«بیشتر بدانید»

مقدمه

توسعه کشت گلخانه ای یکی از مهمترین سیاست های وزارت جهاد کشاورزی است و انتقال کشت گوجه بعنوان آب طلبترین سبزی به گلخانه میتواند صرفه جویی قابل توجهی را در مصرف آب کشاورزی ایجاد کند.۲0-۲5 درصد گوجه تولیدی در کشور فرآوری میشود. در مزرعه فاصله کشت ۴۰ سانت در بهار از ۲۰ سانت و ۳۰ سانت بهتر جواب داده و باعث افزایش تعداد و وزن میوه میشود. همچنین برداشت چند مرحله ای اگرچه نیروی کارگری بیشتری را میطلبد (حدود ۱.۵% ) اما به میزان حدود ۱۰ % عملکرد را نیز افزایش میدهد که با توجه به قیمت گوجه میتوان در صورت اقتصادی بودن از روش جمع آوری چند مرحله ای استفاده کرد. در گلخانه نیز در زمستان که نور کم است لامپهای LED با اندازه کوچک ، دوام بالا و عمر طولانی و خنک بودن از منابع بسیار خوب تامین نور مکمل برای گیاه محسوب میشود. استفاده از نور مکمل در کنار تغذیه گیاهی در شرایط کم نور میتواند باعث بهبود میوه دهی و افزایش میزان گوشت میوه شود(۱۱). در حال حاضر بیشتر این مقدار از کشت باز تامین میشود. چون بهای گوجه گلخانه ای حتی در ارزان ترین زمان خود به قیمت گوجه کشت باز نمیرسد به همین خاطر صنایع تبدیلی تاکنون هیچگاه به فکر تامین نیاز خود از گوجه گلخانه ای نیافتاده اند.

امروزه فعالیت های کشاورزی اساس رونق اقتصادی و رشد و توسعه در جهان اند.

یکی از اهداف اساسی کشورهای در حال توسعه دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی پایدار است. در این راستا توسعه صادرات میتواند به طور مستقیم عاملی برای رشد اقتصادی باشد. مهمترین مشخصه ایران وابستگی شدید به درآمد نفتی است . بنابراین هرگونه نوسان در قیمت نفت موجب کسری تراز پرداخت های کشور خواهد شد. کآلاهای کشاورزی و صنایع تبدیلی جایگزین مناسبی برای صادرات نفتی اند . پژوهش ها نشان داده علی رغم تولید رب گوجه در کشور بدلیل نوسانات زیاد داخلی صادرات رب گوجه فرنگی از ایران قدرت رقابت با صادر کننده های عمده ان یعنی ایتآلیا چین امریکا اسپانیا و پرتقال و ترکیه را ندارد.

استفاده بیش از حد از نهاده های شیمیایی خسارت و هزینه جبران نا پذیری را به انسان و محیط زیست به ویژه در کشورهای در حال توسعه وارد نمودند. آسیب به زمین های کشاورزی ، شیلات ، جانوران و گیاهان از بین بردن غیر عمدی حشرات مفید و مرگ و میر انسان ها از جمله عوارض قرار گرفتن در معرض افت کش ها است. بس از انقلاب صنعتی در اروپا به دلیل بهبود وضعیت بهداشت ، کاهش میزان مرگ و میر نوزادان و فراهم آوری امکانات رفاهی جمعیت افزایش یافت. برای باسخگویی به نیاز غذتیی این جمعیت کشاورزی مبتنی بر استفاده از نهاده های شیمیایی شکل گرفت. از سویی دیگر بررسی های دقیق تر و تشخیص ترکیبات مضر و آلاینده ها در محصولات گیاهی موجب ایجاد نگرانی های فراوانی در زمینه تامین محصول سالم شده است.

 

کشت هیدروپونیک

 

کشت بدون خاک مزایای زیادی نسبت به کشت خاکی دارد و انتظار میرود در آینده ای نزدیک جایگزین کشت خاکی شود. خصوصیات مختلف بستر کشت اثرات مستقیم و غیر مستقیم روی رشد گیاه دارد. انتخاب بستر کشت به قاپلیت در دسترس بودن و هزیه و تجربه استفاده از ان بستگی دارد. به نظر میرسد که در میان مواد مختلف کشت در مواد دانه بندی شده بهترین گزینه برای تولید محصولات نشایی مثل خیار و گوجه باشد.

درختان خرما سالانه حجم زیادی از ضایعات حاصل از هرس را تولید میکنند. فرایند بیوچار (زغال زیستی) پسماندهای ناشی از هرس برگ خرما روشی امیدار کننده برای مدیریت این پسماندها و استفاده از ان در باغبانی است. افزایش بیوچار (زغال زیستی) تا ۳۰ % بستر کشت هیدروپونیک روی شاخص های رشدی از قبیل تعداد برگ ، قطر نشا ، وزن تر و خشک نشا گوجه اثر منفی ندارد و بنابراین میتوان از این پسماند و بدین روش در بسترهای کشت باغبانی سود جست.

درکشت هیدروپونیک افزایش ECمحلول غذایی تا 1.5 دسی زیمنس میتواند میزان مصرف اب را در تولید نشا کاهش دهد و علاوه بر تامین مطلوب نیاز غذایی نشا از نظر هزینه های تامین عناصر غذایی نیز مناسب به نظر میرسد(۷۹). هرچه میزان شوری محلول بیشتر از حد بهینه باشد عملکرد کاهش میابد بطوری که درمنابع ذکر میشود در ازا هر واحد افزایش شوری 10% از محصول نهایی کم میشود با این حال مطالعات انجام شده در مورد گوجه نشان د اده افزایش هدایت الکتریکی محلول غذایی تا 2.5 دسی زیمنس باعث افزایش سطح برگ نشاها میشود.

 

آبیاری بهینه

 

محدویت منابع اب در کشورهای واقع در مناطق خشک و نیمه خشک کشور، رشد روز افزون جمعیت و توسعه شهر نشینی و فشار بر منابع اب متعارف در کنار مشکلات و هزینه های دفع بهداشتی فاضلاب ها باعث رویکرد بخش کشاورزی به استفاده از پسابها شده است که علاوه بر تامین اب میتواند نیاز غذایی گیاه را نیز تامین نماید. بر اساس مطالعات انجام شده پسابهای تصفیه شده میتواند باعث افزایش سفتی گوجه مواد جامد محلول ، ویتامین ث ، لیکوپن و درصد ماده خشک ان بشود.

در کشت نشایی گوجه کارایی مصرف اب و عملکرد گیاه بالاتر میرود بطوری که در میزان ثابت آب چین اول بدست آمده از بوته های نشا کاری شده بیش از چین اول بدست آمده از بوته هایی بود که بذران مستقیم در زمین کاشته شده بود. کشت نشایی علاوه بر افزایش عملکرد کاهش مصرف آب را نیز به دنبال دارد. بررسی ها نشان داده در تولید نشا بیشترین کاریایی مصرف آب آبیاری در حجم بستر ۳۳ سی سی پر شده با کوکو پیت بود بنابراین میتوان نتیجه گرفت استفاده از پرلیت باعث هدر رفت آب و کاهش راندمان مصرف ان در تولید نشا میشود. علاوه بر کوکوپیت استفاده از سوپر جاذب معدنی زئولیت به عنوان اصلاح کننده خاک باعث افزایش راندمان مصرف آب و مقابله با خشکی میشود. به خصوص در تولیدات خارج از فصل انتظار میرود باعث افزایش و کمیت نشاء و رشد و نمو ان در مزرعه باشد.

 

تنش ها و جوانه زنی بذر

تولید نشا سالم و مرغوب از عوامل اصلی موفقیت در پرورش سبزیها از جمله گوجه فرنگی است. بطور کلی تنش ها بر جنبه های مختلف رشد گیاه اثر گذاشته و موجب کاهش و به تاخیر افتادن جوانه زنی کاهش سرعت نمو کاهش اندام ها و در نهایت کاهش تولید ماده خشک میشود.

امروزه پیت ماس به دلیل خصوصیاتی از قبیل ظرفیت نگهداری آب و تبادل کاتیونی بالا و تخلخل مطلوب در پرورش نشا کاربرد دارد. در مقایسه ای که میان پیت ماس و ورمی کمپوست حاصل از زباله های شهری انجام شد مشاهده گردید که بیشترین مقدار NPK در نشا گوجه در بستر ورمی کمپوست بوده و کمترین ان در پیت ماس مشاهده شد. بستر های حاوی 50-75 % ورمی کمپوست و همین بستر حاوی ۷۵% پسماند کمپوست قارچ اثر زیادی بر ویژگی های کیفی نشا گوجه فرنگی دارد و بعنوان جابگزین مناسب پیت ماس در تولید نشا است. کمپوست گیاهی بر خلاف ورمی کمپوست و پسماندهای کمپوست قارچ دارای اثرات منفی بر رشد نشا است. مصرف ورمی کمپوست مقدار عناصر ضروری و پر مصرف را در برگ گیاهان افزایش میدهد محلولپاشی اسید هیومیک بروی گیاهچه های گوجه فرنگی با بستر کشت پیت میتواند منجر به بهبود رشد نشاء گوجه و ارتفاع و وزن خشک ان بشود. علاوه بر ان محلول پاشی ۱۰۰ میلی گرم در لیتر از کود نانو وئکلات روی ، آهن و منگنز میتواند شاخص های برگی مصل تعداد برگ و اندازه ان را در نشا سبزیجاتی مثل بادمجان گوجه و فلفل افزایش دهد.

یکی از زیانبارترین اثرات تنش خشکی اختلال در روند جذب و تجمع عناصر غذایی است. خشکی باعث کاهش جذب کلسیم و آهن توسط گیاه میشود. تلقیح میکوریزا میتواند این کاهش را جبران نماید. کمبود ۵۰ درصدی آب روی گوجه فرنگی باعث کاهش طول میوه ، قطر و وزن هزاردانه و میانگین تعداد بذر میشود و پوسیدگی گلگاه را نیز در این شرایط افزایش میابد. مگافول باعث بهبود عملکرد گوجه در تنش کم آبی میشود. مصرف ۲ میلی لیتر در لیتر از مگافول در شرایطی که ۱۰۰ درصد نیاز آبی گیاه تامین باشد موجب افزایش طول میوه حجم میوه قطر میوه میانگین تعداد بذر و کاهش پوسیدگی گلگاه گوجه میشود. بحران خشک سالی و استفاده بیش از حد آبهای زیرزمینی باعث شور شدن این آبها شده است.

امروه تنش شوری از مهمترین تنشهای غیر زیستی برای تولید محصولات کشاورزی در ایران است که علاوه بر کاهش مقدار محصول باعث تغییرات نامطلوب در کیفیت محصول و فرآورده های غذایی میشود. شوری خاک سبب افزایش سلولهای کلانشیمی به ۲ آلی ۳ لایه ، افزایش ضخامت دیواره عرضی آوندها کاهش تعداد دستجات آوندی ، قطر دهانه ی آوندها و قطر ساقه میشود. همچنین در ریشه باعث کاهش قطر ریشه ، استوانه آوندی ، تعداد آوندها و قطر دهانه ی آوندها نیز میشود. هیدروپرایمینگ یعنی غوطه وری بذر به مدت چند ساعت در آب که بر درصد جوانه زنی ور شد اولیه گیاه اثر مثبت دارد و میتواند طول ریشه چه و ساقه چه را در شرایط تنش شوری افزایش دهد. مطالعات نشان داده پرایمینگ بذور با ۱و۲ مگاباسکال نمک طعام به مدت ۲۴ ساعت بر غلبه گیاه به شوری و در نتیجه افزایش جوانه زنی ان موثر است. محلولپاشی ppm ۱۰۰ تیآمین یا ویتامین ب۱ باعث افزایش ویتامین ث(بیش از ۲۱%) در شرایط تنش شوری میشود. محلول پاشی نانوسیلیسیم به میزان ۲ میلی مولار در تنش شوری باعث افزایش میزان سفتی و مواد جامد محلول میوه میشود. همچنین شاخص طعم میوه را نیز افزایش میدهد.

گوجه محصول فصل گرم است و دماهای پایین باعث خسالت به محصول میشود. پیش تیمار بذر گوجه فرنگی با 0.5 میلی مولار پوتریسین سبب کاهش مدت و افزایش سرعت جوانه زنی بذور در دماهای پایین ۱۵-۱۰ درجه و تسریع گلدهی گوجه فرنگی شد. اسپرمیدین بعنوان یک ترکیب پلی آمینی اگرچه زمان جوانه زنی را افزایش میدهد ولی در نهایت باعث افزایش طول ساقه و کاهش طول ریشه میشود.

بطور کلی مطالعات نشان داده پیش تیمار بذور گوجه با ۵.۲ % متانول و یا نیم درصد اسید سیتریک میتواند به طور قابل توجهی سرعت جوانه زنی و درصد ان را در شرایط مختلف تنش افزایش دهد.

 

انبارمانی

 

امروزه با آگاهی مصرف کنندگان در زمینه استفاده از محصولات غذایی سالم و مغذی مصرف میوه ها و سبزیجات بصورت تاره خوری در طی سالهای اخیر روند صعودی را نشان داده است. کیفیت میوه و سبزی تازه و در نتیجه ماندگاری ان به علت تغییراتی نظیر افت رطوبت قهوه ای شدن آنزیمی فساد و تخریب بافتی رشد میکروبی و .. کاهش میابد. اکسیژن بسیاری از واکنش های نامطلوب در مواد غذایی نظیر تندشدگی چربیها و روغنها ، رشد میکروب و قهوه ای شدن آنزیمی و تخریب ویتامین ها نقش دارد و از طرفی برای تنفس بافت ها اکسیژن نقش کلیدی دارد. با توجه به اینکه تمام سبزیجات برداشت شده در هرمحل در همان مکان مورد استقاده قرار نمیگیرد و گاهی اوقات سبزیجاتی مثل گوجه ۵ تا ۱۰ روز بعد از برداشت استفاده میشوند بنابراین حفظ کیفیت و کمیت این سبزیجات بدون استفاده از ترکیبات شیمیایی در فاصله بین برداشت تا مصرف از اهمیت ویژه ای برخوردار است. گوجه حاوی لیکوپن ترکیبات فنلی و ویتامین ث و مقدار کمتری ویتامین ای است . با توجه به ارزش غذایی بالای ان حفظ کیفیت ان در زمان انبارمانی اهمیت خاصی دراد. افزایش دما در زمان انبارمانی میتواند باعث کاهش شاخص های کیفی میوه شود .

برخی گیاهان دارویی دارای روغن های فراری هستند که خاصیت ضد میکروبی و ضد قارچی علیه پاتوژن ها را دارند. افزودن ترکیب اسانس گشنیز ppm ۸۰۰ + دارچین ppm ۲۵۰ میتواند حدود ۹۰% از رشد قارچ در طول انبارداری سس گوجه به مدت ۲ ماه در ۳۰ در جه جلوگیری کند و بعنوان یک نگهدارنده طبیعی ضد قارچ مورد استفاده قرار گیرد. اسانس رزماری با غلظت ۲۵۰ میلیگرم در لیتر با حفظ محتوای ویتامین ث باعث کند شدن روند کاهش وزن میوه و کاهش درصد پوسیدگی و شاخص طعم میوه میشود. پوسیدگی ریزوپوسی و نقطه سیاه از مهمترین بیماریهای انباری گوجه فرنگی است. گوجه فرنگی های ارگانیک در زمان انبارمانی ۲۰ % کمتر از گوجه های شیمیایی پوسیدگی پیدا میکنند. گیاهان دارویی اکآلیپتوس نعناع ، پونه و آویشن میتوانند در زمان انبارمانی مقدار پوسیدگی و خسارت را کاهش دهند. اسانس آویشن شیرازی با غلظت ۵۰۰ میلی گرم در لیتر و عصاره ان به میزان ۲% میتواند باعث کند شدن روند کاهش وزن میوه و حفظ سفتی و شاخص طعم در زمان انبار مانی شود. در این شرایط بدلیل سهولت استحصال عصاره نسبت به اسانس محلولپاشی ۲% عصاره این گیاه برای گوجه های انبار شده سودمند است. استفاده از اسانس و عصاره های گیاهی به عنوان روشی جدید در کاهش ضایعات پس از برداشت و افزایش انبارمانی محصولات باغبانی وکنترل آلودگی قارچی مطرح است.

پوشش های خوراکی کامپوزیت میتواند روی حفظ ویتامین ث ، مواد جامد ، محلول قندهای احیا کننده و قند کل میوه در زمان انبار مانی موثر باشد.

پوشاندن سطح میوه ها و وسبزی با پوشش های خوراکی با نفوذپذیری نیمه تراوا در برابر گازها و بخارات میتوانند جایگزین مناسبی برای بسیاری از روشهای نگهداری میوه و سبزی تازه باشد. با این وجود مدت زمان ذخیره سازی نیز روی کیفیت گوجه فرنگی تاثیر دارد و هرچه افزایش یابد از کیفیت گوجه کاسته میشود. کیتوزان یک فیلم نیمه نفوذ نا پذیر است و میتواند اتمسفر درونی را نسبت به نفوذ آب ، دی اکسید کربن و اکسیژن تغییر دهد و با خاصیت ضد میکروبی گوجه گیلاسی به مدت ۳ دقیقه در کیتوزان و پس از خشک کردن نگهداری ان در بسته بندی پلی اتیلن به صورت بلند مدت در یخچال اثر زیادی روی سلامت ان دارد. موسیلاژ پنیرک نیز بعنوان یک پوشش خوراکی لایه ای نازک روی محصول ایجاد میکند و باعث حفظ وزن و اسید آسکوربیک شده و مدت انبارداری را افزایش میدهد.

سرما از عوامل محدود کننده تولید گوجه فرنگی است به طوری که تحمل به سرما طی انبار مانی یکی از شاخصه های مهم نگهداری محصولات باغی به شمار میاید. مجلول پاشی 0.5 میلی مولار اسید سالیسیلیک قبل از برداشت گوجه فرنگی رسیده میتواند در حفظ کیفیت و افزایش ماندگاری گوجه گیلاسی اثر قابل توجهی داشته باشد به طوری که انبار مانی این محصول به مدت ۵ هفته و در ۱ درجه سانتی گراد تنها با حدود 1.5 % آسیب و ضایعات همراه بود ولی گوجه های تیمار نشده حدود 16.5% آسیب دیدگی داشتند.

 

کنترل بهتر آفات و بیماری ها

 

نماتد ریشه گرهی (Melidogyne spp)انگل اجباری و داخلی ریشه گوجه بوده که با ایجاد تغییرات در فیزیولوژی بیوشیمی و ساختمان گیاه باعث بروز اختلال در گیاه میزبان و کاهش رشد ان میشود. , M.incgnita ,M.javanica , M.hapla , M.arenaria  از خسارت زا ترین نماتدهای ریشه گرهی محسوب میشود و حداقل 90 % خسارت نماتد مربوط به این گونه ها است. خسارت سالانه نماتدها محصولان کشاورزی دنیا ۱۱۸ بیلیون دلار تخمین زده شده . شدت خسارت و دامنه میزبانی این افت بگونه ای است که کنترل ان ناممکن است. مصرف بسیاری از سموم نماتد کشی که در سالهای گذشته استفاده میشد امروزه بدلیل اثرات مخرب زیست محیطی محدود و یا متوقف شده است. در عوض مواد شیمیایی محافظت کننده و فعال کننده سیستم دفاعی گیاه میتواند جایگزین مناسبی برای نماتد کش های مخرب باشد. با افزایش جمعیت نماتد ریشه گرهی ویژگی های رویشی گیاه مثل طول ریشه و اندام هوایی تغییر چندانی نمیکند ولی روی وزن تر ریشه و محصول اثر منفی میگذارد. آفتاب دهی خاک قبل از کشت با وزن بوته ها ارتباط مستقیم دارد. آفتاب دهی خاک با پلاستیک سفید بیش از پلاستیک سیاه باعث افزایش وزن بوته میشود. همچنین وجین علفهای هرز ۵-۴ هفته بعد از کشت وزن بوته را افزایش میدهد. در حضور نماتد مولد گره ریشه کاربرد قارچ تریکودرما با ۱۰ اسپور در هر میلی لیتر میتواند باعث بهبود خصوصیات رویشی و کنترل مناسب نماتد گیاه گوجه فرنگی شود.

همچنین استفاده از سموم موثر با کمترین آسیب به محیط زیست میتواند راهکار مناسبی برای رفع مشکلات ناشی از کنتل شیمیایی نماتد ها باشد. بررسی ها نشان داده گالزایی توده تخم و تولید مثل این نماتد بترتیب بیشتر از همه با استفاده از فرمآلین و سپس ازن کاهش میابد. در خاکهای آلوده به نماتد محلولپاشی سولفات کلسیم در غلظت ۱۵ میلی مول بر لیتر میتواند علاوه بر بهبود خصوصیات رویشی گیاه گوجه فرنگی باعث کاهش اندازه گال تعداد گال و جمعیت نهایی و کاهش تولید مثل شود. برگ های خرد شده خردل بدلیل آزاد کردن ماده ای بنام ایزوتیو سیانات اثر نماتد کشی قابل توجهی دارند .همچنین مخلوط ان با خاک نه تنها اثرات سوء روی گوجه نداشت بلکه روی پارامترهای رشدی گیاه اثر مثبت و فزاینده نیز دارد.

بالپولکدارانی مثل Helicoverpa armigera, Spodoptra exiguaاز مهمترین آفات گوجه فرنگی در ایران محسوب میشود. ترکیبات بیولوژیک بی تی و نیمارین از حشره کش هایی هستند که میتوانند جایگزین خو بی برای حشره کش های شیمیایی باشند. ۲ هفته بعد از سم پاشی بی تی + نیمارین آلودگی گوجه ها به این کرمها به صفر میرسد.

توتا یا پروانه مینوز گوجه از مخرب ترین آفات خانواده سولاناسه است. در ایران اولین بار سال ۱۳۸۹ از ارومیه گزارش شد و در بسیاری از استان ها انتشار یافت. ترکیبات فرار متصاعد شده از برگ های بادمجان و گوجه برای حشره ماده خاصیت جلب کنندگی دارد. میزان این جذابیت در گوجه بیش از بادمجان است و به همین ترتیب تخم ریزی توتا روی گوجه حدودا ۲ برابر مقدار ان روی بادمجان میباشد.

ظاهرا فلفل دلمه جذابیتی برای این حشره نداشته و بنابراین هیچگونه تخم ریزی هم روی ان انجام نمیدهد. لارو توتا از پارانشیم برگ ، ساقه و میوه میزبان تغذیه میکند و بر اساس مطالعات انجام شده پتانسیل بالایی برای طغیان در مزارع سیب زمینی دارد. آزمون های انجام شده روی کم اثر شدن سمیت حشره کش ها بر توتا طی ۳-۲ سال پس از ورود ان به ایران نشان داد که مقاوم شدن ان در این زمان کوتاه امکان پذیر نبوده و حتما گونه مقاوم ان نیز وارد کشور شده است.

سم گیاهی تند اکسیر به میزان ۳ در هزار میتواند میزان قابل توجهی از لارو این حشره را در دالان برگ گیاه ار بین ببرد و کنترل خوبی روی ان داشته باشد. سن شکارگر Nesidicorid Tenuisبا تغذیه از تخم های مینوز گوجه فرنگی (توتا) نقش مهمی در کنترل این افت دارند. حشره کش های استامی پراید و ایندوکسیکارب جزء حشره کش هایی هستند که بروی این شکارگر اثر سمی داشته و با از بین بردن ان باعث طغیان هر چه بیشتر توتا میشوند. در این میان آبامکتین اثر سوء کمتری روی سن شکارگر ایجاد میکند و در مواقع ضروری میتوان ازان استفاده کرد. استفاده از کودهای آلی با تغییر در سرعت رشد و نمو و فیزیولوژی گیاه میتواند رابطه های بین گیاه و گیاهخواران را تحت تاثیر قراردهد. با اضافه کردن ۶۰ در صد ورمی کمپوست جامد به بستر گیاه گوجه فرنگی میزان تخم و مرگ و میر لارو بید توتا افزایش چشمگیری میابد به طوری که این مقدار کود میتوان بعنوان یک ابزار مدیریتی در کنترل افت استفاده کرد.

لکه موجی گوجه در اثر گونه های جنس آلترناریا بوجود میاید که از بیماری های مهم این محصول در جهان از جمله ایران است. این بیماری در شرایط اپیدمی خسارت چشمگیری وارد میکند. استفاده از قارچ کش ها روش سریع کنترل بیماری در حالت فراگیری است. کمینه و بیشینه رطوبت نسبی و درجه حرارت روزانه ارتباط معنی داری با میزان اسپورها داشتند و مهمترین عوامل پیش بینی کننده بیماری آلترناریا تعیین میشوند. محلولپاشی عصاره متانولی بابونه آلمانی با غلظت ppm ۵۰۰۰ اثر بازدارندگی قابل توجهی روی قارچ آلترناریا سولانی دارد و شعاع پرگنه های ان را در ازمایشگاه حدود ۴۶% کاهش میدهد. بهترین دما رشد قارچ فوزاریوم عامل پژمردگی گوجه فرنگی ۲۴ درجه سانتی گراد است.

گل جالیز در بیش از ۸۰ کشور جهان و ۱۶ میلیون هکتار از ازاضی کشاورزی دنیا مطرح است. یکی از دلایل عمده پایین بودن عملکرد گوجه فرنگی در کشور ما وجود این علف هرز است . گاهی شدت آلودگی به این انگل به قدری است که برخی کشاورزان کشت را رها میکنند. برای مبارزه با گل جالیز میتوان از روشهای مکانیکی گل جالیز اثر گذار است. کاربرد خاکپوش (مالچ) پلی اتیلن با دور آبیاری شش روز ، زراعی ، بیولوژیکی و تلفیقی استفاده کرد. نوع خاکپوش (مالچ) بر جمعیت علاوه بر کنترل گل جالیز میتواند به طور ۱۰۰ در صدی محصول بیشتر و با کیفیت تری بدست آورد. محلولپاشی اسیدسالیسیلیک به میزان ۱.۵ میلی مولار در زمان انتقال نشا میتواند کاهش رویش گل جالیز و خسارت ها ان را در پی داشته باشد. در مطالعه ای بیشترین عملکرد گوجه در حضور گل جالیز با افزودن 300 کیلو نیتروژن در هکتار با دور آبیاری ۵ روز در شرایط اردبیل بدست آمد ولی مقادیر پایین نیتروژن که نشان دهنده عدم تقویت بوته بود باعث کاهش عملکرد میشود. رها سازی قارچ آربسکولار میکوریزا به میزان ۱۵۰ کیلو در هکتار نیز با کاهش رها سازی ترکیبات محرک جوانه زنی توسط ریشه ها ، سبب کاهش صفات گل جالیز مثل وزن و اندازه ان میشود و گوجه فرنگی را تقویت میکند. ترکیبات فنلی در گیاه نقش دفاعی برعهده دارند. محلولپاشی تیآمین به میزان ۲۰ میلی مولار قادر است با القا تولید این ترکیبات در گوجه فرنگی علیه قارچ ریزوکتونیا سولانی مقاومت ایجاد کند. ابتلا همزمان گوجه به گل جالیز و نماتد ریشه گرهی باعث تشدید خسارات میگردد.

ویروس BCTEV یکی از دلایل پیچیدگی بوته گوجه فرنگی است . ارقامی که حاوی مقدار بالایی عنصر پتاسیم باشند و بتوانند این عنصر را در بخش هوایی خود ذخیره کنند میتوانند نسبت به این بیماری مقاومت نشان دهند. کمبود عنصر آهن

نیز میتواند گیاه را به این بیماری مستعد گرداند.

گاه زمین های کشاورزی اطراف کارخانجات آلوده به سرب اند. سرب موجب کاهش وزن خشک ریشه و اندام هوایی و نیز کاهش مقدار کلروفیل برگ میشود. اسید سالیسیلیک با توقیف سرب در ریشه ها و افزایش فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیداتیو تا حد زیادی موجب کاهش آسیب اکسیداتیو ناشی از سرب در گیاه گوجه فرنگی می شود.

 

کوددهی و افزایش محصول

 

نیتروژن مهمترین عنصر غذایی مورد استفاده گیاه است و در بین عناصر بیشترین تاثیر را بر رشد و عملکرد محصولات کشاورزی دارد. نیترات و آمونیوم مهمترین انواع ازت قابل جذب گیاه هستند و بررسی های اخیر بیانگر مزیت نسبی کاربرد آمونیوم نسبت به نیترات از جنبه ها ی زیست محیطی است. سطح نیترات یک پارامتر مهم به خصوص در رژیم غذایی نوزادان و کودکان است . نیترات ها موادی هستند که به طور طبیعی تمرکز انها در حداقل است و بنابراین خطرناک نیستند اما سطح بیش از حد این ترکیب نیتروژندار میتواند مانعی جدی در انتقال اکسیژن در خون باشد و نتایج خطرناکی را به خصوص برای نوزادان داشته باشد. غلظت زیاد نیترات و نیتریت در غذا با افزایش سرطان های معده و روده در افراد بزرگسال و بیماری مت هموگلوبینی در کودکان همراه است. حدود ۸۰% نیتراتی که وارد بدن میشود از طریق سبزی و میوه است. مطالعات نشان داده تجمع نیترات در گوجه گلخانه ای بیش از گوجه مزرعه ای است.

پژوهش ها نشان داده اگرچه تعداد برگ در گیاه تعداد شاخساره جانبی ارتفاع گیاه وزن تر و خشک شاخساره در تغذیه آمونیومی و همچنین نیترات آمونیومی کمتر از نیترات است اما نیترات آمونیوم نسبت به آمونیوم اثر بهتری بر رشد گیاه دارد و از نظر عملکرد نیز اختلافی با نیترات ندارد. بنابراین به دلیل مضرات نیترات برای بدن ، انسان استفاده از نیترات آمونیوم نسبت به استفاده مطلق از نیترات ارجحیت دارد. تعداد گل نیز با افزودن ۱۰۰ میلی گرم سولفات آمونیوم و اوره در هر لیتر خاک در ۶ pH افزایش میابد. چنانچه مقدار اوره و آمونیاک از ۱۰۰ به ۱۵۰ افزایش یابد تعداد گل و میوه ، عملککرد بوته ویتامین ث و اسید کل کاهش میابد. همچنین افزایش ان از ۱۵۰ به ۲۰۰ منجر به خشک شدن کامل بوته ها میگرد. استفاده از نیتروژن میتواند ۱۳ درصد ارتفاع بوته را نسبت به زمان عدم مصرف بلندتر کند و در صد کلروفیل گیاه را نیز نسبت به عدم مصرف ان ۱۱ درصد افزایش دهد.

مقدار زیادی از نیتروزن مصرفی براحتی توسط آبیاری شسته شده و از دسترس گیاه خارج میشود. استفاده از نانوکود بیولوژیک بیوزر به میزان ۲ کیلو در هکتار همراه با ۲۵% ازت (۵.۹۲ کیلو در هکتار) روی اکثر صفات گوجه مثل تعداد میوه در بوته وزن تر و خشک میوه ، حجم میوه وعملکرد در هکتار ویتامین ث و میزان موادجامد آن اثر مثبت دارد. این کود با کاهش ۷۵ درصدی کود ازته و کاهش شوری خاک سبب کسب نتیجه بهتر میشود. خانواده بقولات ازجمله شبدر با تثبیت ازت در ریشه خود مقدار ان را در خاک افزایش میدهند. بقایای گیاهی مثل شبدر به میزان ۵ گرم در کیلوگرم خاک باعث افزایش طول ریشه و اندام هوایی میشود.

در بستر های ضعیف کشت (مانند ترکیبی از کود دامی و خاک رس ) محلولپاشی اسید هیومیک میتواند باعث افزایش سطح برگ ، میانگره ، کلروفیل و کاروتنوئید در گیاه شود.

در مقایسه ای که میان کودهای آلی گاوی ، مرغی ، ورمی کمپوست و کمپوست زباله در مقابل کود شیمیایی انجام شد مشخص گردید بیشترین میزان گلدهی و عملکرد بعد از کود شیمیایی با اختلاف کم به ورمی کمپوست تعلق دارد. با توجه به اثرات مثبت و معنی دار همه کودهای آلی میتوان گوجه فرنگی را بعنوان یک گیاه مهم جهت تولید در نظام های کشاورزی ارگانیک و کم نهاده مورد توجه قرار داد.

زغال زیستی ماده متخلخل ، غنی از کربن ، ارزان قیمت و دوست دار محیط زیست است که از پیرولیز ترکیبات آلی تولید میشود. زغال های زیستی سبب بهبود خصوصیات شیمیایی ، فیزیکی و بیولوژیکی خاک و افزایش عملکرد محصولات میشوند. ۳% زغال زیستی از بقایای چای میتواند همراه با محلول غذایی وزن تر و خشک میوه را ۲ برابر کند. بیوچار (زغال زیستی) و ورمی کمپوست هر دو از اصلاح کننده های خاک محسوب میشوند. این اصلاح کنننده ها قادرند میزان کلروفیل ، وزن خشک ساقه، ارتفاع گیاه و وزن خشک ریشه و ویتامین ث را افرایش دهند.

پتاسیم از عناصر ضروری برای گیاه است که نقش حیاتی در فرایندهای گیاه دارد. این عنصر غالب ترین کاتیون جذبی توسط گیاه است و در رشد و توسعه و متابولیسم گیاه نقش اساسی دارد. ۹۰ تا ۹۵ % پتاسیم موجود در خاک در کانی های خاک است. این شکل از پتاسیم به سادگی قابل استفاده گیاه نیست و گیاهان قادرند پتاسیم را تنها از فاز محلول خاک دریافت کنند. برخی ریزجانداران خاکزی میتوانند پتاسیم غیر قابل جذب را به فرم قابل جذب تبدیل کنند. امروزه از این باکتریها بعنوان کود بیولوژیک جهت آزاد سازی پتاسیم و تامین ان برای گیاه استفاده میشود. میزان اثر بخشی این کودها به مقدار پتاسیم قابل استفاده خاک بستگی دارد. هرچه مقدار پتاسیم آزاد کمتر باشد اثر گذاری این باکتریها بیشتر است . یکی از انواع این باکتری ها جدایه های سدوموناس هستند.

فسفر نیز از عناصر پرمصرف در گیاه است. قارچ همزیست مایکوریزا آربوسکولار نقش مهمی در بهبود تغذیه بوته دارد که با شبکه گسترده از میسلیوم های خود عناصر کم تحرک مثل فسفر را برای گیاه در دسترس قرار میدهد. استفاده از این قارچ به همراه ورمی کمپوست و پرلایت بعنوان بستر کشت نشا اثر مثبتی بر صفات نشا دارد.

کودهای NPK ترکیبی از سه عنصر پرمصرف نیتروژن ، فسفر و پتاسیم هستند. کود NPK سبب افزایش قطر بزرگ میوه میشود. محلولپاشی این کود به میزان مناسب در شروع میوه دهی بیش از سایر مراحل روی قطر میوه و اندازه ان تاثیر مثبت میگذارد. کود آلی ماهی میتواند نسبت به کود NPK عملکرد میوه را ۲۲% افزایش دهد. همچنین ۲ کود زیستی نیتروکسین و بیو آمینو پالیس نیز عملکرد میوه را ۳۰% افزایش میدهد.

سیلیسیم دومین عنصر فراوان خاک است و به عنوان یک عنصر مفید جهت کمک به رشد گیاهان آلی به خصوص در شرایط تنش زیستی و غیر زیستی به طور معنی داری رشد ریشه اندام هوایی و میزان رنگیزه های کلروفیل و کارتنوئید را در گوجه کاهش میدهد. همچنین تنش باعث پراکسیداسیون لیپید میشود. افزایش انتی اکسیدان ها ، انتوسیانین ، پرولین و کربوهیدرات میتواند با اثرات سوء تنش مقابله سبب افزایش شاخص های رشد و کاهش کند. تیمار گیاهان با سیلیکون پراکسیداسیون لیپید و افزایش آنتوسیانین و پرولین و کربوهیدرات های محلول میشود و با کاهش اثرات تنش سبب بهبود رشد و مقاومت گوجه میشود.

هیومیک اسید با اسیدی کردن خاک باعث افزایش جذب کلسیم و روی و سایر عناصر کم مصرف میشود. عناصر اثر زیادی روی سنتز لیکوپن ندارند. محلول پاشی اسید سالیسیلیک با غلظت ۶۰۰ میلی گرم در لیتر و مصرف خاکی اسید هیومیک یه میزان ۱۵-۱۰ گرم در لیتر میتواند تعداد خوشه و گل را در بوته ها افزایش دهد.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۱۵

آفت کش ها و مبارزه شیمیایی  

 

مقدمه

بروز آفات و الزام مبارزه شیمیایی

 

بطور تقریبی حدود یک سوم از محصولات کشاورزي در مراحل داشت و برداشت توسط آفات (حشرات، بیمارگرها، علفهاي هزر و سایر عوامل خسارت زا) از بین میروند. مبارزه شیمیایی نه بهترین روش، بلکه متاسفانه امروزه کاربردي ترین سلاح در مبارزه با آفات یه شمار می رود.

 

آفت کش چیست؟

 

به گروهی از مواد شیمیائی گفته می شود که به منظور نابود ساختن و یا کنترل جمعیت انواع آفت ها از قبیل انواع حشرات، علفهاي هرز، عوامل بیماریزا و امثال آن تهیه و تولید می شود.

تاریخچه آفت کش ها

  • قدمت مبارزه شیمیایی با آفات و بیماریها به بیش از 1000 سال قبل از میلاد میرسد.
  • هومر شاعر و مورخ یونانی در 1000 سال قبل از میلاد در مورد کنه کش هاي گوگردي و خاصیت تدخینی آنها نوشته است.
  • چینی ها در قرن 16 میلادي استفاده از ترکیبات آرسنیکی مخلوط با عسل را در مبارزه با مورچه توصیه کردند.
  • در قرن 17 میلادي براي مبارزه با مگس گیلاس از نیکوتین استفاده می شد.
  • در قبل از قرن 18 میلادي توسط ایرانیان و قبایل قفقاز نیز از گرد گلهاي داوودي به عنوان حشره کش استفاده می شد.
  • د.د.ت به عنوان اولین ترکیب شیمیایی در سال 1874 ساخته شد ولی در سال 1939 به خاصیت حشره کش آن پی بردند.

 

خصوصیات یک آفت کش شیمیایی مناسب:

 

  • روي آفت هدف تاثیر کافی داشته باشد.
  • روي محصول سمپاشی شده تاثیر نا مناسب نداشته باشد.
  • روي حشرات مفید، اثر سوء نداشته باشند.
  • از نظر اقتصادي مقرون به صرفه باشد.
  • در محصولات و مواد غذایی طعم و بوي نامطبوع ایجاد نکند.
  • تحت شرایط جوي مختلف سمیت خود را علیه آفات هدف حفظ کند.
  • بی خطر براي انسان و دام در شرایط سمپاشی و نگهداري.
  • در محیط اسیدي و قلیایی به سرعت تجزیه نشود.
  • در اکوسیستمهاي کشاورزي و غیر کشاورزي و خصوصاً در زنجیره غذایی ایجاد اختلال نکند و روي انواع موجودات از جمله آبزیان، زنبور عسل و غیره اثر نامطلوب نداشته باشد.

 

نامهاي مختلف یک آفت کش:

 

نام عمومی (Entry name):

توسط موسسه سازنده ترکیب، معرفی و سپس به موسسه استاندارد جهانی (ISO) پیشنهاد می شود تا مورد تایید قرار گیرد.

– اطلاعاتی در مورد ساختار شیمیایی نمی دهد.

– هر ترکیب آفت کش معمولا داراي یک نام عمومی است. مثال ترکیب علف کش گلیفوزیت

 

نام تجارتی یا نام فرمولاسیون (Trade name):

 

– اسامی تجارتی براي هر ترکیب معمولا متعدد هستند (کارخانه جات مختلف، فرمولاسیون هاي مختلف). مصرف کنندگان معمولا با این اسامی کار می کنند. مثال علف کش رانداپ که نام تجاري گلیفوزیت است.

– حرف اول نام تجارتی معمولاً بزرگ نوشته می شود.

– علامت R روي نام تجارتی مخفف کلمه Rigestered یا ثبت شده است.

 

نام شیمیایی(Chemical name)

 

– براساس قوانین اتحادیه بین المللی شیمی محض و کاربردي ( IUPAC ) انتخاب می شود.

– بیان کننده اجزاء تشکیل دهنده ساختار شیمیایی آفت کش و نحوه قرار گرفتن آنها نسبت به هم می باشد. مثال ان- فسفونومتیل گلایسین که نام شیمیایی علف کش رانداپ است.

 

فرمولاسیون آفت کشها:

 

فرمولاسیون به معناي تغییراتی است که روي سموم جهت بهبود شرایط نگهداري، مصرف، تاثیر و ایمنی اعمال می شود. هدف از آن تسهیل کاربرد ، اصلاح خواص فیزیکی ، افزایش تاثیر بر آفات و کاهش خطرات زیست محیطی است. براي فرمولاسیون، سموم با مواد غیر فعالی (غیر سمی) مخلوط می شوند که سازگاري فیزیکی و شیمیایی با ماده سمی داشته باشند.

 

ترکیبات مورد استفاده در فرمولاسیون سموم:

1) مواد فعال کننده : این ترکیبات به منظور ایجاد تغییرات در دامنه تاثیر سم، افزایش حلالیت سم در آب یا چربی، کمک به نفوذ بهتر سم به نقطه اثر مورد نظر، اضافه می شوند.

2) مواد بهبود کننده شرایط سم پاشی: این ترکیبات باعث اصلاح چسبندگی و پخش شوندگی سم در سطح مورد نظر و کاهش بادبردگی و تبخیر سم میگردند.

 

انواع فرمولاسیون آفت کشها:

 

الف- فرمولاسیونهاى قابل اسپرى شامل :

 

  • مایعات محلول در آب (L) : (Water Soluble) یا (WS) یا (SL) : با کمترین همزدن در آب، کاملاً مخلوط مىشوند و زمانىکه حل شدند، نیازى به همزدن بیشتر ندارند.

 

 

  • پودرهاى محلول در آب (WSP) : (Water Soluble Powder) : ذرات جامد ریز و به صورت خشک بوده که کاملاً در آب حل مىشوند. براى حل کردن اینها در آب، بایستى به میزان زیادى آنها را به هم زد، اما پس از حل شدن براي همیشه به همین صورت باقى مىمانند. این سموم در مخزن سمپاش بهصورت زلال و صاف هستند.

 

 

  • مواد امولسیونه در آب (E) : (Water emulsifiable concentrates) یا (EC) : مایعاتى آب محاصره روغنی هستند که در آب پخش شده و به وسیله مىشوند و در مخزن شیرىرنگ هستند.

 

 

  • پودرهاى وتابل (WP) : (Wettable powders) : ذرات جامد ریزى هستند که حاوى نوعى حملکننده خشک و عوامل پخشکننده هستند. توصیه معمول این است که آنها را قبل از ریختن به داخل مخزن با کمى آب مخلوط کرده و سپس آن را به مخزن سمپاش بریزند. در مخزن سمپاش آنها را بایستى به میزان زیاد و بهطور مداوم بههم زد.

 

 

  • مایعات قابل پخش در آب (WDL) : (Water dispersable liquids) : ذرات جامد کوچکى هستند که به راحتى در آب پخش و سوسپانسیونه مىشوند و در مخزن سم به رنگى شیرى کدر ظاهر مىشود.

 

 

  • گرانولههاى قابل پخش در آب(Water dispersable granules) : ذرات بسیار ریز جامدى هستند که به سهولت و سرعت در آب پخش مىشوند و به راحتى از قوطى خارج مىشوند. لذا کار کردن با آنها راحتتر از پودرهاى وتابل و مایعات با قابلیت پخش مىباشد.

 

ب- فورمولاسیون خشک:

از آنجا که این فرمولاسیونها را مىتوان بدون رقیق کردن در آب مستقیماً از بسته حاوى سم، در مزرعه پاشید، معمولاً درصد ماده مؤثر آنها پائین است .

  • گرانولهها (G) : فرمولاسیون خشک هستند که داراى ذراتى مجزاء به اندازه 10 میلىمتر مکعب مىباشند. مواد متفاوتى همچون مینرالهاى رس، پلیمرهاى نشاسته، کودهاى شیمیائى و بقایاى گیاهى بهعنوان ترکیبات گرانول استفاده مىشوند.

 

 

  • حبهها (P) : فرمولاسیونهاى خشک با ذرات مجزاء در مخلوط هستند که معمولاً اندازه آنها بزرگتر از 10 میلىمتر مکعب است.

 

عوامل موثر در بازدهی بهتر ترکیبات شیمیایی:

 

  • رطوبت نسبی هوا: بیشتر در جذب سموم سیستمیک و نفوذي اهمیت دارد و در مورد سموم تماسی اثر چندانی ندارد .

 

  • نور خورشید: مستقیماً بر دوام سم روي سطوح سم پاشی موثر است زیرا اشعه ماوراي بنفش خورشید، باعث شکسته شدن مولکول ماده سمی و در نتیجه کاهش اثر بخشی آن میگردد.

 

 

  • جریان باد: باعث جابجایی ذرات سم (بیش از 10 کیلومتر در ساعت) شده و از طرفی موجب پخش غیر یکنواخت و بادبردگی سموم می شود.

 

  • ساختمان فیزیکی گیاه: لیز خوردن ذرات سمی در برگهاي مومی، و همچنین تراکم بالاي برگ گیاهان و عدم دسترسی همه برگها به سم، میزان تاثیر صم را کاهش می دهد.

 

  • درجه حرارت محیط: دماي بالا می تواند موجب تبخیر ذرات سمی قبل از رسیدن به هدف گردد.

 

 

  • غلظت و حجم سم مصرفی: در گیاهان زراعی بر حسب واحد وزن یا حجم در واحد سطح باید محاسبه دقیق شود.

 

طبقه بندي سموم آفت کش:

 

آفت کش ها براساس ویژگی ها و جنبه هاي خاص آنها به اشکال مختلف طبقه بندي می شوند.

 

الف) طبقه بندي بر اساس نحوه ورود سم به بدن آفت:

 

  • سموم گوارشی: جذب از طریق دیواره لوله گوارش حشرات صورت گرفته و عمدتاً علیه حشرات با قطعات دهانی ساینده بکار می روند.

 

  • سموم تماسی: از طریق جلد وارد بدن آفت یا بیمارگر می شوند.

 

  • سموم تدخینی : سمومی هستند که بصورت گاز متصاعد می شوند.

 

 

ب) طبقه بندي سموم بر اساس نحوه حرکت در گیاه:

 

  • سموم سیستمیک : ممکن است داراي خاصیت گوارشی ، تماسی ، تدخینی یا همه آنها باشند. اثرات آفت کشی آنها با شسته شدن از بین نمی رود و تحرك آنها از طریق شیره گیاهی باعث رسیدن سم به قسمتهاي سم پاشی نشده می شود. پایداري نسبتاً طولانی در گیاه داشته و معمولاً به دلیل کم بودن خاصیت تماسی و جذب سریع توسط گیاه خطر کمتري براي حشرات مفید دارند.

 

  • سموم نفوذي یا نیمه سیستمیک : همانند سموم سیستمیک می توانند خواص تماسی ، گوارشی یا تدخینی داشته باشند. در گیاه جابجایی اندك داشته و بندرت از طریق شیره گیاهی منتقل می شوند.

 

 

ج) طبقه بندي سموم از لحاظ نوع موجودات زنده تحت تاثیر: حشره کش ها، کنه کش ها، نماتد کش ها، قارچ کش ها، علف کش ها، موش کش ها، حلزون کش ها و غیره.

 

د) طبقه بندي سموم بر اساس ساختار شیمیایی: ترکیبات معدنی و ترکیبات آلی( ترکیبات آلی طبیعی از جمله روغن هاي طبیعی و سموم گیاهی و ترکیبات آلی مصنوعی از جمله نظیر ترکیبات کلره، کارباماتها، آلی فسفره، پیروتیروییدهاي مصنوعی.

 

شاخص سمیت و زیان بخشی آفت کش ها:

 

سمیت هر ترکیب یک مشخصه ذاتی است که در ساختمان شیمیایی آن نهفته است. ترکیبات سمی باعث دو نوع مسمومیت حاد و مزمن می شوند اما میزان خطر یک سم هم به سمیت ذاتی آن ترکیب و هم به میزان زمانی که موجود هدف در معرض سم قرار میگیرد، بستگی دارد. بر خلاف تصور عمومی، ترکیبات مصنوعی و سنتزي، سمی ترین مواد نیستند بلکه سمی ترین مواد در میان ترکیبات طبیعی یافت می شوند .

 

تعریف LD50 : شاخص مقدار کشندگی یک سم است که بر اساس میلی گرم وزن ترکیب سمی در کیلوگرم وزن بدن موجود زنده هدف تعیین می شود. در صورت استفاده 50 درصد جمعیت موجود موردنظر خواهند مرد. این عدد هرقدر کوچکتر باشد نشانه این است که میزان کشندگی سم بیشتر است.

 

حداکثر باقیمانده مجاز آفت کش ها (Maximum residue limites ) (MRL)

 

استاندارد خاص میزان حداکثر باقیمانده مجاز سم هنگام برداشت محصول است. این باقیمانده بسته به نوع محصول و همچنین استانداردهاي ملی و بین المللی متفاوت است و بر اساس آن چنانچه میزان باصیوانده سم بیشتر از حد فوق باشد ، محصول موردنظر براي مصرف مخاطره آمیز می باشد و سلامت را به خطر می اندازد.

 

دوره کارنس سم: منظور مدت زمانی بعد از استفاده از سم است که حق برداشت و استفاده از محصول براي مصرف را نداریم. این عدد براي محصولات مختلف و ترکیبات مختلف سموم متفاوت است.

 

وضعیت سموم ثبت شده در کشور:

 

بر اساس آمار سال 1390 تعداد سموم ثبت شده در کشور 258 قلم می باشد که شامل حشره کشها 26% ، علفکشها 33% ، قارچ کشها 21%، کنه کشها5%  ، موش کشها 7% و سایر ترکیبات8% می باشد.

 

موارد مندرج بر روي برچسبهاي آفت کش ها:

  • نام عمومی آفت کش، نام تجاري و فرمولاسیون آفت کش
  • نام شیمیایی آفت کش
  • نوع آفت کش و نحوه جذب
  • میزان ماده مؤثره
  • درجه خطر ماده موثره
  • میزان سمیت خوراکی براي موش صحرائی
  • موارد مصرف و میزان مصرف
  • مدیریت کاربرد آفت کش
  • طریقه مصرف آفت کش
  • حداقل زمانی فاصله برداشت (دوره کارنس)
  • سمیت براي محیط زیست
  • احتیاطات لازم
  • علائم مسمومیت،کمک هاي اولیه، پادزهر
  • شرایط نگهداري آفت کش
  • درج علائم خطر pictogram
  • تاریخ تصویب آفت کش توسط هیات نظارت بر سموم
  • تاریخ تولید و تاریخ انقضاء

 

آشنایی با تعدادی از مهمترین ترکیبات آفت کش ها و موارد عمده کاربرد آنها

 

 

حشره کش ها

اتیون Ethion

حشره کش و کنه کشی تماسی است.

فرمولاسیون:

  1. Cethion g/l 470 EC ستیون
  2. Ethiol g/kg 250 WP اتیول

 

موارد و راهنماي مصرف: کنههاي تارعنکبوتی، شته، شپشکهاي سپردار، تریپس، لارو پروانهها، زنجركها، آفات مکنده و دیگر حشرات در درختان میوه دانه دار و هسته دار، مرکبات، تاکستانها، سبزیجات، گیاهان زینتی، پنبه، ذرت، سورگوم، گیاهان خانواده کدوئیان، توت فرنگی، چمن و دیگر محصولات محلول پاشی به نسبت 5/1 تا 2 در هزار به همراه روغن براي سمپاشی درختان میوه در حال استراحت در زمستان براي از بین بردن تخم حشرات و کنه ها و شپشک ها مصرف می گردد.

احتیاط هاي لازم: خاصیت گیاهسوزي در بعضی از ارقام سیب زودرس مانند رقم مکین تاش دارد. ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 208-47 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

آزینفوس متیل azinphos methyl

حشره کش، کنه کش تماسی، گوارشی با  اثر تخم کشی است.

فرمولاسیون:

  1. M (Guzathion- M) %20 WP گوزاتیون
  2. M (Guzathion- M) %20 EC گوزاتیون

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم خاردار پنبه 5 لیتر در هکتار ، لیسه در درختان میوه، کرم سیب در سیب، به، آلو، پسیل گلابی، شپشکهاي درختان میوه ، کرم خوشه خوار و زنجرك مو، سپردار قهوهاي مرکبات، شپشکهاي مرکبات، سپردار بنفش زیتون 2 در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50، براي پستانداران 20-9 میلیگرم بر کیلوگرم ، کلا براي محیط زیست خیلی خطرناك است.

 

 

 

 اسپینوساد Spinosad

حشره کش انتخابی تماسی و گوارشی است.

فرمولاسیون:

  1. Tracer g/L w/v240 SC تریسر

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم غوزه در پنبه250-200 میلی لیتر در هکتار، با مشاهده اولین پوره یا حشره بالغ باید سمپاشی را شروع کرد. 2 الی 3 بار سمپاشی در برنامه کنترل شیمایی به فاصله 7-5 روز از همدیگر براي کنترل سریع آفت ضروري است.

احتیاط هاي لازم: گیاهان نباید بیش از سه بار متوالی سمپاشی شوند. تخم هاي آفات مستقیماً باید سمپاشی گردند اما حشرات بالغ و لاروها از طریق تماس با سطوح سمپاشی شده از بین می روند .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران ،5000-3783 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

استامی پراید Acetamiprid

حشره کش سیستمیک و نفوذي با فعالیت و تأثیر تماسی و گوارشی است.

فرمولاسیون :

Mospilan w/w %20 SP موسپیلان

 

موارد و راهنماي مصرف: مینوز لکه گرد در سیب5/0 در هزار ، پسیل در پسته250 -200 گرم در هزار لیتر آب و کرم سیب 5/0 در هزار در مناطق کوهستانی براي مبارزه با نسل اول کرم سیب

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران ، 217-146میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 اکسی دیمتون متیل oxydemeton methyl

حشره کش سیستمیک، تماسی با خاصیت کنه کشی است.

فرمولاسیون:

Metasystox R g/l 250 EC آر – متاسیستوکس

 

موارد و راهنماي مصرف: شته سبز غلات، تریپس پنبه، زنجرك سبز و زنجرك ناقل بیماري کرلی تاپ و شته در چغندر، شته سبز درختان میوه سردسیري، پروانه میوهخوار پسته، آفات سویا، شته سبز توتون، 1 تا 5/1 در هزار یا 5/0 تا 1 لیتر در هکتار بصورت محلول پاشی.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران50 میلیگرم بر کیلوگرم، آمیتراز Amitraz حشره کش وکنه کش است. فرمولاسیون: میتاك Mitac g/l200 EC موارد و راهنماي مصرف: پسیل پسته و سفید بالک(عسلک) پنبه، محلولپاشی درختان با استفاده از محلول 5/1در هزار .

سمپاشی در آب و هواي خشک بهترین نتیجه را می دهد.

احتیاط هاي لازم: زمانی که احتمال بارندگی وجود دارد نباید سمپاشی کرد.فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول حداقل 14 روز باشد. در کنههاي قرمز سیب و گلابی سمپاشی باید زمانی صورت گیرد که 60-80 % تخم ها تفریخ شده باشند، سمپاشی سه هفته بعد تکرار گردد. در پسیل گلابی سمپاشی باید زمانی انجام گیرد که تعداد پورههاي تفریخ یافته محسوس و یا معنی دار باشد، قبل از اینکه میوه گلابی به عسلک آلوده شود. دوره کارنس براي گلابی و سیب دو هفته است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران1600-600 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

اندوسولفان Endosulfan

حشره کش تماسی گوارشی است.

فرمولاسیون:

Fan % 4G فن .2 Thiodan %35 EC تیودان

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم غوزه، کارادرینا، سفید بالک(عسلک) در پنبه، پسیل گلابی، سرخرطومی سیب و گلابی در درختان میوه، زنبور گلابی، سنهاي ناقل نماتوسپورا درپسته، سوسک سرشاخه خوار پسته در پسته، کارادرینا در سویا، سوسک کلرادوي سیب زمینی در سیب زمینی محلول پاشی به میزان 5/2 تا 3 لیتر در هکتار. براي درختان میوه و براي محصولات زراعی 5/1 تا 3 در هزار. محلول پاشی به میزان 2/5 تا 3 لیتر در هکتار براي درختان میوه و براي محصولات زراعی به نسبت 5/1 تا 3 درهزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 110-70 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

ایمیداکلوپراید Imidacloprid

حشره کش سیستمیک با اثر تماسی گوارشی براي ضدعفونی بذر، خاك و پیت و سمپاشی شاخ و برگ است.

فرمولاسیون:

  1. Gaucho % 70 WS گائوچو
  2. Confidor w/v %35 SC کنفیدور

 

موارد و راهنماي مصرف: پسیل در پسته 4/0 در هزار، شته در توتون 25/0 لیتر در هکتار ، پروانه مینوز مرکبات 300 سی سی روغن در 100 لیتر آب در دو نوبت سمپاشی به فاصله 10 روز، تریپس در پنبه به مقدار 5 در هزار براي ضد عفونی بذر پنبه ، ناقلین بیماريهاي ویروسی در چغندر قند بطریقه ضد عفونی بذر به مقدار 1000 گرم براي یک صد کیلو بذر چغندر قند. فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول حداقل 21-15 روز

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 450-150 میلیگرم بر کیلوگرم، براي زنبورها خیلی خطرناك میباشد،

 

 

 

ایندوکساکارب Indoxacarb

حشره کش تماسی، گوارشی است.

فرمولاسیون:

Avaunt 150 SC w/v %15 SC آوانت

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم غوزه در مزارع پنبه 250 – 200 میلی لیتر در هکتار]، کرم سیب 45/0 در هزار. فاصله آخرین زمان سمپاشی تا برداشت محصول 10 تا 21 روزاست. براي کنترل کرم غوزه ایندوکسارب را در تناوب با یک حشره کش پایروتروئید یا کاربامات به کار می برند.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1732 -268 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

 

 Bacillus thuringiensis Bt تورینجینسیس باسیلوس

حشره کش باکتریایی گوارشی است که با تولید اسپور و کریستال هاي پروتئینی باعث مرگ حشره در عرض چند روز میشود.

فرمولاسیون:

  1. MVP % 90 WP پی -وي –ام
  2. Sub sp. Kurstaki % 90 MP باکتوسپین

 

موارد و راهنماي مصرف: ابریشم باف ناجور اشجار جنگلی، کرم سیب، لاروهاي سبزیجات (کاهو، انواع کلمها، خیار و ….) محصولات گلخانهاي، گیاهان زینتی، پاركها و فضاي سبز، جنگل ها، همزمان با مشاهده لارو در سطح آستانه زیان اقتصادي، سمپاشی شروع شده و هر 10-7 روز یک بار تا زمان پایان دوره تفریخ تخمها ادامه مییابد. سمپاشی با پوشش کامل ضروري است خصوصاً برگهایی که در قسمتهاي زیرین قرار دارند. سمپاشی باید روي شاخ و برگ خشک انجام گیرد، چنانچه تا شش ساعت قبل از سمپاشی بارندگی اتفاق افتد، سمپاشی توصیه نمیشود. دور از نور خورشید نگهداري و انبار شود. این حشرهکش به نور UV بسیار حساس میباشد به همین دلیل در محیط بسیار کم دوام است .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5000 میلیگرم بر کیلوگرم. براي انسان و محیط زیست کم خطر است و دوره کارنس آن صفراست.

 

 

 

بوواریا بازیانا Beauveria bassiana

حشره کش بیولوژیکی است که از یک قارچ بیمارگرحشرات فورموله شده است.

فرمولاسیون:

Naturalis L %16/7 L ناتورالیس

 

موارد و راهنماي مصرف: سفید بالک(عسلک) پنبه به میزان 750 سی سی به همراه ماده پخش کننده Nufilm به مقدار 2 لیتر در هکتار تحت نظارت و در قالب روشهاي تلفیقی به کار می رود.

 

 

 

پرمترین Permethrin

حشره کش تماسی با طیف وسیع تاثیر است.

 

فرمولاسیون:

  1. Ambush w/v% 10 EC آمبوش
  2. Ambush w/v% 25 EC آمبوش
  3. Coopex % 25 WP کوپکس
  4. Coopex % 5/0 WP کوپکس

 

موارد و راهنماي مصرف: پرودینا در چغندرقند1 لیتر در هکتار ، مینوز لکه گرد در درختان میوه 5/0 در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت( LD50، براي پستانداران4000-430 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

 

پریمیکارب Primicarb

حشره کش انتخابی سیستمیک، تماسی، تدخینی و نفوذي است.

فرمولاسیون:

  1. Pirimor 50% WP پریمور
  2. Pirimor 50% DF پریمور

 

موارد و راهنماي مصرف: شته در توتون، سبزیجات و جالیز؛ شته در رز 5/0 تا 5/0 در هزار شته ها در سیب، انواع لوبیا، انواع کلمها، گندم، جو، چاودار، گلابی، نخود، سیب زمینی، کلزا، ذرت، انواع سبزیجات برگی، ریشهاي و میوهاي، گلخانه هاي زینتی و سبزیجات، شته ها در هسته دارها، شتههاي آردآلود در هسته دارها، تریپس در سبزیجات. به محض مشاهده شتهها سمپاشی گردد و درصورت نیاز عمل سمپاشی تکرار شود.

احتیاطهاي لازم: دوره کارنس براي کلزا، ذرت، کاهو گلخانهاي و غلات 14 روز؛ ذرت شیرین 3 روز؛ آلو، کاسنی

و مراتع 7 روز؛ خیار، گوجه و فلفل گلخانهاي 2 روز؛ سبزیجات 24 ساعت؛ سایر محصولات خوردنی 3 روز؛ گلها

و گیاهان زینتی صفر میباشد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت( LD50، براي پستانداران100-200 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

 پی متروزین Pymetrozine

 حشرهکش انتخابی(شته کش) است.

فرمولاسیون:

چس Chess % 25 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: شته در توتون و جالیز یک کیلوگرم در هکتار از فرمولاسیون WP %25، و نیم کیلوگرم در هکتار از فرمولاسیون WG %50 توصیه میشود

احتیاط هاي لازم: دوره کارنس براي فلفل و خیار سه روز، سیب زمینی هفت روز، سبزیجات برگی هفت روز میباشد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5820 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

پیرترین Pyrethrin

حشره کش غیرسیستمیک و تماسی با اثر ضربتی از گروه پیرترین(عصاره گیاهی) است.

فرمولاسیون:

  1. Pyrethrum %25 EC پیرتروم
  2. Alfadex %25 L آلفادکس

 

موارد و راهنماي مصرف: یک حشرهکش خانگی و براي بهداشت عمومی است. براي کنترل مگسها در اصطبل ها، دامپروريها ومرغداريها بکار می رود. به صورت محلول پاشی یا آئروسل یا کاغذها و نوارهاي مگس کش و سایر فرمها مصرف میشود. جهت کنترل مگسها در محیطهاي بسته به صورت دود استفاده شود.

احتیاط هاي لازم: نباید گیاهان را سمپاشی کرد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران1030-273 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

پیریمیفوس متیل pirimiphos methyl

حشره کش و کنهکش تماسی و تدخینی است.

فرمولاسیون:

اکتلیک Actellic %50 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه و کرم میوهخوار در خرما 2 لیتر در هکتار، براي حشرات خانگی، مورچه ها در گلخانه هاي زینتی و سبزیجات، شته ها در گلخانههاي زینتی و سبزیجات، سوسک آرد و غلات در انبار غله، آفات انباري در انبار غلات، مگس مینوز برگ در گلخانههاي زینتی و سبزیجات، تریپس در گلخانههاي زینتی و سبزیجات، سفیدبالک گلخانه در گلخانههاي زینتی و سبزیجات، شب پره در انبارها و انبار غلات، کنه ها در گلخانه هاي زینتی و سبزیجات، کاربرد دارد.

به صورت آئروسل در حشره کش هاي خانگی و یا اسپري مورد مصرف قرار می گیرد. براي کنترل سفیدبالک و دیگر آفات گلخانه از این حشره کش به صورت دود استفاده یا از دستگاه fogger استفاده شود.

احتیاط هاي لازم: زمانی که شاخ و برگ مرطوب و ریشه خشک است و نورخورشید می تابد گلخانه را تدخین نکنید. گندزدایی انبارها بوسیله سمپاشی سطوح انبار یا گازدهی (تدخین) انجام میشود و تیمار غله از طریق اختلاط سطحی و عمیق غله انجام می گیرد،

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران1414-1180 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

 تري کلرفن Trichlorfon

حشره کش تماسی و گوارشی است.

فرمولاسیون:

  1. WP 80% .2 w/v %50 EC
  2. Dipterex %80 SP دیپترکس

 

موارد و راهنماي مصرف: سنهاي زیان آور در گندم و جو2/1 کیلو گرم درهکتار، مگس درخزانه برنج، کرم دانه خوار در آفتابگردان و سویا، مگس در پیاز و خربزه، پروانه سفید در کلم، کرم غوزه در سبزیجات و جالیز، کارادرینا وکرم غلاف خوار در نخود، پوستخوار در نارون 250 تا 300 گرم سم و 5/2 لیتر نفت و 250 گرم صابون و 100 لیتر آب. در مورد پوستخوار نارون به صورت سمپاشی درختان تله با مصرف 250 تا 300 گرم حشرهکش و 5/2 لیتر نفت و 250 گرم صابون و 100 لیتر آب توصیه میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران250 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

 تیاکلوپراید Thiacloprid

 حشره کش تماسی و گوارشی با خواص سیستمیک است.

فرمولاسیون:

کالیپسو Calypso g/l 80 SC

 

موارد و راهنماي مصرف: سفید بالک در مزارع پنبه250 – 200 میلی لیتر د رهکتار ، کرم سیب 3/0 در هزار، پسیل پسته [400 – 300 میلی لیتر در هکتاردوره کارنس براي سیب 14 روز، براي سبزیجات 3 روز میباشد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران836 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

 تیودیکارب Thiobencarb

حشره کشی تماسی و سیستمیک است.

فرمولاسیون:

لاروین Larvin 80% DF

 

موارد و راهنماي مصرف: کرم غوزه در پنبه 1 کیلوگرم در هکتار، تریپس در پنبه 5 در هزار به روش ضدعفونی بذر، شب پره ها و سخت بالپوشان و ناجوربالان و دوبالان در پنبه، سویا، ذرت، انگور، میوه، سبزیجات و دیگر محصولات 200 تا 1000 گرم در هکتار، تیمار بذري 2500 تا 10000 گرم در تن؛ حلزون و رابها در غلات و دانه هاي روغنی

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران66-467 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

 

تیومتون Thiometon

حشره کش و کنه کش سیستمیک است.

فرمولاسیون:

اکاتین Ekatin w/v%25 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: محلول پاشی به میزان 1 تا 5/1 لیتر در هکتار براي تریپس، شته، سن سبز و سنک در پنبه، زنجرك سبز و زنجرك ناقل کرلی تاپ و شته در چغندر، شته در درختان میوه سردسیري، شته ها و تریپس ها و سایر حشرات مکنده در سویا

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران73-136 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

دلتامترین Deltamethrin

حشره کش تماسی با پایداري زیاد .

 

فرمولاسیون:

  1. Decis w/v % 5/2 EC دسیس
  2. Decis w/v % 5/2 Tb دسیس

 

موارد و راهنماي مصرف: مینوزلکه گرد درختان میوه محلولپاشی به نسبت 5/ 0 در هزار، پرودیناي چغندرقند 1 لیتر در هکتار، پوره سن در گندم محلول پاشی به نسبت 300 میلی لیتر در هکتار. با مشاهده اولین علائم خسارت، سمپاشی باید انجام گیرد و سمپاشیهاي بعدي به فاصله 14-10 روز بعد بسته به نیاز انجام گیرد. وزن هر قرص 2 گرم ودرصد ماده مؤثره 5/2 % است. همراه چسب تریپس بدون رقیق کردن در روي پلیاتیلنی که کف گلخانه را میپوشاند استفاده می شود. قبل از کاشت خیار در گلخانهها و مزارعی که مشکل تریپس وجود دارد سمپاشی ضرورت دارد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000-135 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

 

دي متوات Dimethoate

حشره کش و کنه کش سیستمیک و تماسی است.

فرمولاسیون:

  1. Dimethoate %50 EC متوات دي
  2. Dimethoate %46 EC متوات دي
  3. Roxion %25 WP رکسیون
  4. Rogor %5 WP روگور

 

موارد و راهنماي مصرف: شته سبز معمولی و شته سمی غلات، آفات پنبه و چغندرقند، شپشکهاي درختـان میوه سردسیري، شتهها، تریپس و سایر حشرات مکنده سویا، نماتد ساقه یونجه و مگس هاي خربزه و جالیز همگی یک در هزار، این ماده اثر سریع ناك داون داشته و تا14 روز اثر سیستمیک دارد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران387-160 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

دیازینون Diazinon

حشره کش تماسی نفوذي گوارشی و تنفسی

فرمولاسیون:

  1. Basudin % 60 EC بازودین
  2. G 10 % دیازینون گرانول
  3. G 5 % دیازینون گرانول
  4. G 2 % دیازینون گرانول

 

براي کرم ساقه خوار برنج 2 لیتر در هکتار، براي نخلیات 5/1 تا 2 لیتر، براي چغندر قند 1 تا 5/1 لیتر، علیه کرم سفید ریشه درختان میوه و درختان جنگلی 3 تا 5/3 لیتر، علیه لیسه و شته درختان میوه و پسیل گلابی و تریپس مو و شپشک پسته و مرکبات 1 در هزار ، براي برنج 15 کیلوگرم گرانول %10 توصیه میشود.

احتیاط هاي لازم: این حشره کش کمی خاصیت تدخینی دارد. در سیبهاي زرد و سبز ممکن است سبب قرمز شدن بعضی از قسمتهاي میوه شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران80-1250 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

روغن امولسیون شوندهpetrolium oils

حشره کش و کنهکش تماسی با اثر تخم کشی است.

فرمولاسیون:

  1. Volk %90 L ولک .2 Volk % 100 EC ولک
  2. Volk % 83-80 L ولک

 

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل شپشکها و بعضی از کنهها در درختان براي مبارزه پیش بهاره و بهاره و تابستانه بصورت محلول پاشی به میزان %1/5، و همراه با بعضی از حشرهکشها به عنوان مویان استفاده می شود. سمپاشی با روغن در گلخانه همزمان با دیدن آفت باید انجام گیرد و درصورت ضرورت، سمپاشی تکرار گردد و براي کنترل شپشکها چندین نوبت سمپاشی به فاصله یک هفته در میان توصیه میشود (بعد از تفریخ تخم). فاصله بین آخرین روغن پاشی تا برداشت محصول 3 تا 4 هفته است

احتیاط هاي لازم: دوره کارنس آن صفر است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5000 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

سیپرمترین Cypermethrin

حشره کش تماسی و گوارشی با اثر ابقائی روي گیاه است.

فرمولاسیون:

Ripcord % 40 EC ریپکورد

 

موارد و راهنماي مصرف: براي حشرات جونده در سیب و پنبه، حشرات خانگی و بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرد.

براي کنترل سوسک ساقه و برگ در کلزا با مشاهده اولین خسارت لارو و حشرات بالغ سمپاشی انجام گیرد.

احتیاط هاي لازم: آخرین سمپاشیها قبل از پایان گلدهی براي کلزا، قبل از اردیبهشت ماه براي غلات، قبل از اوایل مرحله خمیري خوشه براي غلات.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 4150-250 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

فومیگانت Alominium phosphide

حشره کش و موش کش تدخینی از گروه فسفینها،

فرمولاسیون:

Phostoxin w/w % 56 Tb فستوکسین

موارد و راهنماي مصرف: جهت ضدعفونی دانه فرآوردههاي غله اي، حبوبات، خشکبار انباري، در هر متر مکعب فضاي مسدود سه تا پنج قرص و در فضاي نیمه مسدود با استفاده از چادر پلاستیکی چهار تا شش قرص و در فضاي باز با پوشش پلاستیکی پنج تا هشت قرص حداقل 72 ساعت با نظارت کارشناس استفاده می شود.

احتیاط هاي لازم: قرص فومیگانت به طور مستقیم در انبار غلات قرار داده میشود. فسفید آلومینیوم در سال 1982 در زمره سمومی هستند که خرید و فروششان آزاد نیست. در آب و هواي مرطوب نباید استفاده کرد و باید از آب و مایعات دیگر آن را دور نگه داشت، زیرا خیلی سریع گاز فسفید هیدروژن تولید می کند.

به فاصله سه متر از محیطهاي زندگی انسانی و حیوانی با حاشیه نباید فسفید آلومینیوم استفاده کرد، قبل از استفاده از فسفید آلومینیوم باید مطمئن بود که انسانی یا حیوانی در نزدیکی ساختمان مورد نظر نیست، قبل از ورود به محل ضدعفونی شده ضروري است حداقل چهار ساعت هوادهی صورت گیرد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران8/7 میلیگرم بر کیلوگرم است و ماده اي فوقالعاده سمی و اشتعال زاست.

 

 

 

فن پروپاترین Fenpropathrin

 حشره کش – کنهکش تماسی گوارشی و دور کننده

فرمولاسیون

Danitol % 10 EC دانیتول

 

موارد و راهنماي مصرف: مینوز لکه گرد درسیب 0/7 تا 0/5 در هزار به محض تفریخ تخم، مینوز برگ در سویا به میزان 1-5/1 لیتر در هکتار .

احتیاط هاي لازم: آخرین نوبت سمپاشی براي انگور 14 روز بعد از گل دهی توصیه میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 66/7-70 میلیگرم بر کیلوگرم، حشره کش گوارشی، تماسی، تنفسی از گروه فسفره آلی فنتیون Fenthion

 

فرمولاسیون:

  1. EC 40 % لبایسید.
  2. WP 40 % لبایسید
  3. WP 25 % لبایسید
  4. P 3 % لبایسید
  5. G 5 % لبایسید

 

موارد و راهنماي مصرف: محلول پاشی به میزان 1/2 لیتر در هکتار براي سن گندم و محلول پاشی 5/1 در هزار براي درختان پسته توصیه میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران250 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

آلی فنیتروتیون Fenitrothion

 

 حشره کش تماسی، گوارشی از گروه فسفره

فورمولاسیون:

  1. EC 50% سومیتیون
  2. WP 50% سومیتیون
  3. TC 50% سومیتیون

 

موارد و راهنماي مصرف: سن، ملخ، شته در غلات 1 لیتر در هکتار، کرم ساقه خوار در برنج، سن ناقل نماتوسپور در پسته، سوسک سرشاخه خوار در پسته، ملخ در بادمجان و یونجه، ملخ آسیایی در نیشکر 5/1 تا 2 لیتر در هکتار.

بهترین نتیجه زمانی حاصل می شود که کف، سقف و دیوارها، گوشه ها به طور کامل سمپاشی شود و ستون هاي ساختمان که ممکن است پناهگاه حشرات باشد سمپاشی شود. شکاف ها، ترك ها با نازل هاي تزریقی (تزریق محلول به داخل شکاف) انجام گیرد. این ترکیب نباید روي غلات و انبار غله استفاده شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1700-1720 میلی گرم بر کیلوگرم ، 48 ساعت بعد از سمپاشی حیوانات و انسان می تواند وارد آن محیط شود.

 

 

 

آلی فوزالون Phosalone

 حشره کش و کنهکش تماسی، گوارشی از گروه فسفره

فرمولاسیون:

  1. Zolone 35% EC زولون
  2. WP%30 زولون

 

موارد و راهنماي مصرف: آفات چغندرقند و سویا، کرم سیب، به و آلو، پسیل، زنبور و سرخرطومی گلابی و سیب، کرم خوشه خوار مو، زنجرك به و مو، پسیل و پروانه چوبخوار پسته 2/5 در هزار، برگخوار آفتابگردان، سرخرطومی یونجه، آفات ذرت، سوسک کلرادو سیب زمینی2 لیتر درهکتار.

براي حشرات مفید انتخابی بوده و بطور گسترده در برنامه مدیریت تلفیقی آفات استفاده میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران120 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

کارباماتCarbaryl

حشره کش تماسی گوارشی با کمی خاصیت سیستمیک از گروه متیل

فرمولاسیون:

  1. Sevin WP% 85 سوین
  2. Sevimol SC% 48 سویمول

 

موارد و راهنماي مصرف: آفات برنج 2 تا 3 کیلوگرم در هکتار و نخلیات و پنبه 3 تا 5 کیلوگرم در هکتار و چغندرقند، شپشک سیاه در زیتون 2 تا 2/5 در هزار، آگروتیس و برگ خوارها در آفتابگردان و سویا 3 کیلوگرم در هکتار

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران264-710 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

chlorpyrifos+ chlorpyrifos methyl

 حشره کش کنه کش تماسی، گوارشی با کمی خاصیت تدخینی

فرمولاسیون

Gladiator w/v % 50 EC گلادیاتور

 

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل موریانه به صورت محلول پاشی یک درصد استفاده میشود.براي انتقال محلول سم به به محل فعالیت کلنی موریانه ها از روش تزریق در خاك استفاده می شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران230 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

Chlorpyrifos

حشره کش و کنه کش تماسی و گوارشی با خاصیت تدخینی از گروه فسفره آلی

فرمولاسیون:

  1. Dursban % 8/40 EC دورسبان
  2. Empire %20 MG امپایر
  3. Negzalot % 6 نگزالوت
  4. G 5 % گرانول

 

موارد و راهنماي مصرف: سپردار مرکبات و شپشکهاي درختان میوه سردسیري 1 تا 5/1 در هزار و مرکبات 5/1 تا 2 در هزار، مینوز برگ سویا 2 تا 5/2 لیتر در هکتار ، آگروتیس چغندرقند 20 تا 25 کیلوگرم ، این حشره کش نباید به محیط کشتهاي هیدروپونیک(Media) محصولات غذایی اضافه شود. علوفه هاي سمپاشی شده براي مدت 14 روز نباید چرانده شوند. دوره کارنس 7 روز تا 6 هفته بسته به محصول متفاوت است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران2000-135  میلیگرم بر کیلوگرم،

 

Malathion

حشره کش کنه کش تماسی، گوارشی و کمی خاصیت تدخینی

فرمولاسیون:

  1. EC 50 و Malathion % 57 مالاتیون
  2. Malathion % 57 WP مالاتیون
  3. Fyfanon % 4D
  4. Fyfanon % 4/11 O فیفانون

 

موارد و راهنماي مصرف: آفات درختان میوه سردسیري 1 تا2 در هزار، زنجره میوهخوار و شپشک در خرما 5/2 تا 3 در هزار. مگس در چغندر و گیلاس و آفات جالیز 1تا 5/1 در هزار، شپشک و شته ها در مرکبات 2تا 5/2در هزار، پسیل در زیتون 5/2 در هزار، سمپاشی به محض مشاهده آفت و تکرار سمپاشی در صورتی که نیاز باشد (به فاصله 7 تا 14 روز). تعداد دفعات سمپاشی به صورت عادي براي کنترل سفیدبالک و حشرات در گلخانه انجام گیرد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5500-775 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

 

هپتافوس Heptenophos

حشره کش سیستمیک، تماسی و گوارشی با اثر سریع و کم دوام است.

فرمولاسون:

Hostaquick 50% EC هوستاکوئیک

 

موارد و راهنماي مصرف: شته در کلم و سبزي و جالیز و تریپس در پیاز یک لیتر در هکتار یا محلول پاشی به نسبت یک در هزار توصیه میشود. در سمپاشی مستقیم ممکن است روي بعضی از واریتههاي سیب، گیلاس و رز گیاهسوزي ایجاد کند.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران96-1000 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

ادیفنفوس Edifenphos

 قارچکش ها قارچکش حفاظتی و معالجه کننده است.

فرمولاسیون:

هینوسان Hinosan % 50 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: بیماري بلاست در برنج. این قارچکش علاوه بر کنترل بیماري بلاست برنج در کنترل لکه قهوهاي برنج و سوختگی غلاف برنج نیز مؤثر است. عموما به میزان یک لیتر در هکتار به صورت محلولپاشی بکار می رود.

احتیاط هاي لازم: این قارچکش در مزارعی که 10 روز قبل یا 10 روز بعد با پروپانیل سمپاشی شود، نباید مصرف گردد .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: 36/0 LD50 میلی گرم بر لیتر براي پستانداران،

 

 

 

 اکسی کلرو مسcopper oxychloride

قارچ کش و باکتری کش تماسی با اثر حفاظتی است.

فرمولاسیون

کوپراویت Cupravit % 35 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: آتشک درختان میوه دانهدار: محلولپاشی به نسبت 2 در هزار طی 4 نوبت، نوبت اولدر مرحله تورم جوانه، نوبت دوم زمان باز شدن 5 درصد شکوفهها، نوبت سوم زمان باز شدن 50 درصد شکوفه ها و نوبت چهارم زمان باز شدن کامل شکوفه ها.

لکه غربالی درختان میوه هستهدار: محلولپاشی به نسبت 3-5 در هزار، سمپاشی پاییزه بعد از ریزش برگها، زمستانه بعد از تورم جوانهها و تکرار آن بعد از ریزش گلبرگها و در صورت لزوم تکرار به فاصله 14 روز

 لکه آجري بادام: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار، نوبت اول پس از ریزش گلبرگها و نوبتهاي بعدي به فاصله 12 روز

آنتراکنوز گردو: محلولپاشی به نسبت 5-3 در هزار، دو نوبت سمپاشی زمستانه بعد از ریزش برگها و دو نوبت سمپاشی بهاره بعد از ریزش گلبرگها

سفیدك داخلی جالیز: محلولپاشی به میزان 2-1 کیلوگرم در هکتار، به محض بروز نشانههاي بیماري و تکرار آن به فاصله 15 روز

بادزدگی سیبزمینی: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار.

گموز مرکبات: به منظور پیشگیري، در مناطق آلوده، بهتر است در فصل بهار قبل از بارندگی طوقه درختان، ریشه هاي مجاور و تنه درخت تا ارتفاع 70 سانتیمتري با اکسی کلرور مس سمپاشی و آغشته گردد. همچنین در درختان آلوده، در صورتی که وسعت محل آلوده کمتر از نصف دور تنه باشد میتوان جهت معالجه، پوست آلوده را همراه با کمی پوست سالم تراشید و سپس محل آن را ضدعفونی نموده و با چسب باغبانی پوشاند. جهت ضدعفونی کردن محل تراشیده شده میتوان با 300 گرم اکسی کلرور مس و 8 کیلوگرم خاك رس، خمیري تهیه و محل تراشیده شده را پوشاند یا به محض مشاهده بیماري از دوغاب 1 درصد این قارچکش استفاده کرد

گموز پسته: حذف قسمتهاي آلوده در قسمت طوقه و پانسمان با دوغاب اکسیکلرور مس.

پوسیدگی فایتوفترایی طوقه درختان هستهدار و دانهدار: حذف قسمتهاي آلوده در قسمت طوقه و پانسمان با دوغاب اکسیکلرور مس

شانکر سیتوسپورایی درختان میوه: محلولپاشی به نسبت 5-3 در هزار، یک نوبت سمپاشی در پاییز پس از ریزش برگهاو یک نوبت در اواخر بهار

شانکر باکتریایی لیموترش: محلولپاشی به نسبت 1 در هزار، یک نوبت قبل از گلدهی ؛ سرخشکیدگی مرکبات: محلول پاشی به نسبت 5 در هزار

پوسیدگی گلآذین خرما: محلولپاشی به نسبت 2 در هزار، اوایل بهار قبل از باز شدن گلآذین، 2-3 نوبت به فاصله 15 روز.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: 1440 LD50میلیگرم بر لیتر براي پستانداران، باید حداقل به مدت سه هفته، احشام را از نواحی سمپاشی شده دور نگه داشت.

 

 

 

ایپرودیون + کاربندازیمiprodione + carbendazim

قارچکش مختلط با طیف اثر گسترده متشکل از یک ترکیب سیستمیک(کاربندازیم از گروه بنزیمیدازول) و یک ترکیب تماسی (ایپرودیون از گروه ديکربوکسامیدها) است.

فرمولاسیون:

Rovral TS % 5/52 WP تیاس رورال

 

موارد و راهنماي مصرف: سوختگی غلاف برنج: یک کیلوگرم در هکتار از طریق محلولپاشی. خشکیدگی

سرشاخه توت: محلولپاشی به نسبت 1 در هزار. لکه قهوهاي نواري جو: ضدعفونی بذر به میزان 1 در هزار.

زردي نخود: ضدعفونی بذر به میزان 2 در هزار. بیماريهاي پس از برداشت مرکبات: اندود کردن میوه مرکبات با اسفنج آغشته به قارچکش با غلظت یک در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 6/5 میلیگرم بر لیتر، این ترکیب براي زنبور عسل غیرسمی است.

 

 

 

ایمازالیلImazalil

قارچ کش سیستمیک با طیف اثر وسیع می باشد.

فرمولاسیون:

فانگافلور Fungaflor % 5 SL

 

موارد و راهنماي مصرف: ضدعفونی بذر جو به نسبت یک در هزار به منظور کنترل لکه قهوهاي نواري جو

احتیاط هاي لازم: در مورد کدوییان، گیاهان زینتی و رز که در محیط باز تولید میشوند، کاربرد این قارچکش توصیه نمیشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 343-227 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

بنومیلBenomyl

فرمولاسیون:

Benlate %50 WP بنلیت

 

موارد و راهنماي مصرف: پوسیدگی طوقه و ریشه برنج، لکه سیاه سیب، سفیدك پودري سیب، سفیدك پودري هلو و شلیل، سرخشکیدگی سیتوسپورایی درختان میوه هستهدار و دانه دار، پوسیدگی سفید ریشه، برقزدگی نخود، سفیدك پودري چغندرقند، لکه برگی سرکوسپورایی چغندرقند، سرخشکیدگی توت و غیره. پوسیدگی ریشه و طوقه در برنج: بذرها را باید به مدت 24 ساعت در محلول سمی خیسانده و سپس براي جوانهزنی در گرمخانه نگهداري نمود. سرخشکیدگی سیتوسپورایی درختان میوه سردسیري: در کنار سایر اقدامات مدیریتی سه نوبت سمپاشی در بهار به نسبت 0/7 در هزار توصیه میشود. پوسیدگی ریشه درختان میوه سردسیري: در باغات جدیدي که تازه آلوده شده باشند، محلولریزي به شعاع یک متر از محل طوقه و به عمق 30 سانتی متر به نسبت 40 -80 گرم در متر مربع توصیه شده است. نهالهاي آلوده باید معدوم شده و خاك آنها با بنومیل ضدعفونی گردد.

دوره کارنس 3 هفتهاي باید رعایت گردد.

احتیاط هاي لازم: در سالهاي اخیر سرطانزا بودن این ترکیب، به اثبات رسیده و مصرف آن در برخی کشورها ممنوع گردیده است. در ایران نیز مصرف این قارچکش محدود شده است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ، قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه کننده است.

 

 

 

پروپیکونازول Propiconazole

 قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون:

تیلت Tilt % 25 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک هندي گندم: نیم لیتر در هکتار بهصورت محلولپاشی و در زمانی که 80% بوته ها به سنبله رفته باشند.

فوزاریوم سنبله گندم: یک لیتر در هکتار به صورت محلولپاشی حداقل یک نوبت در مرحله گلدهی و در صورت لزوم، تکرار سمپاشی به فاصله 7 روز؛ زنگهاي غلات: نیم لیتر در هکتار

سوختگی غلاف برنج: در صورت آلودگی 20 % از ساقههاي برنج، یک لیتر در هکتار به صورت محلولپاشی.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1517 میلیگرم بر کیلوگرم ، این ترکیب براي زنبور عسل غیرسمی است.

 

 

 

 

پروکلراز Prochloraz

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه اي است

فرمولاسیون:

اسپروگون Sprogon %50 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: پوسیدگی قارچ خوراکی ناشی از Verticillium fungicola. در غلات، پروکلراز علاوه بر این براي کنترل Septoria ،Rhynchosporium ،Pyrenophora و Fusarium قابل کاربرد بوده و تأثیر مثبتی نیز در کنترل سفیدك پودري غلات دارد. این ترکیب همچنین براي کنترل Alternaria، Phoma ،Botrytis و Sclerotinia در کلزا، Ascochyta و Botrytis در بقولات، Cercospora و Erysiphe در چغندرقند، Pyricularia در برنج، Verticillium fungicola و Mycogone Perniciosa در قارچهاي خوراکی، ضدعفونی بذر کتان به منظور کنترلAlternaria و کنترل بسیاري از بیماريهاي قارچی در گیاهان زینتی توصیه شده است. پروکلراز همچنین به عنوان یک قارچکش پس از برداشت براي حفاظت مرکبات و میوههاي گرمسیري در برابر بیماريهاي انباري کاربرد دارد.

کاربرد یک نوبت قارچکش به میزان 9/0 گرم در متر مربع، 10 تا 70 روز بعد از دادن خاك پوششی.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1600-2400 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

پنکونازول Penconazole

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون:

توپاس Topas % 20 EW

 

موارد و راهنماي مصرف: سفیدك پودري انگور(محلولپاشی به نسبت125/0 در هزار)

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2125 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 تبوکونازول Tebuconazole

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی، معالجه اي و ریشه کن کننده است.

فرمولاسیون:

  1. Raxil % 6 FSراکسیل
  2. Raxil % 2 DSراکسیل
  3. Folicur 25 EW % فولیکور

 

موارد و راهنماي مصرف: تبوکونازول از طریق ضدعفونی بذر براي کنترل انواع سیاهکهاي آشکار و پنهان غلات مؤثر است. همچنین از طریق محلولپاشی عوامل بیماریزاي متعددي را در محصولات مختلف از جمله این موارد کنترل میکند: زنگهاي غلات، سفیدك پودري غلات، کچلی جو ، سپتوریوز ، لکهبرگیهاي و فوزاریوم سنبله گندم.

زنگ زرد: محلولپاشی به نسبت یک لیتر در هکتار ، سیاهک پنهان و سیاهک آشکار گندم: ضدعفونی بذر با استفاده از 50 میلیلیتر، براي یکصد کیلوگرم بذر (معادل 0/5 در هزار) یا 15 گرم معادل 1/5 در هزار ،

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 4000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تري فلوکسی استروبین Trifloxystrobin

قارچ کش حفاظتی است.

فرمولاسیون

فلینت Flint % 50 WG

 

موارد و راهنماي مصرف: محلولپاشی به نسبت 0/2 درهزار براي سفیدك سطحی و لکه سیاه سیب، کنترل زنگ قهوهاي، لکهتوري جو، اسکالد جو، سپتوریوز و سفیدك پودري غلات

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تریادیمنول Triadimenol

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی، معالجه اي و ریشهکن کننده است.

فرمولاسیون

Baytan % 5/7 DS بایتان

 

موارد و راهنماي مصرف: به نسبت 2 درهزار جهت ضدعفونی بذر قبل از کاشت گندم و جو به منظور کنترل سیاهک پنهان و سیاهک آشکار گندم و جو

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 700 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تريدمورف Tridemorph

 قارچکش سیستمیک با اثر درمانی، ریشهکن کننده و حفاظتی است.

فرمولاسیون

کالیکسین (Calixin)

 

موارد مصرف در ایران: سفیدك پودري چغندرقند: محلولپاشی به میزان 75/0 لیتر در هکتار، 3-2 نوبت به فاصله 20 روز به محض مشاهده اولین علائم بیماري تقریباً از اوایل تیرماه به بعد. سفیدك پودري کدوییان

سبزیجات: محلولپاشی به میزان 7/0 لیتر در هکتار، به محض مشاهده اولین علائم بیماري.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیتLD50، براي پستانداران بیش از 480 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تريسیکلازول Tricyclazole

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی است.

فرمولاسیون:

بیم Beam % 75 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: محلولپاشی به نسبت 0/5 کیلوگرم در هکتار پس از ظهور 30 تا 40 درصد خوشه ها براي کنترل بیماري بلاست در برنج

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 314 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 تیابندازول Thiabendazole

قارچکش سیستمیک با خاصیت حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون:

تکتو Tecto %60 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: ضدعفونی بذر به نسبت 1/25 در هزار براي کنترل سیاهک پاکوتاه، ضدعفونی بذر به نسبت 2 در هزار براي کنترل مرگ گیاهچه لوبیا ناشی از Rhizoctonia solani و شانکر ساقه سیب زمینی ناشی از Rhizoctonia solani؛ و استفاده از محلول 1- 1/5 در هزار براي بیماريهاي پس از برداشت مرکبات.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت 3810 ،LD50 میلیگرم بر کیلوگرم براي پستانداران،

 

 

 

تیرام Thiram

قارچکش تماسی با خاصیت حفاظتی است.

فرمولاسیون:

  1. Pomarsol % 80 WP پومارسول
  2. Pomarsol % 65 WP پومارسول

 

موارد و راهنماي مصرف: ضدعفونی بذر به منظور کنترل مرگ گیاهچه در باقلا، علفهاي چمنی، ذرت، لوبیا، کلزا، کلم، هویج، گل کلم، تره فرنگی، کاهو، پیاز، نخود، تربچه، شلغم، نخودفرنگی، نخود و غیره؛ بیماريهاي بذرزاد در بسیاري از محصولات از جمله هویج، کرفس، جعفري، چغندرقند و چغندر لبویی از طریق خیساندن بذر ؛ کنترل زنگها در گیاهان زینتی از جمله میخک، داوودي و انگورفرنگی؛ کنترل پوسیدگی میوه ناشی از Botrytis در سیب؛ کنترل کپک خاکستري Botrytis در داوودي، کاهو، گوجه فرنگی، تمشک، توت فرنگی در مورد بذور نیز ضدعفونی با این ترکیب موجب فراري دادن جوندگان میشود.

این قارچکش باید قبل از حمله بیماري به کار رود. تکرار سمپاشی با توجه به نوع محصول به فواصل 7 تا 14 روز صورت میگیرد. استفاده از 175 میلیلیتر آب به ازاي هر 100 کیلو بذر موجب بهبود پوششدهی در هنگام ضدعفونی میشود.

براي ضدعفونی بذر گوجه فرنگی و فلفل استفاده نشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2600 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تیوفانات متیل thiophanate – methyl

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون:

توپسین ام Topsin M %70 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه و پوسیدگی سفید ریشه: براي پیشگیري از وقوع بیماري، ریشه نهالها را باید قبل از کاشت تا محل طوقه در ترکیبی که شامل 300 گرم بنومیل یا تیوفانات متیل، 10 کیلوگرم خاك رس، 5 کیلوگرم پهن الک شده و 100 لیتر آب میباشد فرو برده و سپس اقدام به کاشت نهال نمود. اما در مواردي که بیماري در باغ ظاهر گردد، در مراحل اولیه به محض مشاهده علائم بیماري میتوان با استفاده از تیوفانات متیل به نسبت صد گرم به ازاي هر درخت، بخش سایه انداز درخت را محلولپاشی کرد. شانکر سیتوسپورایی: محلولپاشی به نسبت 6/0-5/0 در هزار، یک نوبت سمپاشی در پاییز پس از ریزش برگها و یک نوبت در اواخر بهار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 7500 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

ددین Dodine

قارچکش حفاظتی با اندکی خاصیت معالجه کننده است.

فرمولاسیون:

ملپرکس Melprex % 65 WP

 

موارد و راهنماي مصرف: محلولپاشی دودین به نسبت یک در هزار براي کنترل لکه سیاه سیب و گلابی، بیماريهاي برگی توت فرنگی، لکهبرگیهاي قارچی در گیلاس، زیتون، کرفس و محصولات دیگر کاربرد دارد. در هواي بسیار سرد (زیر?C 5)، از سمپاشی اجتناب گردد. از اختلاط دودین با گوگرد و تترادیفون اجتناب شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50 براي پستانداران بیش از 1000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 دي نیکونازول Diniconazole

قارچکش سیستمیک با تأثیر حفاظتی و معالجه اي است.

فرمولاسیون

سومیایت Sumi – eight %2 FS

 

موارد و راهنماي مصرف: به نسبت 2 در هزار یا به نسبت یک در هزار (100 سانتیمتر مکعب براي ضدعفونی 100 کیلوگرم بذر سیاهک پنهان گندم و سیاهک آشکار گندم وجو.)

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 639 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

دینوکاپ Dinocap

قارچکش و کنهکش غیر سیستمیک با خاصیت پیشگیري و درمان سفیدكهاي پودري

فرمولاسیوون:

  1. (Karatane- FN-57) % 25 WP-کاراتان
  2. EC (Karatane- LC) %35 –کاراتان

 

موارد و راهنماي مصرف: سفیدك پودري سیب، هلو، شلیل، انگور، توتون و گل آذین انبه به نسبت یک درهزار. سفیدك پودري جالیز به میزان یک تا دو کیلوگرم در هکتار. سفیدك پودري چغندرقند به میزان یک کیلوگرمد در هکتار. سفیدك پودري سیب، هلو، شلیل به نسبت یک درهزار. سفیدك پودري رز به نسبت نیم تا یک

درهزار.

در دماي بالاتر از?C24 باید از کاربرد این قارچکش اجتناب شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 900میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 زینب Zineb

قارچ کش تماسی با اثر حفاظتی است.

فرمولاسیون:

دیتان زد Dithan Z -78 (80%) WP 78

 

موارد و راهنماي مصرف: آنتراکنوز گردو به میزان 1-2 در هزار. سفیدك داخلی انگور، سفیدك داخلی چغندر، سفیدك داخلی توتون به میزان 3 در هزار. لکه شکلاتی باقلا و کنه نقرهاي مرکبات به میزان 2 در هزار

احتیاط هاي لازم: در ایران مصرف این قارچکش بر روي سبزیجات و صیفیجات ممنوع است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5200 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

Cyproconazole

 قارچکش سیستمیک با تأثیر حفاظتی و معالج

فرمولاسیون:

Alto 10% SL آلتو

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک هندي گندم، با مصرف نیم لیتر در هکتار زمانی که 80% بوتهها به سنبله رفته باشند.

زنگهاي غلات با مصرف نیم لیتر در هکتار. سپتوریوز گندم، با مصرف نیم لیتر در هکتار .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1020میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

Sulfur

قارچکش و کنهکش غیرسیستمیک، تماسی و حفاظتی از گروه مواد معدنی

فرمولاسیون:

  1. WP 95% گوگرد گل
  2. WP 80%-90% کوزان -الوزال .
  3. DF 80% کوزان –الوزال

 

موارد و راهنماي مصرف: سفیدك پودري انگور: 60 تا 90 کیلوگرم گل گوگرد در هکتار طی سه نوبت، نوبت اول در مرحلهي 6-7 برگی شاخسارهها به میزان 10-15 کیلوگرم، نوبت دوم پس از ریختن گلبرگها و بسته شدن دانه به میزان 30-20 کیلوگرم و نوبت سوم 20-15 روز بعد به میزان 40-30 کیلوگرم. همچنین به نسبت 4-3 در هزار میتوان جهت محلولپاشی استفاده نمود. سفیدك پودري سیب: محلولپاشی با استفاده از فرمولاسیون WP به نسبت 3-4 در هزار. سفیدك پودري هلو و شلیل: محلولپاشی با استفاده از فرمولاسیون WP به نسبت 3-4 در هزار بعد از ریختن گلبرگها و تشکیل میوه. سفیدك پودري کدوییان: 15 -20 کیلوگرم در هکتار گوگرد میکرونیزه یا محلولپاشی با استفاده از فرمولاسیون WP به نسبت 2-3 در هزار. سفیدك پودري چغندرقند: 4 کیلوگرم در هکتار. سفیدك پودري رز: محلولپاشی به نسبت 5/1 در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت 5000 ،LD50 میلیگرم بر کیلوگرم براي پستانداران،

 

 

 

Flutriafol

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و ریشهکن کننده

فرمولاسیون:

Impact (5/12%) SC ایمپکت

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک هندي گندم: یک لیتر در هکتار بهصورت محلولپاشی و در زمانی که 80% بوته ها به سنبله رفته باشند. زنگهاي غلات: یک لیتر در هکتار

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1140 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

Captan

قارچ کش حفاظتی و معالج

فرمولاسیون:

  1. Captan %50 WP کاپتان
  2. Ortocide %75 WP ارتوساید

 

موارد و راهنماي مصرف: لکه سیاه سیب: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار، سمپاشی اول در زمان تورم جوانه هاي گل، سمپاشی دوم پس از ریزش گلیرگها و سمپاشی سوم 10 روز پس از نوبت دوم مومیایی درختان میوه هستهدار: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار، قبل از تورم جوانهها و تکرار آن بعد از ریزش گلبرگها.

سفیدك داخلی انگور: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار، نوبت اول قبل از گلدهی و تکرار آن در صورت لزوم هر7-10 روز یک بار.

ضدعفونی بذر حبوبات: به نسبت 2 در هزار

احتیاط هاي لازم: فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول 10 روز . کاپتان با اکثر حشرهکشها و قارچکشها قابلیت اختلاط دارد. اما از آنجایی که در PH بالاتر از 7 ناپایدار میباشد، نباید با محلولهاي قلیایی مخلوط شود. همچنین قابل اختلاط با روغنها نبوده و قبل یا بعد از کاربرد روغنها نباید به کار رود، زیرا موجب گیاهسوزي میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت 9000 ،LD50 میلیگرم بر کیلوگرم براي پستانداران،

 

 

 

Carbendazim

قارچ کش سیستمیک با اثر حفاظتی و درمانی

فرمولاسیون:

  1. Derosal WP%60-50 دروزال
  2. Bavistin WP %60-50 باویستین

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک آشکار گندم و جو : ضدعفونی بذر قبل از کاشت به نسبت 2 در هزار. لکه برگی سرکوسپورایی در چغندرقند: محلولپاشی به محض بروز نشانههاي بیماري. مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه در گیاهان زینتی: ضدعفونی خاك خزانه یا گلدان با مصرف حدود 10 گرم سم در متر مربع و به هم زدن خاك تا عمق 10 سانتیمتري. کاربندازیم از طریق ضدعفونی بذر جهت کنترل سیاهکهاي پنهان و آشکار، فوزاریوم و سپتوریا در غلات و کنترل ریزوکتونیا در پنبه مؤثر است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 6400 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 کربوکسین تیرام carboxin thiram

فرمولاسیون:

  1. Vitavax thiram FL%40 تیرام ویتاواکس
  2. Vitavax thiram WP %75 تیرام ویتاواکس

 

موارد و راهنماي مصرف: ضدعفونی بذر گندم و جو به نسبت 2/5 در هزار براي کنترل سیاهک آشکار گندم، سیاهک آشکار جو و سیاهک پنهان گندم.

ضدعفونی بذر گندم و جو به نسبت 2 در هزار براي کنترل سیاهک سخت جو و پوسیدگی ریشه و طوقه گندم. ضدعفونی بذر جو به نسبت 2/5 در هزار براي کنترل لکه قهوهاي نواري جو.

ضدعفونی بذر برنج به نسبت 2 در هزار براي کنترل لکه قهوهاي و پوسیدگی ریشه و طوقه برنج. بذرها را باید به مدت 24 ساعت در محلول سمی خیسانده و سپس براي جوانهزنی در گرمخانه نگهداري نمود.

کنترل سیاهک دروغی برنج از طریق محلولپاشی به نسبت 3 کیلو در هکتار.

ضدعفونی بذر چغندرقند به نسبت 2 تا 2/5 در هزار و بذر پنبه به نسبت 4-6 در هزار براي کنترل مرگ گیاهچه.

 

 

 

kresoxim– methyl

فرمولاسیون:

Stroby WP %50 استروبی

 

موارد و راهنماي مصرف: محلولپاشی به نسبت 2/0 در هزار به منظور کنترل سفیدك سطحی و لکه سیاه سیب.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

Chlorothalonil

قارچ کشی حفاظتی با طیف اثر گسترده

فرمولاسیون:

  1. Daconil %72 SC داکونیل
  2. Daconil %75 WP داکونیل

 

موارد و راهنماي مصرف: لکه موجی گوجه فرنگی: محلولپاشی به میزان 1/5 تا 2 کیلوگرم در هکتار. بادزدگی سیب زمینی: محلولپاشی به میزان 2تا 2/5 کیلوگرم در هکتار.

احتیاط هاي لازم: فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول براي سیبزمینی و گوجه فرنگی 14 روز است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

Carboxin

 قارچ کش سیستمیک از گروه اکساتینها

فرمولاسیون:

Vitavax % 75 WP ویتاواکس

 

موارد و راهنماي مصرف: سیاهک آشکار گندم: ضدعفونی بذر به نسبت 2 در هزار. مرگ گیاهچه حبوبات ناشی از

Rhizoctonia : ضدعفونی بذر به نسبت 2 در هزار. مرگ گیاهچه پنبه: ضدعفونی بذر به نسبت 4-6 در هزار.

احتیاط هاي لازم: از مصرف بذرهاي ضدعفونی شده جهت تغذیه اجتناب شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2864 میلی گرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

Maneb

قارچ کش تماسی با اثر حفاظتی از گروه ديتیوکاربامات ها

فرمولاسیون:

  1. Dithane M -22 %90 WP 22 ام دیتان
  2. Dithane M -22 %80 WP 22 ام دیتان

 

موارد و راهنماي مصرف: سفیدك داخلی انگور: محلولپاشی به نسبت 5/2-2 در هزار، نوبت اول قبل از گلدهی و تکرار آن در صورت لزوم هر 7-10 روز یک بار.

سفیدك داخلی چغندر: محلولپاشی به نسبت 3 در هزار به محض بروز نشانههاي بیماري، 3-2 نوبت به فاصله 10 روز.

احتیاط هاي لازم: در ایران مصرف این قارچکش بر روي سبزیجات و صیفی جات ممنوع است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

Mancozeb

 قارچ کش تماسی با اثر حفاظتی

فرمولاسیون:

Dithane M – 45 % 80 WP 45 ام دیتان

 

موارد و راهنماي مصرف:

سیاهک سخت جو: ضدعفونی بذر به نسبت 1-2 در هزار

لکه آجري بادام: محلول پاشی به نسبت 2 در هزار، نوبت اول پس از ریزش گلبرگها و نوبتهاي بعدي به فاصله 12 روز.

مومیایی درختان میوه هسته دار: به نسبت 2 در هزار، قبل از تورم جوانهها و تکرار آن بعد از ریزش گلبرگ ها.

احتیاط هاي لازم: در ایران مصرف این قارچکش بر روي سبزیجات و صیفی جات ممنوع است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

متالاکسیلMetalaxyl

قارچکش سیستمیک با اثر حفاظتی و درمانی از گروه آسیل آلانین ها

فرمولاسیون

Ridomil % 5 G ریدومیل

 

موارد و راهنماي مصرف:

بوتهمیري جالیز: کاربرد 20-25 کیلوگرم قارچکش در هکتار.

سفیدك داخلی جالیز: محلولپاشی به میزان 20-25 کیلوگرم در هکتار، به محض بروز نشانههاي بیماري و تکرار آن به فاصله 15 روز.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیتLD50 براي پستانداران ، 663 میلیگرم بر کیلوگرم متیل برومایدmethyl bromide ترکیب تدخینی بسیار سمی از گروه هیدروکربنهاي هالوژنه که یه صورت یک آفتکش عمومی کاربرد دارد. به نماتود کش ها مراجعه شود.

 

 

 

 

مخلوط بوردو bordeaux mixture

قارچکش و باکتريکش حفاظتی است.

فرمولاسیون:

  1. Bordeaux mixture % 18 SC بردو مخلوط
  2. Bordeux Fix %18 SC بردوفیکس

 

موارد و راهنماي مصرف:

غربالی درختان میوه: محلولپاشی به نسبت 2 درصد، سمپاشی پاییزه بعد از ریزش برگها، زمستانه بعد از تورم جوانه ها و تکرار آن بعد از ریزش گلبرگها و در صورت لزوم تکرار به فاصله 14 روز.

گموز مرکبات، گموز پسته و پوسیدگی فایتوفترایی طوقه درختان هستهدار و دانهدار: به منظور پیشگیري، در مناطق آلوده، بهتر است در فصل بهار، قبل از بارندگی طوقه درختان، ریشههاي مجاور و تنه درخت تا ارتفاع 70 سانتیمتري با ترکیب بردو 5 تا 10 درصد سمپاشی و آغشته گردد. همچنین در درختان آلوده، در صورتی که وسعت محل آلوده کمتر از نصف دور تنه باشد میتوان جهت معالجه، پوست آلوده را همراه با کمی پوست سالم تراشید و سپس محل آن را با ترکیب بردو یا بردوفیکس غلیظ ضدعفونی نموده و با چسب باغبانی پوشاند.

شانکر سیتوسپورایی درختان میوه: محلول پاشی به نسبت 2 درصد، یک نوبت سمپاشی در پاییز پس از ریزش برگ ها و یک نوبت در اواخر بهار. تراشیدن شانکر و پانسمان آن با ترکیب بردو 8 درصد یا بردوفیکس غلیظ شانکر باکتریایی لیموترش: در صورتی که آلودگی بیش از 5 درصد باشد، محلولپاشی به نسبت 5/0 درصد، یک نوبت قبل از گلدهی.

آتشک درختان میوه دانهدار: محلول پاشی به نسبت یک درصد طی 4 نوبت، نوبت اول در مرحله تورم جوانه، نوبت دوم، زمان باز شدن 5 درصد شکوفه ها، نوبت سوم، زمان باز شدن 50 درصد شکوفهها و نوبت چهارم، زمان باز شدن کامل شکوفه ها

مخلوط بردو باید به صورت تازه در هنگام مصرف تهیه شده و بلافاصله مورد استفاده قرار گیرد. براي تهیه یکصد لیتر مخلوط بردو یک درصد، مقدار یک کیلوگرم سولفات مس آبدار CuSO4+ 5H2O و یک کیلوگرم آهک Ca(OH)2 را به صورت جداگانه در حدود 5 لیتر آب یا بیشتر حل کرده و پس از اختلاط حجم مخلوط به 100 لیتر رسانده میشود.

احتیاط هاي لازم: مخلوط بردو نباید با سموم فسفره و کارباماتها و نیز سمومی که در محیط قلیایی تجزیه میشوند مخلوط شود .

 

 

علف کش ها

 

آترازین Atrazine

علف کش انتخابی و سیستمیک است.

فرمولاسیون:

  1. Gesaprim %80 WP گزاپریم.
  2. Gesaprim %50 P گزاپریم

 

ماندگاري درخاك(نیمه عمر علفکش): دوام علفکش در خاك نسبتاً زیاد است و حداقل به مدت 12 ماه از زمان مصرف سم نمیتوان محصول دیگري (غیر از ذرت و سورگوم) در زمین کشت نمود.

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل علفهاي هرز پهنبرگ و باریک برگ در مزارع ذرت به میزان 1 تا 5/1 کیوگرم آترازین به همراه 5 لیتر آلاکر قبل از کشت و در مزارع سورگوم و نیشکر به میزان 5 کیلوگرم آترازین به تنهایی یا مخلوط با 4 کیلوگرم آمترین هنگام کشت توصیه میشود. در مناطق غیر زراعی به مقدار30 کیلوگرم آترازین به همراه 15 کیلوگرم بروماسیل پس از رشد علف هاي هرز کاربرد دارد. تأثیر این علفکش روي پنجه مرغی و ارزنهاي وحشی نسبتاً ضعیف است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: 1860 LD50 میلیگرم بر کیلوگرم براي پستانداران است. آترازین براي موجودات آبزي بسیار سمی میباشد .

 

 

 

اگزادیازونOxadiazon

علف کش تماسی، انتخابی است.

فرمولاسیون:

  1. Ronstar %25 EC رونستار
  2. Ronstar w/v%12 SL رونستار
  3. Ronstar %2 G رونستار

 

موارد و راهنماي مصرف: علف هاي هرز در مزارع برنج 5/3 تا 4 لیتر در هکتار . براي کنترل علف هاي هرز در مزارع برنج به میزان 5/3 تا4 لیتر در هکتار، پس از عمل نشاء و قبل از دوبرگی سوروف

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

آلاکلر Alachlor

علف کش انتخابی و سیستمیک است.

فرمولاسیون:  

لاسو Lasso %48 EC

 

ماندگاري درخاك(نیمه عمر علفکش): 15روز

موارد و راهنماي مصرف: علف هاي هرز باریک برگ و پهنبرگ در مزارع ذرت به میزان 5 لیتر آلاکلر به همراه 1 تا 5/1 کیلوگرم آترازین قبل از کشت یا بعد از کاشت. این علفکش بیشتر براي کنترل علفهاي هرز باریک برگ یکساله و اویار سلام کاربرد دارد. آلاکلر علاوه بر قابلیت اختلاط با آترازین میتواند با علف کش هاي ترفلان، گلیفوسیت و ایمازاکوئین نیز بکار رود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 440 میلیگرم بر کیلوگرم، کا ربرد آلاکلر از سال 2006 در اتحادیه اروپا ممنوع اعلام شده است.

 

 

 

بوتاکلرButachlor

علف کش انتخابی، سیستمیک است.

فرمولاسیون

  1. Machete w/v %60 EC ماچتی
  2. Machete EN w/v %60 EW ان اي ماچتی
  3. Machete %5 G ماچتی

 

ماندگاري درخاك(نیمه عمر علفکش): 6 تا 10 هفته

موارد و راهنماي مصرف: علفهاي هرز یکساله کشیده برگ و بعضی پهنبرگها در مزارع برنج 3 تا 4 لیتر در هکتار فرمولاسیون 40 ،EC تا 45 کیلوگرم در هکتار فرمولاسیونG اثر این سم به میزان آبی که در دسترس گیاه میباشد بستگی دارد لذا براي کسب نتیجه بهتر باید بعد از بارندگی و یا آبیاري و در زراعتهاي برنج بعد از تحت آب نمودن مصرف شود. کاربرد این علف کش به صورت پیش رویش در مزرعه و خزانه برنج میباشد. براي کنترل علف هاي هرز 3 تا 4 لیتر در هکتار 4 تا 7 روز پس از نشا با بوتاکلر EC %60 یا 40 تا 45 کیلوگرم در هکتار G %5 قبل از دو برگی شدن سوروف مصرف شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 3000 میلیگرم در کیلوگرم ،

 

 

 

 

پاراکواتParaquat

علف کشی غیر انتخابی ، تماسی با اثر جابجایی زیاد است.

فرمولاسیون:

Gramaxon w/v % 20 SL گراماکسون

 

ماندگاري درخاك(نیمه عمر علفکش): این علف کش در تماس با خاك به سرعت بی اثر و غیرفعال میشود.

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف پاراکوات در باغهاي میوه3 تا 5 لیتر در هکتار و در زمانی که ارتفاع علف هاي هرز 10 تا 15 سانتی متر باشد. مقدار مصرف پاراکوات جهت کنترل سس نیز 3 تا 5 لیتر در هکتار و بعد از رویش سس میباشد.

ترجیحاً زمانی استفاده شود که علفهاي هرز کمتر از 15 سانتی متر طول داشته باشند. پاراکوات نباید به شاخ و برگ و تنه درختان پاشیده شود. دوز مناسب با توجه به پیشرفت مرحله رویشی علف هرز تعیین شود. کاربرد پاراکوات در مناطقی که سابقه سس دارند، مناسب است. پاراکوات جهت کنترل علفهاي هرز مزارع سیب زمینی و تا زمانی که 20 درصد غدهها سبز شده باشند، قابل توصیه است. در این مرحله از سمپاشی خسارت وارده به بوته هاي سیب زمینی جزئی بوده و به سرعت جبران میشود. در مورد سس یونجه و شبدر، بعد از سبز شدن سس و فقط براي از بین بردن هستههاي اولیه آلوده به سس به کار میرود. جهت کنترل سس، محلول 10-12 در هزار پاراکوات بوسیله سمپاشهاي پشتی ساده و صرفا در محل لکههاي آلوده به سس توصیه میشود.

پاراکوات در خزانه گوجه فرنگی، فلفل و بادمجان و جهت کنترل علفهاي هرز بذري که زودتر سبز کرده باشند نیز به کار میرود. دوره کارنس براي نعناع و سبزیجات برگی 8 هفته است.

احتیاط هاي لازم: به شاخ و برگ و تنه درختان جوان پاشیده نشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 120 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

پروپانیل Propanil

علفکش تماسی، انتخابی است.

فرمولاسیون:

  1. Stam F %25 ECاف استام
  2. EC Stam F %36 اف استام
  3. Stam F %48 ECاف استام

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): این علفکش به سرعت در خاك تجزیه میشود.

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل علفهاي هرز برنج در خزانه و زمین اصلی به میزان 10 تا 15 لیتر در هکتار بعد از رویش توصیه میشود. بهترین زمان مصرف مرحله 1 تا 3 برگی علفهاي هرز است.

احتیاط هاي لازم: طول دوره فعالیت این علفکش بسیار کوتاه است. این علفکش براي محصولات زراعی پهن برگ توصیه نمیشود. چنانچه در فاصله 14 روز پیش یا پس از مصرف پرپانیل از حشره کش هاي فسفره استفاده شود، این علفکش به برنج نیز آسیب جدي وارد خواهد ساخت.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 1400 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

تري بنورون متیلtribenuron methyl

علفکش انتخابی، تماسی است.

فرمولاسیون:

  1. Granstar %75 DF گرانستار
  2. Express %75 DF اکسپرس

 

موارد و راهنماي مصرف: کنترل علفهاي هرز پهنبرگ در مزارع گندم و جو 10 تا 20 گرم در هکتار

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران بیش از 5000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

 

تري فلورالین Trifluralin

علفکش انتخابی است.

فرمولاسیون:

Terflan w/v %48 EC ترفلان

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 57 تا 126 روز

موارد و راهنماي مصرف: علفهاي هرز پنبه 2 تا 3 لیتر در هکتار، چغندرقند2 تا 5/2 لیتر در هکتار، آفتابگردان،

سویا1/5 تا 5/2 لیتر در هکتار.

کاربرد ترفلان در بیشتر گیاهان به صورت پیش کاشت یا پیش رویش و آمیخته با خاك است. در برخی گیاهان مثل چغندرقند، سیب زمینی، گوجه فرنگی، طالبی، خیار و هندوانه، کاربرد پیش کاشت ترفلان موجب بروز خسارت به محصول نیز خواهد شد. در این گیاهان باید ترفلان در مراحل بعد از رویش گیاه و یا بعد از نشاء  استفاده شود.

احتیاط هاي لازم: کاربرد ترفلان در زراعت چغندرقند همراه با محدودیت است. در صورت کاربرد زود هنگام این علف کش، به چغندرقند نیز آسیب وارد می آید.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 10000 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

تو فور-ديD-2,4

علف کش هورمونی، سیستمیک و انتخابی است.

فرمولاسیون:

  1. U 46 D w/v %55 L دي 46یو
  2. U 46 D w/v %72 L دي 46یو
  3. U 46 D w/v %45 EC دي 46یو
  4. U 46 D w/v %48 P دي 46یو

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): هفت روز و بطور معمول در دوزهاي 1 تا 5/1 لیتر در هکتار کمتر از یک ماه

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف در مزارع گندم 1 تا 2 لیتر در هکتار در مرحله پنجهزنی تا پیش از تشکیل سومین گره در ساقه گندم، در مزارع برنج 5/1 تا 3 لیتر در مرحله 5 تا 7 برگی، در مزارع ذرت 5/1 لیتر در هکتار در مرحله 5 تا 7 برگی ذرت و براي نیشکر 2 تا 5/2 لیتر و در اختلاط با دالاپون. این علف کش به صورت محلول پاشی مصرف میشود. قبل از سمپاشی باید آب از داخل کرتها خارج شود و تا 24 ساعت بعد نیز از ورود آب به کرتها جلوگیري به عمل آید.

توفوردي را میتوان جهت کنترل علفهاي هرز دائمی( مانند پیچک، تلخه و کنگر) حداکثر تا 2 لیتر در هکتار با نظر کارشناس و در مرحله غنچه دهی و گلدهی علف هرز و پس از دانه بندي گندم مصرف کرد.

احتیاطهاي لازم: کاربرد این علفکش در مزارع گیاهان زراعی پهنبرگ(بخصوص پنبه، گوجه فرنگی، گونه هاي زینتی پهنبرگ، درختان میوه و تاکستانها) و یا فرار آن از مزارع گندم به مزارع مجاور موجب بروز خسارت در آنها میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 764 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

دیفنزوکوات متیل سولفات difenzoquat metilsulfate

علف کش انتخابی، تماسی است.

 فرمولاسیون:

اونج Avenge %25 SL

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 3 ماه

موارد و راهنماي مصرف: در غلات مقدار مصرف 4 لیتر در هکتار به صورت پس رویشی و در مرحله سه برگی تا اواسط پنجهزنی یولاف وحشی در مزارع جو، گندم، چاودار، ذرت .

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 470 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

 

علف کش انتخابی، سیستمیک Sethoxydim

فرمولاسیون:

Nabu S %5/12 OEC نابواس

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): یک روز

موارد و راهنماي مصرف: علف هاي هرز کشیده برگ (سوروف). مقدار مصرف براي چغندرقند 3 لیتر در هکتار و براي پیاز 2 تا 3 لیتر میباشد. براي کنترل علفهاي هرز چغندرقند در مرحله 3 تا 5 برگی علف و در مورد پیاز هنگام 3 تا 5 برگی کشیده برگ ها به کار می رود.

احتیاط هاي لازم: این علف کش براي محصولات باریک برگ(به جز پیاز، مارچوبه و سیر) توصیه نمیشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2670 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

 

علف کش انتخابی سولفو سولفورون+ متا سولفورون، از گروه سولفونیل اوره + sulfosulfuron metsulfuron – methyl

فرمولاسیون:

WG75+5% Total w/v توتال

 

موارد و راهنماي مصرف: کنترل علف هاي هرز پهنبرگ و نازك برگ در مزارع گندم( مقدار مصرف 40 تا 50 گرم در هکتار بصورت پس رویشی با رعایت تناوب با سایر علف کش ها). بهترین زمان مصرف ابتدا تا انتهاي پنجهزنی گندم است.

 

 

 

علفکش انتخابی سولفو سولفورون از گروه سولفونیل اوره Sulfosulfuron

فرمولاسیون

Apyros w/v %75 DF آپیروس

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 3 روز

موارد و راهنماي مصرف: علفهاي هرز باریک برگ و پهنبرگ در مزارع گندم( مقدار مصرف در مزارع گندم 26/6  گرم در هکتار از ابتداي پنجهزنی گندم تا انتهاي این دوره) . آپیروس را باید لزوماً همراه با یک سورفاکتانت غیر یونی مانند سیتوگیت مصرف کرد. پس از کاربرد آپیروس، از کاشت چغندرقند، آفتابگردان و سورگوم در فصل بعد در مزرعه اجتناب شود .

احتیاط هاي لازم: جو و یولاف زراعی به این علفکش حساس می باشند. این علفکش را نمیتوان با کودهاي مایع(با پی اچ کمتر از 5) و یا سورفاکت انتهاي غیر یونی و یا سایر مواد افزودنی که موجب کاهش پی اچ به کمتر از 5 می شوند استفاده کرد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

علفکش انتخابی، سیستمیک سیکلوکسیمید Cycloxydim

فرمولاسیون

Focus w/v %10 ECفوکوس

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 10 روز

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف 1 تا5/1لیتردر هکتار و زمان کاربرد آن بعد از رویش و پس از مرحله 4 تا 5 برگی علف هاي هرز باریک برگ. بعد از رویش و پس از مرحله 4 تا 5 برگی بودن علف به کار می رود. از پخش علف کش روي سایر محصولات بویژه غلات و گراس جلوگیري کنید. دوره کارنس براي کلم برگ، گل کلم، پیازهاي سالادي 4 هفته، براي نخودفرنگی 5 هفته، براي پیازهاي سوخ دار، هویج، گشنیز، توت فرنگی، سیب زمینی زودرس 6 هفته، میباشد.

احتیاط هاي لازم: کاربرد این علفکش در محصولات خانواده گرامینه توصیه نمیشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیتLD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

علفکش انتخابی، سیستمیک و تماسی فورام سولفورون از گروه سولفونیل اوره Foramsulfurom

فرمولاسیون

Equip w/v %5/22 OD اکوئیپ

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): کمتر از 10 روز

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف 2 تا 5/2 لیتر در هکتار در مرحله 3 تا 4 برگی ذرت

 

 

علف کش تماسی، از گروه آریلوکسی فنوکسی پروپیونیک اسیدclodinafop- propargyl

فزمولاسیون:

Topik w/v %80 EC تاپیک

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 5 تا 20 روز

موارد و راهنماي مصرف: مقدار مصرف 0/6 تا 8/0 لیتر در هکتار، از اوایل تا پایان پنجهزنی گندم براي کنترل علف هاي هرز باریک برگ یکساله (یولاف وحشی، علف خونی، چچم، دم روباهی باریک)

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 1829 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

علفکش سیستمیک، غیر انتخابی گلیفوزیت، از گروه اسید فسفونیک Glyphosate

فرمولاسیون:

Roundup w/v %41 SL راندآپ

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): کمتر از 60 روز

موارد و راهنماي مصرف: علفه هاي هرز یکساله و دائمی در درختان میوه 4 تا 12 لیتر بسته به نوع علف هرز در زمان حداکثر فعالیت علف هرز (گلدهی) .

بهترین نتیجه جهت کنترل علفهاي باریک برگ چندساله زمانی بدست می آید که این گونهها حداقل در مرحله 4 تا 5 برگی بوده و ارتفاع آنها حداقل 10 سانتی متر باشد. علاوه بر این تکرار سمپاشی براي تخلیه کامل مواد ذخیره اي مستقر در اندامهاي زیرزمینی الزامی است. گلیفوسیت را میتوان در مزارع برنج و بعد از سفت شدن دانهها و به منظور کنترل علفهاي هرز روئیده در مرزها و حاشیه کرتها و یا روي لکههاي آلوده به بندواش مصرف کرد.

گلیفوسیت را میتوان در زمان آیش نیز به صورت لکه اي بر علیه علفهاي هرز پهنبرگ دائمی بکار برد.

گلیفوسیت را میتوان از 14 روز تا 24 ساعت قبل از کشت(بسته به نوع محصول و دوز مصرفی سم)، به صورت پیش رویش در محصولات پائیزه و غلات بهاره، و براي چغندرقند، نخودها، شلغمها، پیازها و تره فرنگی تا 72 ساعت قبل از کشت مورد استفاده قرار داد.

احتیاط هاي لازم: علف کش گلیفوسیت عمومی است. در صورت عدم دقت کاربر، احتمال پاشش آن بر روي محصولات زراعی و درختان و بروز خسارت در آنها وجود دارد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

 

haloxyfop etoxy ethyl

علف کش انتخابی است

فرمولاسیون:

Gallant w/v %5/12 EC گالانت

 

ماندگاري در خاك(نیمه عمر): 30 تا 60 روز

موارد و راهنماي مصرف: علفهاي هرز کشیده برگ یکساله و دائمی در مزارع چغندرقند 2 لیتر در هکتار و کلزا

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 518 میلیگرم بر کیلوگرم .

 

 

کنه کش ها

 

آبامکتین Abamectin

حشره کش و کنهکش انتخابی با خاصیت تماسی، گوارشی و نفوذي است.

فرمولاسیون

Vertimec % 8/1 EC مک ورتی

موارد و راهنماي مصرف: مگس مینوز برگ در سبـزي و صیفـی 6/0 در هزار ، کنه زنگار در مرکبات20 میلی لیتر به همراه 250 میلی لیتر روغن در یکصد لیتر آب. سمپاشی زمانی صورت گیرد که اولین علائم آلودگی مشاهده گردد، تکرار سمپاشی ممکن است نیاز باشد. براي تأثیر بهتـر لازم است کل سطح گیاه به حشرهکش آلوده گردد. آفت هدف بعد از تیمار بی تحرك شده اما سه تا پنج روز بعد از سمپاشی، بیشترین تلفات حاصل میشود.

احتیاط هاي لازم: حداکثر غلظت نباید از 60 میلی لیتر در 100 لیتر آب تجاوز کند. نباید با خیس کنندهها، چسبانندهها و دیگر مواد همراه مخلوط شود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 10-6/13میلی گرم بر کیلوگرم، براي ماهی وزنبور عسل فوق العاده سمی است.

 

 

 

آزوسیکلوتینAzocyclotin

کنه کش تماسی با اثر طولانی است.

فرمولاسیون:

  1. Peropal w/v %25 WP پروپال
  2. Peropal w/v %50 SC پروپال

 

موارد: کنه قرمز اروپایی درختان میوه سردسیري،کنه نقره اي ، کنه زنگ در مرکبات؛ کنه تارعنکبوتی در سویا و کنه دو نقطه اي و کنه قرمز درختان میوه 5/0 در هزار.

دوره کارنس در درختان میوه 15 روز، در صیفی جات 7 روز

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50 براي پستانداران 363 میلیگرم بر کیلوگرم.

 

 

 

پروپال براي زنبور عسل بی خطر است .

 

آزینفوس متیلazinphos methyl

حشره کش، کنه کش تماسی، گوارشی با اثر تخم کشی است. مراجعه شود به بخش حشره کش ها.

 

 

اتیون Ethion

حشره کش و کنهکشی تماسی است. مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

اسپیرودیکلوفنSpirodiclofen

کنه کش تماسی است.

فرمولاسیون:

اینویدور SC Envidor w/v %24

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز اروپایی و کنه تارتن دونقطه اي 5/0 درهزار ، کنه زنگار در مرکبات27/0 در هزار، کنه قرمز در مرکبات 2/0 – 3/0 در هزار بسته به جمعیت کنه و به تناوب با سایر کنه کش ها، و براي پسیل در پسته 300 – 400 میلی لیتر در هکتار بسته به تراکم آفت.

فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت محصول حداکثر 14 روز باید باشد. روي کفشدوزك بی اثر است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت: LD50، براي پستانداران 2500 میلیگرم بر کیلوگرم ،

 

اکسی دیمتون متیلoxydemeton methyl

حشره  کش سیستمیک، تماسی با خاصیت کنهکشی است. مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

بروموپروپیلاتBromopropylate

کنه کش غیر سیستمیک و تماسی است.

فرمولاسیون:

نئورون EC Neoron w/v%25

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه تار عنکبوتی در چغندر قند2/1 لیتر در هکتار اوایل تابستان، کنه زرد شرقی و کنه قرمز در مرکبات یک درهزار اواخر بهار و اوایل تابستان.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 5000 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

پروپارژیتPropargite

کنه کش غیر سیستمیک و تماسی است.

فرمولاسیون

EC Omite w/v %57 اومیت

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه تار عنکبوتی در پنبه و سویا 5/1 لیتر در هکتار، چغندر یک لیتر در هکتار ، کنه قرمز اروپایی در درختان میوه یک در هزار ، کنه در پسته یک در هزار و حبوبات دو در هزار، کنه پاکوتاه درچاي 5/1 در هزار.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 2800 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

پیریمیفوس متیل pirimiphos methyl

حشره کش و کنهکش تماسی و تدخینی است. مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

تیومتون Thiometon

حشره کش و کنه کش سیستمیک است. مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

دي متوات Dimethoate

حشره کش و کنه کش سیستمیک و تماسی است. مراجعه شود به بخش حشره کش ها.

 

 

 

دیکوفول Dicofol

کنه کش تماسی با کمی خاصیت حشره کشی است.

فرمولاسیون:

کلتان Kelthane w/v %5/18 EC

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه تار عنکبوتی در پنبه 5/2 لیتر در هکتار براي پنبه

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 690 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

دینوکاپ Dinocap

قارچ کش و کنه کش غیر سیستمیک است که بیشتر براي پیشگیري و درمان سفیدك هاي پودري بکار می رود.اما خاصیت کنه کشی هم دارد. مراجعه شود به بخش قارچ کش ها.

 

 

 

روغن امولسیون شونده(ولک) petrolium oils

حشره کش و کنه کش تماسی با اثر تخم کشی است. مراجعه شود به بخش حشره کش ها.

 

 

 

سولفور گوگرد(قارچکش و کنهکش غیرسیستمیک، تماسی و حفاظتی Sulfur

مراجعه شود به بخش قارچ کشها.

 

 

کنه کش – حشرهکش تماسی گوارشی و دور کننده فن پروپاترین Fenpropathrin

فرمولاسیون:

Danitol % 10 EC دانیتول

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز اروپایی در درختان میوه سردسیري 2 در هزار ،

احتیاط هاي لازم: در مورد کنههاي تارتن پنبه با نظر کارشناس و به هنگام طغیان کرم غوزه به میزان 1 لیتر در هکتار مصرف میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 7/66-70 میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

کنه کش تماسی با اثر ناك داون سریع روي لارو، نمف و کنه بالغ Fenpyroximate

فرمولاسیون:

Ortus % 5 SC اورتوس

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز در مرکبات، کنههاي تار عنکبوتی در درختان میوه سردسیري 5/0 در هزار، کنه شرقی در مرکبات 5/0 در هزار اواخر زمستان همراه روغن به نسبت 1% علیه تخم کنه

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 245-480 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

کنه کش تماسی از گروه کینازولین Fenazaquin

فرمولاسیون:

SCPride w/v %20 پراید

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز اروپایی درختان سیب 5/0 در هزار

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 134 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

حشره کش و کنه کش تماسی، گوارشی فوزالون Phosalone

مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

حشره کش کنه کش تماسی، گوارشی با کمی خاصیت تدخینی –chlorpyrifos+ chlorpyrifos Methyl

مراجعه شود به بخش حشره کشها

 

 

 

حشرهکش و کنهکش تماسی و گوارشی با خاصیت تدخینی Chlorpyrifos

مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

کنه کشی تماسی باخاصیت تخم کشی انتخابی ، پایدار Clofentezine

فرمولاسیون:

g/l500 SC آپولو

 

موارد و راهنماي مصرف: کنه قرمز اروپایی درختان میوه سردسیري و کنههاي تارعنکبوتی در تاکستان، فلفل گلخانهاي، تمشک گلخانهاي، توت فرنگی گلخانه اي 25/0 تا 5/0 در هزار.

روي تخمها و مراحل اولیه کنهها مؤثر است، براي داشتن کارایی خوب ضروري است کل گیاه خصوصاً سطح پشت برگ سمپاشی شود. دوره کارنس براي محصولات گلخانهاي 7 روز، براي انگور، توت فرنگی 14 روز، سمپاشی اول علیه کنه قرمز در سیب وگلابی پیش بهاره بوده و مرحله بعد سمپاشی بین باز شدن جوانه و غنچه هاي صورتی رنگ توصیه میشود. براي کنه زنگار کاربرد آن ممنوع است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5200 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

نماتود کش ها

 

 

نماتدکش تماسی و گوارشی کادوسافوس Cadusafos

فرمولاسیون:

Rugbi G 10% راگبی

 

موارد و راهنماي مصرف: نماتد ریشهگرهاي در پسته: محلولپاشی خاك باغات پسته به نسبت 15 گرم در هر متر مربع و براي نماتد مولد زخم ریشه در چاي: محلولپاشی خاك باغات چاي به نسبت 5 گرم در هر متر مربع.

 

 

متیل بروماید methyl bromide

ترکیب تدخینی بسیار سمی از گروه هیدروکربنهاي هالوژنه که یه صورت یک آفتکش عمومی کاربرد دارد.

فرمولاسیون:

Methyl bromide %98 Gs بروماید متیل

 

موارد و راهنماي مصرف: براي کنترل نماتودها خصوصا در صطوح کوچک قابل استفاده است. براي نماتد ریشه گرهاي در گیاهان گلخانهاي به میزان 50 گرم در مترمربع خاك، براي کنترل آفات انباري 15 تا 40 گرم در هر مترمکعب به مدت 24 تا 48 ساعت بسته به درجه حرارت و نوع آفت، استفاده می شود.

این ترکیب با مخازن یا کپسول هاي گاز نگهـــداري میشود و گازي بی رنگ، بـی بو و خیلی سمی میباشد.

براي کاربرد این ماده به تجهیزات و وسایل ویژه نیاز میباشد، لذا کاربرد سم باید توسط کاربران مجرب و آموزش دیده انجام شود.

احتیاط هاي لازم: کاربران باید از لباس و ماسک تنفسی مناسب استفاده نمایند. متیل بروماید در بعضی از مواد غذایی و آرد که داراي گوگرد است سبب فاسد شدن و بدبو شدن آنها میشود. براي راهنمایی بیشتر به برچسب آفتکش مراجعه شود. آخرین نوبت گازدهی براي غلات سه روز قبل از برداشت آن و براي محصولات دیگر فضاها 7 روز قبل از مصرف میباشد

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

موش کش ها

 

 

برومادیولون Bromadialone

موش کش با خاصیت ضد انعقاد خون است.

فرمولاسیون:

لانی ریت % B 0/005

 

موارد و راهنماي مصرف: به صورت آماده براي مصرف (RTU) فرموله شده است.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 25-1 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

چسب دبلو ( تله چسبی ) Debello

 

موش گیر چسبی است.

فرمولاسیون:

دبلو Debello Rats Glue Zapi

 

موارد و راهنماي مصرف: براي گرفتن موشهاي مضر در محلهاي سربسته (انبارها و سردخانهها و منازل) باید محتویات چسب تیوب را بصورت زیگزاگ بر روي یک صفحه چوبی یا مقوایی فشارداده پس از 30 دقیقه چسب بطور کامل روي صفحه پخش کنید. چسب حاوي یک ترکیب غیر سمی و مواد جذب کننده است .

 

 

موش کش گوارشی zinc phosphide

فرمولاسیون:

  1. Rotal %21 Pa روتال
  2. Ridall %6 P1 %2 P2 ریدال

 

موارد و راهنماي مصرف: به صورت طعمه هاي خشک و آب دار یا به طور غیر مستقیم براي موش مغان تاترا، مریون ها در غلات، موش ورامین در باغات میوه و نیشکر 2 گرم روغن+ 100 گرم گندم+ 5 گرم سم.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران45-70 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

 

حشره کش و موش کش تدخینی از گروه فسفینها، فومیگانت alominium phosphide

مراجعه شود به بخش حشره کشها.

 

 

 

 

وارفارین Warfarin

جونده کش از گروه آنتی کواگولانت (کومارین) است.

فرمولاسیون:

  1. Warfarin %20 P وارفارین
  2. Warfarin %15 WP وارفارین
  3. Warfarin %25 WP وارفارین
  4. Warfarin %021/0 B وارفارین

 

موارد و راهنماي مصرف: موشهاي انباري وخانگی

در نقاطی که موشها فعال هستند از طعمههاي آماده استفاده شود طعمه ها در محیط بیرون باید رویشان پوشانده شوند.

طعمه ها بررسی کرده و در صورت وجود علائم تغذیه عمل طعمه گذاري را ادامه دهید. براي سنجاب بهتر است با دانه گندم مخلوط شود و قبل از استفاده براي مدت 2-3 ساعت در شرایط هواي آزاد نگه داري شود. طعمه ها را داخل لوله گذاشته و آن را هر 2-3 روز درمیان بازدید کنید و در صورت ضرورت نیاز، طعمه جایگزین کنید.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 374 -186میلی گرم بر کیلوگرم،

 

 

سایر ترکیبات

 

اسید جیبریلیک، تنظیم کننده و عامل رشد گیاه براي افزایش رشد خوشه و اندازه دانه و کاهش پوسیدگی خوشه انگور gibberelic acid

فرمولاسیون:

  1. L 13/5 Berelex برلکس
  2. Tb Berelex gr 10 برلکس
  3. 100% Berelex برلکس

 

موارد و راهنماي مصرف: تنظیم کننده و عامل رشد گیاه براي افزایش رشد خوشه و اندازه دانه و کاهش پوسیدگی خوشه انگور

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 15000 میلیگرم بر کیلوگرم،

 

 

امولسیون کننده و پخش کننده و مرطوب کننده و داراي چسبندگی Citoweet

فرمولاسیون:

L Citowett %100 سیتوویت

موارد و راهنماي مصرف: به میزان 25 میلی لیتر در 100 لیتر محلول سمی سیتووت را میتوان به محلول علف کش ، قارچ کش و حشره کش براي سمپاشی محصولات زراعی ، درختان میوه ، سبزیجات ، نباتات زینتی و نیز سمپاشی دام اضافه نمود تا محلول سمی از چسبندگی و پوشش بهتر و دوام طولانی تر در سطح هدف برخوردار گردد.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران 3180 میلیگرم بر کیلوگرم

 

 

متیل برومایدmethyl bromide

ترکیب تدخینی بسیار سمی از گروه هیدروکربنهاي هالوژنه که یه صورت یک آفتکش عمومی کاربرد دارد.

به بخش نماتود کش ها مراجعه شود.

 

 

پیري پروکسی فنPyriproxyfen

شبه هورمون جوانی، هورمونی که مانع تبدیل لارو به شفیره و حشره کامل میشود.

فرمولاسیون

Admiral %10 EC آدمیرال

موارد و راهنماي مصرف: شپشک قهوهاي مرکبات 50 تا 75 میلی لیتر در هکتار، سفید بالک(عسلک) پنبه750 میلی لیتر در هکتار. براي بهداشت عمومی و کنرل آفاتی مثل مگسها، سوسکها، پشهها در دامداريها و باتلاقها کاربرد دارد.

براي مرکبات 50 تا 75 میلی لیتر در هکتار (به نسبت 0/5 تا 0/75 در هزار) توصیه میشود. براي پنبه 750 میلی لیتر در هکتار علیه سفید بالک (عسلک) پنبه توصیه میشود.

ملاحظات زیست محیطی: میزان سمیت LD50، براي پستانداران5000 میلیگرم بر کیلوگرم،

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۱۲
فسفر چیست؟

فسفر با نماد شیمیایی P یکی از مواد مغذی اساسی مورد نیاز برای رشد و تولید مثل گیاه است. همچنین با عناصری مانند نیتروژن N و پتاسیم K به عنوان ماده مغذی طبقه بندی می شود. فسفرP عنصری ضروری برای تمام موجودات زنده است. درختان برای رسیدن به رشد طبیعی و بلوغ نیاز مبرم به فسفر دارند. فسفر نقش اساسی در فتوسنتز، تنفس، ذخیره و انتقال انرژی، تقسیم سلولی، بزرگ شدن سلول و بسیاری دیگر از فرآیندهای موجود در گیاه را دارد. برای تکمیل چرخه تولید طبیعی در گیاهان فسفر باید وجود داشته باشد.

فسفر برخلاف نیتروژن و گوگرد، در گیاه کاهش نمی یابد بلکه در بالاترین سطح اکسیداسیون قرار دارد. فسفر بعد از جذب توسط گیاه به استرهای ساده فسفات نظیر قندهای فسفات دار تبدیل شده یا از طریق پیوند پیروفسفات به یک فسفات دیگر متصل می شود نظیر (ATP) .

فسفر از طریق تارهای کشنده ریشه و پوست خارجی و نوک ریشه وارد گیاه می شود . جذب آن همچنین توسط قارچ های میکوریزی که در همکاری با ریشه ی بسیاری از محصولات کشاورزی رشد می کنند، تسهیل می شود. فسفر به عنوان یون اورتو فسفات اولیه (¯H2po4) جذب می شود اما وقتی PH خاک زیاد شود جذب آن به صورت اورتوفسفات ثانویه (¯ ¯Hpo4) افزایش می یابد. فسفر به محض ورود به ریشه های گیاه ممکن است در ریشه ذخیره شود یا به قسمت های بالایی گیاه منتقل شود و از طریق فعالیت های شیمیایی مختلف به ساختارهای آلی مانند نوکلئیک اسید ها ( DNA و RNA ) فسفو لیپید ها ، فسفو پروتئین ها ، قندهای فسفاته ، آنزیم ها و ترکیبات فسفاته سرشار از انرژی مانند ادنوزین تری فسفات (ATP) ملحق می شود.

 

نقش فسفر در گیاهان

 

فسفر در فرایند  روزانه گیاهان نقش حیاتی دارد که شامل انتقال انرژی می باشد . فسفات پر انرژی بخشی از ساختار شیمیایی ADP و ATP می باشد که منبع ذخیره ای انرژی است و تعداد زیادی از واکنش های شیمیایی را به راه می اندازد.

 

-فسفر برای تولید بذر و میوه از عناصر اصلی است و در صورت کمبود فسفر، تشکیل میوه متوقف می شود مخصوصاً اگر میزان ازت بالا باشد.

-فسفر گسترش ریشه را تقویت می کند.

-فسفر باعث انتقال انرژی و تقسیم سلولی می شود.

-در کربن گیری گیاه نقش دارد.

-باعث گلدهی گیاه و جلو انداختن بلوغ در گیاه می شود.

-افزایش استحکام ساقه و شاخه ها

-بلوغ سریع تر و یکنواخت تر محصولات

-افزایش ظرفیت تثبیت نیتروژن در لگوم ها

-بهبود کیفیت محصولات

-افزایش مقاومت در مقابل عوامل بیماری زا

-حمایت از رشد و توسعه گیاه در طول چرخه زندگی آن

 

نقش فسفر در یونجه

 

اگرچه فسفر موجود در گیاه یونجه معمولا فقط بین 0.2 تا 0.4 درصد وزن خشک است ولی با این حال این میزان نقش عمده ای در بسیاری از فرایندهای حیاتی گیاه بازی می کند.به طور مثال در ناحیه تقسیم سلولی (مریستم) که موجب رشد گیاه یونجه می شود تمرکز زیاد فسفر وجود دارد.فسفر، عنصری سیال و ناپایدار است و چنانچه مقدارش محدود شود  از اندام های مسن به اندام های جوان انتقال می یابد. اگر یونجه شروع به گل دادن و دانه بستن کند مقدار بسیاری از فسفرموجود در گیاه به دانه ها انتقال می یابد.

علائم کمبود فسفر در گیاه

 

به طور کلی علائم کمبود فسفر به روشنی کمبود ازت نیست و شامل موارد زیر می شود:

1.رشد قسمت های هوایی و ریشه در گیاه کند و یا متوقف می گردد.

2.رشد طولی گیاه افزایش می یابد و تولید ساقه جانبی به ندرت ظاهر می شود.

3.رنگ حاشیه برگ ها، قرمز یا ارغوانی شده و پایین ترین برگ گیاه زرد شده و این زردی به دمبرگ منتقل شده و برگ ریزش می کند. به نظر می رسد یکی یکی برگ ها از پایین زرد شده و ریزش می کند. (در کمبود ازت، فقط پهنک زرد می شود و با یک ضربه دست به برگ ، برگ می افتد.

4.کمبود فسفر باعث می گردد که فعل و انفعالات و سوخت و ساز نظیر تبدیل قند به نشاسته کاهش یابد. تبدیل قند به نشاسته در سیب زمینی بسیار زیاد است و سیب زمینی با مزه شیرین خوب نیست.

5.در کمبود فسفر، تعداد برگ ها کاهش می یابد و جوانه ها از بین می روند. همچنین تعداد شکوفه ها و میوه ها کاسته می شود.

6.در کمبود فسفر در بعضی از میوه ها، گوشت میوه نرم و شیره میوه خیلی ترش و خاصیت انبارداری آن کاهش می یابد.

علائم کمبود فسفر در یونجه

در صورت کمبود فسفر در یونجه: 

رنگ برگها به سمت سبز تیره و متمایل به بنفش تغییر پیدا می کند –

برگها از نوک شروع به خشک شدن می کنند– 

-گره های زایشی در گیاه کم می شود

اندازه برگ ها کوچک تر می شود

انواع کود های فسفره

 

-کود سوپر فسفر ساده ( SSP )

 

حاوی 8.8 درصد فسفر ، 11 درصد گوگرد و 19 درصد کلسیم و به صورت گرانوله می باشد که می توان در همه بخش های زراعی از آن استفاده کرد. این کود باسایر کودها به جزء کودهای اوره و دی آمونیوم فسفات قابل ترکیب می باشد. همچنین بدون داشتن رطوبت به راحتی برای مدت طولانی قابل ذخیره است. وجود دو عنصر گوگرد و کلسیم در آن می تواند به حفط ساختار خاک کمک کند.

-مونوآمونیوم فسفات ( MAP )

 

شامل 10 درصد نیتروژن، 21.9 درصد فسفر، 1.5 درصد گوگرد و 1.6 درصد دیگر عناصر بخصوص کلسیم و به صورت گرانوله می باشد. قابل استفاده در همه بخش ها کشاورزی و ترکیب با بیشتر کودها است و یکی از کودهای فسفر بالا می باشد. از ویژگی های خوب این کود درصد بالای فسفر و میزان کم فلزات سنگین می باشد. این کود همچنین دارای نیتروژن به شکل آمونیومی می باشد که این شکل از ازت به راحتی آبشویی نمی شود. این کود نسبت به دی آمونیوم فسفات در خاک های آهکی به دلیل واکنش اسیدی بالاتری که دارد بیشتر توصیه می شود.

 

-دی آمونیوم فسفات (DAP )

 

حاوی 18 درصد نیتروژن، 20.2 درصد فسفر، 1.5 درصد گوگرد قابل استفاده در همه بخش  های کشاورزی و ترکیب با بیشتر کودها و حتی عناصر کمیاب می باشد. این کود بدلیل میزان نیتروژن بالا بعنوان کود نیتروژن هم استفاده می شود.

 

-آمونیوم پلی فسفات ( APP )

 

شامل 10 درصد نیتروژن، 15 درصد فسفر می باشد. میزان فسفر موجود در این کود به صورت کامل در آب حل می شود.

 

-سنگ فسفات ( خاک فسفات )

 

این کود که شامل 15 درصد فسفر می باشد، باید به صورت چال کود در باغات یا قبل کشت در مزارع استفاده شود.

 

-سوپر فسفات تریپل

 

کود سوپر فسفات تریپل حاوی 20 درصدفسفر و مقدار قابل قبولی از دیگر عناصر از جمله کلسیم و گوگرد می باشد. این کود قابل ترکیب باسایر عناصر که معمولا به صورت NP یا NPK مصرف می شود. راندمان این کود در صورتی که به شکل نواری در فاصله 5 سانتی از بذر قرار بگیرند نسبت به کاربرد پخش سطحی بالاتر است. و جزء کود فسفر بالا می باشد.

 

مونو پتاسیوم فسفات

 

حاوی 22.5 درصد فسفر و 20 درصد پتاسیم است. این کود دارای قدرت انحلال بالای می باشد. همچنین می توان در مراحل مختلف رشد در صورت نیاز علاوه بر پاشش بر سطح خاک به صورت محلول در آب از آن استفاده نمود.

کودهای فسفره مناسب برای یونجه

 

معمول ترین کودهای شیمیایی که مستقیما می توان به یونجه زار داد، سوپرفسفات معمولی و سوپرفسفات تریپل یا متراکم است. تعیین میزان کود فسفر دار مورد نیاز یونجه به علت طبیعت پیچیده خاک و بازیافت کند این عنصر از کودهای به کار برده شده کار اسانی نیست. میزان کاربرد کود فسفردار بستگی زیاد به مقدار فسفر قابل جذب در خاک و میزان محصول برداشت شده یونجه دارد. فسفر در اثر شستشو از بین نمی رود، مقدار جذب شده آن  توسط یونجه نسبتا کم است. همچنین فسفات ها در اکثر خاک ها ثابت و بی حرکت اند.به نظر می رسدعمق نفوذ فسفر در خاک به میزان فسفر به کار برده شده و بافت خاک مربوط باشد. ازمایش های متعدد نشان می دهد که دفن فسفر در عمق خاک به هنگام بذرکاری، نسبت به دادن فسفر به صورت پخش سطحی برتری دارد. از طرف دیگر دادن کودهای فسفردار در عمق بیشتر خاک موجب پژمردگی کمتر گیاه یونجه در طول مدت هوای خشک می شود و به طور کلی دفن کود فسفردار در عمق بیشتر خاک نسبت به پخش سطحی آن منجر به عملکرد بیشتر علوفه یونجه می شود.

دادن کودهای فسفردار به صورت سرک و به دفعات مختلف اثر رضایت بخشی در جایگزینی فسفر خاک برای گیاه دارد. کودسرک موجب تثبیت کمتری می شود زیرا در این حالت فسفر به کار برده شده در مقایسه با مخلوط کردن آن به وسیله شخم یا دیسک زدن با مقادیر کمتری از خاک در تماس قرار می گیرد.موثر بودن کود دارای فسفر که به صورت سرک داده می شودظاهرا با فعالیت ریشه گیاه یونجه در نزدیکی سطح خاک ارتباط دارد از طرف دیگر این واقعیت را هم باید در نظر گرفت که مقداری از فسفر مورد نیاز یونجه از طریق طوقه آن جذب می شود.

به طورکلی کودهای فسفردار علاوه بر اینکه در افزایش میزان محصول یونجه موثر است می تواند در افزایش میزان پروتئین خام به میزان 1 درصد آن هم در خاک های با فسفر کم بسیار سودمند واقع شود. سطح مطلوب یا مقدار درصد فسفر موجود در گیاه یونجه به نظر می رسد حدود 0.25 درصد وزن خشک باشد. شرایط آب و هوا ممکن است در تراکم فسفر در یونجه تاثیر بگذارد.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۰۸

 پتاسیم چیست؟

پتاسیم با نماد شیمیایی  K یکی از 16 ماده مغذی اساسی مورد نیاز برای رشد و تولید  مثل گیاه است. همچنین با عنصری مانند نیتروژن N و فسفر P به عنوان ماده مغذی طبقه بندی می شود. پتاس به عنوان K₂O تعریف شده است و بیان محتوای مواد مختلف کود حاوی پتاسیم مانند موریات پتاس (KCI) ، سولفات پتاس (K₂SO₄) ، سولفات مضاعف پتاس و منیزیم (K₂SO₄ 2MgSO₄) و نیترات پتاس استفاده می شود (KNO₃) .

نقش پتاسیم در گیاهان چیست؟

پتاسیم در گیاهان

تمامی فرآیندهایی که برای حفظ رشد و تولید مثل گیاه انجام می شود، پتاسیم نقش اساسی دارد. کمبود پتاسیم در گیاه موجب کاهش مقاومت گیاه به خشکی، غرق آبی و دماهای بالا و پایین می شود. همچنین کمبود پتاسیم موجب کاهش مقاومت گیاه در مقابل آفت ها، عوامل بیماری زا و حمله نماتدها می شود. به دلیل اینکه پتاسیم سلامت کلی اندام های در حال رشد را بهبود می بخشد و از گیاه در مقابل بیماری ها محافظت می کند، این عنصر به عنوان ماده مغذی که (کیفیت)  را حفظ می کند شناخته می شود. پتاسیم، کیفیت عواملی چون اندازه، شکل، رنگ و قدرت دانه و بذر را تحت تأثیر قرار می دهد،. پتاسیم موجب افزایش برداشت محصول می شود زیرا:

 

سلولز تولید می کند و موجب کاهش  lodging در گیاه می شود.-

رشد ریشه را افزایش می‌دهد و تحمل در برابر خشکی را بهبود می‌بخشد-

حداقل ۶۰ نوع آنزیم که در رشد مؤثر هستند را فعال می سازد-

در فرآیند فتوسنتز و تولید غذا نقش دارد.-

در انتقال قندها و نشاسته ها کمک می کند-

موجب تولید دانه هایی با نشاسته زیاد می شود-

میزان پروتئین موجود در گیاه را افزایش می دهد-

آماس گیاهی را حفظ کرده، کمبود آب و پلاسیدگی گیاه را کاهش می دهد-

از گسترش بیماری ها و نماتدهای گیاهی جلوگیری می کند-

 

نقش پتاسیم در یونجه

پتاسیم یکی دیگر از عناصر شیمیایی است که ترکیبات آن در کودهای شیمیایی برای رفع نیازهای یونجه وجود دارد. بعد از ازت، پتاسیم نسبت به سایر عناصر معدنی احتمالا با تراکم و تمرکز فراوان در یونجه وجود دارد. گرچه گفته می شود که خاک های کشور دارای پتاسیم است ولی اولا سطح پتاسیم است ولی اولا سطح پتاسیم قابل جذب ان ها کم است و در ثانی یونجه جهت تولید محصول بیشتر و با کیفیت بهتر،به موادغذایی دارای پتاسیم بیشتر نیاز دارد. نسبت پتاسیم متمرکز در علوفه یونجه ای که پیش از مواقع مناسب برداشت می شود بالاست با چین های متعددی هم که در این مراحل انجام می شود عملکرد بالا می رود. عملکرد زیادتر و درصد زیادتر پتاسیم باعث کسب پتاسیم بیشتر از زمین است که همین امر اهمیت این عنصر و لزوم تامین آن را از طریق افزایش کودهای دارای پتاسیم کاملا روشن می سازد. اگر در زراعت یونجه پتاسیم به مقدار کافی وجود نداشته باشد مزرعه یونجه تراکم خود را به سرعت از دست می دهد و منجر به هجوم گیاهان هرز و گیاهان تیره گندمیان می شود.

 

جذب پتاسیم توسط یونجه

زمان جذب پتاسیم در گیاهان مختلف باهم متفاوت است. با این حال، عموماً گیاهان اغلب نیاز پتاسیم خود را مانند نیتروژن و فسفر در مراحل اولیه رشد جذب می کنند. انتقال پتاسیم از برگ ها و ساقه ها به سمت دانه نسبت به فسفر و نیتروژن کمتر است. در زمان تشکیل دانه منبع پتاسیم نقش ضروری ندارد.

 

عوامل کاهش میزان پتاسیم در خاک

 

کاهش میزان پتاسیم در خاک بر اثر آبشویی ، فرسایش و کشت و کار به وجود می اید خاک هایی که دارای مقدار پتاسیم تثبیت شده کمی دارند به اسانی قادر به نگهداری فرم های قابل دسترس در سطحی متوسط یا بالا نیستند. بنابراین پتاسیم جذب شده از این خاک ها توسط گیاه یونجه باید به دفعات با اضافه کردن کودهای دارای پتاسیم جایگزین شود. علاوه بر این بسیاری از خاک ها که چندین سال زیر کشت یونجه بوده اند و نسبت به کود دارای پتاسیم واکنش نشان نمی دادند برای افزایش عملکرد و بالا بردن کیفیت علوفه یونجه ای که در آن کاشته می شود باید درصدد دادن کودهای دارای پتاسیم بود.

کودهای دارای پتاسیم

 

کود شیمیایی چیست ؟ در حال حاضر, کودهای شیمیایی (اصطلاحا کود سیاه و کود سفید ) در تامین چیزی در حدود 40 تا 60% از منابع غذایی جهان نقش دارند. کودهای شیمیایی شامل یک یا چند منبع غذایی مورد نیاز گیاهان هستند که می توانند به هر سه صورت فازهای جامد مایع و یا گاز وجود داشته باشند. کودشیمیایی می تواند هم به خاک اضافه شود, هم مستقیم به خود گیاه پاشیده شود (برگ های گیاه) ویا آن را در آب حل کرد و به خاک گیاه اضافه کرد. کودشیمیایی به منظور ارتقاء کیفیت خاک, افزایش میزان محصول و یا ارتقاء کیفیت محصول تولیدی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

قدمت بهره گیری از کودهای شیمیایی به قرن نوزدهم میلادی بر می گردد. زمانی که با گسترش صنعت کشاورزی, میزان کودهای حیوانی و یا گیاهی مورد نیاز, با محدودیت مواجه شد. اولین تلاش ها برای تولید کودشیمیایی در مقیاس صنعتی, از استخراج پتاسیم از معادن آلمان در سال 1860 شروع شد که در حدود همان سال ها نیز اولین واحد تولید کود شیمیایی فسفات از فسفات اوره در مقیاس تجاری نیز شکل گرفت.

 

از جمله کودهای دارای پتاسیم که در یونجه زارها مورد استفاده قرار می گیرد کلرید پتاسیم، سولفات پتاسیم، سولفات پتاسیم-منیزیم، فسفات پتاسیم و نیترات پتاسیم است. کلرید پتاسیم در کشور ما عرضه نمی شود و در شرایطی شبیه اقلیم های خشک ایران به علت خطر افزایش شوری خاک کاربرد آن توصیه نمی شود. دادن برخی از کودهای پتاسیم به میزان زیاد ممکن است باعث وارد امدن خسارت های موقتی یا حتی موجب تنک شدن مزرعه یونجه شود از جمله این کودها می توان موریات و کلرید پتاسیم را نام برد. مصرف این کود ها به میزان زیاد و به عنوان سرک در اوایل بهار و در موقع رشد و نمو گیاه یونجه ممکن است موجب زرد شدن انتهای برگچه ها شود، علت زرد شدن برگچه های گیاه یونجه را تمرکز زیاد کلر می دانند. بنابراین به منظور رفع نیاز یونجه از کود دارای پتاسیم برای تولید محصول زیادتر، و برای جلوگیری از خسارت لازم است این کودها به دفعات مختلف و هربار به مقدار کم داده شود و یا از کودهای دیگر پتاسیم دار مانند سولفات پتاسیم استفاده گردد.

 

عواملی که در ذخیره پتاسیم موثرند

 

عوامل زیادی مانند دما و مرحله رسیدن گیاه یونجه، اثر قابل توجهی در ذخیره پتاسیم در این گیاه دارد. منظور آن مقدار از پتاسیم است که در عملکرد دخالت داشته و موجب دوام بیشتر مزرعه یونجه می گردد.از ازمایش های متعدد اینطور استنباط می شود که حد مطلوب ذخیره پتاسیم در گیاه یونجه یک تا دو درصد وزن خشک است و در برخی منابع زیادتر از این حد رزا باعث افزایش حداکثر عملکرد و طول عمر بیشتر یونجه زار می دانند.بوته های جوان یونجه از ذخیره پتاسیم بیشتر و بوته های پیرتر از ذخیره کمتری از این عنصر برخوردارند به عبارت دیگر هرچه بر سن گیاه یونجه افزوده می شود از میزان ذخیره پتاسیم آن کاسته می شود.دمای زیاد موجب ذخیره بیشتر پتاسیم و دمای پایین موجب پایین امدن ذخیره این عنصر در گیاه یونجه است.

 

علائم کمبود پتاسیم در یونجه چیست؟

 

ظاهر شدن لکه یا نقاط سفید رنگ در حاشیه برگچه های یونجه، نشان دهنده ی کمبود پتاسیم است. اگر کمبود پتاسیم در روی بوته های یونجه به محض شروع شناسایی شود، می توان با مصرف مکرر کودهای دارای پتاسیم، تراکم یونجه را حفظ کرد. به طور کلی این موضوع مسلم است که مصرف کودهای دارای پتاسیم قابل جذب، موجب بالا رفتن میزان عملکرد یونجه می شود ولی سطح افزایش محصول به اصول مدیریت صحیح و ارقام جدید یونجه بستگی دارد

پتاسیم را چه زمانی باید به گیاه یونجه داد؟

 

چون یونجه گیاهی است دائمی و آن را به تنهایی کشت می کنند، بنابراین دادن کودهای دارای پتاسیم را باید قبل یا در موقع کشت و یا به دفعات محتلف بعد از سبز شدن به زمین اضافه کرد. به علت صدمه احتمالی وارده به گیاهان جوان یونجه میتوان مقدار کمی از این نوع کودها راهمزمان با بذر پاشی مورد استفاده قرار داد. باید در نظر داشت که تحرک پتاسیم در خاک اندکی بیشتر از تحرک فسفر ولی بسیار کمتر از تحرک نیترات است. از آنجا که پتاسیم یک کاتیون است لذا این عنصر بر اساس کمپلکس تبادلی جذب شده و این به علت حرکت محدودش در خاک است. بیشتر ازمایش ها نشان داده است که باید کودهای دارای پتاسیم را حداقل سالانه و حتی در بعضی خاک ها دوبار در سال به کار برد.نباید فراموش کرد که دوام یا طول عمر یونجه می تواند بستگی به تامین کودهای دارای پتاسیم مورد نیاز این گیاه داشته باشد. در اوایل بهار وقتی که میزان رطوبت کافی است به کار بردن کود دارای پتاسیم موجب رشد سریع یونجه می شود ولی چنانچه در این فصل دمای محیط پایین و پتاسیم قابل جذب به میزان کافی وجود نداشته باشد جب پتاسیم کاهش می یابد.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۰۶

 

يکی از آفات مهم برگ يونجه، سرخرطومی برگ يونجه است که در اکثر مناطق يونجه کاری کشور شيوع دارد. ميزان خسارت سرخرطومی يونجه در ايران دقيقا تعيين نشده ولی می توان گفت که ۶۰ درصد از خسارت های کليه آفات يونجه مربوط به سرخرطومی می باشد. زمانی که ميزان آلودگی مزارع بالا است مديريت مبارزه با اين آفت درطول سال اهميت دارد. باتوجه به اين که در بعضی سالها خسارت سرخرطومی يونجه از نظر اقتصادی مهم نيست لازم است که زارعين با راهنمايی های مديريتی و توصيه های عدم استفاده ازسموم حشره کش آشنا شوند.

زیست شناسی:

 

حشره کامل اين آفت سرخرطومی نسبتا کوچکی است به طول تقريبا ۵ ميليمتر و پهنای ۳.۵ ميليمتر و رنگ آن از قهوه ای تا خاکستری مايل به سياه تغيير می کند.

چرخه زندگی آفت سرخرطومی يونجه شامل چهار مرحله تخم، لارو، شفيره و سوسك بالغ است. زمستانگذرانی اين آفت معمولا به شکل حشره کامل در پناهگاه های خارج از مزرعه مانند پرچين ها، مناطق درختکاری شده و يا زيست گاههای محفوظ داخل شکافها مي باشد.

غالب تخم ريزی دربهار و زمانی که سرخرطومی بالغ وارد مزرعه می شود انجام می گيرد اما بعضی از تخم ها درپاييز گذاشته می شوند. سرخرطومی های بالغ ماده برای تخم ريزی سوراخی را به وسيله جويدن در ساقه يونجه ايجاد ميکنند و در داخل آن ۲۵-۲ عدد تخم می گذارند. يک سرخرطومی ماده ميتواند در طول دوره زندگی به طور متوسط تعداد ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ عدد تخم بگذارد. رنگ تخم ها از زرد تا قهوه ای تغييرمی کند و وقتی می رسند تيره تر می شوند. مدت زمان لازم برای تفريخ تخم ها ۱۴-۷ روز پس از تخم ريزی به طول می انجامد اما تخم هايی که در پاييز گذاشته می شوند در بهار سال بعد تفريخ خواهند شد.

لاروها در طول دوره لاروی سه بارپوست اندازی کرده و در هر بار از نظر اندازه بزرگتر می شوند. لاروهای بالغ به رنگ سبز بوده، تقريبا ۹ ميليمتر طول دارند و خطوط سفيد رنگی در پشت آنها ديده ميشود. لاروهای بالغ پس از کامل شدن تغذيه به سمت قاعده برگ حرکت کرده و با تکه های برگهای خشک شده در سطح خاک ايجاد يک پيله ابريشم مانند مي کنند. لاروها در داخل پيله تبديل به شفيره شده و حشرات بالغ پس از ۱۴-۱۰ روز از آن خارج می شوند.

.                                                 .

سرخرطومی های بالغ پس از ظهور برنگ قهوه ای روشن هستند و يک لکه قهوه ای در پشت بدن حشره ديده می شود که از جلو سر شروع شده و تا نصف بدن ادامه می يابد. اين علايم با سن حشره تغيير می کند. سرخرطومی های بالغ به مدت چند هفته در مزرعه باقی می مانند و پس از آن برای گذراندن تابستان به پناهگاه های محفوظ نزديک مزرعه می روند. در طول تابستان تمامی مراحل چرخه زندگی سرخرطومی در داخل مزرعه قابل مشاهده است بطوريکه سرخرطومی های بالغ تر ممکن است به فعاليت تخمريزی ادامه دهند در حاليکه در همان زمان لاروها، شفيره ها و حشره های بالغ تازه ظاهر شده نيز ديده شوند. حشره های بالغ در اوايل پاييز به مدت کوتاهی به مزارع يونجه بر می گردند که خسارت چندانی را همراه ندارند.

خسارت

اولين علايم خسارت سرخرطومی يونجه عبارت است از سوراخهای کوچکی که دراثر تغذيه لارو از انتهای برگهای جوان در طول ماههای فروردين و ارديبهشت ديده می شوند. با بزرگتر شدن اندازه لاروها ميزان خسارت بيشتر شده و در اثر خسارت شديد ناشی از تغذيه آفت به خاطر خشک شدن قسمتهای فوقانی برگها و جوانه ها مزارع يونجه از دور به رنگ سفيد يا خاکستري ديده می شوند.

 

خسارت در چين اول شديدتراست و در اثر تغذيه لاروهای افت ممکن است چين اول به کلی نابود شود. در چين دوم علاوه برتغذيه لاروها سرخرطومی های بالغ با تغذيه ازجوانه های انتهايی موجب تاخير در رشد و جلوگيری از سبز شدن مجدد مزرعه می شوند. شدت خسارت آفت در مزارع يونجه با واريته شرايط آب و هوايی شرايط رشد و همچنين درجه فعاليت موٍثر دشمنان طبيعی آفت بستگی دارد. زمانی که ۴۰-۲۵ درصد برگها خورده شوند و يا تعداد سه لارو سرخرطومی يا بيشتر در هر ساقه ديده شود لازم است يک تصميم مديريتی برای کنترل آفت اتخاذ گردد که اين تصميم لزوما استفاده از يک حشره کش نيست.

مدیریت تلفیقی کنترل آفت:

مديريت تلفيقی آفات عبارتست از يک رهيافت عمومی شناخته شده برای مبارزه با آفات شامل ترکيبی از فنون مختلف برای محدود کردن جمعيت حشره که همراه با روش های موثر جهت افزايش عملکرد و کيفيت آن به کار گرفته می شود.

 

چهار روش برای مدیریت تلفیقی آفت وجود دارد

 

1.استفاده از واریته مقاوم:

تعداد زيادی از ارقام يونجه وجود دارند که نسبت به سرخرطومی مقاوم هستند.

 

  1. کنترل زراعی:

بسياری از آفات يونجه مانند سرخرطومی با برداشت به موقع علوفه قابل کنترل هستند. با استفاده از اين روش به ميزان قابل توجهی از مصرف سموم شيميايی جلوگيری می شود. اين کار موجب از بين رفتن غذا و پناهگاه لاروها شده و باعث می شود لاروها بيشتر در معرض اشعه مضر خورشيد قرار گيرند. بسياری از لاروها به ويژه لاروهای سنين اول در صورتيکه در مقابل اشعه مستقيم نور خورشيد و در مجاورت حرارت زياد سطح خاک قرار گيرند ميميرند. همچنين مواد غذايی گياه پس از برداشت برای زنده ماندن لارو سرخرطومی تا زمان رشد چين دوم کافی نبوده و در نتيجه لاروها به خاطر عدم تغذيه از گرسنگی خواهند مرد. تاثيرات کوتاه مدت و بلند مدت برداشت های متعدد در عملکرد و کيفيت محصول و مقاومت مزرعه به خوبی شناخته شده است. برداشت دير هنگام در پاييز يا چراندن پاييزه مزارع موجب می شود تعداد تخم های گذاشته شده را که زمستان گذرانی می کنند کاهش يابد.

 

شفيره ها و سرخرطومی های بالغ نسبت به لاروها مقاومترند و بيشتر آنها بعد از برداشت و تا رشد دوباره يونجه زنده می مانند. حمل يونجه های بسته بندی شده پس از برداشت موجب می شود سرخرطومی ها درمقابل شرايط نامساعد جوی محافظت نشوند و در نتيجه باعث کم شدن توانايی آنها براي زنده ماندن و کاهش جمعيت آفت می شود. تقويت مزارع واستفاده از کودهای شیمیایی در خلال مراحل برداشت با ایجاد یک مزرعه یکنواخت پر پشت و نیرومند میتواند در کنترل آفت موثر باشد.

رعايت تناوب زراعی بابرهم زدن چرخه زندگی وتوليدمثل آفات وبيماريهابسياری ازمشکلات وخسارت اين آفت راکاهش خواهدداد.

 

  1. کنترل بیولوژیکی :

گونه هايی از زنبورها وجود دارند که قادرند سرخرطومی يونجه را در مراحل لاروی و بالغ از بين ببرند بطوريکه در شرايط مساعد آب و هوايی ۹۰-۸۰ درصد اين آفت را کنترل کنند.

 

  1. کنترل شیمیایی:

زمانی که برای کنترل آفت سرخرطومی يونجه نياز به مبارزه شيميايی باشد می توان يکی از انواع مختلف حشره کش های نفوذی با دوره ماندگاری کمتر را زير نظر کارشناسان مربوطه بکار برد. کنترل شیمیایی زمانی که میانگین تعداد لارو در هر تور 20 عدد باشد ، کنترل شیمیایی آفت قابل توصیه است مثلا” در مزارع یونجه همدان این زمان مصادف با دهه دوم فروردین می باشد که در این موقع ارتفاع یونجه کمتر از 5 سانتیمتر است .استفاده از سم لاروین دی اف 80 به نسبت یک کیلوگرم در هکتار قابل توصیه می باشد ولی با توجه به اینکه لاروهای سن یک نسل اول آفت در اواخر زمستان و یا اوایل بهار ظاهر می شوند اغلب زارعین این تاریخ را از دست می دهند ، بدین لحاظ خسارت وارده روی چین اول یونجه شدید است. در صورت مبارزه شيميايی بايد دقت کرد با توجه به اينکه سموم شيميايی در زمان گلدهی برای زنبورهای عسل و ساير حشرات مفيد زيان آورند مبارزه بايد در زمانی انجام گيرد که زنبورهای عسل به کندوهايشان بازگشته اند.

 

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۰۳

مکانیزاسیون کشاورزی

ماشین های کاشت   داشت    برداشت

مقدمه

 

مکانيزاسيون کشاورزی عبارت است از فرايند به کارگيری ماشين آلات صنعتی درعرصه عمليات کشاورزی اعم از کاشت داشت برداشت بسته بندی و فرآوری محصولات  . در سال ھای اخير جايگزينی توان ماشين به جای نيروی انسان و حيوان در صنعت کشاورزی باعث رونق فعاليت ھا دراين حوزه شده است .

تاريخ کشاورزی نشان دھنده کاربرد نمونه ھای متنوع ابزار برای شخم زمين و برداشت محصول است که در آن منبع نيروی کار و ابزار کار دو بخش اساسی به شمار می آيند .ھدف مکانيزاسيون ارائه ابزار ميانجی است که واسطه بين منبع نيرو و کار قرار می گيرد . اين ابزار ميانجی معمولا يا شکل نيرو را تغيير ميدھد – برای مثال آن را از حالت دورانی به حالت خطی تبديل می کند – و يا مزايای مکانيکی را به ھمراه می آورد – برای مثال باعث افزايش سرعت می شود.

ماشين ھای کشاورزی درعصر حاضر تراکتورھا کمباين ھا ماشين ھای حمل محصول دروگرھا ھواپيماھا وھليکوپترھای سم پاش را شامل می شود . اخيرا در مزارع پيشرفته فناوری تصويربرداری ماھواره ای و جی پی اس نيز مورد استفاده قرار گرفته است.

مکانيزاسيون يکی ازعوامل تاثيرگذار بر گسترش بھره وری در اقتصاد کشاورزی بوده است . علاوه بر افزايش کيفيت محصول مکانيزاسون تاثير قابل مالحظه ای نيز برافزايش ميزان توليد داشته است .

 

 

ماشین های برداشت

 

برداشت يا ھاروست :

خارج کردن محصول ازخاک و يا درو کردن آن ھاروست ناميده می شود. ھر محصول روش برداشت متفاوتی نسبت به روش برداشت محصولات ديگر دارد ، برای مثال برداشت يونجه و شبدر با خرد کردن گياه– برداشت گوجه فرنگی وفلفل دلمه به صورت چيدن تک تک محصول و برداشت ذرت و گندم به شکل خوشه ای انجام می شود.

 

برداشت علوفه

 

علوفه عبارت است ازمحصولاتی ھمچون سورگم ،ارزن ، تيموتی ، جودوسر ،علف مراتع گندم و جو. درحوزه کشاورزی علوفه صرفا محصولات گروه لگومينوزيعنی يونجه – شبدرو اسپرس رادربرميگيرد. کشت يونجه معمولا دراکثرمناطقی که به آب کافی دسترسی دارند صورت می گيرد. دفعات ھاروست اين گياه معمولا بين پنج تا حداکثرنه باردرسال است. خرمن درو شده اين محصول به شکل سيلويی مرطوب سيلويی خشک و کنسانتره عرضه می شود .

 

روش های هاروست یونجه

 

رطوبت يونجه پس از درو معمولا بين 70  تا 85  % است. برای سيلو کردن يونجه کاھش اين ميزان از رطوبت به سطح 20 تا 25 % ضروری است . بر اين اساس و به منظور کاھش رطوبت گياه می توان با توجه به گرمی ھوا وشرايط جوی آن رابه مدت چند روز به طور طبيعی در مزرعه پھن کرده و در غير اينصورت از گرمکن ھا و خشک کن ھای صنعتی استفاده کرد .

 

معايب ھر يک از روش ھای کاھش رطوبت يونجه يا خشک کردن آن عبارتند از :

 

اتلاف کمی محصول :

به علت فعاليت آنزيمھا بين پنج تا پانزده درصد از يونجه خشک شده در ھنگام خشک شدن در فضای آزاد از بين می رود .

اتالف کيفی محصول :

به دليل بيشتر بودن نسبت پروتئين(٧٠%) و ويتامين(90%) در برگھا نسبت به ساقه ھا خرد شدن و ريختن برگھا موجب کاھش کيفيت يونجه می شود. اين کاھش کيفيت عمدتا متاثر از تابش طولانی آفتاب، شبنم و باران است که باعث اتلاف مواد غذايی گياه می شود .

 

در نواحی پرباران ،روش مطلوب برداشت کاھش فاصله زمانی بين درو و جمع آوری محصول است. بررسی ھای آزمايشگاھی مبين آن ھستند که در روش خشک کردن علوفه بصورت آزاد درمزرعه افت محصول 32 % و در روش خشک کردن انباری اين افت 26 % و در روش سيلو کردن اين افت 14 % بوده است .

داس از اولين وسيله ھايی به شمار می آيد که از حدود پنج ھزار سال پيش در برداشت علوفه و غلات توسط انسان مورداستفاده قرار گرفته است .اين وسيله کماکان دربسياری از مناطق جھان مورد استفاده انسان قرار دارد . قداره يا شاميله شکل تکميل شده داس است که با عملکردی بھتر از داس خستگی جسمی کمتری به شخص استفاده کننده از آن اعمال می کند .

اختراع ماشينھای ھاروست به ابتدای قرن نوزدھم میلادی باز می گردد . اولين نمونه اين ماشين ھا صفحه مدوری بود که داس بر روی آن نصب می شد . پس از آن دروگرھائی با اصول قيچی با حرکت رفت و برگشتی تيغه ھا ساخته و تکميل شدند.

 

ساختمان دروگر شانه ای – رفت و برگشتی

شاسی – در سه نقطه به دوبازوی تحتانی وساق وسط تراکتور متصل می شود

دستگاه رانش – حرکت ازمحورتواندھی تراکتوربه اين دستگاه که شامل تسمه وچرخ است منتقل ميشود

فنر تنظيم وزن – جھت کنترل وزن دروگر می باشد

حامی – ميله ايست که پوسته و خارج از مرکز را به شاسی متصل می کند

نگھدارنده – شانه برش را نسبت به تسمه رانش در يک راستا قرار می دھد

ضامن – بصورت قطعه ناودانی است وتحت فشاريک فنردربرخوردشانه برش بامانع، شانه آزادمی شود

کفش ھا – شانه برش و ملحقات آن روی دو کفش داخلی و خارجی حمل می شوند

 تخته رديف– تخته چوبی است متصل به کفش خارجی که علوفه بريده شده رابه داخل نواربرش می راند

چوب رديف – دسته ای چوبی که به وسط تخته رديف متصل است و از بيرون افتادن ساقه ھای بريده شده به قسمت درو نشده، جلوگيری می کند.

 

سيستم خارج ازمرکز( اسانتريک) – به وسيله اين سيستم حرکت حاصل ازمحور تواندھی تراکتور که دورانی است جھت تامين حرکت تيغه ھای برش به حرکت رفت و برگشتی تبديل می شود.

 

شانه برش– ازتعدادی تيغه ھای مثلثی درکنارھم روی تسمه ای که زيربندشانه نام داردساخته شده است.

شانه برش يا قسمت برنده دروگر درداخل انگشتی ھا وروی پھنه دروگر،حرکت رفت وبرگشتی دارد. روی آج تيغه ھای آج دار و ھمچنين سطح تيغه ھا را برای قطع محصولات ساقه ضخيم مانند غلات و يونجه آب کرم می دھند تا شيره گياھی به آن نچسبد . کاربرد اين نوع تيغه ھا در ماشينھای خودگردانی است که در آنھا شانه برش از سطح زمين ارتفاع بيشتری داشته و نزديک خـــاک وشن نيست. کاربرد تيغه ھای زير آجدار، متفاوت از تيغه ھای رو آجدار است .تيغه ھای زير آجدار رامی توان پس از کند شدن مجددا تميز کرد ولی اين کار در تيغه ھای روآجدار ممکن نيست. تيغه ھای لبه صاف برای علوفه ھای ساقه نازک ھمچون چمن و علوفه ھايی که درھنگام درو شيره ترشح نمی کنند مناسب است. در شانه برش بيشتر دروگرھا اين نوع تيغه مورد استفاده قرار می گيرد.

 

انگشتی ھا

انگشتی ھا چھار دسته ھستند :

الف) انگشتی ھای سنگالخی – ازجنس فولاد يا آھن چکش خوار سخت بوده ودر زمينھای سنگلاخی مورد استفاده قرار می گيرند .

ب) انگشتی ھای تخت -اين انگشتی ھا فاقد رويه محافظ ھستند و به ھمين لحاظ درھنگام دروی محصولات انبوه به دليل پايين بودن احتمال گير کردن محــــصول در انگشتی ھا مورد استفاده قرار می گيرند .

ج) انگشتی معمولی – انگشتی دو قلو

 

تنظيم تيغه

الف) تنظيم تطبيق – خط وسط تيغه از خط وسط انگشتی می گذرد که برای انجام آن بايد شانه برش  را به سمت داخل و يا خارج، حرکت داده و يا طول جلاق دست را تغيير داد.

ب) تنظيم صفحات پشت بند – با سائيدگی بيش از حد اين صفحات، ارتعاش در شانه برش افزايش می يابد .اين صفحات قابل تعويض ھستند .ھمچنين می توان باشل کردن مھره ھای نگھدارنده صفحات را به جلو راند تا تکيه گاه ثابت شود.

ج) تيغه گيره ھا – گيره ھا بدون وارد کردن فشار بر تيغه ھا بر روی آنھا تماس دارند و چنانچه سرگيره ھا فشار زيادی بر روی تيغه ھا وارد کنند اين فشارسبب سائيدگی ، فشار باربه محور پی تی او وکاھش روانی حرکت شانه می شود. براين اساس بھترين فاصله بين قسمت عقب کفی انگشتی و زير تيغه حدود يک ميليمتر است .

د) تنظيم ارتفاع برش – اين ارتفاع با توجه به شرايط مزرعه و نوع گياه کشت شده تنظيم می شود .در ھاروست يونجه بايد سعی شود تا جوانه ھای يونجه نزديک زمين باقی بمانند تا رشد محصول برای ھاروست بعدی سريعتر باشد .

و) تنظيم انگشتی ھا – نوک انگشتی ھا بايد موازی با سطح زمين باشند، اما در زمينھای سنگلاخی بايد آنھا را اندکی به سمت بالا متمايل کرد تا سنگريزه ھا را رد کنند. در مزارعی که محصول خوابيده يا ورس کرده است ،نوک انگشتی ھا بايد به يک طرف متمايل شوند تا بتوانند به داخل محصول نفوذ کرده و آن را بلندکنند .تمايل نوک انگشتی ھا با تمايل شانه نسبت به زمين قابل تغيير است. اين تمايل معمولا بوسيله يک اھرم مخصوص صورت می گيرد. دربعضی ازدروگرھای سوار اين امر با کوتاه وبلند کردن طول ساقه وسط تراکتور ممکن می شود.

 

انواع دورگرھا ی رفت و برگشتی 

دروگر خودگردان – صندلی دار و بدون صندلی

– دروگرتراکتوری ( ميان سوار، سوار ، نيمه سوار ) – بعضی از آنھا به پشت تراکتور ( ساقه ساز) يا کانديشنر متصل می شوند که به آن موور کانديشنر می گويند.

 

– دروگر بشقابی (اصول ضربه ای) – غالبا برای بريدن علف ھای ھرز، مرغزارھا، علوفه کنارجاده ھا و زمينھای ورزش بکار می روند. اين دروگر محصول بريده شده را با برشھای مجدد به صورت پودر در آورده و از اتلاف آن جلوگيری می کند .

 

ساختمان دروگر شانه ای

شاسی

دستگاه رانش(تسمه، چرخ تسمه و جعبه دنده)

جعبه دنده دو وظيفه دارد: يکی تغييرمسيرانتقال قدرت که حرکت دورانی محور تواندھی در سطح افق را به حرکت روانی در سطح قائم تبديل می کند و ديگری افزايش سرعت 540 دور در دقيقه ای محور تواندھی به سرعت 2500 تا 3000 دور در دقيقه برای بشقابھا

دستگاه برش – اين دستگاه متشکل از يک جعبه دنده و دو يا چند بشقاب بوده ومعمولا دارای دو یا سه  وگاھی نيز چھار تيغه می باشد . حرکت اين بشقابھا از زير و يا از بالا تأمين می شود.

تعداد بشقابھا از دو تا ھشت بشقاب متغير است. قطر بشقابھا در چند بشقابی ھا بيست سانتی متربوده ولی در دو بشقابی ھای بزرگ ممکن است به ھشتاد سانتی متر و حتی بيشتر برسد.

تعداد تيغه ھا در ھر بشقاب نيز بسته به نوع دروگر متفاوت است که معمولا به دو يا سه و گاھی ھم چھار عدد می رسد. اين تيغه ھا با زاويه ھای مساوی روی ھر بشقاب قرار دارند .شکل تيغه ھا نيز يا درتمام طول مستطيلی است و يا اينکه در انتھا مثلثی شده اند. اين تيغه ھا دو طرف تيز ھستند که پس از سائيده شدن می توان آنھا را جابجا و يا تيز کرد .

جعبه دنده – دستگاه رانش و برش معمولا از یکدیگر مجزا هستند.

حفاظ – سرعت دوران زياد بشقابھا سبب پرتاب سنگ ومواد جامد به اطراف می گردد. از اين رو از نوعی حفاظ ( برزنشی – فلزی) بر روی بشقابھا استفاده می شود .

ساير قطعات – تخته رديف، وسايل تنظيم مانند فنر وزن ، ضامن

نوع ديگری ازدروگرھا ساخته شده اند که با اصول ضربه کارمی کنند. اين دروگرھا، دروگرھای شلاقی نام دارند. دراين دروگرھا تيغه ھا بصورت عمودی برروی يک محور استوانه ای به طور زيگزاک قرار گرفته اند که باچرخش استوانه، علوفه بريده شده به بالا و عقــــب پـــرتاب می شوند.عرض کاردستگاه نيز به پھنای طول استوانه می باشد.

 

هارواست ساقه ساز یا کاندیشنر

پس از ھاروست يونجه و اطمينان از کاھش رطوبت آن درحد معين خرمن درقالب مکعب ھای مستطيلی دسته بندی می شود. ميزان رطوبت باقی مانده درساقه گياه امکان کپک زدن گياه را منتفی نمی کند بر اين اساس جھت تسريع در امر تبخير رطوبت و امکان ھمزمانی خشک شدن ساقه و برگ گياه ترک ھايی در چند نقطه از ساقه يونجه ايجاد می شود . برای ايجاد ترک در گياه و ھمچنين مچاله کردن آن دستگاه ھايی مورد استفاده قرار می گيرند که که ساقه ساز نام دارند. اين دستگاه ھا رامی توان ھم به عنوان يک دستگاه مستقل پس ازموور- دورگرھا – وھم توأم با يک ماشين به کار برد. اين دستگاه ھا شامل قسمت ھای: شاسی، دستگاه رانش متشکل ازتعدادی چرخ دنده ،شانه برش ،چرخ فلک، غلطکھا رديف کن و کفشھا ھستند.

نزديک بودن غلطک ھا به ھم و يا تنظيم نبودن آنھا می تواند باعث ايجاد سر وصدای زياد بشود. سرعت زياد چرخ وفلک ھا يا فاصله کم غلطک ھا ازيکديگر ھمچنين می تواند منجر به له شدن بيش از اندازه برگھا ويا صدمه ديدن و ريزش آنھا بر سطح زمين شود .

 

جاروھا ( ريک ھا) : کاشت علوفه با ھاروست به پايان نمی رسد .از آنجائيکه ميزان رطوبت علوفه در ھنگام درو زياد است بايد آن را پيش ازسيلو کردن خشک کرد.امکان خشک کردن علوفه درمناطقی که در آنھا ميزان تابش نور خورشيد زياد است با استفاده از موور کانديشنر- درو ساقه سازھا – امکان پذير است ، اما در مناطقی که تابش نور آفتاب به ميزان کافی وجود نداشته باشد و يا مناطق پربارش که امکان بارندگی پس از برداشت گياه وجود دارد رديف کردن خرمن پس ازبرداشت امری ضروری است. رديف کردن محصول بادستگاه ھايی به نام ماشينھای ريک( جارو) انجام می شود. در صورت کم پشت بودن محصول بھتر است چند رديف از آن را در يک رديف قرار داد تا زمينه مناسب برای عمليات ماشينھای بعدی ازجمله ماشين بسته بندی فراھم شود. درمقابل نيزدرصورت پرپشت بودن محصول پس از درو بھتر است يک رديف را در دو يا چند رديف قرار داد.

 

جابجا کردن رديف و ھوا دادن از ديگر کارھائی است که جارو می تواند انجام دھد. جاروھای امروزی در گروه ھای مورب، خورشيدی و بخش کن طبقه بندی می شوند.

در جاروھای مورب نيروی محرکه مورد نياز است . اين نيرو از چرخ آنھا ومحور تواندھی ويا نيروی ھيدروليک تأمين می گردد .از نظر نحوه اتصال به تراکتور نيزآنھا دارای دنباله بند نيمه سوار و سوار ھستتند.

 

جاروھای خورشيدی : اين جاروھا ازنوع سوار بوده و انواع بزرگتر آنھا ممکن است نيمه سوارباشند. حرکت دورانی آنھا ازچرخھا ودراثرتماس نوک انگشتی محيط چرخھا با زمين وياعلوفه تأمين می شود. اين نوع از جاروھا به دليل تبعيت از بلندی زمين و به دليل سادگی و تنظيمات کمتر و ھمچنين جابجائی خورشيدی ھا که ممکن است توپر و يا توخالی باشند برای کار بھتر ھستند . در ھنگام کار با ريک ھا بايد به نکات زير توجه کرد :

 

– شکسته شدن انگشتی ھا باعث برجا ماندن علوفه و يا پريدن علوفه در حين جارو کردن درعمليات با جاروی خورشيدی می شود که در اين صورت بايد آنھا را تعويض کرد .

– درصورت پرش خورشيدی ھا فشار تاير( نيمه سوار) بايد امتحان شده و ياسرعت پيشروی کم شود.

– درصورت وجود شکستگی پياپی در انگشتی ھا پوسيدگی و زنگ زدگی آنھا بايد کنترل شود.

– خيس بودن بيش از اندازه زمين باعث گيرکردن علوفه به انگشتی در ھنگام جارو کردن می شود.

 

جاروھای پخش کن : گروه ديگری از جاروھا ھستند که در مناطق بسيار مرطوب با تابش کم آفتاب مورد استفاده قرار می گيرند. در اين مناطق علوفه جھت خشک شدن به مدت چند روز بر روی زمين مانده و به زمين می چسبد . سپس اين جارو آن را از زمين بلند کرده و پوف می دھد تا از کپک زدن آن جلوگيری شود. جاروھای پخش کن بيشتر از نوع سوار ھستند .

 

بسته بندھا – بيلرھا

بيلرھا از گروه ماشينھای دنباله بند ھستند که توان حرکتی خود را از محور توان دھی می گيرند. اين ماشين ھا علوفه را پس از برداشت از زمين بصورت بسته ھای مکعبی يا استوانه ای در می آورند.

 

بخش ھای مختلف بسته بندھا عبارتند از :

– قسمت بردارنده علوفه

– قسمت خورنده ( خوراک دھی) بصورت ھليس يا پيچ ارشميدس

– چنگالھا

– پيستون

– فضای بسته بند

– چرخ ستاره ای جھت تنظيم طول بسته

– دستگاه گره زن

– ناودانی – تنظيم فشردگی بسته علوفه

– چرخ طيار- تبديل حرکت غيريکنواخت

تنظيم ارتفاع بردارنده نسبت به زمين از اھميت ويژه ای برخوردار است .درصورتی که اين فاصله زياد باشد، علوفه بر روی زمين باقی می ماند . اين درحالی است که کم بودن فاصله باعث صدمه ديدن انگشتی ھا و ھمچنين ورود خاک وشن بداخل دستگاه می شود از اين رو بھترين فاصله تا زمين حدودا يک سانتی متر است . تنظيم اين فاصله در بعضی ازبسته بندھا، به شکل خودکارو با باال و پايين کردن سيم انجام شده و در انواع ديگر اين فاصله به وسيله پيچی که روی دستگاه قرار دارد تنظيم می شود.

کشش نخ يکی ازمھمترين نکات مورد توجه دربسته بندی است .درصورتی که فشار نخ کم باشد بسته شل می شود و چنانچه فشار بر نخ زياد باشد ،اين فشار باعث پاره شدن نخ خواھد شد . تنظيم فشردگی توسط پيچ ھای لنگی که در انتھای فضای بسته بند در بيرون قراردارند انجام می شود. اين پيچ ھا دو ناودانی را به ھم نزديک و يا از ھم دور می کنند . طول بسته نيز توسط چرخ ستاره ای است که محل استقرار آن در ناودان قرار دارد .

نوع ديگر بسته بندی بصورت استوانه ای است که برتری ھای آن نسبت به بسته بندی مکعبی به شرح زير است :

– چنانچه پس از عمل بسته بندی ، بارندگی شود، آب از بسته استوانه ای نفوذ می کند، اين در حالی است که در مکعبی ھا نفوذ آب به دليل فشردگی زياد تقريبا غير ممکن است .

– بسته استوانه ای شکل رابا توجه شکل خاص آن می توان درفضای بازقرار داد .اما اگرمدت نگھداری آن طولانی  باشد آن را در انبار قرار می دھند.

– حجم بسته بندی استوانه ای معادل سی بسته مکعبی است از اين روحمل و نقل آن به ويژه با ليفتراک صرفه جوئی در زمان و ھزينه را به ھمراه دارد .

– برای ايجاد امکان رشد سريع تر گياھانی که در زيربسته ھا قرار دارند خارج کردن سريع بسته ھا از مزرعه يکی از کارھای مھم به شمار می آيد .امکان خارج کردن سريع بسته ھای استوانه ای اين ھدف را عملی می کند.

 

چاپر ها یا قورمه کن ها

 

محصولات علوفه ای کليه علوفه ھای قابل مصرف توسط دام را در برميگيرند . محصول علوفه ای به محصولی گفته می شود که علاوه برقابليت قطعه قطعه شدن دارای رطوبتی معادل 50 تا 60 % درھنگام سيلو کردن باشد تا عمل تخمير آن در سيلو براحتی انجام شود .

چاپر از پنج بخش تشکيل می شود :

بردارنده

استوانه ھای ھادی

استوانه برش

پروانه

مالبند که محور تواندھی از ميان آن عبور کرده است .

 

-به هدف کاهش مقاومت در مقابل برش، از چاپر نوع دنباله بند دو ردیفه و یا از نیمه سوار یک ردیفه استفاده می شود. هرچه قطعات علوفه علوفه خردتر و کوتاه تر باشد امکان خروج هوا آسان تر و تخمیر هوازی بهتر صورت می گیرد.

-هرجه سرعت دوران استوانه های هادی کمتر باشد طول قطعات کوچکتر می شود مشروط به آنکه سرعت دوران استوانه برش ثابت باشد.

-هرچه سرعت دوران استوانه برش بیشتر باشد قطعات کوچکتر خواهد شد.

-هرچه تعداد تیغه های مورب روز استوانه برش بیشتر قطعات ریزتر می شوند.

 

چاپر غالبا در خردکردن ساقه و برگ ذرت علوفه ای مورد استفاده قرار می گیرد. تنظیمات در چاپر به شرح زیر است:

-تنظیم ارتفاع برش

-طول قطعات درو

-شدت برش

-ارتفاع برش محصول، با بالا و پایین بردن تیر ها و یا دماغه ها صورت می گیرد.

– تنظيم طول قطعات محصول درو شده، با تنظيم حرکت استوانه ھای برش و ھادی و تعداد تيغه ھای روی استوانه انجام می شود.

– تنظيم شدت برش با تعيين فاصله بين چاقوی ثابت و استوانه برش انجام می شود .

– تنظيم سرعت حرکت دستگاه، متناسب با کم پشتی و پر پشتی محصول و نيز پستی و بلندی زمين صورت می گيرد .

 

ماشین های برداشت سیب زمینی

 

ماشین های برداشت سیب زمینی سه دسته هستند:

-سیب زمینی کن

-سیب زمینی درآور( کششی ، نیمه سوار، سوار) که نیروی حرکت را از تراکتور می گیرد.

– کمباين سيب زمينی که ھم کار سيب زمينی کن و ھم کار سيب زمينی درآور را انجام می دھد.

– ماشين سيب زمينی کن : شامل تيغه مثلثی که خاک را نرم کرده و غده را کمی باال می آورد . کارد مرور – بوش ساقه ، علفھای اطراف رديف را انجام می دھد.

– چرخ تنظيم عمق( لاستیکی) : ھمراه با اھرم آن – با بالا و پائين رفتن اين اھرم نفوذ تيغه مثلثی تغيير می کند .

– تيغه مثلثی شکل : علاوه بر گرم کردن خاک، غده را نيز تا حدی بالا می آورد .

– انگشتی ھای دوار : ميله ھای فلزی عمود بر زمين که بصورت شعاعی قرار گرفته و حين حرکت غده ھا را از خاک بيرون می آورند.

– ماشين سيب زمين درآور

– چرخ تنظيم عمق : موثر در نفوذ تيغه در خاک

– تيغه ھای مثلثی : که به زير پائين ترين غده می رود

– نقاله

– کالچ : وسيله ايمنی درگير کردن سنگ در سيستم و قطع کردن حرکت

– چرخ حمل و نقل

 

کمباين سيب زمينی، ھمانند سيب زمينی درآور است با اين تفاوت که در آن چند تسمه اضافی قرار داده شده است تا چند کارگر بتوانند روی آن بايستند و شاخه ھا و مواد زائد را در حين کار از محصول جدا کنند . مسئوليت تنظيمات در تنظيم عمق کار و يا سرعت حرکت دورانی انگشتی ھا در سيب زمين کن و نيز تنظيم فاصله انگشتی ھا با تيغه است. سرعت نقاله ھا و تسمه ھا در سيب زمينی درآور به شکلی است که در ھنگام برداشت آسيبی به محصول نرسد.

 

ماشین برداشت چغندر قند:

اين ماشين نيروی خود را ازتراکتور می گيرد .

ساختمان اين دستگاه ازسه واحد اصلی تشکيل می شود:

الف) واحد سرزن – چاپر- : اين واحد خود متشکل از سه قسمت است :

– چاقوی دمار که تا حدودی شبيه دروگر عمودی است وشاخ و برگھا را از روی تاج چغندر قند قطع می کند .

– فلکه انگشتی که به دنبال چاقوی دوار قرار گرفته است و شاخ وبرگ بريده شده را از روی رديف محصول کنار می زند .

– چغندرياب که عمل سر زدن تاج چغندر را انجام می دھد . چغندرياب دارای يک چرخ کنگره دار بوده و در پشت آن يک چاقوی افقی قرار دارد .

 

ب) واحد چغندرکن – اين واحد عمل بيرون آوردن چغندر را به عھده دارد و دوتيغه مايل به ھم دارد که به صورت مخروط ناقص ساخته شده اند . بعضی از اين ماشين ھا بجای دو تيغه ،ازدو چرخ مورب در کنار ھم تشکيل شده اند .

ج) واحد تميزکن – غده ھا توسط نقاله بر روی قسمت تميزکن قرارمی گيرند .در اينجا با لرزش قسمت تميز کن خاکھای اضافی گرفته شده وسپس غده ھا روی زمين افتاده و بعد بداخل انبار منتقل می شوند.

عمل شستشو توسط بعضی از ماشين ھا قبل از انتقال چغندر به کارخانه انجام می شود تا خاک چسبيده شده به چغندر از آن جدا شده و به مزرعه برگشت داده شود .

در تنظيمات فاصله چاقوی دوار بايد به اندازه ای بالا باشد که فقط شاخ وبرگ رابزند .فلکه انگشتی ھا نيز بايد به اندازه ای پائين باشند که نوک انگشتی ھا با چغندر تماس داشته باشند .

 

ماشين ھای برداشت نيشکر

 

ماشين برداشت نيشكر داراي تنوع بسيار زيادي ھستند. برخی ازاين ماشين ھا فقط از نقاله جھت انتقال نی ھای بريده شده استفاده می کنند و دربرخی ديگر،عمل انتقال نی ھای بريده شده به وسيله غلطك انجام می شود. در برخی از اين دستگاه ھا نی ھا به شکل قطعه قطعه و در برخی ديگر به شکل يكپارچه توليد می شوند .

 

ساختمان ماشين برداشت نيشكر

 

ھرماشين برداشت نيشكرازسيستم تغذيه،سيستم تميز كننده وسيستم بالابرنده ياآسانسورتشكيل می شود.

الف – سيستم تغذيه : اين سيستم خود از بخش ھای زير تشکيل می شود :

– جداكننده ی محصول : اين قسمت شامل چھار رديف ميله مارپيچي يا ھليسه است كه در ھر سمت دو عدد از آن قرار گرفته است. ھليسه ھا با زاويه نسبت به يكديگر قرار گرفته اند و وظيفه آنھا جداكردن رديف ھاي كشت شده از يکديگر است. اين كار با کمک چرخش ھليسه ھا در خالف جھت يکديگر صورت می گيرد. شيب موجود بر روی مارپيچ ھا ميزان عملكرد وسيله را افزايش مي دھد. در ِ زير ھر يك از جداكننده ھای محصول يك عدد كفشک قابل تنظيم قرار گرفته است كه بر حسب عمق مورد نظر تنظيم می شود .

استوانه ضربه زن : اين وسيله شامل يک استوانه است كه بر روی آن دندانه ھايی جھت خم کردن سر نيشکر به سمت جلو تعبيه شده و قابل تنظيم است. تنظيم اين استوانه متناسب باشرايط مختلف آب و ھوايی در ھنگام برداشت محصول صورت می گيرد.

قطع كننده ھاي پايهي نيشكر: اين قسمت شامل صفحات بشقابی شكل قابل تعويضی است كه بر روی ھريک از آنھا پنج تيغه جای مي گيرد و درصورت كند شدن تيغه ھا می توان آنھا را تعويض کرد. اين صفحه ھا با سرعت زياد مي چرخند و به وکمک ضربه ای كه به قسمت ابتدايي ساقه – طوقه – وارد می كنند عمل بريدن ساقه انجام می گيرد .برش دقيق نی ھا اھميت زيادی بر درصد جوانه زدن نی ھای قطع شده دارد .

– استوانه ھای بلند كننده نی :اين قسمت شامل استوانه ای است كه ساقه ھای بريده شده درقسمت ھای قبل را بلندكرده وبه غلطك ھای انتقال می فرستد .اين وسيله درتنظيم مطلوب خوراك دھی اھميت زيادی دارد .

غلطك ھای تغذيه : اين قسمت شامل استوانه ھايی است كه به صورت افقی قرار گرفته و عمل انتقال مستمر نی ھای بريده شده را انجام می دھند. به دليل شناور و قابل تنظيم بودن اين غلطك ھا، نی ھا با اندازه ھای مختلف، بدون آسيب ديدن قسمت ھای مستعد جوانه زنی شان به چاقوی قطعه قطعه کن منتقل می شوند .

– خردكننده ھای استوانه ای دوار : اين قسمت شامل محوری استوانه ای شکل است كه به صورت افقی درپشت غلطك ھای تغذيه جای گرفته است ودارای چھارسری چاقوی تيز است. فاصله چاقوھا وزاويه و نحوه برش نی ھا قابل تنظيم است. به كمك اين چاقوھا نی ھای نيشكربه قطعات موردنظربريده می شود.

 

ب – سيستم تميز كننده : اين قسمت شامل بخش ھای زير است :

– بالازن ها : اين دستگاه ھا دو سری صفحه تيغه ای ھستند که درخلاف جھت يکديگر چرخيده و عمل برش را انجام می دھند .ازاين وسيله برای بريدن قسمت ھای بالايی نيشكركه مواد قندی کمی دارد استفاده می شود. قسمت ھای بالایی نيشكر در طی فرآيند برداشت، از نی ھا جدا شده و به زمين باز مي گردند. بالازن ھا دو نوع ھستند : تک برش و ريز کننده . درنوع تك برش فقط عمل برش و دور كردن قطعات برش خورده از رديف برداشت صورت می گيرد. اين نوع از بالازن ھا در زمين ھايی كه در آنھا ميزان تجزيه مواد آلی زياد است کاربرد دارند. نوع ريز كننده علاوه بر جداكردن، وظيفه ی ريز كردن قسمت ھای بالايی نيشكر را نيز برعھده دارد .اين نوع بالازن در زمين ھايی مورد استفاده قرار می گيرد که در آنھا از شخم جھت زير خاك كردن بقايای گياھی بھره می گيرند .

– چاقوھای لبه دار : اين قسمت شامل يك صفحه مدور است كه چاقوھايی بر روی آن قرار گرفته و به صورت عمودی مي چرخد . در بالایی ھر جداكننده محصول يك عدد از اين چاقوھا جای می گيرد که وظيفه بريدن و جداکردن ساقه ھای درھم پيچيده را دارد. اين قسمت كمك می كند تا عمل تغذيه به صورت مناسب انجام شده و رديف ھا به صورت كامل،از ھمديگر مجزا شوند .

– تميز كننده ھا : تميزکننده ھا به دو دسته اوليه و ثانويه تقسيم مي شوند. وظيفه اين قسمت جداسازی نيشکر از ضايعات ھمراه آن است .

– جداكننده ي اوليه : اين نوع از جداکننده ھا دارای پروانه ھايی ھستند که در ھردقيقه 130 دور می چرخند و با عمل دميدن خارو خاشاک موجود بر نی ھا را از آنھا جدا می کنند .

– جداكننده ثانويه : اين قسمت نيز شامل يك بادبزن ھيدروليكي است كه درون کلاهکی پلاستیکی در انتھای دماغه نيشكر جای دارد و با عمل دميدن، ضايعات انتھايی را از نی ھا جدا کرده و به زمين انتقال می دھد .

– سيستم باالبرنده : اين سيستم از چند سری غلطك به ھمراه چرخ و زنجير و نقاله تشكيل می شود و وظيفه آن انتقال مواد است. اين قسمت بدليل معلق بودن و تحمل وزن زياد درھوا، بسيار سخت ومحكم

است و قطعات آن به صورت يكپارچه به يكديگر متصل شده اند. بالابر در ھر دقيقه در حدود ده تن از نی ھای بريده شده را نزديک به پنج متر از سطح زمين بلند مي كند. جھت بالابرھا قابل تنظيم است و می تواند راست ريز يا چپ ريز باشد. علاوه براين بالابرھا از نظر ارتفاع نيز قابل تنظيم ھستند .

 

ماشينھای برداشت پنبه

پنبه گياه غوزه ای است که درون آن الياف قرار دارد .پس از رسيدن کامل پوشيده غوزه چھاريا چند شکاف برمی دارد . از آنجائيکه غالبا تمام بوته ھای پنبه به طور ھمزمان نمی رسند، برای چيدن الياف از غوزه ھا ، بايد چند بار در مزرعه رفت و آمد کرد و ھر بار غوزه ھايی که باز شده اند را برداشت نمود .

ماشين ھای برداشت پنبه دو دسته ھستند :

الف – پنبه چين ھا: اين ماشين ھا فقط الياف را از غوزه جدا می کنند .ماشين آنھا از نوع سوار است که يک پا بند استوانه عمودی دوار دارد که روی آن چندين سوزن بنام انگلشتی به صورت زيگزال تعبيه شده اند . درحين چرخش استوانه ھا، انگشتی ھا در غوزه ھا فرو می روند و پنبه را ازداخل آن بيرون می آورند و سپس از انگشتی ھای ميان صفحات استوانه ای شکل عمودی به نام پنبه گير عبور می دھند. پس از آن پنبه ھا گرفته شده وآنگاه به طرف سبد يا ظرف پنبه ھدايت می شوند و در ادامه چرخش انگشتی ھا پنبه ھا ازاستوانه ديگری بنام تميز کن که صفحاتش ھميشه مرطوب است می گذرد تا بقايای پنبه چسبيده نيز پاک شود .

ب – غوزه چين ھا: غوزه را به ھمراه پنبه ھای محتوی آن توسط ماشين از بوته ھا جدا می کند.

ساختمان ماشين :

– ھادی: در قسمت جلو ماشين قراردارد که ساقه را بلند کرده و بطرف ماشين ھدايت ميکند.

– غوزه چين: در پشت ھادی قرار دارد و از نوع انگشتی و يا غلطکی است.

– تميزکن و تفاله: به صورت صفحه سوراخ دار درزيرچرخھای انگشتی دارقرارگرفته است که محصول برروی آن می ريزد و پس از جدا شدن ناخالص ھای آن، پنبه تميز به داخل بارکش يا مخزن می رود.

در غوزه چين تنظيم غلطک ھا اھميت زيادی دارد . اگر فاصله بين تيغه و غلطک و يا فاصله بين دو غلطک زياد باشد غوزه چيده نمی شود و اگر فاصله کم باشد، ساقه برگ وارد ماشين می شود . اين فاصله بوسيله اھرمی که در نزديک راننده قرار دارد قابل تنظيم است .

سرعت مناسب ماشين نيز به پر پشتی و يا کم پشتی محصول بستگی دارد .سرعت متوسط با ماشين يک رديفه بين يک تا دو و نيم ھکتاردر ساعت است .

 

ماشينھای برداشت ميوهھا

بيشتر آن دسته از ميوه ھا به روش ماشينی برداشت میشوند كه در كارخانه ھای كنسروسازی مورد فرآوری قرار می گيرند . اين نوع از برداشت کمک شايانی به کاھش ھزينه چيدن ميوه ھايی ھمچون گیلاس و آلبالو و آلو می کند .

ماشين ھايی كه برای برداشت ميوه ھا به كار میروند دو دسته ھستند :

دستگاهھای ارتعاش دھنده يا لرزا و دستگاه ھای جمع کننده . از ماشين ھای ارتعاش دھنده با دور يکھزار چرخش در ثانيه برای برداشت ميوه ھايی ھمچون زيتون گردو و بادام استفاده می شود . بايد توجه داشت حد اکثر مدت زمان

استفاده از اين دستگاه در ھر بار بين سه تا پنج دقيقه است . مطلوب ترين لرزش ھر درخت بين ده تا پانزده ثانيه در ھر بار است .استفاده ازدستگاهھای لرزا،ھنگامی به طور كامل مؤثر است كه جمعآوری ميوه نيز به خوبی انجام شود. برای اين منظور، از پارچه يا پلاستیك استفاده میشود، كه به وسيله چارچوبی، در زير درخت، نگه داشته میشوند تا ميوه ھا روی آنھا بريزند.گاھی اين چارچوب با وسايل ھيدروليكی كه روی تراكتور سوار شده قابل جابه جايی است تا در جای مناسب قرار گيرد. اخيرا برای اين كار از تشك ھايی كه با ھوا پر میشوند نيز استفاده میشود .

در حال حاضر، ماشينھای برداشت برای برخی از گياھان دانه ريز مانند تمشك و ريب انگور يا انگور فرنگی و برخی از انواع انگورمعمولی نيز به كار میروند. برای نمونه در برداشت ماشينی ريب انگور لازم است كه گياھان روی خط ھايی به فاصله 270 سانتيمتر كاشته شوند. در ھنگام برداشت تراكتور با سرعتی حدود 800 متر در ساعت حركت میكند و ميوه ھا را ھمراه با مقداری از برگھا برداشت كرده و در داخل ماشين به يك دستگاه جدا كننده میفرستد. ميوهھا، پس از جدا شدن، درون جعبه بسته بندی میشوند .

نكته ای كه بايد در مورد برداشت ماشينی ميوه ھا به آن توجه كرد اين است كه اين كار بايد ھمراه با برنامه ھای به نژادی ميوه ھا صورت گيرد تا ھم ميوه ھا يكنواخت رسی داشته باشند و ھم پوست آنھا در برابر برداشت ماشينی پايداری کرده و آسيب نبيند .

 

ماشينھای برداشت سبزی ھا

يکی ازاصلی ترين ھزينه ھای کشت سبزی ھا ھزينه برداشت دستی آنھا است .در مورد بيشتر سبزی ھا برداشت ماشينی فقط ھنگامی امكان پذير است كه برداشت گياه دريك مرحله ممکن باشد . اين فرايند سبزی ھايی را شامل می شود كه محصول آنھا يكنواخت رس باشد. ارقامی از جمله نخود فرنگی، لوبيا سبز و كلم بروكلی به ھمين منظور به نژادی شده اند تا بتوان آنھا را با ماشين برداشت کرد.

دستگاه برداشت نخودفرنگی : ازاين دستگاه برای برداشت نخود فرنگی ھايی كه يا برای كنسروکردن و يا منجمد كردن به کارخانه فرستاده می شوند ، استفاده میشود. عملکرد اين دستگاه بدين شکل است كه ابتدا گياه بريده شده وسپس به وسيله يك لودر،به داخل ماشين برده می شود تا درآنجا وارد مرحله جدا كردن بشود .

با ايجاد تغييراتی در آن می توان اين دستگاه را برای باقال نيز به كار برد. ماشينھای برداشت مشابھی نيز برای برداشت لوبيا، كلم و اسفناج طراحی و ساخته شده اند .

 

ماشينھای درجه بندی

ماشينھای درجهبندی ماشين ھايی ھستند كه برای محصول ھای باغبانی به كارمیروند و از ماشين ھای بسيار ساده تا ماشين ھای بسيار پيچيده را شامل میشوند .

روش كار اکثرآنھا به دو صورت است :

الف- ماشينھايی كه ازروی اندازه، درجه بندی میكنند:دراين دسته ازماشين ھا،صفحه ھای سوراخداری وجود دارند كه ازابتدا تا انتھای آنھا اندازه سوراخھا به تدريج بزرگترمیشود. بنابراين ابتدا به ترتيب ميوه ھای كوچكتر و سپس ميوه ھای بزرگتر فرو ريخته و درجه بندی میشوند .

ب- ماشينھايی كه از روی وزن، درجه بندی میكنند: در اين دسته از ماشينھا ميوه ھا از روی دريچه ھايی كه ھركدام با فشارمعينی بسته شدهاند میگذرند وھنگامی كه وزن ميوه ازفشار دريچه بيشترشود دريچه باز شده و ميوه به درون جعبه ای كه زير آن است می افتد .

  ماشين ھای شستشو وماشين ھای خنك كننده سبزی ھا

در سطوح محدود و کوچک امکان شستن سبزی ھا به وسيله شلنگ و يا شستن آنھا در ظرفھای آب وجود دارد اما درسطوح بزرگ ماشين ھای مخصوصی برای شستشوی محصولات مختلف ساخته شده اند. در استفاده از اين ماشين ھا توجه به محصول و مقدار آب موجود برای شستشو اھميتی ويژه دارد .

اين ماشينھا از سه قسمت تشکيل شده اند :

– قسمت اول : آب با فشار روی سبزی ھا پاشيده می شود.

– قسمت دوم : شامل وسايلی است كه سبزی ھا را در آب زير و رو می كند .

– قسمت سوم : سبزی را شسته و بيرون میدھد .

در برخی از اين ماشين ھا، سبزی ھا درھمان ابتدا وارد يك تانك آب میشوند ودر برخی ديگر، سبزی ھا پس از شستشو، از روی صفحه ای عبور داده میشوند تا بتوان سبزی ھای خراب را ازآنھا جدا ساخت. برای جلوگيری از پلاسيده شدن سبزی ھای تازه و رساندن آنھا به بازارھای دوردست لازم است آن ھا را خنك كرد .

دو روش برای خنک کردن سبزی ھای تازه وجود دارد :

– برروی سبزی ھا آب سرد پاشيده می شود.

– سبزی ھا در آب سرد فرو برده میشوند .

گاھی نيز سبزیھا ابتدا بسته بندی شده، و سپس وارد دستگاهھای سرد كننده میشوند تا به مدت پانزده دقيقه در آب سرد نگه داشته شده و دمای آنھا به چھار تا پنج درجه سلسيوس برسد .

 

ماشينھای بسته بندی

ماشينھای بسته بندی دو گروه ھستند :

گروه اول – ماشين ھايی كه سبزی ھای منجمد شده را به مقدار مشخص وزن كرده، درون كيسه ھايی قرار داده و سپس سر كيسه ها را میبندند .

گروه دوم – ماشين ھايی كه ميوه ھا و سبزی ھا را در پلاستيك يا سلوفان میپيچند .در برخی از بسته بندی ھا، ابتدا محصول در ظرفھای آلومينيومی و يا پلاستيكی قرارمی گيرد و سپس روی آنھا با پلاستيك يا سلوفان پوشانده میشود.

 

 

تراکتورھای چند منظوره

 

در بعضی از موارد، مانند كشت سبزی ھا، می توان ازماشين ھايی كه در زراعت ھای ماشينی گسترده يا محدود به کارمی روند استفاده کرد .دراين موارد استفاده ازتراكتورھای چند منظوره که می توان آن ھا را براي شخمزدن، بذر پاشی، عمليات كاشت، داشت و برداشت وھمچنين ترابری مورد استفاده قرار دادرايج است .

در كشت ھای مزرعه ای معمولا تراكتورھای ھيدروليكی سبك وزن چھار چرخه ای با حداكثرعرض 180 سانتيمتر به کار گرفته می شوند. با اين نوع تراكتور میتوان محصول ھای خطی را با فاصله ده سانتیمتراز يکديگر كاشت، مشروط بر آنکه در خارج از حد خطوط كاشتی كه تراكتور انجام میدھد فاصلهای برای چرخھای تراكتوردرنظر گرفته شود.ضرورت رعايت فاصله اين رديف ھا در مزارعی كه درآنھا ھويج كشت شده و وجين علفھای ھرز آنھا با استفاده از علفكش و يا ماشين انجام میشود، نمايان می شود .

تراکتورھای باغی در عمليات باغبانی کاربرد گسترده ای دارند . اين تراكتورھا غالبا بسيار كوچك بوده و قدرت برخی از آن ھا كمتر از ده قوه اسب بخار است . به اين تراکتورھا می توان خيش ھايی وصل کرد تا زمين را در عرضی محدود از دو سو زير و رو كرده و ھمزمان در فضايی کوچک دور بزنند. به اين تراكتور می توان وسيله ھای باغی ديگری نيز اضافه کرد كه تنھا در يك سوی تراكتور به طرف بيرون قرار می گيرند تا با آن ھا بتوان تا حد امکان به درخت نزديك شده و خاک را زير و رو كرد.

ماشين ھای تھيه بستر

خاك ورزی مجموعه كارھايی را شامل می شود که طی آنھا شرايط خاك به گونهای تغيير میکند كه برای رشد گياه مناسب باشد.

ھدفھای اصلی تھيه بستر بذر عبارتند از:

الف) مناسب كردن ساختار خاك

ب) كنترل رطوبت خاك

ج) از بين بردن علفھای ھرز

د) زيرخاك كردن بقايای گياھی و مواد زائد ديگر و آميختن كود با خاك

ه) كنترل آفات

 

اساسی ترين مرحله تھيه بستر، شخم زدن است که درآن لایه زيرين خاک به سطح زمين آورده می شود تا در برابر عوامل تخريب قرار گيرد. از طرف ديگر با شخم زدن کود و پس ماندھای گياھی که در سطح خاک قرار دارند در درون خاک که محيطی مناسب برای پوسيده شدن است قرار می گيرند .

برای آماده کردن بستر بذر- زیر و رو کردن زمین، نرم کردن خاک، جمع آوری و ریشه ها و قطعه های با قیمانده روی سطح خاک، آمیختن کود و با خاک پوشاندن بذر- می توان از وسایلی مانند کولتیواتور و انواع کلوخ شکن و یا ترکیبی از آن ها استفاده کرد.

بذر پاش ها

بذرکارها به سه دسته تقسیم می شوند.

-بذر افشان های درهم

-بذر کارهای خطی یا خط کار

– کپه کارها

 

 

 

الف: بذر افشان های درهم

این دسته از بذر کارها بذرها را به طور پراکنده و درهم می پاشند. این کار با برداشتن لوله سقوط بذر  افشان ردیفی انجام می شود.در زیر سوراخ ها بین جعبه  بذر و زمین یک صفحه چوبی قرار دارد تا در هنگام بذرکاری دانه ها پس از خروج از مخزن به طور یکنواخت پراکنده شوند. مزیت این بذر کار نسبت به بذر افشانی دستی در پخش بذر بطور یکنواخت با نظم و سرعت بیشتر و صرف نیرو هزینه کمتر است.این نوع از بذر افشان ها پس از پاشیدن بذر بر روی زمین آن را نمی پوشانند و به همین دلیل به آنها زنجیر یا چوب با هرس متصل می شود تا بذر را زیر خاک کنند.در برخی از بذر افشان های درهم بر روی تخته چوب در زیر سوراخ های سقوط بذر بوده و باعث می شود که بذر در هنگام ریختن بر روی آنها به شکل بهتری به اطراف پراکنده روی زمین پخش شود و از آنجائیکه تخته چوب به شکل مورب نصب شده و ماشین هم درحال حرکت است بذرها بین تخته چوب و برجستگی ها باقی نخواهند ماند.

 

 ب: بذر کارهای ردیف کار

این دسته از بذر کارها ابتدا شیارهایی در زمین باز کرده و بذرها را مسلسل وار به داخل این شیارها می ریزند و پس از آن روی بذرها را می پوشانند. دسته ای از این ماشین ها به وسایلی مجهز هستند که به کمک آنها می توان عمق کاشت و فاصله ردیف ها را تغییر داده و مقدار بذر در واحد سطح را نیز تنظیم کرد.

 

ج: بذر کارهای کپه ای

در کپه کاری همانند ردیف کاری بذرها بر روی یک خط اما با فاصله معین از همدیگر کاشته می شوند.این دستگاه ها در زمان کاشت بذر در زمین شکاف ایجاد کرده و در هر محل چندین بذر می ریزد.

ساختمان کپه کارها نیز مشابه ردیف کارهای معمولی است و از قسمت های زیر تشکیل می شود:

شاسی

مالبند

چرخ های حامل

صندوق یا مخزن بذر

سوراخ های خروجی

بهم زن ها

مقسم ها

دستگاه انتقال حرکت

لوله های سقوط

شیار باز کن ها

وسایلی که روی دانه را می پوشانند

وسایل تنظیم کننده

کلاچ

خط کش-مارکر

 

دسته بندی بذر کارهای کپه ای

 

بذر کارهای کپه ای در دو گروه طبقه بندی می شوند.

 

 

الف- از نظر تعداد ردیف کاشت که خود سه دسته هستند:

–  بذر کارهای کوچک یک ردیفی یا دو ردیفی که اکثرا در سبزی کاری ها و مزارع آزمایشی استفاده می شوند

–   بذر کارهای متوسط سه و چهار ردیفی که با نیروی حیوان یا از طریق اتصال سه نقطه تراکتور به کار می افتند و در مزارع نسبتا بزرگ مورد استفاده قرار می گیرند.

–  بذر کارهای بزرگ که پنج ردیف و بیشتر دارند و به وسیله تراکتور به کار می افتند و در زراعت ها و مزارع بزرگ مورد استفاده قرار میگیرند.

 

ب- از نظر تجهیزات :

این دستگاه ها هم  زمان با بذر کاری کود پاشی نیز می کنند.این دسته از ماشین ها بذر کار مرکب نام دارند.

 

 

-بذر کارهای مرکب یا بذر کارهای کپه ای توام با کود پاش:

 

این بذر کارها به تعداد هر صندوق بذر همان تعداد مخزن برای کود دارند.به دلیل بالاتر بودن مصرف کود صندوق آن بزرگ تر از صندوق بذر است.وسایل توزیع کود مشابه وسایل توزیع بذر است و گاهی کود مسلسل وار ریخته  می شود. کودهایی که توسط این نوع بذر کارها پخش می شوند از نوع کود شیمیایی است.

در کاشت سبزی ها می توان انواع بذر پاش هایی که در آنها فاصله ردیف ها و مقدار بذر برای کشت قابل تنظیم بوده و عمدتا در زراعت های گسترده مورد استفاده قرار می گیرند را به کار برد.در برخی از انواع این بذر پاش ها هشدار دهند های الکترونیکی کار گذاشته شده است که کم ریخته شدن بذر به درون مخزن ویا خالی شدن مخزن از بذر را با نواخت صدای سیرن اطلاع میدهد. انواع این بذر پاش ها عبارتند از:

 

بذر پاش چمن:

 

بذر پاش های مخصوصی برای پخش کردن بذر انواع چمن ها بر روی بستر کاشت طراحی و ساخته شده اند.به دلیل ریز بودن بذر چمن این بذر پاش ها  بذر را تا عمق یک  تا دو سانتیمتر در خاک  فرو برده و سپس خاک را غلتک می کنند.از ماشین های کود پخش کن نیز می توان برای کاشت بذر برخی از انواع چمن استفاده کرد.

 

بذر پاش سبزی های ریشه ای  

برای کاشت بذر سبزی های که ریشه ای هستند از بذر پاش هایی استفاده می شود که از لحاظ عملکرد با بذر پاش های معمولی تفاوت دارند. این ماشین ها دو دسته هستند:

الف – ماشین هایی که چند بذر را باهم می کارند.

ب  – ماشین های که فقط یک بذر را می کارند.

 

خیش بذر پاشی

یکی از دستگاه هایی که در روش بذر پاشی مستقیم بر زمین مورد  استفاده قرار می گیرد خیش بذر پاشی است.این دستگاه بذر را بوسیله خیشی که روی ماشین سوار است و دندانه هایی کوتاه دارد بر روی زمین پخش می کند. اندازه این دندانه ها طوری محاسبه شده است که به سطح زمین صدمه کمتری می زند.

 

دستگاه کارنده غده سیب زمینی

 

ماشین های ژوخه کار سیب زمینی دو دسته هستند:

الف) ماشین های نیمه خودکار: مزیت این ماشین توزیع مناسب غده های سیب زمینی با کمترین آسیب به آنها است. در این ماشین غده ها توسط کارگری که در پشت تراکتور مینشیند در دستگاه قرار گرفته و کشت می شوند.

 

ب)  ماشین های خودکار: در این ماشین ها غده های سیب زمینی از یک ناودان بالا کشیده شده و سپس درون ظرف خاصی قرار می گیرند. این دستگاه در زمان کاشت غده ها  را در محل کاشت آنها قرار می دهد.مزیت این دستگاه توانایی آن در اصلاح و رفع اشکال در صورت هم زمان شدن افتادن دو غده در یک محل کاشت و یا عدم افتادن غده در محل کاشت است.

 

سرعت کار ماشین های کاشت سیب زمینی به عوامل زیر بستگی دارد: 

 

-سرعت کارگر:اگر کارگر با سرعت زیادتری سیب زمینی ها را به توزیع کننده داده و یا در لوله سقوط بیندازد به همان نسبت ماشین توسط تراکتور  تندتر حرکت می کند.

 

-تعداد کارگر: بعضی از ماشین های کاشت سیب زمینی کار برای هر ردیف دو صندلی تعداد کارگر در نظر گرفته اند بنابراین سرعت کاشت تقریبا دو برابر می شود.

 

-فاصله کاشت: اگر فاصله کاشت بیشتر باشد سرعت ماشین هم بیشتر خواهد بود.

 

-هموار بودن زمین : عامل بسیار موثری در کیفیت کار نده است.

 

 

ساختمان ماشین سیب زمینی کار

 

ماشین سیب زمینی کار را معمولا دو یا سه یا چهار ردیفه می سازند که از قسمت های زیر تشکیل می شود:

شاسی

مخزن سیب زمینی

موزع- تقسیم کننده

لوله سقوط

شیار باز کن

خاک دهنده

 صندلی

چرخ متحرک

چرخ حامل

مالبند

علامت گذار

 

-شاسی:اسکلت بندی ماشین سیب زمینی کار است و معمولا از ناودانی های شماره ده تا بیست تشکیل شده است.

 

– مخزن سیب زمینی:سیب زمینی ها برای کاشت در این مخزن ریخته می شوند. گنجایش آن حدود چهل سانتی متر مربع است.

 

-موزع:موزع- تقسیم کننده- خود بر سه نوع است: افقی- چنگک دار- زنجیری پیاله دار

 

– لوله سقوط: دارای شکلی استوانه ای از جنس پلاستیک و قابل انعطاف است.در برخی از انواع سیب زمینی کارها برای هر ردیف یک لوله سقوط در نظر گرفته شده و جهت جلوگیری از ضربه خوردن به جوانه سیب زمینی این لوله شیب دار است.

 

– شیار باز کن: این قسمت از دو صفحه فلزی محکم که از قسمت جلو  بهم متصل هستند و تشکیل زاویه ای که عرض شیاری حدود هفت و نیم تا ده سانتیمتر ایجاد میکنند تشکیل شده است.

 

-پوشاننده بذر: این قسمت بعد از شیار باز کن و لوله سقوط قرار دارد که علاوه بر عمل خاک دادن روی سیب زمینی پشته هم می سازد.نوع دیگر خاک دهنده نهر کن است که در فاصله بین دو ردیف کشت قرار می گیرد.

 

– صندلی : محل نشستن کارگرکه درمدل خودکار جھت کنترل سيستم و درمدل نيمه خود کار جھت توزيع سيب زمينی تعبيه شده است .

 

– چرخ محرک : عامل جابجايی ماشين سيب زمينی درمزرعه وبه حرکت در آوردن سيستم توزيع است.

 

– چرخ حامل : در بعضی از انواع چرخ حامل نيز وجود دارد .

 

– مالبند : اتصال دھنده بين نيروی کششی و ماشين بوده ومعمولا از جھت ھای افقی وعمودی و طولی قابل تنظيم است .

 

– علامت گذار : بعضی از ماشين ھای سيب زمينی کار مجھز به اين قسمت ھستند .

 

 

ماشين ريشهچه کار چغندرقند

 

توانايی اين ماشين در کاشت ريشه چه ھا درفاصله بين رديف ھای 65 سانتی متری وفاصله بين بوته ای 50 سانتی متری است.  با استفاده از اين ماشين می توان عمق کاشت را تنظيم کرده و ريشه چه ھا را به طور عمودی در خاک قرارداد . کشت رديفی امکان استفاده از ساير ماشين ھای عمليات زراعی را در مراحل داشت و برداشت فراھم می نمايد . تراکم ريشه چه ھای کاشته شده در روش دستی به طور متوسط بيست ھزار عدد ريشه چه درھکتار است، در حالی که اين رقم با استفاده از ماشين ريشه چه کار به بيست و ھشت ھزار ريشه چه در ھکتار قابل افزايش است .

 

ساختمان و طرز کار ماشين

 

ماشين ريشه چه کار به صورت نيمه اتوماتيک و دو واحدی ساخته شده است و قابل اتصال به انواع تراکتور ھای معمولی است. اين ماشين از قسمت ھای شاسی، چرخھای حامل، مخزن ريشه چه، کارنده ريشه چه، شيار بازکن، شيار ُپرکن،چرخ ھای فشاردھنده، سيستم انتقال نيرو وصندلی تشکيل شده است.

طرز کار ماشين به اين ترتيب است که بر روی ھر واحد کارنده ماشين يک نفر کارگر قرار می گيرد. زمانی که تراکتور به سمت جلو حرکت می کند، شيار بازکن در عمق تنظيم شده شيار ايجاد می کند. در اين ھنگام کارگر ريشه چه را از مخزن برداشته و در بين دستک ھای کارنده قرار می دھد. بايد دقت کرد ريشه چه را طوری در بين دستک ھا قرار داد که برگچه ھای انتھايی ريشه چه در بين دستک ھای کارنده واقع شود. به تناسب پیشروی تراکتور، دستک های کارنده نیز می چرخند.

زمانی که ريشه چه در داخل شيار قرار گرفت، دستک ھای ريشه چه گير از ھم باز شده و ريشه چه در داخل شيار رھا می شود. شيار ُپرکن ھا بعد از قرارگرفتن ريشه چه در شيار، خاک اطراف ريشه چه را جمع کرده و روی آن را پوشانده و پشته ايجاد می کنند. پس از اين کار دو عدد چرخ فشار دھنده که تحت زاويه در دو طرف ريشه چه حرکت می کنند، خاک را به اطراف ريشه چه می فشارند.

 

کاربرد و تنظيم ماشين

 

پس از بستن ماشين به تراکتور، فاصله بين رديفی، فاصله بين بوتهای و عمق کاشت تنظيم می شود. تنظيم عمق کاشت به وسيله چرخ ھای حامل در طرفين ماشين و بازوی وسط تراکتور صورت می گيرد. ھر واحد کارنده به وسيله يک عدد کرپی به تولبار بسته می شود. با تغيير محل کرپی در روی تولبار فاصله بين رديفی تنظيم می شود. برای تنظيم فاصله بين بوته ھا می توان ازچرخ زنجيره ھايی با قطرھای متفاوت استفاده کرد. برای راه اندازی ماشين بر روی ھر واحد کارنده يک کارگر ماھر قرار می گيرد. کارگر ريشه چه ھا را يکی يکی از مخزن ريشه چه برداشته و در بين دستک ھای کارنده قرار می دھد. در زمان کار، يک کارگر ديگر نيز برای حمل ريشه چه از سر مزرعه تا محل دستگاه و پر کردن مخزن ماشين مورد نياز است.

 

ماشين ھای نشاءکار

ماشين ھای نشاء کار يکی ديگر ازماشين ھای کاشت ھستند که به وسيله آنھا می توان گياھانی مانند گوجه فرنگی برنج بادمجان … که در خزانه کاشته شده اند را بيرون آورده و در زمين اصلی کاشت.

 

  ماشين ھای نشاءکار به دو گروه دستی و خودکار تقسيم می شوند :

 

الف) ماشين ھای نشاء دستی – در اين دسته از ماشين ھا کارگری که در پشت آنھا می نشيند يک نشاء رابه درون جوی کوچکی که توسط ماشين با عمق و پھنای متناسب ايجاد شده است می اندازد و پس از آن يک جفت چرخ فشار گياه را در زمين مستقر کرده و خاک اطراف آن را محکم می کند. در اين حالت دو کارگر ھرکدام يک خط را می کارند و کارگری که در وسط نشسته است نشاء را به دست آنھا می دھد. سرعت اين ماشين ھا بين يک تا دو کيلومتر در ساعت است.

ب) ماشين ھای نشاء خودکار – در اين دسته از ماشين ھا کارگر نشاء را روی يک سينی و يا ميان ديسک ھای پلاستيکی قرار می دھد تا نشاء ھا به شکل خودکار کاشته شوند. سرعت نشاء کاری در اين ماشين ھا بيشتر از ماشين ھای دستی است و با استفاده از آنھا می توان برای ھررديف نشاء کاری از چند کارگراستفاده کرد. اين ماشين ھا قابليت نصب وسيله ھايی را دارند که به کمک آنھا می توان قبل ازفشرده شدن خاک اطراف گياه به آن مقداری آب افزود.

ساختمان يک ماشين نشاء کارازقسمتھای زيرتشکيل ميشود:

 

شاسی : اسکلت بندی ماشينی است که تمام قطعات دستگاه روی آن نصب شده است .

مخزن يا جعبه : در اين قسمت نشاءھا چيده شده و سپس در اختيار موزع قرار می گيرد .

صندلی : محلی است که نشاء کار روی آن مستقر می شود .

کفشک شيار باز کن : وسيله ای است که با عبور ازميان خاک شياری برای کشت نشاء باز می کند . عرض و عمق اين شيار به طرح کفشک بستگی دارد.

موزع: اين وسيله مخصوص توزيع صحيح نشاء ھا است . بعضی از نشاءکارھا نشاء را به صورت دستی در شيار باز شده کاشته و خاک دور آن را فشار می دھند و دربعضی ديگر نشاء جھت کاشت به مقسم داده می شود. موزع ھا به شکل ھای مختلف ساخته می شوند . بعضی از موزع ھا به شکل حرف وی ھستند که تحت فشار فنری قرار داشته وھر يک به شکلی نگھدارنده انجام وظيفه می کنند و کارگر نشاء کار نشاء را دريکايک انبرک ھا قرار داده تا در رديف مربوط به خود کاشته شود . ھر نگھدارنده نشاء جھت جلوگيری از صدمه به نھال نشاء دارای پوششی لاستيکی است .

 

موزع ھا دو نوع ھستند :

– موزع صفحه لاستيکی يا پلاستيکی : اين نوع موزع ازدو صفحه مدورتشکيل شده است که می تواند حول يک محور بچرخد. اين دو صفحه طوری مقابل ھم قرارگرفته اند که با ھم زاويه تشکيل می دھند. کارگر نشاء را از ريشه گرفته و ساقه و برگ را در بين اين دو صفحه پلاستيکی قرارمی دھد و سپس نشاء بوسيله صفحه تا نزديکی سطح زمين حمل شده و درنھايت اين دوصفحه از ھم باز شده و نشاء در شيار قرار می گيرد.

 

موزع وی شکل : اين نوع از مقسم ھابه صورت چنگالی ھستند که وارد صندوق نشاء رديف خود شده وبا دھانه چنگالی مانندخود چند نشاء را گرفته و با خود حمل کرده ومی کارند. دراين فرايند يک کارگر نشاءھا را در صندوق رديف می کند .

 

– پوشاننده : به صورت دو چرخ مايل در دو طرف نشاء قرار می گيرند تا خاک اطراف نشاء پوشانده و آن را محکم کنند .

 

– مخزن آب : در بعضی از ماشين ھای نشاء کار برای آبياری نشاء ھای کاشته شده مخزنی که مجھز به يک شير است روی دستگاه نصب می کنند تا به اين وسيله نھال را آبياری کند.

ماشين ھای کود پخش کن

 

کود دھی عبارت است از افزودن مواد آلی يا شيميايی به خاک جھت افزايش حاصلخيزی آن .

 

  کود دھی ماشينی به روش ھای زير انجام می شود:

 

الف – پخش کردن يا قرار دادن کود مايع يا جامد در سطح و يا زير خاک

 

  ب – تزريق مايع يا گاز حاصلخيز کننده در خاک قبل از کاشت

 

ج – افزودن کود جامد به خاک درزمان کاشت – کود درمجاورت بذر و يا درتماس با بذرقرارمی گيرد.

 

  د – افزودن کود به خاک در زمان داشت يا رشد گياه

 

کودپخش کن ھا ماشين ھايی ھستند که کود را با حداکثر يکنواختی در سطح خاک پخش می کنند.

 

کودی که برای افزودن به خاک مورد استفاده قرار می گيرد بايد از ويژگی ھای زير برخوردار باشد :

 

  الف – فاقد قطعه ھای درشت باشد تا راه توزيع کود در دستگاه مسدود نشود

 

  ب – مرطوب و چسبنده نباشد

 

يکی ازروش ھای پخش کود تزريق آن درخاک به شکل مايع يا گازاست .

 

ابزارھايی که برای اين منظور با اتصال به تراکتورمورد استفاده قرار می گيرند عبارتند از:

 

– تانکرھای مخصوص حمل کود مايع

 

– مخزن ھای نگھداری يا انبارکردن موقت کود مايع

 

– کودپاش ھای مخصوص جھت پاشيدن کود درسطح خاک و يا تزريق آن در زير خاک

 

مقدار کود افزوده شده به خاک به سرعت تراکتور اندازه شيپوره خروج کود و فشار پمپ بستگی دارد. در مورد کودھای دامی علاوه بر لودرھا و تريلرھای حمل کود به مزرعه و وسايل مکانيکی تميزکننده محل نگھداری دام ھا ماشين مخصوصی برای پخش کردن کود طراحی شده است که کود را خرد کرده و سپس آن را به استوانه ديگری که عرض بيشتری از ماشين دارد می ريزند تاروی زمين پخش شود.

در نوع ديگری از ماشين ھای پخش کننده کود دامی گردش يک استوانه پره دار در ميان کودھا باعث پخش شدن آن بر روی زمين می شود .

 

ماشين ھای داشت

 

ماشين ھای داشت ماشين ھايی ھستند که در طول زمان پرورش محصول مورد استفاده قرار می گيرند.

 

اين ماشين ھا در عرصه باغبانی به گروه ھای زير تقسيم می شوند :

– کولتيواتورھا : ازاين ماشين ھابرای حذف علف ھای ھرزاستفاده می شود. نوع خاصی ازاين دستگاه وجين کن چرخان نام دارد که دارای چرخ ھايی با دندانه ھای انحنا دار است و درحذف علف ھای ھرز و زير و رو کردن لایه ھای فوقانی خاک مورد استفاده قرار می گيرد .

 

وجين کن ھا : کولتيواتورھای موتوری که با دست کنترل و ھدايت می شوند برای حذف علف ھای ھرز ميان رديف ھا و شکستن سله خاک مورد استفاده قرار می گيرند . از تراکتورھای باغی نيزمی توان در صورت مجھز کردن آنھا به يک يا چند تيغه برای وجين کردن باغ استفاده کرد. راه اندازی اين تيغه ھا در ھنگام توقف تراکتور به وسيله کالچ مخصوص امکان پذير است .

چمن زن ھا : با نصب تيغه ھا در جلوی کولتيواتورھای کوچک می توان از اين ماشين ھا به عنوان ماشين چمن زنی برای سطح ھای کوچک استفاده کرد. چمن زنی سطح ھای بزرگ توسط تيغه ھای بزرگی که بر روی تراکتور حمل می شوند صورت می گيرد. در اين تيغه ھا کاردھای متحرک و لبه تيز که قابليت جايگزينی يا تيزشدن را دارند وخود از انگشتی ھای لبه تيزمی گذرند باحرکت رفت وبرگشتی علف ھا و چمن ھا را قطع می کنند .

 

ماشين ھای چمن زنی کوچک دو دسته ھستند :

 

الف – ماشين چمن زنی چرخی : اين نوع از ماشين ھا برای زدن چمن ھای کوتاه و انواع چمن ھای رونده مناسب ھستند . تيز کردن تيغه ھای اين ماشين ھا با وسايل معمولی امکان پذير نيست .

 

ب – ماشين چمن زنی چرخان : اين نوع از ماشين ھا برای زدن چمن ھای بلند و ھمچنين چمن ھايی که در نزديکی درختان و ياموانع ديگر رشد کرده اند مناسب ھستند . تيز کردن تيغه ھای اين ماشين ھا با وسايل معمولی ميسر است .

 

شعله افکن ھا

در مزارع کشاورزی از شعله افکن ھا غالبا برای از بين بردن علف ھای ھرز درقسمت ھايی که گياھان سوراخ دارچند ساله درون خاک زمستان گذرانی می کنند استفاده می شود. کاربرد ديگر آنھا سوزاندن بقايای گياھی محصولات جھت کنترل آفات و بيماری ھا است .شعله افکن ھای کوچک درمزارع کوچک و شعله افکن ھای وصل شده به تراکتور درمزارع بزرگ کاربرد دارند . پرتاب آتش بر روی علف ھای ھرز با زاويه چھل و پنج درجه صورت می گيرد و تا زمانی ادامه می يابد که برگ ھا درجا پيچيده شده و بسوزند . با توجه به کيفيت نتيجه کار عمل شعله افکنی می تواند تا پنج بار نيز تکرار شود .

 

سم پاش ھا

 

سم پاش ھا دستگاه ھايی ھستند که در باغبانی برای افشانه کردن حشره کش ھا قارچ کش ھا و علف کش ھا مورد استفاده قرار می گيرند و در دو گروه دستی و موتوری تقسيم بندی می شوند .

 

الف – سم پاش ھای دستی : ازاين سم پاش ھامعمولا برای سم پاشی سطوح کوچک وگياھان بوته ای ودرختی تا ارتفاع بين سه تاچھار متراستفاده می شود .حمل آنھا بر روی دوش کارگراست .اين سم پاش ھا خود دو نوع ھستند.

نوع اول سم پاش ھايی ھستند که بايد در مخزن آنھا به کمک تلمبه چھار تا پانزده اتمسفر فشار ايجاد کرد تا بتوان سمپاشی را انجام داد. ظرفيت اين سمپاش ھا بين دوازده تا پانزده ليتر است و از آنجائيکه فاقد ھمزن ھستند نمی توان در آنھا از سموم ته نشين شونده استفاده کرد . نوع دوم سم پاش ھايی ھستند که در کنار مخزن آنھا دسته مخصوصی قرار دارد و کارگر برای ايجاد فشار الزم تمام مدت تلمبه می زند . اين نوع ازسم پاش ھا دارای يک ھمزن ھستند که کارگر در حين سم پاشی برای جلوگيری از ته نشست سم آن را حرکت می دھد .ظرفيت اين دستگاه ھا بين پانزده تا بيست ليتر است .

 

ب – سم پاش ھای موتوری : اين دسته از سم پاش ھا معمولا بر روی چرخ قرار گرفته اند .ظرفيت آنھا بين پنجاه تا يکصد ليتر بوده و به دليل ايجاد فشاری معادل پانزده تا بيست اتمسفر از آنھا می توان در سم پاشی درختانی تا ارتفاع پانزده متر استفاده کرد. نوع بزرگترآنھا با ظرفيت ھفتصد ليترو فشاری معادل چھل اتمسفر بر پشت تراکتور نصب می شوند و با شيپورھای چندگانه نصب شده بر روی لوله نواری به عرض دوازده متر را سم پاشی می کنند. مدلی از اين نوع به نام سم پاش بادبزنی طراحی و ساخته شده است که به وسيله پنکه ای بزرگ سم رابه ذرات ريزتبديل می کند .اين نوع سم پاش بيشتر در باغ ھای بزرگ ميوه مورد استفاده قرار می گيرد .

 

ساختمان سم پاش بادبزنی

 

قسمت ھای اصلی يك سم پاش بادبزنی عبارتند از:

 

– مخزن: مخزن سم پاش ھای بادبزن در برابر زنگ زدگی مقاوم است. طراحی اين مخزن به شکلی است که پر كردن، خالی كردن و خشك كردن آن به سادگی انجام می شود. ھمزن ھا به تعداد كافی در داخل مخزن موجود ھستند تا ذرات آفت كش چه در زمان باز بودن نازل ھا و پاشيدن سم و چه در زمان بسته بودن نازل ھا به صورت مناسب و يكنواخت در داخل محلول پراكنده شوند.

 دو سيستم و روش ھم زدن سم وجود دارد :

 

مكانيكی : در اين روش عمل ھم زدن توسط تعدادی قاشقک انجام می شود.

 

ھيدروليکی : در اين روش عمل ھم زدن با اعمال نيروی ھيدروليکی انجام می گيرد .

 

– پمپ : درسم پاش ھای بادبزني معمولا پمپ ھای پيستونی وسانتريفيوژی مورد ستفاده قرارمی گيرند.

 

– فشار شكن : اين قسمت از تعدادی روزنه تشكيل شده است كه با باز و بسته شدن، فشار توليدی را تنظيم می كنند. کاربرد اين قسمت صرفا جھت تغيير فشار موجود در سم پاش بادبزني نيست .فشارشکن شامل فنری است كه فشار آن عامل بسته بودن لوله ايست كه به مخزن منتھی می شود. اين لوله در زمانی كه فشار، بيش از حد ظرفيت دستگاه افزايش يابد مورد استفاده قرار می گيرد و بدين ترتيب جريانی فرعی به داخل مخزن باز می كند تا فشار موجود در دستگاه را كاھش دھد. در پمپ ھای گريز از مركز تنظيم فشار موجود در سم پاش بادبزنی توسط تغيير سرعت پمپ انجام مي شود. اين كار به واسطه تغيير تعداد دور در دقيقه پمپ صورت می گيرد. بايد توجه شود كه تامين دور در دقيقه مورد نياز سم پاش بادبزنی اھميت چشمگيری در پاشش مؤثر دارد، تغيير در دور پمپ موجب تغيير فشار و در نتيجه، تغيير نحوه ی پاشش می شود .

– فشارسنج : اين وسيله نشان دھنده فشار موجود در سم پاش است. فشار سنج بايد فشار در ھنگام پاشش را به شکل دقيق نشان دھد. پاشنده ھا با يك فشار مشخص كار می كنند و تنھا در اين فشار است كه نوع و نحوه و مقدار پاشش مطلوب تضمين می شود. فشارسنج ھا ھر گونه تغيير فشار در سيستم را به كاربر اطلاع می دھند تا كاربر را از وجود نقص فنی در سم پاش بادبزنی آگاه كنند . نقص ھای فنی در اين دستگاه ھا می تواند شامل بسته شدن سطح فيلتر يا صافی، تغيير در خروجی پمپ و يا نارسايی در سيستم رگوالتور – فشارشكن – باشد. بنابراين در يك سم پاش بابزنی، وجود يك فشارسنج مناسب و سالم اھميت زيادی دارد .

 

– بوم : وظيفه انتقال مواد موجود در مخزن از پمپ به نازل ھا بر عھده بوم است .

 

– نازل : اين قسمت سم موجود را به اشكال مختلف، در ھوا پخش می کند . نازل ھا با اتميزه كردن قطرات سم، باعث پخش شدن بھتر آن در جريان ھوا می شوند. الگوی پاشش سم مطابق با مكان قرار گرفتن نازل ھا و نوع نازل ھا تغيير می كند .

 

ساختمان نازل ھا از قسمت ھای مختلف تشكيل می شود كه عبارتند از:

 

بدنه نازل

صافی

مغزی يا ھسته

صفحه

سرپوش

 

ھسته و صفحه بخش ھايی ھستند كه بيشترين ميزان سايش در آن ھا رخ مي دھد، به ھمين دليل در ساخت آن ھا از موادی ھمچون فوالد خالص سخت، كاربيد تنگستن و مواد سراميكی استفاده می شود.  اگر سايش اين قطعات زياد باشد ، نوع پاشش و مقدار سم خروجی تغيير می کند. جھت رفع اين مشكل بايد اين قطعات را تعويض و سم پاش را مجددا كاليبره کرد .

 

– بادبزن : وسيله ای است که در ھردو نوع بادبزن سانتريفيوژ و بادبزن تك محوری، وجود دارد. اين قسمت وظيفه دارد تا مخلوط ذرات سم وھوا را به سمت باال وسايبان درخت ھدايت كرده وسم پاشی يكنواختی را صورت دھد.

 

ھواپيماھای سمپاش و ساختمان سمپاش ھوائی

از ھواپيمای سم پاش بر عليه بيماری ھا و آفات برنج، غلات،نيشکر،پنبه و درختان ميوه و پشه مالاريا در کشورھای مختلف استفاده می شود.

سمپاش ھای ھوائی ازلحاظ بعضی از اجزاء تشکيل دھنده تفاوت چندانی با ساير انواع محلول پاش ھا ندارند. در زيرقسمتھايی ازمحلول پاش ھای ھوائی که با سايردستگاھھای محلول پاش تفاوت دارند معرفی می شوند :

 

نازل در سمپاش ھوائی

 

نازل درسمپاش ھوايی به يک ضامن لاستيکی مجھز است. در صورتی که فشار پمپ ازحد معينی پايين تر باشد مجرای عبور سم درب نازل را مسدود می کند و مانع خروج سم از آن می گردد. وضعيت بسته بودن مجرای نازل تا ھنگامي که فشار پمپ به حدمطلوب برسدادامه خواھد داشت. نازل دارای اندازه ھای مختلفی است که با شماره ای مشخص می شود.

 

پمپ در سمپاش ھوائی

 

پمپ در سمپاش ھوائی اغلب از نوع دوار سانتريفيوژ است. نيروی محرکه پمپ توسط پروانه ای که نيروی چرخش خود را از جريان باد حاصل از حرکت ھواپيما می گيرد تامين می شود. اين پروانه توسط يک چرخ دندانه نيروی الزم را برای پمپاژ پمپ منتقل می کند.

 

پمپ از نوع دوار سانتريفيوژ

 

نيروی محرکه پمپ از پروانه که توسط باد کار می کند گرفته می شود و توسط يک چرخ دنده به پمپ منتقل می شود . مخزن سم در زير کابين خلبان قرار گرفته است.

 

مخزن سم

 

برای جلوگيری از اختلال در حرکت ھواپيما به دليل وزن زياد مخزن سم در مرکز ثقل ھواپيما و در زير کابين خلبان نصب شده است .

 

لانس يا بوم

بوم در ھواپيماھای سم پاش دارای سی نازل است و ھر نازل بر روی پايه ای بطول تقريبی ده سانتی متر نصب شده است . فاصله نازل ھا از يکديگر در روی بوم سی سانتی متر است. با کور کردن بعضی از نازلھا ميتوان فاصله نازل ھايی که کار می کنند را زيادتر کرد. جريان محلول در بوم توسط يک شير که درکابين خلبان قرار دارد برقرارمی شود. فشارسم درحين سمپاشی توسط يک فشار سنج که معمولا در سمت چپ خلبان قرار دارد و بوسيله پيچی که در کف کابين نصب شده است قابل تظيم است مشخص می شود.

 

ھليکوپترھای سمپاش

عمل سمپاشی با ھلی کوپتر از نظر ساختمان سمپاش و شرايط کاملا مانند سمپاش ھای ھواپيما است ولی دارای امتيازاتی بشرح زير است :

– سرعت حرکت ھليکوپتر در ھنگام سمپاشی از صفر تا ھشتاد کيلومتر در ھر ساعت قابل تغيير است ذرات سم که از نازل خارج می شود در اثرکوران ھوای ايجاد شده توسط ملخ ھای ھلی کوپتربه شدت به سوی پايين و روی زراعت کاشته شده رانده می شود

 

– امکان مانور با ھليکوپتر خيلی بيشتر ازھواپيما است به طوری که می توان کاملا از نزديک گياھان را سمپاشی کرد .

 

– موانعی که درپرواز ھواپيما ايجاد اشکال می کند برای پرواز ھليکوپتر کمتر توليد زحمت می کند.  ھليکوپتر می تواند ازھر مانعی با حرکت آسانسوری رد شده و دوباره تا ارتفاع قبلی خود پايين بيايد.

 

– ھليکوپتر احتياج به فرودگاه بزرگ ندارد و فضايی محدود برای نشستن آن کافی است.

 

– امکان سقوط و ساير خطرات آن نسبت به ھواپيما کمتر است.

 

مدت زمان دور زدن و مانور ھليکوپتر از ھواپيما کمتر است.

 

گردپاش ھا

 

گردپاش ھا دو دسته ھستند :

 

الف – گردپاش ھای کوچک دستی : در اين دستگاه ھا با چرخاندن يک دسته گرد از درون گردپاش خارج شده و بر روی گياھان پخش می شود .

 

ب – گردپاش ھای بزرگ : به کمک اين دستگاه ھا که با تراکتور حمل می شوند گرد بر روی گياھان پاشيده و پخش می شود .

 

ماشين ھای ھرس

از ماشين ھای ھرس برای زدن سرشاخه ھا و ھمچنين شاخسارھای زايد درختان استفاده می شود.  انواع متنوعی از اين ماشين ھا با اندازه ھايی متفاوت جھت اھداف گوناگون به بازارعرضه شده است.

 

نوع کوچک آن که سرزن گياھان پرچينی نام دارد در ھرس و سرزدن گياھان حاشيه ای مانند شمشاد با حداکثرقطر شاخه ای دوازده ميليمتر کاربرد دارد. قدرت اين دستگاه دويست وات و معادل يک چھارم اسب بخار است .اين دستگاه دارای تيغه ھايی است که به وسيله يک موتور برقی يايک موتور احتراقی به حرکت درمی آيد .

 

نوع قوی تر اين دستگاه ھا با داشتن قدرت نيم کيلووات معادل پنج ھشتم اسب بخار را می توان برای قطع شاخه ھايی به قطر بيست ميليمتر به کار برد. با کمک تيغه ھای اين دستگاه در ھنگام عبور از ميان انگشتی ھا شاخه ھايی که بين لبه تيغ و شکاف انگشتی قرار می گيرند بريده می شوند. نيروی محرکه اين اره ھا توسط تراکتور تامين می شود .اکثر اين اره ھا ھيدروليکی بوده و با فشار روغن کار می کنند.

 

در اره ھای ھيدروليکی طول ريل گاھی به بيش از يک متر می رسد . تعيين ارتفاع ريل از سطح زمين و تنظيم زاويه آن با خط افق در اين اره ھا معموال به کمک دست صورت می گيرد. کاربرد شاخص اين اره ھا برای ھرس ساالنه درختان مرکبات و ھمچنين درختان پھن داربستی می باشد .

 

نوع ديگری از اره ھای موتوری نيزساخته شده است که ريلی مستطيل شکل با زاويه ھای محدب دارد.  بر روی محيط ريل اين اره ھا تيغه ھای کوچکی قرار دارند که به زنجير متصل بوده وتوسط يک موتور کوچک احتراقی يا الکتريکی به شکل چرخشی به حرکت در می آيند . اين اره ھا برای قطع شاخه ھای ضخيم مورد استفاده قرار می گيرند .

 

نوعی قيچی ھيدروليکی باغبانی نيز طراحی و ساخته شده است که برای ھرس درختان مورد استفاده قرارمی گيرد. اين قيچی برانتھای لوله بلندی نصب می شود وبا فشارروغن باز وبسته می شود. کاربرد اين قيچی ھا برای قطع شاخه ھای قطور و دور از دسترس است.

 

 

    منبع : کتاب مکانیزاسیون کشاورزی با نویسندگی آقای مهندس آرش آذروش

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۸-۰۱

 

تعریف کود:

به هر نوع ماده معدنی یا آلی یا بیولوژیک که دارای عناصر غذایی باشد  و باعث بالا بردن حاصل خیزی خاک و همچنین با تیمار گیاهی باعث افزایش عملکرد کیفی و کمی محصول شود کود اطلاق میشود.

کود ها به چند دسته تقسیم میشوند که عبارتند از:

  1. شيميايی
  2. آلي يا ارگانيک
  3. بيولوژيک يا زيستي

 

کودهای بیولوژِک یا زیستی

این کود مفید خاكزی به منظور تولید بهینه محصول است كه این هدف از طریق بهبود كیفیت خاك و رعایت بهداشت و ایمنی محیط زیست، با بهره گیری از بیوتكنولوژی تأمین می شود. تولید و كاربرد كودهای بیولوژیك یكی از مۆلفه های اساسی در بیوتكنولوژی خاك و به تبع آن مدیریت تلفیقی تغذیه گیاه محسوب می شود. به طور كلی، كود بیولوژیك، تراكم زیادی از یك یاچند نوع ارگانیزم مفید خاکزی و یا مواد متابولیك این موجودات است كه با یك ماده نگهدارنده همراه است و صرفاً به منظور تأمین عناصر غذایی مورد نیاز گیاه، تولید می شود. ارزش کود بیولوژیک به دلیل سه خاصیت مهم آن است: تغذیه ای و شیمیایی (از نظر میکرو ارگانیزم خاک) و خواص فیزیکی و بهبود خواص بیولوژیک می باشد. درواقع کودهای بیولوژیک به مواد حاصل خیزکننده ای گفته میشود که حاوی تعداد کافی از یک یا چند گونه از میکروارگانیسم های مفید خاکزی هستند که ابتداکشت وتکثیر داده می شوند و سپس به همراه نگهدارنده های خاصی به صورت مایع یا خشک و بسته بندی شده، عرضه میشوند.

اهمیت کودهای بیولوژیکی : امروزه با توجه به ایجاد آلودگی های زیست محیطی وبهداشتی که از مصرف کودهای شیمیایی حاصل می شود متخصصین رابرآن داشته که هر چه بیشتر از موجودات زنده خاك در جهت تأمین نیازهای غذایی گیاه کمک بگیرند و بدین سان تولید و مصرف کودهای بیولوژیکی به عنوان مهمترین تحول در زمینه کشاورزی به شمار رفته ومورد توجه سرمایه گذاران بخش کشاورزی در سطح جهان قرار گرفته است.

 

مزایای ناشی از کاربرد کودهای بیولوژیک

صرفه جویی اقتصادی یکی از کاربردهای مهم کودهای بیولوژیک است. جایگزین نمودن کود بیولوژیک به جای کود شیمیایی، مزایای اقتصادی مناسبی را برای کشاورزان و کشور را به همراه دارد.

 

ازمزایای زیست محیطی فراوانی برخوردارست.

 

حفظ و توسع باوری خاک به موازات افزایش حاصلخیزی خاک

 

علاوه بر ایجاد و حفظ پایداری منابع موجود در خاك، توان تولید در بلندمدت را افزایش داده و آلودگی های زیست محیطی را كاهش می دهند

 

 

برای دستیابی به توسعه پایدار در كشاورزی و تحقق اهداف و سیاست های پیش بینی شده در این راستا ، استفاده از راهكاری مناسب برای تأمین نیازهای غذایی گیاه به كمك موجودات زنده ساكن خاك ضروری خواهد بود كه استفاده از كودهای بیولوژیك میتواند راهكار مۆثری برای این كار باشد.

که نسل جدیدی از کود های موجود میباشند در حقیقت میکرو ارگانیسم های مفیدی هستند  که در تغذیه گیاهان نقش همزیستی داشته و به تثیبت و جذب بهتر عناصر کمک میکنند. کودهای زیستی (کود بیولوژیک) به مواد حاصل خیزکننده ای گفته می شود که دارای تعداد کافی از یک یا چند گونه از میکروارگانیسم های سودمند خاکزی هستند. کودهای زیستی، ریزاندامگان هایی (میکروارگانیسم هایی) هستند که قادرند عناصر غذایی خاک را در یک فرآیند زیستی تبدیل به مواد مغذی همچون ویتامینها و دیگر مواد معدنی کرده و به ریشه خاک برساند. مصرف کودهای زیستی کم هزینه تر هستند و در اکوسیستم آلودگی به وجود نمی آورد. کودهای زیستی مواد نگه دارندهٔ میکروارگانیزم های سودمند خاک می باشند.

 

عواملی که باعث کاهش جمعیت میکروارگانیسم های مورد نظر در خاکهای یک منطقه می شوند:

 

1 .تنش های محیطی بلند مدت ( خشکی – حرارت زیاد و یخبندان – غرقاب و….)

  1. استفاده بی رویه از سموم شیمیایی
  2. عدم حضور گیاه میزبان مناسب به مدت طولانی

 

دسته بندی با توجه به نوع میکروارگانیسم ها کودهای زیستی:

 

  1. ریزاندامگان کارآ ( میکروارگانیسم های سودمند ای ام)
  2. کودهای زیستی باکتریایی (ریزوبیوم- ازتوباکتر- آزوسپریلیوم و …)
  3. کودهای زیستی قارچی (میکوریزا )
  4. کودهای زیستی جلبکی (جلبک های سبز- آبی و آزولا)
  5. کودهای زیستی اکتینومیست ها (فرانکیا)

 

نخستین کود بیولوژیک با نام تجارتی نیتراژین تولید شد که در اواخر قرن نوزدهم مورد استفاده قرار گرفت .  ارگانیزم هایی که در تولید کودهای بیولوژیک مورد استفاده قرار می گیرند عمدتاً از خاک جداسازی می شوند. در شرایط آزمایشگاه در محیط های کشت مخصوص تکثیر و پرورش پیدا می کنند و بعد به صورت پودرهای بسته بندی شده و آماده، مصرف می شوند.

 

 

انواع کودهای بیولوژیک با توجه به اعمالی که میکروارگانیسم ها انجام می دهند

مهم  ترین کودهای بیولوژیک عبارتند از:

 

1 .تثبیت کننده ازت هوا

  1. قارچ های میکوریزی ، که با ریشه بعضی از گیاهان ایجاد همزیستی کرده و اثرات مفیدی ایجاد می کند
  2. میکرو ارگانیزم های حل کننده فسفات، که فسفات نا محلول خاک را به فسفر محلول و قابل جذب گیاه تبدیل می کنند
  3. اکسید کننده گوگرد (تیو باسیلوس)، کودی که دارای باکتری تیو باسیلوس بوده و باعث اکسایش بیولوژیکی گوگرد می شود
  4. کرم های خاکی، در تولید هوموس مورد استفاده قرار می گیرند و نوعی کود کمپوست به نام ورمی کمپوست تولید می کنند.

 

 

تثبیت کننده های ازت

کار اصلی تثبیت کننده های ازت، تثبیت ازت هوا و تبدیل آن به ازت معدنی قابل استفاده برای گیاه است. هوای اطراف ما 79/0 گاز ازت دارد ولی گیاهان قادر به استفاده از آن نیستند لذا این ازت باید به ازت معدنی تبدیل شود. تثبیت یا در کارخانه های کود سازی با صنعت پتروشیمی با هزینه و انرژی بسیار زیاد صورت می گیرد و یا بدون هزینه به وسیله موجودات ذره بینی خاک که کار کارخانه های کود سازی را انجام می دهند، صورت می گیرد.

 

کودهای بیولوژیک به مواد حاصل خیزکننده ای گفته میشود که حاوی تعداد کافی از یک یا چند گونه از میکروارگانیسم های مفید خاکزی هستند که ابتداکشت وتکثیر داده می شوند و سپس به همراه نگهدارنده های خاصی به صورت مایع یا خشک و بسته بندی شده، عرضه میشوند.

 

 

تثبیت ازت به سه صورت انجام می گیرد که به شرح ذیل است:

آزاد یا غیر همزیست (ازتو باکتر)؛ کود میکروبی که به این روش تهیه شده کود ازتو باکتری است و در شرایطی که کمبود آن وجود داشته باشد، به خاک اضافه می شود؛

همزیستی (ریزوبیوم)؛ باکتری  به نام ریزوبیوم روی ریشه گیاهان خانواده گلومینوز ایجاد غده یا گره می کند. گیاهانی مانند یونجه، شبدر، نخود، لوبیا، عدس و ماش تثبیت کننده های مهم ازت به روش همزیستی می باشند.

باکتری ریزوبیوم در داخل غده یا گره تولید شده بر روی ریشه گیاه، ازت هوا را می گیرد و آن را تثبیت و به ان اچ 3 تبدیل میکند.ان اچ 3 تولیدی هم مورد استاده خود یاکتری و هم مورد استفاده گیاهان میزبان  قرار می گیرد. مقدار تثبیت به روش همزیستی بسته به نوع باکتری و گیاه میزبان دارد. به طور متوسط از این طرق، تثبیت ازت می تواند بین 200 تا 300 کیلوگرم در هکتار، انجام پذیرد.

 

همیاری (ازوسپیریلیوم)؛ باکتری  به نام ازوسپیریلیوم به صورت همیاری با ریشه گیاهان خانواده غلات مثل گندم، ازت هوا را تثبیت می کند. اهمیت تثبیت ازت در این است که بدون آلودگی  زیست محیطی، بدون نیاز به صرف هزینه و انرژی می توانیم کود ازته داشته باشیم. کود ازته تقویت خوبی برای حاصلخیزی خاک به شمار می رود و لذا با توجه به مشکلاتی که کودهای شیمیایی دارند، امروزه مصرف کودهای بیولوژیک مورد توجه خاص قرار گرفته اند.

 

تثبیت کننده های ازت مولکولی:

 

با سابقه ترین و در حال حاضر رایج ترین انواع کودهای زیستی مربوط به تثبیت کننده های ازت است که در سطح جهانی مجموع مقدار ازتی که از این طریق به خاک اضافه می شود حدود 175 میلیون تن در سال بر آورد شده است. در چند دهه اخیر با توجه به افزایش جمعیت و تقاضای روز افزون برای مواد غذایی از کودهای شیمیایی به عنوان ابزاری برای نیل به حداکثر تولید در واحد سطح استفاده بی رویه شده که از جمله زیان ها و پیامدهای آن علاوه بر اتلاف سرمایه و خسارت مالی . شامل آلودگی منابع آبی و خاک. به هم خوردن تعادل عناصر غذایی خاک . کاهش بازده محصولات کشاورزی در اثر کمبود یا سمی بودن عناصر. تجمع مواد آلاینده ( نظیر نیترات ) در اندام های مصرفی محصولات زراعی و بطور کلی به خطر افتادن حیات و سلامتی انسانها و سایر موجودات زنده بوده است. امروزه رایج ترین کودهای میکروبی عرضه شده در سطح وسیع تجارتی مربوط به باکتری های تثبیت کننده ازت و مهمترین آنها مورد توجه برای استفاده های علمی شامل ریزوبیوم ها در همزیستی با لگومینوزها. فرانکیا با انواعی از گیاهان چوبی غیر لگومینوز. آزوسپریلیوم برای غلات و سیانو باکترها به حالت آزاد و یا همزیست با آزولا برای شالیزارهاست.

 

قارچ های میکوریزا:

واژه میکوریزا اولین بار از سوی فرانک در سال 1885 ارائه شد. میکوریزا از دو کلمه قارچ و ریشه تشکیل شده است. میکوریزا نشان دهنده مشارکت در همزیستی بین قارچ و ریشه گیاه میزبان می باشد . در این سیستم قارچ پوشش گسترده ای از رشته های نخ مانند به هم تابیده به نام میسیلیوم را در اطراف ریشه گیاه میزبان تشکیل می دهد در این همزیستی قارچ قند، اسید های آمینه ، ویتامین ها و برخی مواد آلی دیگر را از میزبان دریافت و در مقابل معدنی و بیشتر از سایر مواد فسفات را خاک جذب و در اختیار گیاه قرار می دهد. اکثر گیاهان قادر به تشکیل سیستم میکوریزایی هستند بطور کلی 83 درصد از دولپه ای ها و 79 درصد از تک لپه ایها قادر به تشکیل سیستم میکوریزایی هستند. تعداد محدودی از گیاهان زراعی قادر به تشکیل سیستم میکوریزایی نیستند.

 

 

جنبه های زیست شناختی میکوریزا : میکوریزا بر اساس وضعیت قرار گرفتن میسیلیوم های آنها روی ریشه گیاهان میزبان به دو گروه کلی تقسیم می شوند.

الف ) میکوریزای بیرونی ( Eetomycorrhizae )

این نوع میکوریزاها بیشتر در اکوسیستم های جنگلی که دارای مخلوطی از درختان پهن برگ و سوزنی برگ هستند مشاهده می شود . در این نوع همزیستی قارچ تولید میسیلیوم انبوه و متراکمی روی سطح ریشه می کند ولی با این نوع قارچ آلوده شده اند با پوشش متراکمی از ریسه قارچها پوشیده شده اند و مستقیم با خاک تماس ندارند.این نوع میکوریزا از راه افزایش سطح جذب ریشه باعث افزایش تحمل به خشکی گیاه میزبان به خصوص در مناطق خشک می شوند.

 

ب ) میکوریزای درونی( Endomycorrhizae)

در این نوع میکوریزا آثار قارچی روی ریشه میزبان قابل مشاهده نیست و از نظر ظاهری فرقی بین ریسه های آلوده و غیر آلوده ندارد. هیف این قارچها از راه تارهای کشنده یا از راه سلول های اپیدرمی ریشه وارد سلول میزبان می شوند. هیف پس از ورود به سلول میزبان تولید شبکه ای می کند که این شبکه از رشته های نازک دو شاخه ای بنام آربا سکول تشکیل شده که دارای ساختاری شبیه اندام های مکنده می باشد تبادل متابولیت ها بین قارچ و سیتوپلاسم میزبان از طریق همین مناطق آرباسکول ها انجام می گیرد.آرباسکول معمولا 20 الی 40 درصد حجم سلول را در بر می گیرند پس از مدتی از بین رفته و هضم می شوند. انشعابات میسیلیوم های درونی ساختمان های کیسه مانندی با دیواره ضخیم ایجاد می کنند که به آنها وزیکول می گویند. وزیکول اندام های ذخیره ای مواد غذایی و همچنین شکل پایدار قارچ هستند وجود ساختمان های وزیکول و آرباسکول در این نوع میکوریزاها سبب شده است که آنها را قارچهای وزیکولار آربا سکولار بنامند.

 

مراحل تشکیل سیستم میکوریزاین

پس از آن که کلامیدوسپور در محیط مناسبی قرار گرفت جوانه زده و تشکیل میسیلیوم اولیه را می دهد اسپور قارچهای همزیست با ریشه گیاهان همگامی جوانه می زنند که ریشه های گیاهان میزبان تشکیل شده باشند ترشح مواد از سطح ریشه گیاه میزبان می تواند جوانه زنی اسپور را تحریک کند و سبب رشد جهت دار میسیلیوم به سمت ریشه گیاهان میزبان شود. این مواد همچنین در سرعت رشد هیف، منشعب شدن آن و تشکیل کلاف میسیلیومی تاثیر دارند. ترشحات ریشه اش بسته به نوع گیاهان ممکن است مواد فرار ، مواد قابل حل در آب و یا مواد متصل به سطح ریشه باشند. هنگامی که لوله هیف کنار ریشه گیاه میزبان قرار می گیرد تحریک می شود و به سطح ریشه گیاه میزبان می چسبد و در مرحله پایانی هیف در سطح ریشه گیاه میزبان نفوذ می کنند و وارد سلولهای ریشه می شوند.

 

میکوریزا و اثرات اغذیه ای آن در گیاه میزبان

 

تحقیقات متعدد نشان می دهد که فسفر ، ازت، پتاسیم ، روی ، مس ، گوگرد، کلسیم و آهن توسط سیستم میکوریزا جذب می شوند و به گیاه منتقل می شوند . بطور کلی مکانیسم جذب از طریق افزایش حجم خاک قابل دسترس توسط ریسه های قارچ است. در بین عناصر غذایی بیشترین نقش مایکوریزا در جذب فسفر است. نقش میکوریزا در تغذیه ازته گیاه به دلیل دارا بودن ضریب پخش زیاد آن ناچیز است. افزایش جذب ازت بوسیله سیستم های میکوریزایی بخصوص در میکوریزاهای بیرونی همزیست با گیاهان جنگلی مشاهده شده است. هنگامی که فسفر خاک در سطح پایینی باشد سیستم میکوریزا جذب فسفر و در نتیجه رشد گیاه را به نحوه چشمگیری افزایش می دهد . هیف ها قادر هستند که فسفات را از 15 سانتی متر سطح ریشه تا چند متری عمق خاک زیر ریشه دریافت کنند. همچنین هیف ها در منافذی از خاک نفوذ می کنند که امکان نفوذ تارهای کشنده ریشه وجود ندارد ) قطر تارهای کشنده حداقل 20 میکرومتر است در حالیکه هیف ها حداکثر 2-1 میکرو متر می باشند ) بعلاوه هیف ها از راه افزایش سطح تماس یا از راه افزایش طول موثر ریشه جذب عناصر غذایی را به شدت افزایش می دهند. طبق اظهارات آلن و همکاران ( 1992) هر یک سانتیمتر مکعب خاک دارای 2 الی 4 سانتیمتر ریشه ، 1 تا 2 متر تارهای کشنده و بیش از 50 متر هیف می باشد. قسمت اعظم فسفر موجود در خاک غیر محلول و غیر قابل استفاده مستقیم گیاه است. مطالعات متعدد نشان داده است که میکوریزاها می توانند آنزیم فسفاتاز سنتز کنند و از این راه امکان دسترسی به فسفر را افزایش دهند. برخی از انواع میکوریزاها اسیدهای کلات کننده تولید می کنند و از این راه حلالیت فسفر را برای جذب افزایش می دهند.

 

نقش میکوریزا در بهبود جذب آب

 

شواهد بسیار زیادی وجود دارد که نشانگر این است که میکوریزا می توانند سبب تغییراتی در روابط آبی گیاه و بهبود مقاومت به خشکی و یا تحمل در گیاه میزبان شود. بسیاری از محققین این خصوصیت را یک واکنش ثانویه در نتیجه بهبود جذب عناصر غذایی می دانند . افزایش هدایت هیدرولیکی آب در درون گیاهان میکوریزایی به شرح ذیل می باشد.

  1. افزایش مجموع سطح ریشه به دلیل ایجاد پوشش وسیع میسیلیومی در منطقه ریشه و تارهای کشنده
  2. نفوذ هیف به درون کورتکس ریشه و از آنجا به منطقه آندودرم یک مسیر کم مقاومی را در عرض ریشه برای حرکت آب فراهم می آورد و آب با مقاومت کمتری در عرض ریشه تا رسیدن به آوند چوبی روبرو می شود.
  3. هیف از راه افزایش جذب عناصر غذایی مقاومت به انتقال آب را در درون ریشه کاهش می دهد
  4. میکوریزا رشد ریشه را افزایش داده و به دنبال آن یک سیستم گسترده از ریشه را برای جذب آب فراهم می نماید

در مطالعات دیگری مشخص شد که جذب سی او 2 در حضور نور در گیاهان میکوریزایی بیشتر است لذا فتوسنتز بالاتری دارند. افزایش جذب سی او 2 در گیاهان میکوریزایی مربوط به کاهش مقاومت فاز مایع سلول های مزوفیلی برای عبور سی او 2 می باشد. هرایدولیتون ( 1988 ) روابط آبی گیاه را در سطوح مختلف غلظت فسفر مورد بررسی قرار دادند در این مطالعه مشخص شد که با افزایش میزان فسفر خاک تاثیر مفید میکوریزا کاهش می یابد و حداکثر تاثیر میکوریزا در سطوح پایین فسفر ظاهر می شود. میلر ( 2000 ) گزارش نموده است که در گیاهان میکوریزایی به دلیل افزایش فتوسنتز و تولید بیشتر مواد فتوسنتزی به ازای واحد آب مصرفی کارایی مصرف آب افزایش می یابد. قاضی و کاراکی ( 1988) بیان داشتند که گیاهان میکوریزایی به ازای تولید هر واحد ماده خشک آب کمتری مصرف می کنند.

 

میکوریزاو اختصاص مواد فتوسنتزی

 

شواهد بسیار زیادی وجود دارد که گیاهان می توانند سرعت فتوسنتز خود را افزایش دهند تا نیازهای همزیست خود را تامین نمایند این عمل از طریق افزایش سطح برگ و افزایش مقدار تثبیت سی او 2 را جذب می نمایند. آلن و همکاران بیان داشتند ( 1986 ) که با وجود انتقال بیشتر مواد فتوسنتزی به ریشه ها در گیاهان میکوریزایی این انتقال تاثیری بر وزن خشک نمی گذارد این محققین تایید کردند که بخشی از فتوسنتز اضافی در گیاهان میکوریزایی به وسیله خود میکوریزا مصرف می شود.

 

میکوریزا و واکنش های مرفوفیزیولوژیکی

گاهی اوقات سیستم های میکوریزایی تغییرات مرفولوژی را در گیاه ایجاد می نمایند که سرانجام آن بهبود بقاء و رشد مناسب تر گیاه می باشد. کریشنا و همکاران و ( 1981 ) بیان داشتند که میکوریزا پیچش و زایه برگها را تغییر می دهد و گیاه این واکنش را در جهت تنظیم و محدودیت جذب تشعشع و برقراری تعادل انرژی در برگ انجام می دهد. در این شرایط گیاهان غیر میکوریزایی از زیادی جذب تشعشع و گرما بشدت آسیب دیده و کاهش رشد نشان دادند. آلن و همکاران ( 1982 ) گزارش کردند که تغییرات هورمونی در گیاه با آلودگی میکوریزایی در ارتباط است و تغییرات مرفولوژیک برگ را در نتیجه واکنش به تغییرات هورمونهای گیاهی گزارش کردند. همچنین این دانشمندان در سال 1980 افزایش غلظت سیتوکنین را در برگ ها و ریشه کراس ها که همزیستی میکوریزایی داشتند گزارش کردند. در ضمن در سال 1986 نشان دادند که در شرایط تنش خشکی میکوریزا فنولوژی گل را به تاخیر می اندازد.دز ضمن دانشمندان دیگری افزایش میزان کلروفیل را در گیاهان میکوریزایی گزارش کرده اند.

 

میکروارگانیسم های حل کننده فسفاتهای نامحلول

 

میکرو ارگانیسم های حل کننده فسفات بصورت ساپروفیت در منطقه ریشه میکروارگانیسم های حل کننده فسفات بصورت ساپروفیت در منطقه ریشه ( ریزسفر) فعالیت نموده و با مصرف ترشحات ریشه ترکیبات نامحلول فسفات ( مانند تری کلسیم فسفات) را بصورت محلول قابل جذب می آورند. این میکروارگانیسم ها  با تولید و ترشح اسید های عالی اعم از مالیک ، سوکسینیک ، پیروپیونیک ، لاکتیک ، سیتریک ، کتوگلونیک ، در حلالیت فسفاتهای معدنی و کم محلول موثر می باشند و بعلاوه بسیاری از آنها با تولید آنزیم فسفاتاز آزاد شدن فسفر از ترکیبات آلی فسفر دار را موجب می شوند.

 

باکتری های ریزوسفری افزاینده رشد گیاه:

باکتریهای ریزوسفری مواد سیدروفور بعنوان ریزوباکتری های افزاینده رشد گیاه توصیف می شوند.این گروه از حاصل خیز کننده ها با تولید ترکیبات آلی خاص که قادر به تشکیل کلات با آهن فریک هستند و می توانند در تامین آهن مورد نیاز موثر باشند. سیدروفورهای میکروبی مولکولهای آلی نسبتاً درشتی هستند که میل ترکیبی شدیدی برای پیوند شدن با 3اف ای پلاس دارند و نوعی کلات آهن قابل جذب فراهم میکنند. این باکتریها بیشتر از جنس پسودوموناس بوده اما لیت انواع دیگر آنها در حال گسترش است. ثابت شده است که تولید و ترشح سیدروفورهایی مانند ریزوباکتین می تواند در شرایط کمبود آهن محیط در قابلیت جذب آن برای لگومینوزها موثر باشد. همچنین مشخص شده است که باکتری ریزوبیوم تریفولی در گره های ریشه شبدر علاوه بر تثبیت ازت خاک توانایی تولید سیدروفور داشته و تلقیح آنها به گیاه میزبان می تواند بطور چشمگیری در قابلیت جذب آهن خاک موثر باشد. گروه دیگر باکتریهای ریزوسفری به عنوان عامل بیو کنترل مورد توجه قرار گرفته است. به عنوان مثال برخی از سویه های ریزوبیوم می توانند با تولید متابولیت های سمی ( ریزوبیوتوکسین ) از ایجاد بیماری ریشه توسط قارچهای مانند فیتوفتورا و ریزوکتونیا جلوگیری کرده و در حفظ سلامتی گیاه موثر واقع شوند.

 

سایر نقش های مفید باکتری های ریزوسفری

 

  1. تولید هورمون های رشد گیاه که نتیجه آن بهبود جذب آب و عناصر غذایی توسط گیاه است.
  2. تاثیر روی بهبود جوانه زنی و ظهور گیاهک : این تاثیر روی دانه گیاهانی مانند سویا و کلزا پی از تلقیح با پسودوموناس در کانادا گزارش شده است.
  3. تاثیر سینرژیستی با ریزوبیوم ها : مشاهده شده است که بذر لگومهای مختلف هنگامی که ضمن تلقیح با ریزوبیوم با باکتری های ریزوسفری تلقیح گردد موجب افزایش تعداد غده های ریشه و وزن آنها ،همین طور افزایش تثبیت ازت و بالا رفتن تولید محصول گیاهان لگومینوز شده است.
  4. تولید بذر ترکیبهای آنتی بیوتیک مانند باکتریوسین ها برای حذف عوامل بیماریزا و نیز تحریک ژنهای دفاع گیاه برای فعال شدن مکانیسم های انواع طبیعی.

 

میکروارگانیسم های تبدیل کننده مواد عالی زاید به کمپوست

 

میکروارگانیسم ها شامل انواعی از قارچها و باکتری هاست که برای تبدیل سریعتر بازمانده های آلی و تولید کمپوست مورد استفاده قرار می گیرند. کمپوست یک کود آلی و حاصل از مجموع تغییر و تبدیلهایی است که روی انواع بازمانده های گیاهی و جانوری در نتیجه توالی فعالیت گروههای مختلف میکروارگانیسم ها بوجود می آید به این ترتیب فرآورده این فرآیند میکروبی می تواند یک کود بیولوژیکی ( زیستی) محسوب می شود. تولید کود آلی کمپوست بطریقه بیوتکنولوژیکی و از کلیه منابع آلی از جمله زباله های خانگی ، ضایعات کشاورزی (باگاس نیشکر ، ضایعات پسته، چای و کاه و کلش غلات ، سبوس برنج و ….) و بازیافت فاضلاب های شهری و خانگی صورت می گیرد. در تولید آلی از اکتیواتورها یا تخمیر کننده های آلی استفاده می شود که شامل قارچهای جنس تریکودرها به عنوان عنصر تلقیح بر روی کمپوست و کود برگی است. گاهی از قارچها هومیکولا و آسپریلوس نیز به عنوان اکتیواتور استفاده می شود. این قارچها می توانند براحتی و به طور وسیع عمل تخمیر و تجزیه سلولز ، همی سلولز و لیگنین را انجام داده و تولید کمپوست بسیار مفید باشند. باکتریهایی مانند سلولرموناس وسیتوناگا نیز در تهیه کمپوست موثر هستند. شیرابه زباله نیز تولید می شود که برای تقویت خاک و افزایش عملکرد گیاهان بطور معنی داری موثری است. تهیه کمپوست از ضایعات کشاورزی نیز حائز اهمیت است به عنوان مثال اگر مقدار کلش برنج بطور متوسط حدود 5 تن در هکتار باشد با کمپوست کردن آن حدود 30 کیلوگرم ازت ، 5 کیلوگرم فسفر خالص ، 5 کیلوگرم گوگرد ، 75 کیلوگرم پتاسیم خالص و 250 کیلوگرم سیلیس در هکتار به خاک بر می گردد.

 

کرمهای خاکی تولید کننده ورمی کمپوست:

 

ورمی کمپوست بطوریکه پیشوند این اصطلاح اشاره می دارد نوعی کمپوست تولید شده به کمک کرمهای خاکی است که در نتایج تغییر و تبدیل و هضم نسبی بازمانده های آلی در ضمن عبور از دستگاه گوارش این جانوران بوجود می آید. تولید ورمی کمپوست فن آوری استفاده از انواع خاصی از کرمهای خاکی است که بدلیل توان رشد و تکثیر بسیار سریع و توانایی قابل توجه برای مصرف انواع مواد آلی زائد، این قبیل مواد غالباً مزاحم را به یک کود آلی با کیفیت بالا تبدیل می کنند عبور آرام مداوم و مکرر از مسیر دستگاه گوارش کرم خاکی همراه با اعمال خرد کردن ، سائیدن، بهم زدن و مخلوط کردن که در بخش های مختلف این مسیر انجام می شود آغشته کردن این مواد به انواع ترشحات سیستم گوارشی مانند ذرات کربنات کلسیم ، آنزیم ها ، مواد مخاطی ، متابولیت های مختلف میکروارگانیسم ها دستگاه گوارش و بالاخره ایجاد شرایط مناسب برای سنتز اسیدهای هومیک در مجموع مخلوطی را تولید می کند که خصوصیاتی کاملا متفاوت با مواد فرو برده شده پیدا کرده است. فراورده ای که ورمی کمپوست خوانده می شود و از لحاظ کیفی ماده ای آلی با پی اچ تنظیم شده سرشار از مواد هومیک و عناصر غذایی به فرم قابل جذب برای گیاه دارای انواع ویتامین ها ، هورمون های محرک رشد گیاه و آنزیم های مختلف است. از لحاظ ظاهری به صورت دانه ای شکل با رنگ تیره ، بدون بوی نامطبوع و دارای قابلیت عرضه تجارتی است.وجود 100 عدد کرم خاکی در متر مربع قادر به عبور دادن حدود 250 تن خاک در سطح یک هکتار در سال و حفر 4 تا 5 هزار کیلومتر راه و کانال در هکتار در سال است. در ضمن تولید کمپوست کرمها هم به مقدار بسیار زیاد تکثیر می شوند که پس از جدا کردن کود از این کرمها به عنوان یک ماده غذایی سرشار از پروتئین ( 54 تا 72 درصد پروتئین بر حسب وزن خشک بدن ) و حاوی اسیدهای چرب غیر اشباع ( 2/5 الی 3 درصد وزن خشک بدن) املاح مفید مانند ید در صنایع مرغداری ، پروش ماهی و یا مخلوط کردن در جیره غذایی دام استفاده می شود.

 

مهمترین گونه مورد استفاده برای تولید ورمی کمپوست ایسنیا فتیدا است که به دلیل سرعت رشد و تکثیر و توانایی کافی برای مصرف انواع مواد آلی زاید بیش از سایر انواع ، مورد استفاده قرار می گیرد علاوه بر آن از یک گونه اودریلوس که منشاء آن آفریقاست نیز استفاده می شود، تولید ورمی کمپوست بیشتر با استفاده از گونه های محلی از جنس های متافیر و آمینس انجام گرفته است از ورمی کمپوست فعلا بیشتر در سبزیکاریها ، خزانه و نهالستانها و به عنوان کود گلدانی برای پروش گیاهان زینتی استفاده می شود . در هند برای تولید قارچ خوراکی نیز توصیه شده است.

 

در دهه های گذشته بدلیل مصرف کودهای شیمیایی اثرات زیست محیطی متعددی از جمله انواع آلودگی های آب و خاک و مشکلاتی در خصوص سلامتی انسان و دیگر موجودات زنده به وجود آمد. سیاست کشاورزی پایدار و توسعه پایدار کشاورزی، متخصصین را بر آنداشت که هر چه بیشتر از موجودات زنده در خاک در جهت تأمین نیازهای غذایی گیاه کمک بگیرد و بدین سان بود که تولید کودهای زیستی آغاز شد. نخستین کود زیستی در اواخر قرن نوزدهم مورد استفاده قرار گرفت و از آن تاریخ به بعد سایر کودهای بیولوژیک ساخته شدند. اندامگان( ارگانیزم هایی) ه در تولید کودهای بیولوژیک مورد استفاده قرار می گیرند عمدتاً از محیط زیست جداسازی می شوند. در شرایط آزمایشگاه در محیط های کشت مخصوص تکثیر و پرورش پیدا می کنند، آماده و مصرف می شوند.البته مصرف کودهای زیستی دیرینگی زیادی دارد. تولیدکنندگان محصولات برای تقویت زمین های کشاورزی، گیاه تیره ای به نام لگومینوز را کشت می کردند و بر این باور بودند که با کشت آن باروری خاک افزایش پیدا می کند.

 

امروزه با افزایش تولید کشاورزی به جهت رفع نیازمندی های رو به رشد جمعیت در حال گسترش، نگرانی در مورد آینده تأمین غذا برای مردم مطرح گردیده است. آلودگی های آب، خاک، هوا و فرسایش خاک، مقاومت آفات به سموم و گسترش کود شیمیایی سبب گردید تا به جهت حفظ منابع به گذشته و کشت های صنعتی برگردیم. پس برای تولید محصولات سالم و پاک و در نتیجه انسان هایی سالم و با نشاط، هیچ راهی جز کشاورزی زیستی نداریم، کشاورزی زیستی و دامی. استفاده از فرآورده های گیاهی زیستی رابطه تنگاتنگ با تندرستی افراد جامعه دارد.

 

با توجه به تقاضای روزافزون برای مصرف فرآورده های کشاورزی زیستی، که بنمایه آن بر مدیریت درست خاک و محیط رشد گیاه و درخت بنیان است، به گونه ای عمل می شود که در تغذیه گیاهان و درختان، تعادل بین عناصر مورد نیاز در خاک به هم نخورد و در هنگام رشد نیز، نیازی به استفاده از سموم و آفت کش ها نباشد. و در تغذیه خاک کشاورزی، به جای استفاده از کود شیمیایی ار کودهای طبیعی نظیر خاک برگ، جلبک و کودهای حیوانی و بیولوژیکی استفاده شود. در صورت نیاز به مبارزه با آفت ها نیز به جای کاربرد سموم و آفت کش های شیمیایی، از شیوه های زیستی همچون ریزاندامگان کارآ، کفشدوزک، زنبورها و باکتری ها و یا از ارقام مقاوم به آفت ها در کشت و زرع، بهره برداری می شود و در این نوع کشاورزی از دانه های اصلاح شده ژنتیکی و در معرض تابش پرتو قرار گرفته استفاده نمی شود.

 

از اینسو، محصول نهایی که به دست مصرف کننده می رسد بدور از باقیمانده های سمی و شیمیایی و ماده نگه دارنده خواهد بود. از سوی دیگر، فرآورده های خوراکی با کیفیت، که محصول کودهای زیستی است نه تنها باعث رضایت مصرف کنندگان می شود بلکه تأمین و تضمین سلامت جسمی آنان را نیز در پی دارد.

 

گیاهان نیز مانند انسانها برای رشد و نمو به ومواد غذایی نیاز دارند . فتوسنتز تامین كننده كربوهیدرات است و به علاوه لازم است عناصر معدنی خاصی از محیط ریشه جذب گیاه شود . جذب عناصر توسط ریشه گیاهان به صورت اختصاصی نیست , به این معنی كه وود عناصر در گیاه دلیل بر ضروری بودن آن برای رشد و نمو نیست . گیاه قادر به تشخیص مواد جذب شده از خاك نیست , چون اگر چنین بود علف كش ها را جذب نمی كرد . شرایط ضروری بودن عناصر این است كه فقدان عنصر , رشد زایشی و رویشی را با مشكل مواجه كند . با به كار بردن عنصر علایم كمبود بر طرف شود و عنصر مستقیما در تغذیه گیاه  نه در فعالیت های شیمیایی یا میكروبیولوژی خاك یا محیط كشت موثر باشد . برخی از حشره كش ها كه به خاك اضافه می شود از طریق سیستم آوندی به تمام قسمت های گیاه منتقل و در اثر تغذیه حشره از شیره گیاه منجر به مرگ آن می شود.

 

90 در صد وزن گیاه را آب و 90 در صد وزن ماده خشك را کربن , هیدروژن و اكسیژن تشكیل می دهد و 10 درصد باقی مانده را 14 عنصر ضروری تشكیل می دهد ..  این عناصر شامل عناصر پر مصرف و كم مصرف و كلر و سدیم  می باشد

 

 

عناصر پر مصرف: نیتروژن , فسفر , پتاسیم , كلسیم  , منیزیم , گوگرد 

عناصر کم مصرف:  آهن , بر , منگنز , مس , روی , مولیبدن , كلر

 

توضیع مواد معدنی در گیاه:

 

اگر برگ در دمای 500 درجه سانتی گراد به مدت 4 سات قرار داده شود مشخص می شود که 95_ 90 درصد برگ را آب تشکیل داده است و دارای 10-5 درصد ماده خشک می باشد. و 25-1 درصد ماده خشک  ذا مواد معدنی تشکیل می دهد. میزان مواد معدنی بسگی به نوع اندام یا بافت و سن آن دارد. میزان مواد معدنی در بذر بیشتر از میوه و در ریشه كوچك , بیشتر از ریشه بزرگ می باشد. دی اكسید كربن خاك در تركیب با آب تشكیل اسید كربنیك می دهد كه باعث شكستن مواد آلی خاك , ذرات خاك . كود ها می شود و باعث آزاد شدن یون ها و جذب آن ها توسط ریشه می گردد.

 

ظرفیت تبادل کاتیونی:

 

ظرفیت تبادل كاتیونی به میزان بار منفی ذرات خاك مربوط می شود . بر حسب واحد اكی والان بر 100 سانتی متر مكعب بیان می شود . چون غلظت اكثر عناصر غذایی در داخل ریشه بیشتر از محیط رشد است . برای جذب مقادیر اضافی نیاز به انرژی است كه از طریق شكستن قند حاصل می گردد . میزان تبادل كاتیونی رس بیشتر از مواد آلی است.

 

شاخص شوری:  

 

اصولا كودها حاوی نمك هستند و وقتی به خاك اضافه می شود میزان نمك خاك را افزایش می دهند. انتخاب كود مناسب كمك می كند تا غلظت نمك خاك در حد پایین حفظ شود . منظوراز شاخص شوری اثری است كه كود های مختلف روی میزان شوری خاك دارند. شاخص شوری نتیترات سدیم را 100 در نظر می گیرند و شاخص شوری سایر كودها را بر اساس آن رتبه بندی می كنند.

 

صدمه شوری به گیاهان:

 

میزان غلضت املاح موجود در خاك و سلول های ریشه تعیین كننده انتقال مواد از محلول به داخل گیاه است و جریان آب به طرف غلظت بیشتر املاح بوده كه معمولا میزان آن در محیط خاك بیشتر از سلول های ریشه بوده و از این جهت جریان مواد از محیط ریشه به داخل سلول های گیاه است . معمولا صدمه شوری اسمزی است . در اثر افزایش غلظت نمك در محیط ریشه آب از سلول های ریشه به محیط ریشه كشیده می شود در نتیجه محتوایی سلول به خارج ازآن كشیده می شود و گیاه دچار پلاسمولیز می شود . وقتی كه پلاسمولیز در تعداد زیادی از سلول های گیاه روی می دهد خشكی فیزیولوژی اتفاق می افتد و سلولهای ریشه دچار كم آبی شدید می شود.

 

روش های کاهش نمک بستر محیط ریشه:

 

برای كاهش میزان شوری خاك باید كود های شیمیایی را به مقدار مناسب مصرف كرد . اگر غلظت نمك به حدی برسد كه باعث كاهش رشد شود , باید خاك را شستشو داد تا نمك اضافی از خاك خارج شود . میزان آب مورد نیاز 203.8 – 122.8 لیتر آب در هر متر مربع بستر می باشد و پس از 30 دقیقه دومین آبیاری بایدانجام شود تا نمك ها از خاك خارج شود. اگر میزان نمك خاك خیلی زیاد باشد سومین و چهارمین آبیاری نیز مورد نیاز می باشد . زهكشی مناسب خاك باعث خروج نمك ها می شود . به طور كلی میزان نمك های قابل حل در خاك می تواند توسط آبیاری كافی و استفاده از محیط كشت با زه كشی مناسب كنترل كرد.

 

امروزه با توجه به ایجاد آلودگی های زیست محیطی و بهداشتی كه از مصرف كودهای شیمیایی حاصل می شود،تولید و مصرف كودهای بیولوژیك  به عنوان مهمترین رویكرد در زمینه بیوتكنولوژی خاك به شمار رفته و مورد توجه سرمایه گذاران بخش كشاورزی در سطح جهان قرار گرفته است.

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۷-۲۸

سموم نباتی ممکن است به چند صورت مورد استفاده قرار گیرند:

1) به صورت تقریبا خالص  که به تکنیکال معروف است.

2) با استفاده از یک حلال که معمولا آب است و به عنوان امولسیون ارائه می شود.

3) به صورت گردپاشی.

4) به صورت گرانول پاشی.

این سموم در یک برنامه سمپاشی باید به طور یکنواخت و همگن بر روی گیاه ( و یا سایر اهداف مورد نظر ) پاشیده شوند  وسیله مناسب برای شکستن محلول و تبدیل آن به قطره سمی دستگاه سمپاش است.

اجرای اصلی یک سمپاش ، بسته به نوع آن معمولا شامل مخزن – لوله ها – اتصالات – پمپ ها – توربین های تولید جریان شدید هوا – موتورهای الکتریکی – نازل ها – صافی ها و بوم ها است. آنچه که در تولید قطرات سمی از اهمیت بیشتری برخوردار است ، توجه به مشخصات قطره است مشخصاتی که باید متناسب با اهداف مورد نظر در سمپاشی باشد مثل :

ارزیابی قطر قطرات در واحد سطح و همچنین چگونگی پراکنش

تصویر زیر به خوبی نشان می دهد که توجه به مشخصات یاد شده و رابطه بین قطر و تعداد آن ، متناسب با هدف مورد نظر ، تا چه میزان می تواند کار آیی عملیات سمپاشی را افزایش دهد:

اندازه قطر قطرات سمی برحسب ( میکرون ) محاسبه می شود برای این منظور از کارت های حساس به آب و یا روغن استفاده می شود به این صورت که هنگام کار تعدادی از این کارت ها را به فاصله های معین و متعدد در زیر دستگاه سمپاش قرار می دهند پس از ظهور لکه های ریز و آبی رنگ ، با استفاده از دستگاه ویژه ( اپتوماکس ) و یا مقایسه با کارت های شاخص ، سه مشخصه مذکور شامل : قطر ، تعداد و پراکنش قطرات را ارزیابی می کنند به این ترتیب ، به تناسب هدف مورد نظر ، تکنیک های سمپاشی اصلاح می شود .

شناسایی نازل ها:

یکی از مهم ترین اجزای سمپاش ها که نقش موثری در کیفیت و ویژگی های قطرات تولید شده دارد (( نازل )) است نازل ها دارای انواع و نام های متفاوت و متنوعی هستند . اما به طور کلی دارای دو شاخه اصلی اند.

  1. نازل مخروطی پاش

صرفا کاربری آن با هدف < حشره کش پاشی> و یا <قارچ کش پاشی > است و برای < علفکش پاش > توصیه نمی شود. البته نوع نازل ها گاه < به صورت مخروط توپر> و گاه < با استفاده از یک ابزار نصب شده در پشت آن به صورت مخروط توخالی > که بیشترین کاربرد را دارد به کار می روند.

  1. نازل بادبزنی

به نازل های < تی جت> نیز معروفند و صرفا با هدف <علفکش پاشی> به کار می روند.

البته در مواقعی که صرفا سمپاش لانس دار ( با نازل مخروط پاش ) در اختیار داریم و ناگزیر از علفکش پاشی می باشیم < نازل شره ای> می تواند نقش مبدل را ایفا کند بدین صورت که نازل مخروط پاش از سر لانس باز و به جای آن نازل شره ای نصب می شود به این ترتیب خروجی نازل از حالت مخروط پاشی به حالت بادبزنی مشابه نازل های تی جت تغییر وضعیت می دهد.

نکته: نازل ها علاوه بر الگوی پاشش، دو نقش مهم دیگر را نیز برعهده دارند:

  1. میزان خروجی نازل بر حسب لیتر در دقیقه و در فشار ثابت که به عنوان دبی نازل مطرح می شوند.

2. راویه ی پاشش که همواره با ارتفاع بوم یا نازل از رئی محصول نسبت معکوس دارد. به عبارت دیگر چنانچه به علت ناهمواری زمین ناگریز از افزایش ارتفاع بوم سمپاشی باشیم، لازم است به همان نسبت زاویه ی پاشش نیز کاهش یابد و در صورتی که نگران انحراف قطرات سمی < دریفت> باشیم لازم است ارتفاع بوم سمپاشی را کاهش داده و به همان نسبت زاویه پاشش  افزایش یابد.

کارخانه های مهم نازل سازی در دنیا با درج شمارهایی دبی نازل و همچنین زاویه پاشش آن را در فشار ثابت مشخص می کنند. به عنوان مثال : در نازل < 8002 تی جت> در فشار ثابت و استاندارد:

*دو رقم سمت راست معرف دبی نازل و برابر است با ( 756/. = 78/3× 2/0)

*دو رقم سمت چپ معرف زاویه پاشش است که برابر با 80 درجه می باشد.

همچنین نازل ها رنگ بندی می شوند تا از طریق هنگام انتخاب آنها حداقل دبی را بتوان تشخیص داد.

نارنجی= 01

سبز= 015

زرد = 02

آبی = 03

قرمز = 04

قهوه ای = 05

خاکستری = 06

سفید = بیشتر از 06

 

هم پوشانی نازل ها

به علت ضعف تکنیکی در ساخت نازل ها – به ویژه نازل های تی جت – دبی آنها در حاشیه پاشش کمتر از وسط می باشد پس باید برای دستیابی به یکنواختی پاشش از طریق همپوشانی این مشکل را حل کنیم.

برای این کار باید ارتفاع بوم را طوری تنظیم کنیم که همه ی قسمت های همپوشانی شده در زیر بوم <<در سطح دو بار همپوشانی ( از طریق دو نازل )>> و یا << در سطح سه بار همپوشانی (از طریق  سه نازل) >>قرار می گیرند. غیر از این دو سطح یکنواخت نشدن پاشش را در پی دارد. چنین وضعیتی به ویژه در مورد کاهش کیفیت تاثیر علفکش ها بسیار محسوس خواهد بود.

تصویر زیرنمونه ای از رعایت نشدن همپوشانی است همانطور که مشاهده می شود در زیربوم برخی قسمت ها دارای دو بار همپوشانی و قسمت های دیگر دارای سه بار همپوشانی است وجود چنین مشکلی به ویژه در مورد علفکش پاشی بسیار محسوس است چرا که دبی ناهمگن می تواند در قسمت هایی از مزرعه باعث سوختگی محصول اصلی شده و یا به عکس در قسمت هایی از مزرعه تاثیر قطعی بر روی علف هرز مورد نظر نداشته باشد.

طبق تحقیقات انجام شده بر روی سه نوع نازل ( تی جت ) تایید شده و رایج در ایران ارتفاع مناسب بوم از روی محصول با رعایت اصل همپوشانی رسیدن به دبی همگن و پاشش یکنواخت به شرح جدول ذیل است:

تغییر ارتفاع بوم از دو طریق میسر است:

1.با استفاده از جک های هیدرولیک در سمپاش های بوم نیمه هیدرولیک و بوم تمام هیدرولیک

             

  1. جابجایی بوم، با استفاده از روزنه های تعبیه شده روش شاسی آن

           

البته نازل دارای دبی یکنواخت بدون نیاز به همپوشانی نیز وجود دارد ( نازل EVEN) اما به علت گران بودن به صورت فراگیر و رایج استفاده نمی شود.

صافی ها

معمولا تامین آب مصرفی در سمپاشی از محل هایی است که اغلب دارای گل و لای و سنگریزه می باشد بنابر این یکی دیگر از اجزای مهم سمپاش ها که نقش موثری در کالیبراسیون سمپاش و یکنواختی پاشش دارد صافی ها است که قبل از هر سمپاشی باید کنترل و تمیز شوند.

نکته 1 :مش واحد صافی است و برابر است با تعداد روزنه در یک اینچ طول معادل 2.5 سانتی متر
نکته 2:صافی پشت نازل = 50 مش
نکته 2: صافی درب و یا زیر مخزن = 30 مش

چکه گیر نازل ( چک والو)

یکی از ابزار های جانبی متصل به نازل ها که اهمیت ویژه ای در مصرف بهینه سموم و جلوگیزی از هدر رفتن آن ها دارد، چکه گیر است( در تصویر زیز نمونه قدیمی و جدید آن ارائه شده است)

مکانیزم عمل آن ، اجازه عبور محلول سمی ، مشروط به تامین حداقل یک بار فشار در پشت نازل می باشد.

معمولا مخزن سمپاش یا در انبار شارژ آب می شود و یا تامین آب مخزن در مناطقی دورتر از مزرعه در حال سمپاشی صورت می گیرد.

همچنین در انتهای باند سمپاشی شده مزرعه که تراکتور نیاز به دور زدن دارد باید شیرهای مقسم بسته شوند.

در چنین شرایطی ، چنانچه به عملکرد چکه گیر توجهی نشود و یا از مدار حذف شده باشد علاوه بر به خطر انداختن مزارع و باغ های غیر هدف ، ایجاد آلودگی در محیط زیست و در جویبارهای مسیر حرکت تراکتور ، باعث به هدر رفتن مقادیر زیادی از سموم وتحمیل هزینه های اضافی برکشاورزان می شود.

*طبقه بندی سمپاش ها بر حسب نوع کاربری*

معمولا سمپاش ها بر اساس نوع کاربری ، بر روی محصولات زارعی و باغی استفاده می شوند از این رو سمپاش های رایج در ایران را می توان به تفکیک زارعی و باغی به شرح ذیل تقسیم بندی کرد:

گروه اول: سمپاش های زراعی

  1. سمپاش اتومایزر پشتی
  2. سمپاش میکرونر پشتی
  3. سمپاش پشت تراکتوری بوم دار
  4. سمپاش توربولاینر

گروه دوم:

  1. سمپاش تلمبه ای ساده
  2. سمپاش کتابی اهرمی پشتی
  3. سمپاش پشتی موتوری لانس دار
  4. سمپاش فرقونی یکصد لیتری
  5. سمپاش زنبه ای
  6. سمپاش توربینی باغی

البته در شرایطی که محدودیت نوع سمپاش وجود دارد ، می توان با ایجاد تغییراتی بر روی سمپاش های باغی ( مانند بوم دار کردن و یا تغییر نازل ) از آنها بر روی محصولات زارعی نیز استفاده کرد اما به منظور افزایش کیفیت سمپاشی بهتر است برای هر محصول ، سمپاش متناسب و اختصاصی همان محصول مورد استفاده قرار گیرد.

سمپاش اتومایزر پشتی:

تکنیک این سمپاش ، برای شکستن محلول و تولید قطره سمی ، با استفاده از جریان شدید هوا می باشد . این عمل از طریق یک توربین ساده و نصب شده بر روی محور مرکزی یک موتور دو زمانه انجام میشود ضمن آن که به وسیله کلاهک و یا شبکه های متفاوتی که در انتهای لوله خرطومی قرار می گیرد جهت پاشش نیز قابل کنترل است.

ظرفیت مخزن این سمپاش حدود 12 لیتر است صرفا ویژه سمپاشی مزارع طراحی شده است هر چند به دلیل اختلاف نسبتا زیاد بین قطر قطرات این سمپاش از نظر کیفیت سمپاشی ضعیف ارزیابی شده است اما با نصب هد میکرونر و یا الکترواستاتیک بر روی آن علاوه بر اصلاح کیفیت به میزان قابل توجهی راندمان آن نیزافزایش می یابد.

کاربری آن صرفا حشره کش پاشی و یا قارچ کش پاشی است و نباید برای علفکش پاشی استفاده شود ضمن آنکه این سمپاش قابلیت گرد پاشی گرانول پاشی و شعله افکن را هم دارد.

سمپاش اتومایزر مجهز به میکرونر

         

شعله افکن با استفاده از سمپاش اتومایزر

سمپاش میکرونر پشتی

تکنیک این سمپاش ، استفاده از نیروی گریز از مرکز ، برای شکستن محلول و تولید قطرات سمی است

بدین صورت که : محلول سمی در داخل یک پیاله و یا استوانه چرخان ( در انتهای محور یک موتور الکتریکی در حال چرخش با دور زیاد قرار گرفته است)  به صورت قطرات یکنواخت و همگن به اطراف تقسیم می شود.

در حال حاضر ، به عنوان سمپاش های نسل جدید ، دارای بهترین کیفیت سمپاشی و ویژگی های مورد انتظار قطره سمی می باشد . اما از نظر راندمان ، هنوز قابل رقابت با سمپاشی هوایی و یا سمپاش های توربینی نیست . مگر آنکه در آینده ، اینگونه سمپاش ها نیز مجهز به کلاهک های میکرونر شود.

         

سمپاش تلمبه ای ساده

به طور کلی سمپاش هایی که خروجی آنها از طریق شیلنگ و لانس تامین می شود کاربری باغی دارند سمپاش تلمبه ای ساده نیز جزو همین سمپاش ها است مخزن آن یک استوانه فلزی با حجم 10 تا 25 لیتر و معمولا از جنس گالوانیزه است که دو طرف آن را به منظور تحمل فشار هوای ذخیره شده محدب می سازد.

تکنیک این سمپاش ، استفاده استفاده از محلول تحت فشار برای تولید قطرات است بدین صورت که از طریق یک تلمبه ساده دستی ، پس از رسیدن فشار مخزن به حداکثر مجاز بر روی دوش کاربرقرار می گیرد با تخلیه تدریجی محلول سمی از نازل مخروط پاش آن به صورت قطرات سمی خارج می شود به همین دلیل در ابتدای کار قطرات ریزتر و در انتهای کار قطرات درشت تر است این سمپاش صرفا برای استفاده در حد چند درخت و یا درختچه مناسب است و نباید در مبارزه با علف های هرز آن استفاده شود.

              

سمپاش کتابی اهرمی پشتی  

تکنیک این سمپاش نیز محلول تحت فشار است . با این تفاوت که فشار لازم در مخزن ذخیره نمی شود بلکه همزمان با تلمبه زنی ، این فشار در پشت نازل تامین می گردد همچنین از نوسان ناشی از تلمبه زنی نیز به وسیله محفظه فشار که در مجاورت مخزن تعبیه شده است جلوگیری می شود.

برتری عمده این سمپاش نسبت به سمپاش پشتی تلمبه ای فشار ثابت آن در طول سمپاشی است با استفاده از این ویژگی می توان آن را مجهز به بوم و نازل های تی جت کرد تا در مبارزه با علف های هرز نیز مورد استفاده قرار گیرد.

سمپاش کتابی اهرمی پشتی

علفکش پاشی با استفاده از بوم 2 متری

     

سمپاش موتوری لانس دار

این سمپاش تکمیل شده همان سمپاش کتابی اهرمی است با این تفاوت که فشار لازم به جای اهرم توسط یک موتور دو زمانه تامین می شود از نظر تکنیکی ، جزو سمپاش های محلول تحت فشار محسوب می گردد.

حجم مخزن آن 20 تا 25 لیتر است لانس و سر لانس آن ، قابلیت تغییر در زاویه پاشش و قطر قطرات را نیز دارد همچنین با توجه به ثابت بودن فشار می توان آن را به بوم و نازل مجهز کرد تا بر روی محصولات زارعی نیز استفاده شود.

                             

سمپاش فرقونی یکصد لیتری

این سمپاش برای سمپاشی باغ ها طراحی شده است به دلیل ظرفیت مخزن آن به فرقونی صد لیتری معروف است دارای یک موتور چهار زمانه و پمپ پیستونی به منظور تامین فشار مناسب سمپاشی است قابلیت سرویس دهی از طریق دو شیرخروجی با برد 25 متر ازطریق شیلنگ و لانس را دارد.

استفاده از این سمپاش با توجه به معایب تکنیکی آن بر روی مزارع و محصولات زارعی مناسب نمی باشد البته در صورت ضرورت می توان از محل سرلانس با نصب یک بوم دو یا چهار متری کاربری آن را به سمپاشی مزارع تغییر داد اما کیفیت سمپاشی به اندازه عملکرد سمپاش های اختصاصی زراعت نخواهد بود.

نکته:

به منظور جلوگیری از نوسان پاشش این سمپاش دارای اتاقک و یا محفظه فشار می باشد در صورت مشاهده لرزش شیلنگ و نوسان هنگام سمپاشی با استفاده از تکنیک ذیل پیوستگی جریان سمپاشی محقق خواهد شد

در شرایطی که موتور روشن است و مخزن نیزبه اندازه کافی دارای آب می باشد با استفاده از دستکش بلند توری مکنده را از کف مخزن بیرون آورده و به مدت ده ثانیه در بیرون از مخزن نگه می داریم تا اتاقک فشار هواگیری شود سپس توری مکنده را به داخل مخزن بر می گردانیم در نتیجه لرزش شیلنگ خاتمه یافته و جریان سمپاشی پیوسته خواهد شد دقت شود در شرایطی که موتور روشن است توری مکنده بیشتر از ده ثانیه بیرون نماند زیرا موجب بروز آسیب به پمپ پیستونی سمپاش خواهد شد.

سمپاش زنبه ای

این سمپاش نیز مشابه سمپاش فرقونی صرفا برای باغ ها طراحی شده است با این تفاوت که چرخ و مخزن ثابت ندارد به نحوی که علاوه بر تغییر در حجم مخزن شیلنگ های مکش می تواند به صورت موقت در داخل هر مخزنی قرار گیرد.

به منظور ایجاد برد بیشتر از نظر طول شیلنگ های خروجی و تامین فشار مناسب در لانس های آنتنی ( از جمله سمپاشی نخیلات ) با نصب موتور و پمپ قوی تر بر روی آن این هدف نیز محقق می گردد کالیبراسیون آن مشابه سمپاش فرقونی است.

سمپاش پشت تراکتوری بوم دار

این سمپاش فقط برای سمپاشی مزارع طراحی شده در کشور ما به طور معمول با مخزن 400 لیتری و بوم 8 متری ساخته می شود از آنجا که اغلب مزارع بدون استفاده از دوربین و تکنولوژی مناسب تسطیح میگردد معمولا ناهموار بوده و نمی توان طول بوم را به بیشتر از 8 متر افزایش داد چون کالیبراسیون دقیق سمپاش را ناممکن می سازد البته در کشورهای دیگر برای مزارع وسیع و هموار از بوم های 40 متری هم استفاده می شود در ضمن با تغییر پمپ که معمولا از نوع دیافراگرمی است و جایگزینی آن با پمپ پیستونی در صورت ضرورت می توان از طریق نصب شیلنگ و لانس به عنوان یک سمپاش زنبه ای نیز برای سمپاشی باغ ها از آن استفاده کرد.

نکته: سمپاش پشت تراکتوری بوم دار به صورت های زیر مورد استفاده قرار می گیرد:

سوارشونده

به این صورت که کاملا وابسته به تراکتور بوده و به اتصال سه نقطه شامل شافت (PTO) و دو بازوی هیدرولیک نیاز دارد.

                        

کششی 

به این صورت که نیمه وابسته به تراکتور است برای تامین انرژی پمپ صرفا از شافت(PTO) استفاده می کند . با نصب سمپاش بر روی یک شاسی دارای دو چرخ به استفاده از بازوهای هیدرولیک نیست.

خود کششی  

به این صورت که کاملا مستقل بوده و هیچگونه نیازی به سایر ماشین های کشاورزی ندارد.

کالبیرایبون:

به طور کلی ، کالیبراسیون در محصولات زارعی تعیین میزان محلول مصرفی در یک هکتار با در نظر گرفتن ویژگی های مورد انتظار قطرات سمی است برای رسیدن به این هدف در سمپاش های ماشینی زارعی اعم از پشت تراکتوری بوم دار و یا توربینی زارعی باید سه عامل متغیر اصلی به تناسب اهداف سمپاشی تحت کنترل قرار گیرند:

  1. فشار سمپاشی
  2. دبی انتخاب نازل
  3. سرعت

از آنجا که این نوع کالیبراسیون نیاز به انجام عملیات اجرایی ارزیابی وضعیت سمپاش و همچنین محاسبات دقیق کارشناسی دارد نمی توان یک الگویی کلی ارائه کرد بلکه این گونه سمپاش ها برای هر مزرعه در شرایط زمانی و مکانی همان مزرعه باید تنظیم و کالیبره شوند پس قبل از اقدام به سمپاشی لازم است در حوزه مراکز خدمات حتما به کارشناسان حفظ نباتات، مروجان کشاورزی، کلینیک های خصوصی گیاه پزشکی و یا شرکت های مجاز دفع آفات نباتی منطقه مراجعه کرده و انجام کالیبراسیون اجرایی سمپاش مورد نظر از آنان در خواست شود.

نکته: مهم ترین شاخص های ارزیابی سمپاش های پشت تراکتوری بوم دار، قبل از استفاده

  1. باید شماره همه نازل ها از نظر دبی و زاویه پاشش یکسان بوده و شکاف نازل ها در امتداد بوم باشد همچنین صافی 50 مش در پشت آنها وجود داشته باشد و صافی های درب و زیر مخزن نیز کنترل گردد
  2. با استفاده از ظرف مدرج و یا یک پیمانه یک لیتری دبی نازل در یک دقیقه اندازه گیری و با شماره آن تطبیق داده شود
  3. فاصله نازل ها بر روی بوم باید با شناسنامه سمپاش تطبیق داده شود که معمولا در سمپاش های ایرانی 50 سانتی متر به صورت ثابت است
  4. وجود چکه گیر ( چک والو ) در پشت نازل الزامی است
  5. از سلامت فنر ضربه گیر بر روی بوم اطمینان حاصل شود
  6. کلیه اتصالات از زیر مخزن تا رگولاتور شیرهای مقسم و لوله های انتقال محلول به نازل و همچنین لوله برگشت به مخزن کنترل شود تا نشتی نداشته و عبور محلول از آنها به طور کامل انجام شود
  7. از سلامت رگولاتور و پیچ تنظیم کننده فشار اطمینان حاصل شود
  8. به تناسب شماره نازل ارتفاع بوم از روی محصول به منظور رعایت اصول همپوشانی کنترل شود.

ارزیابی سمپاش پشت تراکتوری بوم دار قبل از کالبیراسیون

سمپاش توربینی باغی و سمپاش توربینی زراعی

                       

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۷-۲۴

مهمترین عواملی که باعث ریزش انار نارس ( گردوئی) میگردد عبارت اند از:

  1. – تلقیح ناقص:
    تلقیح ناقص به دلیل کمبود عنصر روز و بر و تنشهای رطوبتی، حرارتی محیط و عوامل ایجاد اختلال در گرده افشانی از قبیل آفات و بیماری ها تند یادها و ابرناکی و…. که باعث ریزش مقدار زیادی از میوه های گردوئی(نارس) می گرد.
  2. – ماندابی پای درخت و امکان بیماریهای قارچی روی ریشه و عکس آن کم آبی و خشک بودن بستر باغ هم باعث ریزش میوه نارس میگردد.
  3. – تنش آبی
    باغهایی که دریک دوره طولانی آبیاری نشده اند و بعداز پایان گلدهی مفید و تشکیل میوه آبیاری انجام میگردد، به درخت تنش وارد می شود و این تنش باعث ریزش مقداری از انارهای نارس می گردد.
    این تنش زمانیکه آبیاری غرقابی باشد بیشتر نمود می کند.
    در زمانیکه آبیاری غرقابی انجام میشود، اکسیژن خاک کاهش و co2 افزایش، همچنین متان و متیل افزایش و این سیکل افزایش یاعث تولید بیشتر اسید ابسیزیک میگردد.
    افزایش اسید ابسیزیک باعث تغییرات سلولی دم میوه و ساقه و ساقه می گردد که این تغییر باعث جدا شدن میوه از درخت ریزش میوه نارس می گردد.
  4. – آفت زدگی از قبیل کرم گلوگاه، مگس سفید، شپشکها، بیماریهای پاتوژنی، آلودگی هوا، صدمه فیزیکی به میوه و ریشه باعث ریزش مقداری از انارهای نارس میگردد.
  5. – عدم تغزیه مناسب:
    درختانی که بنیه درخت رضایت بخش نیست و سلامت ظاهری درخت نشان دهنده کمبود عناصر بخصوص ازت که عنصر شادابی درخت می باشد. باعث ریزش بیش از حد میوه های نارس می گردد
    در واقع تولید میوه که بیش از توان فیزیولوژیکی درخت باشد باعث می گردد درخت مقدار بار اضافی رها کند.
  6. – عدم توانمندی درخت برای تامین عناصر غذایی و کاهش ذخیره انرژی لازم برای حفظ محیط بار اضافی باعث می شود میوه ی اضافی ریزش کند.
  7. – بیماری های قارچی و باکتریائی و بیماریهای فیزیولوژیک اگر به موقع پیشگیری و درمان نشود عامل ریزش میوه های گردوئی ساخته شده است.
  8. – تغییرات هورمونی محلول پاشی های آور دز و مصرف کودهای زیادی هم باعث ریزش میگردد.
    در این مورد کاربرد مواد ضد تنش از قبیل آمینیو اسید ها و جلبکها و محلولپاشی با کلسی برتا اندازه ای قابل قبول ریزش را کاهش خواهد داد.
بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۷-۲۲

شرکت گلپا صنعت ایرانیان تولید کننده ی ادوات کشاورزی از مدیریت نمایشگاه بین المللی استان گلستان که شرکت گلپا صنعت ايرانيان را به عنوان شرکت نمونه در زمينه اخلاق حرفه اي انتخاب کردند کمال تشکر و سپاس را داریم.

مهر ماه سال 1399

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۷-۱۴

سمپاش بوم دار تمام هیدرولیک

مخزن سم پلی اتیلن با ظرفیت های ۸۰۰، ۱۰۰۰ و ۲۰۰۰ لیتری، مخزن شست و شوی سیستم و شست و شوی دست
طول بوم سمپاش ۱۸ متر و عرض پاشش آن ۲۶ متر
دارای پمپ پیستونی دیافراگمی محصول شرکت برتولینی ایتالیا با دبی ۱۲۱ لیتر بر دقیقه در فشار ۴۰ بار
دارای شیر کنترل با ۵ خروجی برای شیلنگ کشی جداگانه به هر بخش از بوم و اتصال لانس به سمپاش
تنظیم ارتفال بوم از سطح محصول به صورت هیدرولیکی
باز و بسته شدن بوم ها به صورت هیدرولیکی
شاسی سوار شونده استاندارد و مجهز به قفل خودکار برای اتصال آسان و مطمئن سمپاش به انواع تراکتورها
لولای فنری ضد ضربه و چرخ های چدنی در دو انتهای بوم، برای جلوگیری از آسیب دیدن بوم هنگام برخورد به زمین یا موانع
تماس با واحد فروش:
02156234223
02156234225
02156230154

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۷-۱۲