کنه کش تماسی از گروه کینازولین Fenazaquin

فرمولاسیون:

SCPride w/v %20 پراید

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز اروپایی درختان سیب 5/0 در هزار

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 134 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

حشره کش و کنه کش تماسی، گوارشی فوزالون Phosalone

مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

حشره کش کنه کش تماسی، گوارشی با کمی خاصیت تدخینی –chlorpyrifos+ chlorpyrifos Methyl

مراجعه شود به بخش حشره کشها

 

 

 

حشرهکش و کنهکش تماسی و گوارشی با خاصیت تدخینی Chlorpyrifos

مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

کنه کشی تماسی باخاصیت تخم کشی انتخابی ، پایدار Clofentezine

فرمولاسیون:

g/l500 SC آپولو

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز اروپایی درختان میوه سردسیري و کنههاي تارعنکبوتی در تاکستان، فلفل گلخانهاي، تمشک گلخانهاي، توت فرنگی گلخانه اي 25/0 تا 5/0 در هزار.

روي تخمها و مراحل اولیه کنهها مؤثر است، براي داشتن کارایی خوب ضروري است کل گیاه خصوصاً سطح پشت برگ سمپاشی شود. دوره کارنس براي محصولات گلخانهاي 7 روز، براي انگور، توت فرنگی 14 روز، سمپاشی اول علیه کنه قرمز در سیب وگلابی پیش بهاره بوده و مرحله بعد سمپاشی بین باز شدن جوانه و غنچه هاي صورتی رنگ توصیه میشود. براي کنه زنگار کاربرد آن ممنوع است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5200 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

نماتود کش ها

 

 

نماتدکش تماسی و گوارشی کادوسافوس Cadusafos

فرمولاسیون:

Rugbi G 10% راگبی

 

موارد و راهنماي مصرف: نماتد ریشهگرهاي در پسته: محلولپاشی خاك باغات پسته به نسبت 15 گرم در هر متر مربع و براي نماتد مولد زخم ریشه در چاي: محلولپاشی خاك باغات چاي به نسبت 5 گرم در هر متر مربع.

 

 

متیل بروماید methyl bromide

ترکیب تدخینی بسیار سمی از گروه هیدروکربنهاي هالوژنه که یه صورت یک آفتکش عمومی کاربرد دارد.

فرمولاسیون:

Methyl bromide %98 Gs بروماید متیل

 

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل نماتودها خصوصا در صطوح کوچک قابل استفاده است. براي نماتد ریشه گرهاي در گیاهان گلخانهاي به میزان 50 گرم در مترمربع خاك، براي کنترل آفات انباري 15 تا 40 گرم در هر مترمکعب به مدت 24 تا 48 ساعت بسته به درجه حرارت و نوع آفت، استفاده می شود.

این ترکیب با مخازن یا کپسول هاي گاز نگهـــداري میشود و گازي بی رنگ، بـی بو و خیلی سمی میباشد.

براي کاربرد این ماده به تجهیزات و وسایل ویژه نیاز میباشد، لذا کاربرد سم باید توسط کاربران مجرب و آموزش دیده انجام شود.

احتیاط هاي لازم: کاربران باید از لباس و ماسک تنفسی مناسب استفاده نمایند. متیل بروماید در بعضی از مواد غذایی و آرد که داراي گوگرد است سبب فاسد شدن و بدبو شدن آنها میشود. براي راهنمایی بیشتر به برچسب آفتکش مراجعه شود. آخرین نوبت گازدهی براي غلات سه روز قبل از برداشت آن و براي محصولات دیگر فضاها 7 روز قبل از مصرف میباشد

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

موش کش ها

 

 

برومادیولون Bromadialone

موش کش با خاصیت ضد انعقاد خون است.

فرمولاسیون:

لانی ریت % B 0/005

 

موارد و راهنماي مصرف: به صورت آماده براي مصرف (RTU) فرموله شده است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 25-1 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

چسب دبلو ( تله چسبی ) Debello

 

موش گیر چسبی است.

فرمولاسیون:

دبلو Debello Rats Glue Zapi

 

موارد و راهنماي مصرف: براي گرفتن موشهاي مضر در محلهاي سربسته (انبارها و سردخانهها و منازل) باید محتویات چسب تیوب را بصورت زیگزاگ بر روي یک صفحه چوبی یا مقوایی فشارداده پس از 30 دقیقه چسب بطور کامل روي صفحه پخش کنید. چسب حاوي یک ترکیب غیر سمی و مواد جذب کننده است .

 

 

موش کش گوارشی zinc phosphide

فرمولاسیون:

  1. Rotal %21 Pa روتال
  2. Ridall %6 P1 %2 P2 ریدال

 

موارد و راهنماي مصرف: به صورت طعمه هاي خشک و آب دار یا به طور غیر مستقیم براي موش مغان تاترا، مریون ها در غلات، موش ورامین در باغات میوه و نیشکر 2 گرم روغن+ 100 گرم گندم+ 5 گرم سم.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران45-70 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

حشره کش و موش کش تدخینی از گروه فسفینها، فومیگانت alominium phosphide

مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

 

وارفارین Warfarin

جونده کش از گروه آنتی کواگولانت (کومارین) است.

فرمولاسیون:

  1. Warfarin %20 P وارفارین
  2. Warfarin %15 WP وارفارین
  3. Warfarin %25 WP وارفارین
  4. Warfarin %021/0 B وارفارین

 

موارد و راهنماي مصرف: موشهاي انباري وخانگی

در نقاطی که موشها فعال هستند از طعمههاي آماده استفاده شود طعمه ها در محیط بیرون باید رویشان پوشانده شوند.

طعمه ها بررسی کرده و در صورت وجود علائم تغذیه عمل طعمه گذاري را ادامه دهید. براي سنجاب بهتر است با دانه گندم مخلوط شود و قبل از استفاده براي مدت 2-3 ساعت در شرایط هواي آزاد نگه داري شود. طعمه ها را داخل لوله گذاشته و آن را هر 2-3 روز درمیان بازدید کنید و در صورت ضرورت نیاز، طعمه جایگزین کنید.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 374 -186میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

سایر ترکیبات

 

اسید جیبریلیک، تنظیم کننده و عامل رشد گیاه براي افزایش رشد خوشه و اندازه دانه و کاهش پوسیدگی خوشه انگور gibberelic acid

فرمولاسیون:

  1. L 13/5 Berelex برلکس
  2. Tb Berelex gr 10 برلکس
  3. 100% Berelex برلکس

 

موارد و راهنماي مصرف: تنظیم کننده و عامل رشد گیاه براي افزایش رشد خوشه و اندازه دانه و کاهش پوسیدگی خوشه انگور

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 15000 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

امولسیون کننده و پخش کننده و مرطوب کننده و داراي چسبندگی Citoweet

فرمولاسیون:

L Citowett %100 سیتوویت

موارد و راهنماي مصرف: به میزان 25 میلی لیتر در 100 لیتر محلول سمی سیتووت را میتوان به محلول علف کش ، قارچ کش و حشره کش براي سمپاشی محصولات زراعی ، درختان میوه ، سبزیجات ، نباتات زینتی و نیز سمپاشی دام اضافه نمود تا محلول سمی از چسبندگی و پوشش بهتر و دوام طولانی تر در سطح هدف برخوردار گردد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 3180 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

متیل برومایدmethyl bromide

ترکیب تدخینی بسیار سمی از گروه هیدروکربنهاي هالوژنه که یه صورت یک آفتکش عمومی کاربرد دارد.

به بخش نماتود کش ها مراجعه شود.

 

 

پیري پروکسی فنPyriproxyfen

شبه هورمون جوانی، هورمونی که مانع تبدیل لارو به شفیره و حشره کامل میشود.

فرمولاسیون

Admiral %10 EC آدمیرال

موارد و راهنماي مصرف: شپشک قهوهاي مرکبات 50 تا 75 میلی لیتر در هکتار، سفید بالک(عسلک) پنبه750 میلی لیتر در هکتار. براي بهداشت عمومی و کنرل آفاتی مثل مگسها، سوسکها، پشهها در دامداريها و باتلاقها کاربرد دارد.

براي مرکبات 50 تا 75 میلی لیتر در هکتار (به نسبت 0/5 تا 0/75 در هزار) توصیه میشود. براي پنبه 750 میلی لیتر در هکتار علیه سفید بالک (عسلک) پنبه توصیه میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5000 میلیگرم بر کیلوگرم،

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۱۲
فسفر چیست؟

فسفر با نماد شیمیایی P یکی از مواد مغذی اساسی مورد نیاز برای رشد و تولید مثل گیاه است. همچنین با عناصری مانند نیتروژن N و پتاسیم K به عنوان ماده مغذی طبقه بندی می شود. فسفرP عنصری ضروری برای تمام موجودات زنده است. درختان برای رسیدن به رشد طبیعی و بلوغ نیاز مبرم به فسفر دارند. فسفر نقش اساسی در فتوسنتز، تنفس، ذخیره و انتقال انرژی، تقسیم سلولی، بزرگ شدن سلول و بسیاری دیگر از فرآیندهای موجود در گیاه را دارد. برای تکمیل چرخه تولید طبیعی در گیاهان فسفر باید وجود داشته باشد.

فسفر برخلاف نیتروژن و گوگرد، در گیاه کاهش نمی یابد بلکه در بالاترین سطح اکسیداسیون قرار دارد. فسفر بعد از جذب توسط گیاه به استرهای ساده فسفات نظیر قندهای فسفات دار تبدیل شده یا از طریق پیوند پیروفسفات به یک فسفات دیگر متصل می شود نظیر (ATP) .

فسفر از طریق تارهای کشنده ریشه و پوست خارجی و نوک ریشه وارد گیاه می شود . جذب آن همچنین توسط قارچ های میکوریزی که در همکاری با ریشه ی بسیاری از محصولات کشاورزی رشد می کنند، تسهیل می شود. فسفر به عنوان یون اورتو فسفات اولیه (¯H2po4) جذب می شود اما وقتی PH خاک زیاد شود جذب آن به صورت اورتوفسفات ثانویه (¯ ¯Hpo4) افزایش می یابد. فسفر به محض ورود به ریشه های گیاه ممکن است در ریشه ذخیره شود یا به قسمت های بالایی گیاه منتقل شود و از طریق فعالیت های شیمیایی مختلف به ساختارهای آلی مانند نوکلئیک اسید ها ( DNA و RNA ) فسفو لیپید ها ، فسفو پروتئین ها ، قندهای فسفاته ، آنزیم ها و ترکیبات فسفاته سرشار از انرژی مانند ادنوزین تری فسفات (ATP) ملحق می شود.

 

نقش فسفر در گیاهان

 

فسفر در فرایند  روزانه گیاهان نقش حیاتی دارد که شامل انتقال انرژی می باشد . فسفات پر انرژی بخشی از ساختار شیمیایی ADP و ATP می باشد که منبع ذخیره ای انرژی است و تعداد زیادی از واکنش های شیمیایی را به راه می اندازد.

 

-فسفر برای تولید بذر و میوه از عناصر اصلی است و در صورت کمبود فسفر، تشکیل میوه متوقف می شود مخصوصاً اگر میزان ازت بالا باشد.

-فسفر گسترش ریشه را تقویت می کند.

-فسفر باعث انتقال انرژی و تقسیم سلولی می شود.

-در کربن گیری گیاه نقش دارد.

-باعث گلدهی گیاه و جلو انداختن بلوغ در گیاه می شود.

-افزایش استحکام ساقه و شاخه ها

-بلوغ سریع تر و یکنواخت تر محصولات

-افزایش ظرفیت تثبیت نیتروژن در لگوم ها

-بهبود کیفیت محصولات

-افزایش مقاومت در مقابل عوامل بیماری زا

-حمایت از رشد و توسعه گیاه در طول چرخه زندگی آن

 

نقش فسفر در یونجه

 

اگرچه فسفر موجود در گیاه یونجه معمولا فقط بین 0.2 تا 0.4 درصد وزن خشک است ولی با این حال این میزان نقش عمده ای در بسیاری از فرایندهای حیاتی گیاه بازی می کند.به طور مثال در ناحیه تقسیم سلولی (مریستم) که موجب رشد گیاه یونجه می شود تمرکز زیاد فسفر وجود دارد.فسفر، عنصری سیال و ناپایدار است و چنانچه مقدارش محدود شود  از اندام های مسن به اندام های جوان انتقال می یابد. اگر یونجه شروع به گل دادن و دانه بستن کند مقدار بسیاری از فسفرموجود در گیاه به دانه ها انتقال می یابد.

علائم کمبود فسفر در گیاه

 

به طور کلی علائم کمبود فسفر به روشنی کمبود ازت نیست و شامل موارد زیر می شود:

1.رشد قسمت های هوایی و ریشه در گیاه کند و یا متوقف می گردد.

2.رشد طولی گیاه افزایش می یابد و تولید ساقه جانبی به ندرت ظاهر می شود.

3.رنگ حاشیه برگ ها، قرمز یا ارغوانی شده و پایین ترین برگ گیاه زرد شده و این زردی به دمبرگ منتقل شده و برگ ریزش می کند. به نظر می رسد یکی یکی برگ ها از پایین زرد شده و ریزش می کند. (در کمبود ازت، فقط پهنک زرد می شود و با یک ضربه دست به برگ ، برگ می افتد.

4.کمبود فسفر باعث می گردد که فعل و انفعالات و سوخت و ساز نظیر تبدیل قند به نشاسته کاهش یابد. تبدیل قند به نشاسته در سیب زمینی بسیار زیاد است و سیب زمینی با مزه شیرین خوب نیست.

5.در کمبود فسفر، تعداد برگ ها کاهش می یابد و جوانه ها از بین می روند. همچنین تعداد شکوفه ها و میوه ها کاسته می شود.

6.در کمبود فسفر در بعضی از میوه ها، گوشت میوه نرم و شیره میوه خیلی ترش و خاصیت انبارداری آن کاهش می یابد.

علائم کمبود فسفر در یونجه

در صورت کمبود فسفر در یونجه: 

رنگ برگها به سمت سبز تیره و متمایل به بنفش تغییر پیدا می کند –

برگها از نوک شروع به خشک شدن می کنند– 

-گره های زایشی در گیاه کم می شود

اندازه برگ ها کوچک تر می شود

انواع کود های فسفره

 

-کود سوپر فسفر ساده ( SSP )

 

حاوی 8.8 درصد فسفر ، 11 درصد گوگرد و 19 درصد کلسیم و به صورت گرانوله می باشد که می توان در همه بخش های زراعی از آن استفاده کرد. این کود باسایر کودها به جزء کودهای اوره و دی آمونیوم فسفات قابل ترکیب می باشد. همچنین بدون داشتن رطوبت به راحتی برای مدت طولانی قابل ذخیره است. وجود دو عنصر گوگرد و کلسیم در آن می تواند به حفط ساختار خاک کمک کند.

-مونوآمونیوم فسفات ( MAP )

 

شامل 10 درصد نیتروژن، 21.9 درصد فسفر، 1.5 درصد گوگرد و 1.6 درصد دیگر عناصر بخصوص کلسیم و به صورت گرانوله می باشد. قابل استفاده در همه بخش ها کشاورزی و ترکیب با بیشتر کودها است و یکی از کودهای فسفر بالا می باشد. از ویژگی های خوب این کود درصد بالای فسفر و میزان کم فلزات سنگین می باشد. این کود همچنین دارای نیتروژن به شکل آمونیومی می باشد که این شکل از ازت به راحتی آبشویی نمی شود. این کود نسبت به دی آمونیوم فسفات در خاک های آهکی به دلیل واکنش اسیدی بالاتری که دارد بیشتر توصیه می شود.

 

-دی آمونیوم فسفات (DAP )

 

حاوی 18 درصد نیتروژن، 20.2 درصد فسفر، 1.5 درصد گوگرد قابل استفاده در همه بخش  های کشاورزی و ترکیب با بیشتر کودها و حتی عناصر کمیاب می باشد. این کود بدلیل میزان نیتروژن بالا بعنوان کود نیتروژن هم استفاده می شود.

 

-آمونیوم پلی فسفات ( APP )

 

شامل 10 درصد نیتروژن، 15 درصد فسفر می باشد. میزان فسفر موجود در این کود به صورت کامل در آب حل می شود.

 

-سنگ فسفات ( خاک فسفات )

 

این کود که شامل 15 درصد فسفر می باشد، باید به صورت چال کود در باغات یا قبل کشت در مزارع استفاده شود.

 

-سوپر فسفات تریپل

 

کود سوپر فسفات تریپل حاوی 20 درصدفسفر و مقدار قابل قبولی از دیگر عناصر از جمله کلسیم و گوگرد می باشد. این کود قابل ترکیب باسایر عناصر که معمولا به صورت NP یا NPK مصرف می شود. راندمان این کود در صورتی که به شکل نواری در فاصله 5 سانتی از بذر قرار بگیرند نسبت به کاربرد پخش سطحی بالاتر است. و جزء کود فسفر بالا می باشد.

 

مونو پتاسیوم فسفات

 

حاوی 22.5 درصد فسفر و 20 درصد پتاسیم است. این کود دارای قدرت انحلال بالای می باشد. همچنین می توان در مراحل مختلف رشد در صورت نیاز علاوه بر پاشش بر سطح خاک به صورت محلول در آب از آن استفاده نمود.

کودهای فسفره مناسب برای یونجه

 

معمول ترین کودهای شیمیایی که مستقیما می توان به یونجه زار داد، سوپرفسفات معمولی و سوپرفسفات تریپل یا متراکم است. تعیین میزان کود فسفر دار مورد نیاز یونجه به علت طبیعت پیچیده خاک و بازیافت کند این عنصر از کودهای به کار برده شده کار اسانی نیست. میزان کاربرد کود فسفردار بستگی زیاد به مقدار فسفر قابل جذب در خاک و میزان محصول برداشت شده یونجه دارد. فسفر در اثر شستشو از بین نمی رود، مقدار جذب شده آن  توسط یونجه نسبتا کم است. همچنین فسفات ها در اکثر خاک ها ثابت و بی حرکت اند.به نظر می رسدعمق نفوذ فسفر در خاک به میزان فسفر به کار برده شده و بافت خاک مربوط باشد. ازمایش های متعدد نشان می دهد که دفن فسفر در عمق خاک به هنگام بذرکاری، نسبت به دادن فسفر به صورت پخش سطحی برتری دارد. از طرف دیگر دادن کودهای فسفردار در عمق بیشتر خاک موجب پژمردگی کمتر گیاه یونجه در طول مدت هوای خشک می شود و به طور کلی دفن کود فسفردار در عمق بیشتر خاک نسبت به پخش سطحی آن منجر به عملکرد بیشتر علوفه یونجه می شود.

دادن کودهای فسفردار به صورت سرک و به دفعات مختلف اثر رضایت بخشی در جایگزینی فسفر خاک برای گیاه دارد. کودسرک موجب تثبیت کمتری می شود زیرا در این حالت فسفر به کار برده شده در مقایسه با مخلوط کردن آن به وسیله شخم یا دیسک زدن با مقادیر کمتری از خاک در تماس قرار می گیرد.موثر بودن کود دارای فسفر که به صورت سرک داده می شودظاهرا با فعالیت ریشه گیاه یونجه در نزدیکی سطح خاک ارتباط دارد از طرف دیگر این واقعیت را هم باید در نظر گرفت که مقداری از فسفر مورد نیاز یونجه از طریق طوقه آن جذب می شود.

به طورکلی کودهای فسفردار علاوه بر اینکه در افزایش میزان محصول یونجه موثر است می تواند در افزایش میزان پروتئین خام به میزان 1 درصد آن هم در خاک های با فسفر کم بسیار سودمند واقع شود. سطح مطلوب یا مقدار درصد فسفر موجود در گیاه یونجه به نظر می رسد حدود 0.25 درصد وزن خشک باشد. شرایط آب و هوا ممکن است در تراکم فسفر در یونجه تاثیر بگذارد.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۰۸